Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация по казахскому языку на тему"Қазақ әліпбиі"

Презентация по казахскому языку на тему"Қазақ әліпбиі"



Осталось всего 2 дня приёма заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)


  • Другое

Название документа ?аза? ?л_пби_, Койшибекова, 5-сынып.ppt

Қазақстан астаналарына саяхат
1- астана-Орынбор қаласы (1920-1925 )
Қазанның тоғызы Девятое октября Сынып жұмысы Үй жұмысы сынып жұмысының жалғас...
Математика дәптерін жүргізуге қойылатын талаптар: Порядок ведения тетрадей по...
КАЗАК ТІЛІНІҢ АРАБ ӘЛІПБИІ ( 1920-1929 ж . ДЕЙІН) 			 Таңбалар Таңбалар мәні...
2 –астана - Қызылорда қаласы (1925-1929 )
3-астана- Алматы қаласы ( 1929-1997 )
Қазақ, орыс тілі дәптерін жүргізу тәртібі. Порядок ведения тетрадей по казахс...
ҚАЗАҚ ӘЛІПБИІ (1940 жылдан бері ) №	 Баспа	түрі	Әріптердің аттары Бас әріп	К...
37	Ы	ы	ы 38	I	і	і 39	Ь	ь	жіңішкелік белгісі 40	Э	э	э 41	Ю	ю	йу 42	Я	я	йа №	БА...
Тест тапсырмаларын бағалауда балл саны есептеледі 4 балды бағамен төмендегі с...
4-астана- Астана қаласы ( 10.12. 1997 )
СЕРГІТУ СӘТІ 1-жаттығу. Терезеге бір нүктеге көз алмай қарау. Шешуін тапқан...
І.деңгей. Тест тапсырмаларын орындау. 1. Қай тіл білімінің саласы дыбыстарды...
І.деңгей. Тест тапсырмаларын орындау. 1.С; 2. С ; 3. А; 4. А; 5. В ІІ.деңгей...
Барлық оқушылар көк сиялы қаламмен жазады. Дәптердегі барлық жазулар төмендег...
1 из 23

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Қазақстан астаналарына саяхат
Описание слайда:

Қазақстан астаналарына саяхат

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 1- астана-Орынбор қаласы (1920-1925 )
Описание слайда:

1- астана-Орынбор қаласы (1920-1925 )

№ слайда 4 Қазанның тоғызы Девятое октября Сынып жұмысы Үй жұмысы сынып жұмысының жалғас
Описание слайда:

Қазанның тоғызы Девятое октября Сынып жұмысы Үй жұмысы сынып жұмысының жалғасы деп есептелінеді де, күн реті жазылмайды; Жаттығу сөзі толық жазылады, реті жазылады. Мысалы: 15-жаттығу; Тапсырмаға сәйкес сөздерді бағандарға бөліп жазғанда бірінші сөзі бас әріптен үтірсіз жазылады: Мысалы: Бала бақа барыс Сынып жұмысын немесе үй жұмысын орындағанда тапсырмалар арасында жол қалдырылмайды. - Мәтін азат жолдан басталады -Сынып жұмысы мен үй жұмысының арасында 2 жол қалдырылады -Талдау жасау тапсырмаларын орындағанда жақсы ұшталған қара қарындашпен орындаған жөн -Ереже ,емлені белгілеу үшін жасыл сияны қолдануға болады Классная работа Домашняя работа является продолжением классной работы, выполняется в той же тетради и дата не указывается Слово «упражнение» пишется (по центру строки) с указанием порядкого номера упражнения (знак «№» не пишется. При распределении согласно заданию, слов в столбики (по родам числам и т.д) первое слово в первом столбике пишется с большой буквы, запятые после слов не ставятся Родина земля семья При выполнении работы (классной или домашней ) строчки между видами работ не пропускается Текст каждой новой работы начинается с красной строки Между классной и домашней работами отступ в две строки При выполнении грамматических заданий (различных видов разбора и т.д)используется простой остро отточенный карандаш Допускается использование зеленой пасты при выделении орфограмм (подчеркивание) Орынбор қаласы ( 1920-1925 ж) 1920 жылы Қазақстан Ресейдің құрамындағы автономиялы республика болып құрылған соң, Орынбор бас қала болып жарияланды. Орынбор өлкесі ол кезде қазақ жерінің құрамдас бір бөлігі саналатын, қазір Орынбор Ресей Федерациясындағы қала, облыс орталығы, орысша атауы Оренбург. Бұл қала 1735 ж. бекініс қамал ретінде қаланып, аты Ор өзенінің атына байланысты қойылған.

