Инфоурок / Иностранные языки / Презентации / Презентация по казахскому языку на тему "Мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәні"
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Я люблю природу», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 15 ДЕКАБРЯ!

Конкурс "Я люблю природу"

Презентация по казахскому языку на тему "Мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәні"

Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 111 курсов профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов
Мақсаты: Мақал-мәтелдердің шығу тарихын зерттеу. Өзара айырмашылықтарына көз...
Жоспары: Кіріспе  бөлім Мақал  –  мәтелдердің     құрылымдық     ерекшеліктер...
Кіріспе Мақал-мәтел – әрі  қысқа,   әрі  нұсқа  айтылған  сөз  мәйегі, ой  ма...
Мақал  менен  мәтелдерде  халқымыз  жақсылық  пен  жауыздықты,  адамдық  пен ...
Мақал  –  мәтелдердің құрылымдық  ерекшеліктері    Мақал – мәтелдің  өн  бойы...
Еңбек Дәулет «Ақыл – жастан, асыл – тастан» 
Ауыспалы  мағына «Қызым,  саған  айтам,  келінім,  сен тыңда»  «Тоқпағы  күшт...
Тура  мағына «Өнер  алды  – қызыл  тіл» «Ер  қанаты  – ат»  «Елін  сүйген  ер...
Салыстыру  әдісі «Жақсы  қыз – жағадағы   құндыз,   жақсы   жігіт – аспандағы...
Мақал мәтелдердің 	өзара  айырмашылығы  Мақал мәтелдер   құрылысы  жағынан  ...
«Ерге  жаттың  тізесі  батса,  ағайыншыл  болады» «Тоқпағы күшті  болса,  киі...
Мысалы: «Ақымақтың  ақылы  түстен  ке 			йін  кіреді,                 Ырысы ...
Мақал – мәтелдердің  тақырыптары Отан,  туған  жер,  атамекенге  бай- ланысты...
«Ел-елдің  бәрі  жақсы,  өз  елің  бәрінен  де  жақсы»,   «Туған  жердей  жер...
«Еңбек  түбі – береке», «Еңбек  етсең,  емерсің»,   «Ер  дәулеті – еңбек», «...
«Ел  үмітін  ер  ақтар,  ер   атағын  ел  сақтар»,    «Батыр   туса – ел   ыр...
«Бірлік  болмай,  тірлік   болмас» «Бірлігі   бар   елдің белін  ешкім  сынды...
«Досы  көпті  жау  алмайды,  ақылы  көпті  дау  алмайды»,   «Ағаш  тамырымен,...
«Мал – баққандікі,  жер – жыртқандікі»,     «Ат – ер  қанаты»,    «Өлкенің  к...
«Жердің  сәні – егін»,   «Ексең  егін,  ішерсің  тегін»,  «Берген – алар,  ек...
«Білімді  өлмес,қағазда   аты  қалар,    ұста   өлмес,  істеген  заты   қалар...
«Әдептілік,   ар-ұят – адамдықтың   белгісі»,    «Жарлы   болсаң   да  арлы  ...
«Ата – ананың  қадірін  балалы  болғанда білерсің, ағайынның  қадірін жалалы ...
Қорытынды  бөлім     Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көн...
Пайдаланылған әдебиеттер: 1. М. Әлімбаев.  «Халық – қапысыз  тәрбиеші». Алмат...
27 1

УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ

от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.


Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.


Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1
Описание слайда:

№ слайда 2 Мақсаты: Мақал-мәтелдердің шығу тарихын зерттеу. Өзара айырмашылықтарына көз
Описание слайда:

Мақсаты: Мақал-мәтелдердің шығу тарихын зерттеу. Өзара айырмашылықтарына көз жеткізу. Сан алуан тақырыптарды талдау. Мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәнін ашу. Жастарға халқымыздың бір қайнар көзін ұғындыру.

№ слайда 3 Жоспары: Кіріспе  бөлім Мақал  –  мәтелдердің     құрылымдық     ерекшеліктер
Описание слайда:

Жоспары: Кіріспе  бөлім Мақал  –  мәтелдердің     құрылымдық     ерекшеліктері Мақал мәтелдердің өзара  айырмашылығы Мақал – мәтелдердің  тақырыптары Қорытынды  бөлім. Пайдаланылған әдебиеттер

№ слайда 4 Кіріспе Мақал-мәтел – әрі  қысқа,   әрі  нұсқа  айтылған  сөз  мәйегі, ой  ма
Описание слайда:

Кіріспе Мақал-мәтел – әрі  қысқа,   әрі  нұсқа  айтылған  сөз  мәйегі, ой  маржаны. Мақал-мәтел  бір  ғасырдың  ғана  жемісі  емес. Олардың  алғашқы  үлгілері  есте   қалмаған   ықылым   заманда   туып,   өзінің   қалыптасу,   даму,  өсу   процесінде  талай  ғасырмен   бірге  жасасқан.   Бұл   жолда  әр  түрлі  қоғамдық,  таптық тілектерге  сәйкес  өзгеріп,  жаңарып  отырған. Мақалдар  мен  мәтелдерде  айтылмайтын,  сөз  болмайтын  өмір  саласы  жоқ  десе  де  болады.      Мақал-мәтелдерден  халықтың   ой-санасы,  дүниеге  көзқарасы,  ақыл-  өнегесі  мол  көрініс  тапқан.  Мақал-мәтелдер  ой   дәлдігімен,  мазмұн   тереңдігімен,  түр  жағынан   ықшамдылығымен   ерекшеленеді.  Онда   өмірдің сан  алуан  салалы  құбылыстарына  баға  беріліп,  ой   түйінделіп,  халықтың  ғасырлар   бойғы   тәжірибесі   негізінде   пікір  айтылады.

№ слайда 5 Мақал  менен  мәтелдерде  халқымыз  жақсылық  пен  жауыздықты,  адамдық  пен 
Описание слайда:

Мақал  менен  мәтелдерде  халқымыз  жақсылық  пен  жауыздықты,  адамдық  пен  арамдықты,  еңбеккерлік  пен  еріншектікті,  жомарттық  пен  сараңдықты  салыстыра  сөз  етеді.  Адамгершілік  жолына  нұсқан,  мін  келтіретін  жамандық  пен  жауыздық  қылықтардың  барлығын  батыл  сынап,  жиренте  әшкерелеп,  бүкіл  жұртшылыққа  адамгершілікке  тән  мінез,  қылықтардың  барлығын  ұсынады. Мақалдар мен  мәтелдердің мазмұны  бабаларымыздың  өмір  тәжірибесін қамти  отырып,  біздің  санамызды,  әсемдік  сезімімізді,  талғамымызды,  көзқарасымызды  дамытады.  Сонымен  қатар  ұлтымыздың  мақал-мәтелдері  сөздің  мағынасын  түсіне білуімізге  және  тапқырлыққа баулиды,  шеберлікке,  шығармашылыққа  бастайды,  көркем  сөз  табиғатына жетелейді  әрі  ұшқыр, көңілге  қонымды,  ойлы,  бейнелі  сөйлеуге  үйретеді,   сөйлеу  мәдениетін  дамытады.      

№ слайда 6 Мақал  –  мәтелдердің құрылымдық  ерекшеліктері    Мақал – мәтелдің  өн  бойы
Описание слайда:

Мақал  –  мәтелдердің құрылымдық  ерекшеліктері    Мақал – мәтелдің  өн  бойында  поэзияға  тән  жинақылық,  үнділік,  сазды-  лық,  ұйқас,  ырғақтылық  байқалады.  Онда  басы  артық  сөз  болмайды. Барлығы    өз   орнында,   екшеленген,   сұрыпталған,   жымдаса   біріккен, ой-өрнек   ажыраспас   туыстық   тапқан,   ішкі   мазмұнына  сыртқы  формасы  сай  үндестік  тапқан  болып   келеді.   «Ер  дәулеті - еңбек»   деген   мақалды  талдап   көрелік.  Осындағы   сөздердің   бірін   де   өзгерту   мүмкін  емес. Мұндағы  негізгі  ой – еңбектің   құдіретін,   ол  бүкіл  бүкіл  игіліктің  көзі   екенін   білдіру. 

№ слайда 7 Еңбек Дәулет «Ақыл – жастан, асыл – тастан» 
Описание слайда:

Еңбек Дәулет «Ақыл – жастан, асыл – тастан» 

№ слайда 8 Ауыспалы  мағына «Қызым,  саған  айтам,  келінім,  сен тыңда»  «Тоқпағы  күшт
Описание слайда:

Ауыспалы  мағына «Қызым,  саған  айтам,  келінім,  сен тыңда»  «Тоқпағы  күшті  болса,  киіз  қазық  жерге  кірер» «Не  ексең,  соны  орарсың»  «Жауырды  жаба  тоқиды»

№ слайда 9 Тура  мағына «Өнер  алды  – қызыл  тіл» «Ер  қанаты  – ат»  «Елін  сүйген  ер
Описание слайда:

Тура  мағына «Өнер  алды  – қызыл  тіл» «Ер  қанаты  – ат»  «Елін  сүйген  ер  болады» «Жігітті   намыс,  қоянды   қамыс  өлтіреді»  

№ слайда 10 Салыстыру  әдісі «Жақсы  қыз – жағадағы   құндыз,   жақсы   жігіт – аспандағы
Описание слайда:

Салыстыру  әдісі «Жақсы  қыз – жағадағы   құндыз,   жақсы   жігіт – аспандағы   жұлдыз».

№ слайда 11 Мақал мәтелдердің 	өзара  айырмашылығы  Мақал мәтелдер   құрылысы  жағынан  
Описание слайда:

Мақал мәтелдердің өзара  айырмашылығы  Мақал мәтелдер   құрылысы  жағынан   сырттай  ұқсас  болып  келгенімен,  олардың  мазмұнды  түйіндеуінде,  ойды  шешуінде  өзіндік  ерекшеліктері,   айырмашылықтары  бар.  Ол  айырмашылықтар  мен  ерекшеліктер мақал-мәтелдің  ойды  түйіндеу  жағынан  да,  құрылымыжағынан  да  байқалады.

№ слайда 12 «Ерге  жаттың  тізесі  батса,  ағайыншыл  болады» «Тоқпағы күшті  болса,  киі
Описание слайда:

«Ерге  жаттың  тізесі  батса,  ағайыншыл  болады» «Тоқпағы күшті  болса,  киіз  қасық  жерге  кірер»  «Мезгіл  жетсе,  мұз  да  ерір»

№ слайда 13 Мысалы: «Ақымақтың  ақылы  түстен  ке 			йін  кіреді,                 Ырысы 
Описание слайда:

Мысалы: «Ақымақтың  ақылы  түстен  ке йін  кіреді,                 Ырысы  кеткеннің  иті  ұры  кет кен  соң  үреді». Немесе: «Ақымақ  бастан  ақыл  шықпас,            Ақыл  шықса  да  мақұл  шықпас»«ақымақ»  пен  «ақылды» – қарама-қайшы  ұғымдар

№ слайда 14 Мақал – мәтелдердің  тақырыптары Отан,  туған  жер,  атамекенге  бай- ланысты
Описание слайда:

Мақал – мәтелдердің  тақырыптары Отан,  туған  жер,  атамекенге  бай- ланысты. Еңбекке  арналған. Ерлікке,  батырлыққа  байланысты. Ынтымақ – бірлік  туралы. Достыққа,   жолдастыққа   арналған. Төрт   түлік   малға   қатысты. Егіншілік   кәсібіне   байланысты. Өнер-білім,  оқу,  ғылым туралы. Адамгершілікке  байланысты . Қоғамдағы  қатынастарға,  әлеуметтік  мәселелерге,  ата- ана,  туған- туысқан,  денсаулық  т.б.

№ слайда 15 «Ел-елдің  бәрі  жақсы,  өз  елің  бәрінен  де  жақсы»,   «Туған  жердей  жер
Описание слайда:

«Ел-елдің  бәрі  жақсы,  өз  елің  бәрінен  де  жақсы»,   «Туған  жердей  жер  болмас,  туған  елдей  ел  болмас»,  «Өз  елің — алтын  бесігің»,   «Өз  елім – өлең  төсегім»,   «Ер  жігіт  елі  үшін  туады,  елі  үшін  өледі»

№ слайда 16 «Еңбек  түбі – береке», «Еңбек  етсең,  емерсің»,   «Ер  дәулеті – еңбек», «
Описание слайда:

«Еңбек  түбі – береке», «Еңбек  етсең,  емерсің»,   «Ер  дәулеті – еңбек», «Бейнет,  бейнет   түбі – зейнет»,  «Еңбек  ет  те,  егін   ек – жарымасаң,маған   кел,  белді  бу да  бейнет  қыл,  байымасаң,   маған   кел» «Еңбек  ерлікке  жеткізер,  ерлік  мұратқа  жеткізер», «Еңбек  еткен мұратқа  жеткен», «Әрекет  болмай,берекет  жоқ», «Еңбексіз  рақат  жоқ», «Бір  еңбектің  көп  рақаты  бар»,  «Біткен  іс – піскен  жеміс» 

№ слайда 17 «Ел  үмітін  ер  ақтар,  ер   атағын  ел  сақтар»,    «Батыр   туса – ел   ыр
Описание слайда:

«Ел  үмітін  ер  ақтар,  ер   атағын  ел  сақтар»,    «Батыр   туса – ел   ырысы,   жаңбыр   жауса – жер  ырысы»,   «Ер  бір   рет  өледі,  ез   мың   рет   өледі»,   «Ер  елімен   жақсы», «Елі  жоқ ер  жетім, ері  жоқ  ел  жетім» 

№ слайда 18 «Бірлік  болмай,  тірлік   болмас» «Бірлігі   бар   елдің белін  ешкім  сынды
Описание слайда:

«Бірлік  болмай,  тірлік   болмас» «Бірлігі   бар   елдің белін  ешкім  сындырмас»  «Байлық – байлық  емес,  бірлік – байлық»,   «Ынтымақ  жүрген  жерде  ырыс  бірге  жүреді»,  «Ынтымақтың  арты – игі»,   «Ері  ынтымақты  елде  жоқшылық   болмайды»

№ слайда 19 «Досы  көпті  жау  алмайды,  ақылы  көпті  дау  алмайды»,   «Ағаш  тамырымен,
Описание слайда:

«Досы  көпті  жау  алмайды,  ақылы  көпті  дау  алмайды»,   «Ағаш  тамырымен,  адам   досымен  мықты»,    «Жолдасы  көптің  олжасы  көп»,  «Дұшпан  күлдіріп  айтады,  дос  жылатып  айтады»,  «Жолдасы  жақсы жолды  болар,  жолдасы  жаман қолды  болар»

№ слайда 20 «Мал – баққандікі,  жер – жыртқандікі»,     «Ат – ер  қанаты»,    «Өлкенің  к
Описание слайда:

«Мал – баққандікі,  жер – жыртқандікі»,     «Ат – ер  қанаты»,    «Өлкенің  көркі  мал  болар,   өзеннің  көркі  тал  болар»,     «Мал   өсірсең,  қой  өсір,   пайдасы  оның – көл-көсір»

№ слайда 21 «Жердің  сәні – егін»,   «Ексең  егін,  ішерсің  тегін»,  «Берген – алар,  ек
Описание слайда:

«Жердің  сәні – егін»,   «Ексең  егін,  ішерсің  тегін»,  «Берген – алар,  еккен – орар»

№ слайда 22 «Білімді  өлмес,қағазда   аты  қалар,    ұста   өлмес,  істеген  заты   қалар
Описание слайда:

«Білімді  өлмес,қағазда   аты  қалар,    ұста   өлмес,  істеген  заты   қалар»,  «Өнер – ағып   жатқан  бұлақ,  білім – қайық»,   «Оқусыз  білім  жоқ,  білімсіз  күнің  жоқ»

№ слайда 23 «Әдептілік,   ар-ұят – адамдықтың   белгісі»,    «Жарлы   болсаң   да  арлы  
Описание слайда:

«Әдептілік,   ар-ұят – адамдықтың   белгісі»,    «Жарлы   болсаң   да  арлы   бол»,   «Жақсылыққа  жақсылық – әр  адамның  ісі,жамандыққа  жақсылық – ер адамның  ісі»  

№ слайда 24 «Ата – ананың  қадірін  балалы  болғанда білерсің, ағайынның  қадірін жалалы 
Описание слайда:

«Ата – ананың  қадірін  балалы  болғанда білерсің, ағайынның  қадірін жалалы  болғанда  білерсің»,    «Бала – ата-ананың  бауыр  еті,  көзінің  нұры»,  «Ананың  сүті – бал,  баланың  тілі – бал»,  «Баласыз  ана – гүлсіз  алма»,  «Ана  алдында – құрмет,  ата  алдында – қызмет»  

№ слайда 25 Қорытынды  бөлім     Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көн
Описание слайда:

Қорытынды  бөлім     Мақал-мәтелдер – ауыз  әдебиетінің ең  байырғы,  ең  көне  түрі.  Ол – ғасырлар  бойы  халқымыздың  ұқыптап  сақтап  келген  тәжірибесінің  жиынтығы,  ой-пікірінің  түйіні,  аңсаған  асыл  арманының  арнасы,  өмір  тіршілігінің  айнасы,  көнеден  жаңаға, атадан  балаға   қалдырып  келе  жатқан  тозбайтын,  тот  баспайтын,  өмірлік  өшпес  мұра.

№ слайда 26 Пайдаланылған әдебиеттер: 1. М. Әлімбаев.  «Халық – қапысыз  тәрбиеші». Алмат
Описание слайда:

Пайдаланылған әдебиеттер: 1. М. Әлімбаев.  «Халық – қапысыз  тәрбиеші». Алматы – 1976 2.  Б. Адамбаев.  «Халық  даналығы».  Алматы – 1976 3. С. Ұзақбаева.  «Оқушыларға  эстетикалық  тәрбие  беру».                                                    Алматы – 1988 3.С.Қалиев.  «Халық  педагогикасы  хақында  бірер  сөз».                                                        Алматы – 2000. 4.Ж.Алтаев. «Ежелгі  рухани  таным  және  қазақ  философия».                                                       Алматы – 1999 5. Қ.Жарықбаев., С.Қалиев.  «Қазақтың  тәлімдік  ой-пікір  антологиясы»  Алматы – 1994 6. М. Әлімбаев.  «Халқымыз  қандай  тәлімгер!».   «Мұрагер»  журналы   №1, 1992 7.   «Қазақ  тілі  мен  әдебиеті»  журналы        №5,   2004 8.   «Қазақ  тілі  мен  әдебиеті»  журналы        №4,   2004 9.   «Қазақ  тілі  мен  әдебиеті»  журналы        №1,   2005 10.  Ө.Тұрманжанов.  «Қазақтың  мақалдары  мен  мәтелдері»                                                 Алматы – 2007  

№ слайда 27
Описание слайда:

Общая информация

Номер материала: ДВ-224501

Похожие материалы