Логотип Инфоурока

Получите 30₽ за публикацию своей разработки в библиотеке «Инфоурок»

Добавить материал

и получить бесплатное свидетельство о размещении материала на сайте infourok.ru

Инфоурок Музыка ПрезентацииПрезентация по казахскому языку по теме "Домбыра. Біржан сал" (10 класс)

Презентация по казахскому языку по теме "Домбыра. Біржан сал" (10 класс)

Скачать материал
библиотека
материалов
Домбыра туралы баллада әні Кеңес Дүйсекеевтікі, сөзі Шөмішбай Сариевтікі Күй...

Описание презентации по отдельным слайдам:

1 слайд Домбыра туралы баллада әні Кеңес Дүйсекеевтікі, сөзі Шөмішбай Сариевтікі Күй
Описание слайда:

Домбыра туралы баллада әні Кеңес Дүйсекеевтікі, сөзі Шөмішбай Сариевтікі Күй ойнайды қазағымның қанында, Күй ойнайды қазағымның жанында. Жүрегінің, жүрегінің, жүрегінің дүрсілі – Күмбірлеген домбырасы барында. Қайырмасы: Бабамыздың мұңысың сен, домбыра, Анамыздың сырысың сен, домбыра. Қазағымның жүрегінен жаралған, Даламыздың үнісің сен, домбыра! Домбыра бұл, үнсіз қалып көрмеген, Қуаныш та, қайғы-мұң да кернеген. Үзіледі, үзіледі, үзіледі әуендер, Ғашықтардың көз жасындай пернеден. Қайырмасы. Домбырадай шежіре жыр болмаған, Даламыздың тағдырларын толғаған. Армандарын, армандарын, армандарын халқымның, Аманат қып ұрпағына жолдаған. Қайырмасы.

2 слайд Домбыра
Описание слайда:

Домбыра

3 слайд Бабамыздың мұңысың сен, домбыра, Анамыздың сырысың сен, домбыра. Қазағымның ж
Описание слайда:

Бабамыздың мұңысың сен, домбыра, Анамыздың сырысың сен, домбыра. Қазағымның жүрегінен жаралған, Даламыздың үнісің сен, домбыра!

4 слайд
Описание слайда:

5 слайд Ежелгі заманда бұл аспапты аңшылар ұстаған. Садақ атып, жебе тартып, аң- құст
Описание слайда:

Ежелгі заманда бұл аспапты аңшылар ұстаған. Садақ атып, жебе тартып, аң- құстарды аулаған. Әуелде адырна садақ пішінді болды. Кейін бұл аспапты бұғы, марал, арқар тұрпатты аңдардың тұлғасына ұқсастырып жасады. Мүйізге жағалай құлақтар бекітіліп, ішіктер байланады. Сөйтіп, аспапты екі тізенің үстіне қойып, оң қол, сол қол саусақтарымен іліп тартып ойнайды.

6 слайд Шанағы терімен қапталған, қазақ халқының ең көне музыкалық аспаптарының бірі.
Описание слайда:

Шанағы терімен қапталған, қазақ халқының ең көне музыкалық аспаптарының бірі. Шертіп ойнау тәсіліне байланысты шертер деп аталған. Ол екі немесе үш ішекті болып келеді. Құрылысы жөнінен домбыра, қобыз аспаптарына ұқсас келеді. Шертерде көбінесе шертпе күйлер орындалады.

7 слайд Қазақ халқының өте ерте заманнан келе жатқан жеті ішекті шертпелі музыка асп
Описание слайда:

Қазақ халқының өте ерте заманнан келе жатқан жеті ішекті шертпелі музыка аспабы. Аспап ағаштан құрастырылып жасалады. Құрылысы өте қарапайым. Аспаптың үні өте нәзік, құлаққа жағымды. Ел арасында аспаптың шығуы жайында көптеген аңыздар айтылады. Сол бір аңыздың бірінде : өткен заманда өмір сүрген бір қарияның жеті баласынан айрылған қасіретті қайғысынан туындаған әуен.