№ слайда 5 Математика дәптерін жүргізуге қойылатын талаптар: Порядок ведения тетрадей по
Описание слайда:

Математика дәптерін жүргізуге қойылатын талаптар: Порядок ведения тетрадей по математике Математика пәніне 3 дәптер арналады 2 жұмыс дәптері 1-бақылау жүмыс дәптері Мойнақ ауылындағы №23 орта мектебінің 5 “А”сынып оқушысы Сындар Маржанның математикадан бақылау дәптері Учащимся следует иметь 3 отдельные тетради по математике 2 рабочие тетради 1 тетрадь для контрольных работ Тетрадь для контрольных работ по математике ученика 5 класса “Б” средней школы №23 села Мойнак Юнашева Алинура Математика дәптерін жүргізуге қойылатын талаптар: Порядок ведения тетрадей по математике АДАМЗАТ ТАРИХЫНДАҒЫ ЖАЗУ ТҮРЛЕРІ: 2.ИДЕОГРАФИЯЛЫҚ ЖАЗУ - жекелеген сөздерді, морфемаларды шартты таңбалар арқылы белгілейді. Онда әр сөздің тұрақты графикалық таңбасы, әр таңбаның меншікті мағынасы болады. Идеографиялық жазудың мысалдары: иероглиф жазу. 3. БУЫН ЖАЗУЫНДА - сөз құрамындағы әрбір буын жеке таңбамен белгіленеді. Бұған жапон, үнді, т.б. жазулары жатады. 4.ДЫБЫСТЫҚ ЖАЗУ (әріп жазуы) – жазудың дамып жетілген түрі, тіл дыбыстарын, фонемаларды әріппен таңбалайтын жазу жүйесі. Әріптер белгілі жүйеде қолданылған. 1.ПИКТОГРАФИЯЛЫҚ ЖАЗУ:

№ слайда 6 КАЗАК ТІЛІНІҢ АРАБ ӘЛІПБИІ ( 1920-1929 ж . ДЕЙІН) 			 Таңбалар Таңбалар мәні
Описание слайда:

КАЗАК ТІЛІНІҢ АРАБ ӘЛІПБИІ ( 1920-1929 ж . ДЕЙІН) Таңбалар Таңбалар мәні мәні

№ слайда 7
Описание слайда:

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9 2 –астана - Қызылорда қаласы (1925-1929 )
Описание слайда:

2 –астана - Қызылорда қаласы (1925-1929 )

№ слайда 10
Описание слайда:

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12 3-астана- Алматы қаласы ( 1929-1997 )
Описание слайда:

3-астана- Алматы қаласы ( 1929-1997 )

№ слайда 13 Қазақ, орыс тілі дәптерін жүргізу тәртібі. Порядок ведения тетрадей по казахс
Описание слайда:

Қазақ, орыс тілі дәптерін жүргізу тәртібі. Порядок ведения тетрадей по казахскому, русскому языкам Оқушыларда 4 жеке дәптері болуы шарт 2 жұмыс дәптері 1 сын жұмысы дәптері 1 мазмұндама және шығарма (шығармашылық) дәптері Мойнақ ауылындағы №23 орта мектебінің 5 “А”сынып оқушысы Сындар Маржанның қазақ тілінен сын жұмысына арналған дәптері Учащимся следует иметь 4 отдельные тетради : 2 рабочие тетради 1 тетрадь для контрольных работ 1 тетрадь для творческих работ Тетрадь для контрольных работ по русскому языку ученика 5 класса “Б” средней школы №23 села Мойнак Юнашева Алинура ҚАЗАҚ ЖАЗУЫНДАҒЫ ЛАТЫН ӘЛІПБИІ ( 1929-1940 ж. дейін ) БАС ӘРІП КІШІ ӘРІП АТЫ ДЫБЫСТАЛУЫ А а а [а] В b бе [в] С с це [ц] және [к] D d де [д] Е е э [э] Ғ f эф [Ф] G g ге [г] Н һ аш [һ] I і и [и] J j йот [й] К k ка [к] L l эль [л] М m эм [м] N п эн [н] О 0 0 [0] Р p пе [п] Q o қа [қ] R r эр [р] S s эс [с] Т t тэ [т] U v У [у] V V ве [в] W w дубль-ве [w] X X икс [ке] Ү у игрек [и] Z z зет [з [дз]

№ слайда 14 ҚАЗАҚ ӘЛІПБИІ (1940 жылдан бері ) №	 Баспа	түрі	Әріптердің аттары Бас әріп	К
Описание слайда:

ҚАЗАҚ ӘЛІПБИІ (1940 жылдан бері ) № Баспа түрі Әріптердің аттары Бас әріп Кіші әріп 1 А а а 2 Ә ә ә 3 Б б бэ 4 В в вэ 5 Г г гэ 6 Ғ ғ ға 7 Д д дэ 8 Е е йэ 9 Ё ё йо 10 Ж ж жэ 11 3 3 зэ 12 И и и 13 Й й кысқа й 14 К к ка 15 Қ қ қа 16 Л л эл 17 М м эм 18 Н н эн 19 Ң ң эң 20 О 0 0 21 Ө ө е 22 П п пэ 23 Р р эр 24 С с эс 25 Т т тэ 26 У у у 27 Ү ұ ұ 28 Ү ү ү 29 Ф ф эф 30 X X ха 31 Һ һ һа 32 Ц ц цэ 33 Ч ч чэ 34 Ш ш ша 35 Щ Щ ща 36 Ъ ъ айыру белгісі 37 Ы ы ы 38 I і і 39 Ь ь жіңішкелік белгісі 40 Э э э 41 Ю ю йу 42 Я я йа № Баспа түрі Әріптердің аттары Бас әріп Кіші әріп 1 А а а 2 Ә ә ә 3 Б б бэ 4 В в вэ 5 Г г гэ 6 Ғ ғ ға 7 Д д дэ 8 Е е йэ 9 Ё ё йо 10 Ж ж жэ 11 3 3 зэ 12 И и и 13 Й й кысқа й 14 К к ка 15 Қ қ қа 16 Л л эл 17 М м эм 18 Н н эн 19 Ң ң эң 20 О 0 0 21 Ө ө е 22 П п пэ 23 Р р эр 24 С с эс 25 Т т тэ 26 У у у 27 Ү ұ ұ 28 Ү ү ү 29 Ф ф эф 30 X X ха 31 Һ һ һа 32 Ц ц цэ 33 Ч ч чэ 34 Ш ш ша 35 Щ Щ ща 36 Ъ ъ айыру белгісі 37 Ы ы ы 38 I і і 39 Ь ь жіңішкелік белгісі 40 Э э э 41 Ю ю йу 42 Я я йа № БАС ӘРІП КІШІ ӘРІП ӘРІПТЕРДІҢ АТТАРЫ 1 А а а 2 Ә ә ә 3 Б б бэ 4 В в вэ 5 Г г гэ 6 Ғ ғ ға 7 Д д дэ 8 Е е йэ 9 Ё ё йо 10 Ж ж жэ 11 3 3 зэ 12 И и и 13 Й й кысқа й 14 К к ка 15 Қ қ қа 16 Л л эл 17 М м эм 18 Н н эн 19 Ң ң эң 20 О о о 21 Ө ө е 22 П п пэ 23 Р р эр 24 С с эс 25 Т т тэ 26 У у у 27 Ү ұ ұ 28 Ү ү ү 29 Ф ф эф 30 X х ха 31 Һ һ һа 32 Ц ц цэ 33 Ч ч чэ 34 Ш ш ша 35 Щ щ ща 36 Ъ ъ айыру белгісі № БАС ӘРІП КІШІ ӘРІП ӘРІПТЕРДІҢ АТТАРЫ

№ слайда 15 37	Ы	ы	ы 38	I	і	і 39	Ь	ь	жіңішкелік белгісі 40	Э	э	э 41	Ю	ю	йу 42	Я	я	йа №	БА
Описание слайда:

37 Ы ы ы 38 I і і 39 Ь ь жіңішкелік белгісі 40 Э э э 41 Ю ю йу 42 Я я йа № БАС ӘРІП КІШІ ӘРІП ӘРІПТЕРДІҢ АТТАРЫ 37 Ы ы ы 38 I і і 39 Ь ь жіңішкелік белгісі 40 Э э э 41 Ю ю йу 42 Я я йа

№ слайда 16 Тест тапсырмаларын бағалауда балл саны есептеледі 4 балды бағамен төмендегі с
Описание слайда:

Тест тапсырмаларын бағалауда балл саны есептеледі 4 балды бағамен төмендегі сызба бойынша есептелінеді. При проверке тестовых заданий подчитывается количество набранных баллов перевод их на четырехбальную шкалу осуществляется по следующей схеме 100%-95 балл алса- «5» 94%-75 балл алса - «4» 74%-50 балл алса - «3» 49%-төмен балл алса -”2” 100%-95 полученных баллов от максимального кол-ва - «5» 94%-75 - «4» 74%-50 - «3» 49%-и ниже -”2” Латын жазуы Barlıq adamdar twmısınan azat jäne qadir-qasïyeti men kuqıqtarı teñ bolıp dünïyege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-ojdan berilgen, sondıqtan olar bir-birimen twıstıq, Араб жазуы بارلىق ادامدار تۋمىسىنان ازات جانە قادىر-قاسيەتى مەن كۇقىقتارى تەڭ بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ادامدارعا اقىل-پاراسات، ار-وجدان بەرىلگەن، سوندىقتان ولار Кирилл жазуы Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен кұқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс.

№ слайда 17
Описание слайда:

№ слайда 18
Описание слайда:

№ слайда 19 4-астана- Астана қаласы ( 10.12. 1997 )
Описание слайда:

4-астана- Астана қаласы ( 10.12. 1997 )

№ слайда 20 СЕРГІТУ СӘТІ 1-жаттығу. Терезеге бір нүктеге көз алмай қарау. Шешуін тапқан
Описание слайда:

СЕРГІТУ СӘТІ 1-жаттығу. Терезеге бір нүктеге көз алмай қарау. Шешуін тапқан оқушы маған қарайды. Бір-бірімен сыбайлас. Бірі айтылады да, естіледі, Екіншісі жазылады да, көрінеді. 2-жаттығу. Көзді жұмып отырып, жұмбақты тыңдаймыз, шешуін тапқан оқушы көзін ашады. Бір ағашта отыз жеті алма. Оны алып жемек болсаң, Он екісі тамағыңнан еркін өтіп кетеді, Қалған 25-сі қақтығып барып өтеді. 3-жаттығу. Басты қозғалтпай отырып, жоғары, төмен қарайсыңдар. Дыбыс емес, таңба, Оқылмайды, жазылады. Бірақ сөзден табылады. Ол қай әріптер еді. Ойлап көрші, есіңде бар ма?

№ слайда 21 І.деңгей. Тест тапсырмаларын орындау. 1. Қай тіл білімінің саласы дыбыстарды
Описание слайда:

І.деңгей. Тест тапсырмаларын орындау. 1. Қай тіл білімінің саласы дыбыстарды зерттейді ? А) лексика; В) морфология; С) фонетика; D) синтаксис 2. Әліпби қай тілден енген сөз? А) орыс; В) грек; С) араб; D) латын. 3. Сөздің ең кішкене бөлігі қалай аталады? А) дыбыс; В) сөз; С) сөз тіркесі; D) сөйлем. 4. Дыбыстың жазбаша таңбасы қалай аталады? А) әріп ; В) пиктограмма; С) иероглиф; D) буын. 5. Қазақ әліпбиінде қанша әріп, қанша дыбыс бар ? А) 37, 12; В) 42,37; С) 25,12; D) 42,33. ІІ.деңгей. 1. Мақал- мәтелдердегі әрбір сөзде қанша әріп, қанша дыбыс бар екенін белгілеу. Аяққа кісен салуға болар, Қотыр қолдан жұғады, Тілге кісен салынбас. Пәле тілден жұғады. 2.Қазақстан астаналарын әліпби тәртібімен тізіп жазу. ІІІ.деңгей. Дыбыстар туралы 1-2 әріпті жұмбақ шығару. Латын жазуы Barlıq adamdar twmısınan azat jäne qadir-qasïyeti men kuqıqtarı teñ bolıp dünïyege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-ojdan berilgen, sondıqtan olar bir-birimen twıstıq, bawırmaldıq qarım-qatınas jasawları tïis. Араб жазуы بارلىق ادامدار تۋمىسىنان ازات جانە قادىر-قاسيەتى مەن كۇقىقتارى تەڭ بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ادامدارعا اقىل-پاراسات، ار-وجدان بەرىلگەن، سوندىقتان ولار ءبىر-بىرىمەن تۋىستىق، باۋىرمالدىق قارىم-قاتىناس جاساۋلارى ءتيىس. Кирилл жазуы Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен кұқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс.

№ слайда 22 І.деңгей. Тест тапсырмаларын орындау. 1.С; 2. С ; 3. А; 4. А; 5. В ІІ.деңгей
Описание слайда:

І.деңгей. Тест тапсырмаларын орындау. 1.С; 2. С ; 3. А; 4. А; 5. В ІІ.деңгей. 1. Аяққа кісен салуға болар, Қотыр қолдан жұғады, Тілге кісен салынбас. Пәле тілден жұғады. 2. Алматы , Астана, Қызылорда, Орынбор. ІІІ.деңгей. Дыбыстар туралы 1-2 әріпті жұмбақ шығару. Үлгі: “Б” – дан бастасаң – Киім киетін, “Б” алып тастасаң – Жеміс теретін. (Бөрік - өрік) Тауда бар, Таста жоқ. Жауда бар, Доста жоқ. (У)

№ слайда 23 Барлық оқушылар көк сиялы қаламмен жазады. Дәптердегі барлық жазулар төмендег
Описание слайда:

Барлық оқушылар көк сиялы қаламмен жазады. Дәптердегі барлық жазулар төмендегі талапқа сай болуы керек Жазуы анық, ұқыпты болуы керек Күн реті мен жұмыс түрінен соң нүкте қойылады Үй жұмысы сол дәптерге жазылады да, сынып жұмысының жалғасы болып есептеліп, күн реті бөлек жазылмайды. Сынып жұмысы мен үй жұмысының арасында 4 тор көз қалдырылады Тапсырмалар соңында 1 тор көз, бағандар арасында 3 тор көз қалдырылады Жаңа бетте жазғанда жоғарыдан және сол жақтан 1 толық тор көз қалдыру қажет Сызбалар,нұсқау сызықтары мен біріктіру жақшалары (барлығы ) қарындашпен жазылуы қажет Ережелерді белгілеу үшін жасыл сия қолдануға болады. Писать аккуратным , разборчивым почерком Время выполнения работы обозначается так:число арабской цифрой,а название месяца –прописью пишется по центру После записи даты и вида работы ставится точка домашняя работа является продолжением классной работы,выполняется в той же тетради,и дата не указывается Пишется слово Задача при решении задач и слово Задача при решении обратных задач Между классной и домашней работой пропускается 4 клетки Между заданиями вниз пропускается 1 клетка,между столбиками в сторону-3 клетки Начинать писать на новом листе,пропустив одну полную клетку сверху и слева Все чертежи и стрелки,объединяющие скобки и т.п выполняются простым карандашом Допустимо использование зеленой пасты при выделении формул Үй тапсырмасы: 1) 237-жаттығу.Төмендегі сөздерді әліпби тәртібімен жазыңдар 2)Қазақ әліпбиі туралы түсінік. 3) *Қазақ әліпбиінің авторы туралы мәлімет жинау. 239-жаттығу. Оқып, түсінгендеріңді әңгімелеу.

Название документа ?аза? т_л_, 5-сынып, ?ойшыбекова Н..docx

Поделитесь материалом с коллегами:

hello_html_2bf568b8.gifhello_html_58976c0e.gifhello_html_58976c0e.gifhello_html_2bf568b8.gifhello_html_58976c0e.gifhello_html_58976c0e.gif

Н.К. Койшибекова,C:\Documents and Settings\user\Рабочий стол\2011-05-20\Изображение.JPG

Талдықорған қаласы,

«Мойнақ ауылындағы МДШОБ

23 орта мектеп» КММ

қазақ тілі мен

5-сынып әдебиетінің мұғалімі

Сабақтың тақырыбы: Қазақ әліпбиі

1. білімділік : қазақ әліпбиінің құрамы мен ретін және тарихымен таныстыру
2.тәрбиелік: қазақ әліпбиінің тарихымен таныстыру арқылы өз тілінің тарихын құрметтеуге, орындалатын тапсырмалар арқылы бір-бірін тыңдауға, сыйлауға дағдыландыру, өз еңбегін әділ бағалауға тәрбиелеу.

3.дамытушылық : өз ойларын ұшқыр, ұтымды жеткізуге дағдыландыру
Сабақтың типі: жаңа сабақ

Сабақтың түрі: саяхат сабағы

Сабақтың әдіс-тәсілдері:

Сабақтың көрнекілігі: интербелсенді тақта, презентациялар, флипчарт.
Пәнаралық байланыс: әдебиет,тарих.

Сабақтың барысы:

I.Ұйымдастыру кезеңі:

- Бүгінгі сабағымыз саяхат түрінде өтеді. Бүгін біз қыс мезгіліндегі табиғат көріністерін тамашалай отырып, қыстағы ең қолайлы көлігі пойызбен Қазақстанның астаналарына саяхатқа шығамыз. Біріншіден, саяхатқа дайындалып алайық. Керекті құралдарымызды түгендейік.Саяхатта біз көрген – білгендерімізді жазып отырамыз, сондықтан сендерге дәптерлерің, қалам, қарындаш, оқулықтарың және күнделіктерің қажет. Бәрі орында ма? Жақсы онда жұмыс дәптерлерің алмастырып алайық. Жұмыс дәптерлеріңе бүгінгі ай- күнді жазыңдар.

II.Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.

Жаңа сабаққа дайындық:

1.Сабақ тақырыбын тақтаға жазу

2.Сабақ мақсатын түсіндіру

  • Саяхатымыздың негізгі мақсаты еліміздің астаналарымен таныса отырып, қазақ әліпбиіміздің тарихын зерттеу. Сондықтан дәптерлеріңе «Қазақ әліпбиі» деген негізгі тақырыпты жазып қойыңдар.

V. Жаңа тақырыпты түсіндіру:

- Ал сәт-сапар.( Пойыздың жүрген дауысы шығады.)

1-бекет. Орынбор қаласы.

- Қысқы табиғат көріністерін тамашалай отырып, біз бірінші бекет - Орынбор қаласы

келдік.

Оренбургhttp://dic.academic.ru/pictures/city_of_russia/orenburg1.jpgОренбург

Орынбор — қазақ елінің тұңғыш астанасы (1920–1925) . 1920 жылы Қазақстан Ресейдің құрамындағы автономиялы республика болып құрылған соң, Орынбор бас қала болып жарияланды. Орынбор өлкесі ол кезде қазақ жерінің құрамдас бір бөлігі саналатын, қазір Орынбор - Ресей Федерациясындағы қала, облыс орталығы, орысша атауы Оренбург. Бұл қала 1735 ж. бекініс қамал ретінде қаланып, аты Ор өзенінің атына байланысты қойылған.

- Орынбор қаласымен таныса отырып, мына негізгі мәселелерді зерттейік: біріншіден, жазу дегеніміз не, адамзат тарихында жазудың қандай түрлері болғанын және осы 1920-1925 жылдар аралығында қазақ халқының жазуы қандай әліпбиге негізделген.

- Жазу – адамның ой-пікірін, басқа адамға хабарлап айтқысы келген сөзін, мағлұматын таңбалар арқылы жеткізуді қамтамасыз ететін белгілер жүйесі.

Оның алғашқы нұсқалары өте ерте заманда жасалды.

Адамзат тарихындағы жазу төрт түрге бөлінеді:

1 Пиктографиялық жазу

2 Идеографиялық жазу

3 Буын жазуында

4 Дыбыстық жазу

Alta petroglyphs.jpghttp://www.vestnik-kafu.info/pics/2_67/image001.jpghttp://www.vestnik-kafu.info/pics/2_67/image003.jpg

1.Пиктографиялық жазу – жазудың ең көне түрі. Мұнда хабарлануға тиісті оқиғаға қатысты заттардың суреті салынады. Пиктограммалық жазу суреттерге негізделген жазу. Сондықтан оны кейде суретті жазу деп те атайды. Бұл жазуды әртүрлі тілде сөйлейтін адамдар түсіне алады.. Пиктограммалық жазудың таңбалары пиктограммалар деп аталады;

Сюй иероглиф.PNG

2.Идеографиялық жазу - жекелеген сөздерді, морфемаларды шартты таңбалар арқылы белгілейді. Онда әр сөздің тұрақты графикалық таңбасы, әр таңбаның меншікті мағынасы болады. Идеографиялық жазудың мысалдары: иероглиф жазу,цифр (сан).

3. Буын жазуында - сөз құрамындағы әрбір буын жеке таңбамен белгіленеді. Бұған жапон, үнді, т.б. жазулары жатады.

4.Дыбыстық жазу (әріп жазуы) – жазудың дамып жетілген түрі, тіл дыбыстарын, фонемаларды әріппен таңбалайтын жазу жүйесі. Әріптер белгілі жүйеде қолданылған.

Қазақ халқы 1920 жылдан бастап, мұсылман дінінің таралуымен бірге келген араб әліпбиін қолданды.

  • Бірінші астанамызға келіп, нені білдік, қорынтындылай жіберейік.

  • Еліміздің ең тұңғыш астанасы қай қала болған ?

  • Орынбор қай жылдары астана болды?

  • Адамзат тарихында жазудың неше түрі болды? Атап шығу.

  • 1920 жылдан бастап қазақ жазуы қай әліпбиге негізделген?

2-бекет. Қызылорда қаласы.

http://nkgf.kz/wp-content/uploads/2011/09/%D0%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%9E%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82.jpg


Қызылорда — қазақ елінің екінші астанасы (1925–1929).

1925 жылы мемлекеттік басқару органдары Сыр бойына көшірілді. Орынбор шаһары мен губерниясы Ресей Федерациясы құрамына берілді. Қызылорда — қазақ елінің екінші астанасы болды. Қызылорда 1929 жылы мамыр айына дейін Қазақ АКСР-і астанасы.

- Осы жылдар арасында қазақ жазуында өзгерістер болды ма, соған назар аударайық.

-1926 ж. Ахмет Байтұрсынов араб әліпбиін қазақ тілінің ерекшеліктеріне сәйкес жеңілдетіп, “төте жазу” әліпбиін жасады.

3-бекет Алматы қаласы. 1929 жылдан бастап Түркістан-Сібір темір жолының іске қосылуына байланысты Ел астанасы Қызылордадан Алматыға ауысты.

http://cqham.kz/downloads/photo10.jpg

Верный






A.Верный








Алматы қаласы 1997 жылға дейін Қазақстанның астанасы болды.

  • Осы кезеңдегі жазуға келсек, қоғамдағы әр түрлі саяси- әлеуметтік өзгерістерге 1929 жылдан бастап 1940 жылға дейін қазақ халқы латын әліпбиінде жазып келіп,

1940 жылдан бері орыс кириллицасына негізделген әліпбиін қолданылады.Бұл әліпбийді құрастырушы А.Байтұрсынов.

  • Әріптердің баспаша да, жазбаша да нұсқасының бас әріп, кіші әріп түрлері болады. Әр әріптің жеке тұрғандағы өз атауы бар.

  • Қазақ әліпбиінде неше әріп бар?

  • Тақтаға жазу. Қазақ тілінің төл әріптері нешеу? (Маржан)

  • Қай әріптер тек орыс тілі енген кірме сөздерде кездеседі? (Бейімбет)

  • Барлығы қанша дыбыс бар?

  • Қосарлы дыбыстардан тұратын әріптерді жазу.(Бақжан)

  • Қалдандары: 1-қатар: Дыбыстарды айтады, 2-қатар әріптерді айтады.

  • Сонымен қазақ жазуы қандай әліпбилерді қолданып келді?




Латын жазуы

Barlıq adamdar twmısınan azat jäne qadir-qasïyeti men kuqıqtarı teñ bolıp dünïyege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-ojdan berilgen, sondıqtan olar bir-birimen twıstıq, bawırmaldıq qarım-qatınas jasawları tïis.

Араб жазуы

بارلىق ادامدار تۋمىسىنان ازات جانە قادىر-قاسيەتى مەن كۇقىقتارى تەڭ بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ادامدارعا اقىل-پاراسات، ار-وجدان بەرىلگەن، سوندىقتان ولار ءبىر-بىرىمەن تۋىستىق، باۋىرمالدىق قارىم-قاتىناس جاساۋلارى ءتيىس.

Кирилл жазуы

Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен кұқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс.

-Үш әліпби негізінде берілген сөйлемді жазып,мағынасына назар аударайық. Бұл сөйлемдердегі қазақ тіліне тән әріптердің астын сызып шығыңдар.

VІ. Жаңа тақырып бойынша түсінік тексеру. Жаңа сабақты бекіту.

4- бекет. Астана қаласы.Целиноград

Астана

Қазақстан Республикасы

1997 ж. 10 желтоқсаннан бастап

Целиноградhttp://www.fototerra.ru/image.html?id=133393&size=mediumhttp://mapru.com/map/img/tula.jpg








http://www.fototerra.ru/image.html?id=133399&size=medium

http://www.fototerra.ru/image.html?id=133385&size=medium








-Қазіргі астанамызға келдік, енді білгендерімізді бекітіп, білімдерімізді бағалау қажет. Бұл- ең жауапкершілікті, өзіндік жұмысты талап ететін кезең, сондықтан

1 минут сергіту сәтіне уақыт бөлейік.

1) Жұмбақтарды шешу арқылы көзге арналған сергіту сәті

- Мен сендерге 3 жұмбақ жасырамын,сендер жұмбақтардың шешуін ойлана отырып, көзге арналған 3 жаттығу жасайсыңдар.

1-жаттығу. Мен жұмбақты айтып болғанша,сендер терезеге бір нүктеге көз алмай қарайсыңдар. Шешуін тапқан оқушы маған қарайды.

Бір-бірімен сыбайлас.
Бірі айтылады да, естіледі,
Екіншісі жазылады да, көрінеді. (дыбыс, әріп)

2-жаттығу. Көзді жұмып отырып, жұмбақты тыңдаймыз, шешуін тапқан оқушы көзін ашады.
Бір ағашта отыз жеті алма.
Оны алып жемек болсаң,
Он екісі тамағыңнан еркін өтіп кетеді,
Қалған 25-сі қақтығып барып өтеді.
(дауысты, дауыссыз дыбыстар)

3-жаттығу.Басты қозғалтпай отырып, жоғары, төмен қарайсыңдар.

Дыбыс емес, таңба,
Оқылмайды, жазылады.
Бірақ сөзден табылады.
Ол қай әріптер еді.
Ойлап көрші, есіңде бар ма? (ъ,ь)
2) Деңгейлік тапсырмалар.

- Үш деңгейде берілген тапсырмаларды орындап, осы тапсырмалар арқылы баға аласыңдар. Үш деңгейдің де тапсырмасын 7-мин ішінде орындап үлгерген оқушы «5» алады, 1-2-деңгейді ғана орындаған оқушы -«4» , ал тек 1-деңгейінің тапсырмасын ғана орындаған оқушы «3» алады. Сондықтан бүгінгі бағаларың сендердің жылдамдықтарың мен білімдеріңе байланысты. Іске сәт.

І.деңгей. Тест тапсырмаларын орындау.
1. Қай тіл білімінің саласы дыбыстарды зерттейді ?
А) лексика; В) морфология; С) фонетика; D) синтаксис

2. Әліпби қай тілден енген сөз?
А) орыс; В) грек; С) араб; D) латын.
3. Сөздің ең кішкене бөлігі қалай аталады?
А) дыбыс; В) сөз; С) сөз тіркесі; D) сөйлем.
4. Дыбыстың жазбаша таңбасы қалай аталады?
А) әріп ; В) пиктограмма; С) иероглиф; D) буын.
5. Қазақ әліпбиінде қанша әріп, қанша дыбыс бар ?
А) 37, 12; В) 42,37; С) 25,12; D) 42,33.
ІІ.деңгей. Берілген қала аттарын әліпби тәртібімен тізіп жазу.

Қызылорда, Ақтау, Қарағанды, Орал, Семей, Талдықорған, Өскемен, Павлодар, Тараз, Шымкент, Маңғыстау.

ІІІ.деңгей. Дыбыстар туралы 1-2 әріпті жұмбақ шығару.

Үлгі: “Б” – дан бастасаң –
Киім киетін,
“Б” алып тастасаң –
Жеміс теретін.
(Бөрік - өрік)


Тауда бар,
Таста жоқ.
Жауда бар,
Доста жоқ.
(У)
Деңгейлік тапсырмаларды өзара тексеру, бағалау

3) Оқулықпен жұмыс

  1. жаттығу. Мәтіндегі бас әріппен жазылуға тиісті сөздерді бас әріппен жазып, көшіріңдер.

1-нұсқа. «Достық туралы»

2-нұсқа. «Ақылды әйелдің айласы»

IV.Сабақты қорытындылау.

  1. Сабақтың мақсатына жетудегі жетістіктер мен кемшіліктеріне талдау жүргізу.

  2. Сынып оқушыларының жалпы жұмысына сипаттама беру, бағалау. Қойылған бағаларға түсінік беру.

V.Үй тапсырмасын хабарлау

1.Үй тапсырмасының түрі мен көлемін көрсету, оның орындалуы жайында нұсқау беру.

  • 237-жаттығу.Төмендегі сөздерді әліпби тәртібімен теріп жазыңдар

  • Қазақ әліпбиі туралы түсінік.

  • *Қазақ әліпбиінің авторы туралы мәлімет жинау. 239-жаттығу. Оқып, түсінгендеріңді әңгімелеу.

2.Үй тапсырмасының күнделіктеріне жазылғанын тексеру.











































57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)


Автор
Дата добавления 23.02.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров133
Номер материала ДВ-475926
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх