Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация по башкирскому языку на тему: Башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә көньяҡ диалектының урта һөйләшен ҡулланыу үҙенсәлектәре

Презентация по башкирскому языку на тему: Башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә көньяҡ диалектының урта һөйләшен ҡулланыу үҙенсәлектәре


библиотека
материалов
Башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә көньяҡ диалектының урта һөйләшен ҡулланыу үҙен...
Йөкмәткеһе I.Инеш. 1. Диалект тураһында төшөнсә. 2. Диалекттарҙы өйрәнеү тар...
Башҡорт әҙәби теле дөйөм халыҡ телен барлыҡҡа килтергән өс ҙур диалектҡа ниг...
Маҡсатым: 1.Бишауыл – Уңғар ауылына хас диалект үҙенсәлектәрҙе өйрәнеү; 2. Ди...
Көньяҡ диалектына Эйек-Һаҡмар һөйләше, бөрйән һөйләше, урта һөйләш, Дим һөйлә...
Көньяҡ диалектының төп билдәләре: 1.Күплек ялғауҙары ике төрлө — -лар/ -ләр,...
2. Исем, сифат, ҡылым яһаусы ялғауҙарҙың шул уҡ тәртиптә -лыҡ/-лек, -ныҡ/-не...
Урта һөйләш үҙенсәлектәре лт, мт, нт, ңт һәм нк, нҡ, ңҡ, ңк, мк, мҡ диссимиля...
Уҡыусыларҙың башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә һөйләү һәм яҙыу телмәрендә диале...
I.Ҡош, йәнлек, бөжәк атамалары Үрҙәк - Өйрәк Сепей,сепеш - Себеш Ҡантала - Ҡа...
II.Йәшелсә, емеш-еләк, үҫемлек Бәрәңке - Картуф Әлморон - Гөлйемеш Һарымҫаҡ -...
III. Аҙыҡ-түлек Уғыҙ - Ыуыҙ Әпәй - Икмәк Күкәй - Йомортҡа
IV.Туғанлыҡ терминдары Әннә,инәй - Әсәй Әттә, әтәй - Атай Апа – Апай Абый, аб...
V.Һауыт-һаба Ҡашыҡ - Ҡалаҡ Ҡумҡан –Ҡомған Шәшке – Сынаяҡ Балҡалаҡ - Сәй ҡалағ...
VI. Хәрәкәт һүҙҙәр Апҡайтты - алып ҡайтты Апарыу - алып барыу Апсыға - алып с...
VII. Предмет, тәбиғәт күренештәре, тән өлөшө, билдә атамалары Пыяла - Быяла Д...
Иртәңке - Иртәнге Боронҡо - Боронғо Һуңҡы - Һуңғы Ыңҡырсаҡ - Ыңғырсаҡ Сәңкелд...
VIII. Алмаш Анта, унта,андый - Унда, ундай Мынта, мындый - Бында Һин тә, мин...
ҠУЛЛАНЫЛҒАН ӘҘӘБИӘТ ИСЕМЛЕГЕ Аҙнағолов Р.F. Диалект шарттарында башҡорт теле...
19 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә көньяҡ диалектының урта һөйләшен ҡулланыу үҙен
Описание слайда:

Башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә көньяҡ диалектының урта һөйләшен ҡулланыу үҙенсәлектәре

№ слайда 2 Йөкмәткеһе I.Инеш. 1. Диалект тураһында төшөнсә. 2. Диалекттарҙы өйрәнеү тар
Описание слайда:

Йөкмәткеһе I.Инеш. 1. Диалект тураһында төшөнсә. 2. Диалекттарҙы өйрәнеү тарихынан. 3. Башҡорт теленең диалекттары. II.Төп өлөш. 1.Башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә көньяҡ диалектының урта һөйләшен ҡулланыу үҙенсәлектәре. III.Йомғаҡлау өлөшө.

№ слайда 3 Башҡорт әҙәби теле дөйөм халыҡ телен барлыҡҡа килтергән өс ҙур диалектҡа ниг
Описание слайда:

Башҡорт әҙәби теле дөйөм халыҡ телен барлыҡҡа килтергән өс ҙур диалектҡа нигеҙләнеп формалашҡан: 1) Көнсығыш диалект 2) көньяҡ диалект 3) көнбайыш диалект.

№ слайда 4 Маҡсатым: 1.Бишауыл – Уңғар ауылына хас диалект үҙенсәлектәрҙе өйрәнеү; 2. Ди
Описание слайда:

Маҡсатым: 1.Бишауыл – Уңғар ауылына хас диалект үҙенсәлектәрҙе өйрәнеү; 2. Диалект үҙенсәлектәрен әҙәби тел менән сағыштырыу; 3. Башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә көньяҡ диалектының урта һөйләшен ҡулланыу үҙенсәлектәре менән танышыу; 4.Башҡорт әҙәби телендә дөрөҫ һөйләү һәм яҙыу өҫтөндә эшләүҙе дауам итеү; 5. Ерле һөйләште һаҡлап ҡалыу һәм киләһе быуынға тапшырыу.

№ слайда 5 Көньяҡ диалектына Эйек-Һаҡмар һөйләше, бөрйән һөйләше, урта һөйләш, Дим һөйлә
Описание слайда:

Көньяҡ диалектына Эйек-Һаҡмар һөйләше, бөрйән һөйләше, урта һөйләш, Дим һөйләше инә.

№ слайда 6 Көньяҡ диалектының төп билдәләре: 1.Күплек ялғауҙары ике төрлө — -лар/ -ләр,
Описание слайда:

Көньяҡ диалектының төп билдәләре: 1.Күплек ялғауҙары ике төрлө — -лар/ -ләр, ә сонор өндәргә бөткән һүҙҙәрҙән һуң -нар/-нәр формаһында килә (атлар, һыйырлар, ауыллар, илләр, ләкин урманнар, урамнар, көннәр),

№ слайда 7 2. Исем, сифат, ҡылым яһаусы ялғауҙарҙың шул уҡ тәртиптә -лыҡ/-лек, -ныҡ/-не
Описание слайда:

2. Исем, сифат, ҡылым яһаусы ялғауҙарҙың шул уҡ тәртиптә -лыҡ/-лек, -ныҡ/-нек (йыллыҡ, иркеннек), -лы/-ле, -ны/-не (атлы, маллы, ләкин болонно, йүгәнне), ҡылым яһаусы ялғауҙарҙың -ла/ -лә, -на/ -нә (һаҡла, аңна, тыңна, йүннә һ. б.) формаһында ҡулланыла.

№ слайда 8 Урта һөйләш үҙенсәлектәре лт, мт, нт, ңт һәм нк, нҡ, ңҡ, ңк, мк, мҡ диссимиля
Описание слайда:

Урта һөйләш үҙенсәлектәре лт, мт, нт, ңт һәм нк, нҡ, ңҡ, ңк, мк, мҡ диссимилятив өн ҡушылмалары ҡулланыла: әҙәби телдәге урманда-урманта, урамда- урамта, уңда -уңта, һулда- һулта, таңға- таңҡа, көндөҙ- көнтөҙ, алдым- алтым, һалдым –һалтым тип әйтәбеҙ.

№ слайда 9 Уҡыусыларҙың башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә һөйләү һәм яҙыу телмәрендә диале
Описание слайда:

Уҡыусыларҙың башҡорт әҙәби теленә өйрәнеүҙә һөйләү һәм яҙыу телмәрендә диалект хаталар(фонетик, морфологик һәм лексик ) йыш осрай.

№ слайда 10 I.Ҡош, йәнлек, бөжәк атамалары Үрҙәк - Өйрәк Сепей,сепеш - Себеш Ҡантала - Ҡа
Описание слайда:

I.Ҡош, йәнлек, бөжәк атамалары Үрҙәк - Өйрәк Сепей,сепеш - Себеш Ҡантала - Ҡандала Маллар - Малдар Атлар - Аттар Һыйырлар - Һыйырҙар Ҡаҙлар - Ҡаҙҙар Баҡа - Тәлмәрйен Еңкәсәй, күсмәкүс- Ҡамҡа(Божья коровка)

№ слайда 11 II.Йәшелсә, емеш-еләк, үҫемлек Бәрәңке - Картуф Әлморон - Гөлйемеш Һарымҫаҡ -
Описание слайда:

II.Йәшелсә, емеш-еләк, үҫемлек Бәрәңке - Картуф Әлморон - Гөлйемеш Һарымҫаҡ - Һарымһаҡ Сөгөндөр - Сөгөлдөр Тегәнәк - Дегәнәк Шимешке - Көнбағыш

№ слайда 12 III. Аҙыҡ-түлек Уғыҙ - Ыуыҙ Әпәй - Икмәк Күкәй - Йомортҡа
Описание слайда:

III. Аҙыҡ-түлек Уғыҙ - Ыуыҙ Әпәй - Икмәк Күкәй - Йомортҡа

№ слайда 13 IV.Туғанлыҡ терминдары Әннә,инәй - Әсәй Әттә, әтәй - Атай Апа – Апай Абый, аб
Описание слайда:

IV.Туғанлыҡ терминдары Әннә,инәй - Әсәй Әттә, әтәй - Атай Апа – Апай Абый, абзый - Ағай Еңкә - Еңгә Нәнәй - Өләсәй Ҡартатай - Олатай Инәс, атас - ата-әсәйгә оҡшашлыҡты күрһәтә Ҡыҙлар - Ҡыҙҙар Малайлар - Малайҙар

№ слайда 14 V.Һауыт-һаба Ҡашыҡ - Ҡалаҡ Ҡумҡан –Ҡомған Шәшке – Сынаяҡ Балҡалаҡ - Сәй ҡалағ
Описание слайда:

V.Һауыт-һаба Ҡашыҡ - Ҡалаҡ Ҡумҡан –Ҡомған Шәшке – Сынаяҡ Балҡалаҡ - Сәй ҡалағы Таба ҡытҡысы –Табағас Тәрликә -Тәрилкә Барник - Сәй бешереү һауыты

№ слайда 15 VI. Хәрәкәт һүҙҙәр Апҡайтты - алып ҡайтты Апарыу - алып барыу Апсыға - алып с
Описание слайда:

VI. Хәрәкәт һүҙҙәр Апҡайтты - алып ҡайтты Апарыу - алып барыу Апсыға - алып сыға Әпкитте - алып китте Әпкилергә - алып килергә Әпмен - алып мен Әптөш - алып төш Әпир - алып бир Уяңҡы килә - Уяңғы килә Алты – Алды Килте - Килде Һүнте – Һүнде Буған – Булған Кигән - Килгән Ҡаған – Ҡалған Һаған – Һалған Тыңна - Тыңла

№ слайда 16 VII. Предмет, тәбиғәт күренештәре, тән өлөшө, билдә атамалары Пыяла - Быяла Д
Описание слайда:

VII. Предмет, тәбиғәт күренештәре, тән өлөшө, билдә атамалары Пыяла - Быяла Дүмәр - Түмәр Ҡойо - Ҡоҙоҡ Албар - Аҙбар Ямҡыр - Ямғыр Ҡапсыҡ - Тоҡ Урманныҡ - Урманлыҡ Башатай - Йөн ойоҡ, ойоҡбаш Һәҙәп - Төймә Миллек - Миндек Күлмәк - Күлдәк Дән - Тән Дулҡын - Тулҡын Батҡыс - Баҫҡыс Ҡытҡыс - Ҡыҫҡыс Урамҡа, урамтың - Урамға, урамдың

№ слайда 17 Иртәңке - Иртәнге Боронҡо - Боронғо Һуңҡы - Һуңғы Ыңҡырсаҡ - Ыңғырсаҡ Сәңкелд
Описание слайда:

Иртәңке - Иртәнге Боронҡо - Боронғо Һуңҡы - Һуңғы Ыңҡырсаҡ - Ыңғырсаҡ Сәңкелдәк - Сәңгелдәк Дүмәр - Түмәр Пальта,пәлтә - Пальто Матса - Өрлөк Утырғыс – Ултырғыс Әрҙәнә - Туралған утын Урам - Ихата Юнышҡы - Юнысҡы(тап-топ) Матай – Мотоцикл Аяҡ арбаһы - Велосипед Сәсүргес - Таҫма Фәрҙә - Пәрҙә(тәҙрә ҡорғаны) Таҫтымал - Таҫтамал Мунсаҡ - Муйынсаҡ Келәшә - Ҡыпһыуыр(плоскогубцы) Ефәк - Ебәк Лавка - Магазин Шүкеш - Сүкеш Калуш - Галош

№ слайда 18 VIII. Алмаш Анта, унта,андый - Унда, ундай Мынта, мындый - Бында Һин тә, мин
Описание слайда:

VIII. Алмаш Анта, унта,андый - Унда, ундай Мынта, мындый - Бында Һин тә, мин тә - Һин дә, мин дә Шундый - Шундай

№ слайда 19 ҠУЛЛАНЫЛҒАН ӘҘӘБИӘТ ИСЕМЛЕГЕ Аҙнағолов Р.F. Диалект шарттарында башҡорт теле
Описание слайда:

ҠУЛЛАНЫЛҒАН ӘҘӘБИӘТ ИСЕМЛЕГЕ Аҙнағолов Р.F. Диалект шарттарында башҡорт телен уҡытыу методикаhы. - Өфө, 1991. Башҡорт теленең диалекттары һүҙлеге.- Өфө, 2002. Ишбулатов Н.Х. Башҡорт диалектологияһы.- Өфө, 1979, 1980. Ишбулатов Н.Х. Башҡорт теле hәм уның диалекттары. - Өфө, 2000. Миржанова С.Ф. Южный диалект башкирского языка.- М., 1979.

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Общая информация

Номер материала: ДБ-170934

Похожие материалы