8 слайд
Описание слайда:

9 слайд Мәтінмен жұмыс шерту – щелкнуть пальцем; негромко, спокойно играть (на струнн
Описание слайда:

Мәтінмен жұмыс шерту – щелкнуть пальцем; негромко, спокойно играть (на струнных инструментах); шертіп отыру – играть на домбре қос - пара, парный, два, двое, двойной қос ішекті - двухструнный тиек – деревянная подставка под струны перне – лад – поперечные деления самырсын – кедр

10 слайд Домбыра - қазақ халқының саусақпен шертіп ойнайтын көне аспаптарының бірі. Ша
Описание слайда:

Домбыра - қазақ халқының саусақпен шертіп ойнайтын көне аспаптарының бірі. Шанағы алмұрт тәріздес бірнеше перне тағылған ұзын мойны бар. Шанағының беті жұқа тақтаймен жабылған. Домбыраның батыстық және шығыстық екі түрі бар. Батыстық домбыралар арты дөңгеленіп, шанағы үлкендеу, мойыны ұзындау. Шығыстық домбыралар шанағы кішілеу, жалпақ. мойыны қысқа болып келеді. Бұрын пернелері 7 немесе 13, мойыны қысқа болса, қазір классикалық шығармалардың орындалуына байланысты 19 перне тағылып, диапазоны едәуір кеңіді. 

11 слайд Домбыра— қазақ халқының көне музыка аспабының бірі. Біздің заманымызға қазақ
Описание слайда:

Домбыра— қазақ халқының көне музыка аспабының бірі. Біздің заманымызға қазақ халқының ән-күйлері, жыр дастандары осы домбыра арқылы жеткен. Домбыраны әрбір қазақ қастерлеп үйінің төріне іліп қояды.

12 слайд Домбыра құрылысы. Домбыра 3 бөліктен тұрады: бас бөлігі, мойыны, шанақ. Басы
Описание слайда:

Домбыра құрылысы. Домбыра 3 бөліктен тұрады: бас бөлігі, мойыны, шанақ. Басында құлақтары, шайтан тиегі орналасады. Мойын бөлігінде пернелер, шанақта тиек, ойық, ілгек орналасады.

13 слайд Домбыра тек екі ішекті ғана емес, үш ішекті   де   болып келеді. Өткен кезеңд
Описание слайда:

Домбыра тек екі ішекті ғана емес, үш ішекті   де   болып келеді. Өткен кезеңде үш шекті домбыра Қазақстанның әр түрлі аймақтарында кездескен,  қазіргі кезде бұл аспап түрі тек  Семей облысында сақталған.

14 слайд Домбыра Домбыра екі ішекті, тоғыз перне, Жарасар күйді тартып, айтсаң терме.
Описание слайда:

Домбыра Домбыра екі ішекті, тоғыз перне, Жарасар күйді тартып, айтсаң терме. Домбыра іші қуыс, сырты тақтай, Бірақ та сөйлемейді қолым қақпай. Білгенге домбыра бір өнер екен, Күткенді бұл да тәуір көреді екен. Домбыра екі ішекті ойнап қағам, Сіздерге ән айтайын, келсе шамам. Халық өлеңінен

15 слайд Қазақ халқының атақты күйшілері Құрманғазы Дәулеткерей Дина
Описание слайда:

Қазақ халқының атақты күйшілері Құрманғазы Дәулеткерей Дина

16 слайд Біржан сал (қосымша мәлімет орыс тілінде)
Описание слайда:

Біржан сал (қосымша мәлімет орыс тілінде)

17 слайд Баласы Қожағұлдың Біржан салмын, Адамға зияным жоқ жүрген жанмын. Қасыңа мені
Описание слайда:

Баласы Қожағұлдың Біржан салмын, Адамға зияным жоқ жүрген жанмын. Қасыңа мені сендер неге алмайсың, Өзім сұңқар, өзім сал, кімге зармын. Біржан сал Қожағұлұлы (1834 - 1897)

18 слайд Біржан сал. Суретші Әбілхан Қастеев
Описание слайда:

Біржан сал. Суретші Әбілхан Қастеев

19 слайд Будучи глашатаем народа Биржан сал в своих песнях обличал произвол степных ру
Описание слайда:

Будучи глашатаем народа Биржан сал в своих песнях обличал произвол степных руководителей, таких, как волостные Жанбота и Азнабай (по чьему приказу у Биржан-сала во время визита в Степь генерал-губернатора  Александра Дюгамеля   в  1865 году   сломали домбру за неподчинение). Памятник Биржан салу со сломанной домброй на площади перед дворцом «Кокшетау». ( 1991 г.) Авторы: скульптор Т. Досмагамбетов, архитектор А. Кайнарбаев.

20 слайд В городе Степняк Акмолинской области открыт мемориальный комплекс в честь вел
Описание слайда:

В городе Степняк Акмолинской области открыт мемориальный комплекс в честь великого казахского акына Биржан сала.

21 слайд Биржан сал (1834–1897) — казахский поэт, композитор, прекрасно владел домброй
Описание слайда:

Биржан сал (1834–1897) — казахский поэт, композитор, прекрасно владел домброй, создавал неповторимые музыкально-поэтические произведения. Мукан Тулебаев использовал многие его песни в опере «Биржан и Сара». А великий Абай, лично слушавший Биржана, посвятил его творчеству целый ряд бессмертных стихов. Памятник Биржану в Алматы.

22 слайд “Біржан-сал” кинофильмі (2009) Бас режиссері Досжан Жолжақсынов
Описание слайда:

“Біржан-сал” кинофильмі (2009) Бас режиссері Досжан Жолжақсынов

23 слайд Біржан сал мен Абай Біржанды өз құлағымен тыңдаған данышпан Абай: Құлақтан кі
Описание слайда:

Біржан сал мен Абай Біржанды өз құлағымен тыңдаған данышпан Абай: Құлақтан кіріп бойды алар, Әсем ән мен тәтті күй. Көңілге түрлі ой салар, Әнді сүйсең – менше сүй, - деген мәңгілікке жетерлік сөз қалдырған.

24 слайд Біржан сал Қожағұлұлы - әлеуметтік өмір жыршысы «Біржан – қазақтың сал-сері
Описание слайда:

Біржан сал Қожағұлұлы - әлеуметтік өмір жыршысы «Біржан – қазақтың сал-сері ақындарының ағасы, ұстазы, жанашыр өнерпазы. Өнер дамыған сайын Біржан мұрасы мәңгі бірге жасамақ» Есмағамбет Ысмайлов

25 слайд Жасарал Енсепов Асылбек Енсепов
Описание слайда:

Жасарал Енсепов Асылбек Енсепов

26 слайд
Описание слайда:

27 слайд Үйде: Өлеңді жаттау, мазмұнын түсіну, айта білу
Описание слайда:

Үйде: Өлеңді жаттау, мазмұнын түсіну, айта білу

28 слайд
Описание слайда:

29 слайд
Описание слайда:

30 слайд
Описание слайда:

  • Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете оставить жалобу на материал.
    Пожаловаться на материал
Скачать материал
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Краткое описание документа:

               Предлагаемая презентация предназначена для учащихся старших классов, кому интересна история национальных музыкальных инструментов казахского народа и великих исполнителей-импровизаторов как Біржан сал. Данный урок, несомненно,  обогатит и раширит знания учащихся по данной теме. Домбыра - один из главных и почитаемых инструментов казахского народа. Играя на этом музыкальном инструменте, исполнитель передавал свое настроение, мысли, печаль и радость. Благодаря мастерскому, виртуозному исполнению, стали известны великие акыны-певцы, исполнители-импровизаторы  по всей бескрайней Степи.

 

Проверен экспертом
Общая информация
Скачать материал

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Экономика: инструменты контроллинга»
Курс повышения квалификации «Организация маркетинга в туризме»
Курс профессиональной переподготовки «Управление ресурсами информационных технологий»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности секретаря руководителя со знанием английского языка»
Курс профессиональной переподготовки «Разработка эффективной стратегии развития современного вуза»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности специалиста оценщика-эксперта по оценке имущества»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности преподавателя детской хореографии»
Курс повышения квалификации «Музыкальное развитие детей в соответствии с ФГОС ДО»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в профессиональном образовании»
Курс профессиональной переподготовки «Гостиничный менеджмент: организация управления текущей деятельностью»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере начального общего, основного общего, среднего общего образования»
Курс профессиональной переподготовки «Информационная поддержка бизнес-процессов в организации»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере дошкольного образования»
Курс профессиональной переподготовки «Гражданско-правовые дисциплины: Теория и методика преподавания в образовательной организации»

Оставьте свой комментарий

Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.