Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / История / Презентации / Презентация по калмыцкому языку на тему "Репрессированные но не сломленные" (5 класс)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • История

Презентация по калмыцкому языку на тему "Репрессированные но не сломленные" (5 класс)

библиотека
материалов
 «Даҗргдсн бийнь диилгдсн уга» {
«…Хальмг улст, көөркст Харалта өдрмүд сангдна ,Тер сангдх болһнд Теднә зүрк ш...
Эн һашута цаг цуг хальмг өрк-бүл болһнд бас эврәннь генәртә темдгән үлдәв. Эн...
Мана Ушаковка гидг селән Әәдрхнәс 90 дуунад билә.Мана өөр ик сүм бәәлә. 1939...
1941 җилин август сарла мана колхозин ахлач Астрахань-Кизляр гидг төмр хаалһ...
Үвл. Генткн өрүн өрлә буута салдсмуд ирәд, терз цокад серүлҗәнә. Дәкәд мадниг...
Тиигәд көрәд, өлсәд мадн Красноярск крайин Манск районд ирүвидн. Төгәлңдән ө-...
Экм гемтә, көдлдго билә, дүүнрм бичкн –негнь зурһата, наадкнь-нәәмн сарта, ши...
50-гч җиләс авн невчк арһта болв. Яһвчн әмтнлә иҗлдәд, орс кел невчк дасад,...
Шура насарн нанас негхн җил дү. Хальмгудыг туухин өмн Шура хөөнд көдлдг бәәҗ....
Шура йовһар үвлин киитнд һанцарн Яңхлд күрәд, тендәсн Зуңгра өрк-бүлтә Сиврүр...
Өмннь үзгдсн зовлң баһдсн кевтә, экән альд бәәхинь медәд, тер селән тал нигт...
Нәәмн эгч-дүүнрәснь нег чигн күн әмд үлдҗ уга, экинь гемтә, йилһәс уга үкх ги...
Шураг ирхин өмн экнь Шуран дүүг 6-та көвүһән геечксн бәәҗ. Бокта көвүнь көлән...
1953-гч җ. ханьцад, 1955-гч җилд ууһн көвүн- Петя һарв. 1957-гч җилин май сар...
«Тууҗлгч хөрдгч съезд Тууврас хальмгудыг сулдхв. Таңһчан тосхах зөв Тарагдсн...
Нәәмн күүкдтә болувидн. Ода нәәмн күүкдәс долань бәәнә. Баахн цагас авн дала...
1987 җ. «Ветеран труда» гидг медаль шаң өгв. 2005-гч җилд хойр юбилейн медаля...
Ода олн әмтнә хормад багтҗ төвкнүн, сән- сәәхн бәәнәвидн. Тиим һашута цаг нас...
«…Әмтнә асхрсн нульмсиг Юһарчн кемҗәлҗ болшго Сиврин харалта өдрмүдиг Юһарчн...
20 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  «Даҗргдсн бийнь диилгдсн уга» {
Описание слайда:

«Даҗргдсн бийнь диилгдсн уга» {

№ слайда 2 «…Хальмг улст, көөркст Харалта өдрмүд сангдна ,Тер сангдх болһнд Теднә зүрк ш
Описание слайда:

«…Хальмг улст, көөркст Харалта өдрмүд сангдна ,Тер сангдх болһнд Теднә зүрк шарклна: Генткн киитн өрүһәр Алачин заячнр ирцхәлә, Гертәсн хальмгудыг һарһад, Аврлт угаһар көөцхәлә» Мана хальмг улсин тууҗд нег йир зовлңгта, һащута цаг бәәнә. Цуг хальмг улсиг хар гөрәр киитн Сиврүр, Мөст далан көвә күртл гишң тууһад йовулсн 13 җил 13 сар өдр ирвәс холдҗ, мартгдҗ йовна.Зуг терүг бидн мартх зөв угавидн. … Баһ наста хальмгуд, Эврәннь тууҗан медтн! Сиврин харалта өдрмүд Тодлтн бичә марттн.

№ слайда 3 Эн һашута цаг цуг хальмг өрк-бүл болһнд бас эврәннь генәртә темдгән үлдәв. Эн
Описание слайда:

Эн һашута цаг цуг хальмг өрк-бүл болһнд бас эврәннь генәртә темдгән үлдәв. Эн тууҗ би хом хаша бәәсн найн долан наста көгшәһәс бичҗ авлав. Эн күүнә амр биш насн-җирһлин туск тодлвр нанд йир соньн болв. Матвеев Элдә Баирович 1927-гч җилд төрҗ һарсмн.Төрсн һазрнь-Астраханск область, Приволжск район, с. Ушаковка (ода Харабалинск район, с.Заволжье).

№ слайда 4 Мана Ушаковка гидг селән Әәдрхнәс 90 дуунад билә.Мана өөр ик сүм бәәлә. 1939
Описание слайда:

Мана Ушаковка гидг селән Әәдрхнәс 90 дуунад билә.Мана өөр ик сүм бәәлә. 1939 җ.болсн болҗ медгднә, тер сүмиг хамхлв. Би тиигхд школд ордг биләв. Һазртан һурвн класс чиләләв. Мадн школасн тер сүмиг хамхлсиг үзләвидн. Мини йосн нерн-Кензин Һәрән Элдә. Экм-Араева Анна гидг нертә билә. Би эн хойрин һанцхн үрмб. Эцкән медхшв,экин геснд бәәсн цагтм эцкм өңгрч одсн бәәҗ. 1936 җ.экм күүнд одв, Матвеев Борис гидг күүнд. Би тегәд хөөт эцкин нер зүүҗ йовнав. 1937җ.дүүтә болув, Борис һарв. 1943җ.күүкн-Гилән һарв. Хөөт эцкм- Матвеев Борис -1942җ. Хасгин нутг орҗ мал туула. Тендәсн хәрҗ ирсн уга, бомбла харһад, әмнәсн хаһцв.

№ слайда 5 1941 җилин август сарла мана колхозин ахлач Астрахань-Кизляр гидг төмр хаалһ
Описание слайда:

1941 җилин август сарла мана колхозин ахлач Астрахань-Кизляр гидг төмр хаалһ тосхлһнд арһта-арһта гисн улсас йовулв. Түүнднь намаг бас йовулв. Арвн тавн күн йовувидн: 5 өвгн, 5күүкд күн, 5көвүд. Мадн тавн мөрн тергәр көдлмшт йовлавидн. Модн тергәр чолу, мод зөөдг биләвидн. Тер тосхлһнд күн дала билә: көгшн бичкн уга, хамдан көдлҗ йовлавидн. Арвн һурвта, арвн дөрвтә маднар ю болвчн келгүлдг билә. Дән болҗах цаг, немш хойр-һурв дәкҗ бомб хайла. Тегәд үвләр - февраль сарла-бүтн хувцн чигн уга, иддг-уудг хот чигн уга болад, бидн хәрҗ ирүвидн.

№ слайда 6 Үвл. Генткн өрүн өрлә буута салдсмуд ирәд, терз цокад серүлҗәнә. Дәкәд мадниг
Описание слайда:

Үвл. Генткн өрүн өрлә буута салдсмуд ирәд, терз цокад серүлҗәнә. Дәкәд мадниг тууһад гертәс һарһв , бүркәтә машинд суулһв. Хальмг улсиг энд-тендәс авч ирәд , Ушаковкд цуглулв. Нарн суухин алднд 12 дуунад бәәдг Сероглазка гидг станцд авч ирәд, мал зөөдг киитн поездин вагонд суулһв. Бичкн күүкдтәнь, чидл угань нар деер кевтв. Өвгд, бичкн көвүд пол деер кевтүвидн. Тал дунднь төмр беш бәәнә. Зууран олн күн үкв, нурһлҗ бичкдүд

№ слайда 7 Тиигәд көрәд, өлсәд мадн Красноярск крайин Манск районд ирүвидн. Төгәлңдән ө-
Описание слайда:

Тиигәд көрәд, өлсәд мадн Красноярск крайин Манск районд ирүвидн. Төгәлңдән ө-шуһу модн, ирсн өдрәсн авн көдлмшт маниг көөв. Мадниг ик, 40-50 өрк ордг, киитн баракд орулв. Әмтн икәр үкдг билә. Өрүн болһн тачк өгәд, ”Кидай ,калмык!”- гиһәд комендант хәәкрдмн .Үксн улсиг цуглулад, нанла әдл дөрвн-тавн көвүд кеер, цаснд авч одад хайдг биләвидн.

№ слайда 8 Экм гемтә, көдлдго билә, дүүнрм бичкн –негнь зурһата, наадкнь-нәәмн сарта, ши
Описание слайда:

Экм гемтә, көдлдго билә, дүүнрм бичкн –негнь зурһата, наадкнь-нәәмн сарта, шиңкән экләд мөлкҗәсн. Маднд өдрин хойр зууһад грамм өдмг өгдг билә. Харһнҗ үкшгооһар тер өдмгән хойр суулһ боднцгт сольдг биләвидн. Мана бүләс көдлдгнь һанцхн би болҗ һарув. Зарснднь йовдг биләв: мод көрәдх, көрәдсн модан чирх, өвс зөөх, мал хәрүлх. Комендантын зааврар бәәдг биләвидн. Комендант әвр шүрүн күн билә. Тендән һазртан иртлән көдлләв.

№ слайда 9 50-гч җиләс авн невчк арһта болв. Яһвчн әмтнлә иҗлдәд, орс кел невчк дасад,
Описание слайда:

50-гч җиләс авн невчк арһта болв. Яһвчн әмтнлә иҗлдәд, орс кел невчк дасад, эврә бий өсәд, дүүнрм чигн өсәд ирв. 1953 җилд гер авлав..Сән күүкнлә харһув. Артаев Лееҗн Сангаджиевич болн Артаева Монтрун Китдидовна гидг улсин күүкн билә. Нернь Шура. Нанд одхасн өмн Шуран авалнь ханядн гемәс көлтә сәәһән хәәсн бәәҗ. Шураг би Валя күүктә бәәсинь авлав. Харм төрхд, Валя эрт өңгрв. Валян күүкдиг эврәннь һарсн зеенрән гиҗ тоолнав. Авалин тууврин тууҗ бас йир зовлңгта.

№ слайда 10 Шура насарн нанас негхн җил дү. Хальмгудыг туухин өмн Шура хөөнд көдлдг бәәҗ.
Описание слайда:

Шура насарн нанас негхн җил дү. Хальмгудыг туухин өмн Шура хөөнд көдлдг бәәҗ. Тууврин өмн хойр-һурвн өдрәс Шура һаһадан-Зуңһра Мацгт- нөкд болад Яңхл (Черный Яр) орҗ. Тендәсн хәрҗ ирхлә, Харан Худгт нег чигн хальмг күн уга, цергә хувцта улс зуг нааран-цааран йовлдна. Шураг Харан Худгин бәәрн орс эврә гертән бултулв. Салдсмуд Харан Худгас йовхла, тер орс бийнь засгла харһхув гиһәд әәһәд,Шураг гертәсн йовулҗ

№ слайда 11 Шура йовһар үвлин киитнд һанцарн Яңхлд күрәд, тендәсн Зуңгра өрк-бүлтә Сиврүр
Описание слайда:

Шура йовһар үвлин киитнд һанцарн Яңхлд күрәд, тендәсн Зуңгра өрк-бүлтә Сиврүр туугдв. Зууран поезд зогслһнла бууһад, экән олҗ авхар седәд, мел әмтнәс сурад, поездас поездт гүүһәд бәәҗ, бийнь эврә поездас үлдәд геедрв. Орс кел меддго арвн һурвта күүкн зовлңган эдләд, бәргдхүв гиһәд әәһәд, бултад, поездас поездт сууһад, геснә теҗәлин төлә көдлдгтнь көдләд, әмтнәс сура йовҗ, әрә гиҗ экән олҗ авна.

№ слайда 12 Өмннь үзгдсн зовлң баһдсн кевтә, экән альд бәәхинь медәд, тер селән тал нигт
Описание слайда:

Өмннь үзгдсн зовлң баһдсн кевтә, экән альд бәәхинь медәд, тер селән тал нигт модн заагар йовҗ йовхлань, дала чонмуд аарглад авчкв. Шууран хүвәр, нег орс гергн цанар йовснь харһв. Тер орс гергнлә хамдан цан деер бәәсн өвс шатаһад, чонмуд тал хаяд, чонмудыг көөһәд , селәнд ирнә.

№ слайда 13 Нәәмн эгч-дүүнрәснь нег чигн күн әмд үлдҗ уга, экинь гемтә, йилһәс уга үкх ги
Описание слайда:

Нәәмн эгч-дүүнрәснь нег чигн күн әмд үлдҗ уга, экинь гемтә, йилһәс уга үкх гиһәд, баракин булңд хайчксн бәәҗ. Экнь күнд гемтә, ухан уга кевтсн бәәҗ. Шура экән үкләс гетлгәд, эдгәҗ авна.

№ слайда 14 Шураг ирхин өмн экнь Шуран дүүг 6-та көвүһән геечксн бәәҗ. Бокта көвүнь көлән
Описание слайда:

Шураг ирхин өмн экнь Шуран дүүг 6-та көвүһән геечксн бәәҗ. Бокта көвүнь көлән көлдәһәд, больницд кевтсн бәәҗ.Тендән геедрв, яһсн-кегснь медгдсн уга . Насни туршарт тер көвүһән күләһәд, орад ирх, гиһәд нәәләд йовла. Мини хадм эк һазртан ирәд, 84 настадан 1986 җилд сәәһән хәәлә.

№ слайда 15 1953-гч җ. ханьцад, 1955-гч җилд ууһн көвүн- Петя һарв. 1957-гч җилин май сар
Описание слайда:

1953-гч җ. ханьцад, 1955-гч җилд ууһн көвүн- Петя һарв. 1957-гч җилин май сарла һазртан нүүҗ ирләвидн. Әәдрхәр эргәд ирләвидн. Шавк (Никольск) күртл кермәр ирләвидн «Эврә һазр – усн гисн Элдү эңкр юмн – ла Кедү дәкҗ зүүдндм орҗ, Келҗ уульсн болхв»

№ слайда 16 «Тууҗлгч хөрдгч съезд Тууврас хальмгудыг сулдхв. Таңһчан тосхах зөв Тарагдсн
Описание слайда:

«Тууҗлгч хөрдгч съезд Тууврас хальмгудыг сулдхв. Таңһчан тосхах зөв Тарагдсн улст учрв» Удлго хош деер көдлүвидн. Җирнә һурвн худг гидг һазрт тенд мана хош бәәдг билә. 800 хө хәләдг биләвидн. Даңгин нүүрт йовлавидн. Шууран эцк ах хөөч гиҗ тоолгддг билә, би нөкднь. Түүнә хөөн Шура хөөч болҗ тоолгдад, Хальмг Таңһчин Деед Советин депутат болҗ дөрвн җилдән йовла.

№ слайда 17 Нәәмн күүкдтә болувидн. Ода нәәмн күүкдәс долань бәәнә. Баахн цагас авн дала
Описание слайда:

Нәәмн күүкдтә болувидн. Ода нәәмн күүкдәс долань бәәнә. Баахн цагас авн дала зовлң үзсн, Сиврт күнд көдлмшт йовсн, дәкәд нәәмн күүкд Һарһсндан авалин насн ахр болв. Насндан дала му юм үзсн бийнь, бийән хөвтәд тоолнав. Ода нанд 14 ачнр-зеенр бәәнә, 5җичтәв.

№ слайда 18 1987 җ. «Ветеран труда» гидг медаль шаң өгв. 2005-гч җилд хойр юбилейн медаля
Описание слайда:

1987 җ. «Ветеран труда» гидг медаль шаң өгв. 2005-гч җилд хойр юбилейн медаляр ачлгдлав : негнь- «За доблестный труд в Великой Отечественной войне ”, хойрдгчнь-“ 60 лет победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 г.г.” гидг нертә.

№ слайда 19 Ода олн әмтнә хормад багтҗ төвкнүн, сән- сәәхн бәәнәвидн. Тиим һашута цаг нас
Описание слайда:

Ода олн әмтнә хормад багтҗ төвкнүн, сән- сәәхн бәәнәвидн. Тиим һашута цаг насн-наснд, үрн -үрнд бичә үзгдхә гиҗ би даңгин зальврнав. Иигәд эврәннь җирһлин тууҗан Элдә Баирович төгсәв.

№ слайда 20 «…Әмтнә асхрсн нульмсиг Юһарчн кемҗәлҗ болшго Сиврин харалта өдрмүдиг Юһарчн
Описание слайда:

«…Әмтнә асхрсн нульмсиг Юһарчн кемҗәлҗ болшго Сиврин харалта өдрмүдиг Юһарчн цәәлһҗ болшго. Юңгад ямаран учрар Мадниг Сиврүр һарһв? Кен чигн медхш. Төрскн Хальмг Таңһчм Кесг әмән өгв. Болв чидлән хураһад, Эврән босад өсв. Цецгәл, Төрскн мини! Кишгтә җирһләр җирһ! Болв эрәннь тууҗан Мед, бичә март!


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 28.01.2016
Раздел История
Подраздел Презентации
Просмотров253
Номер материала ДВ-387574
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх