Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация по татарскому языку "Фигыль юнәлешләре"

Презентация по татарскому языку "Фигыль юнәлешләре"

Такого ещё не было!
Скидка 70% на курсы повышения квалификации

Количество мест со скидкой ограничено!
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок"

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок" 20 мая 2016 г. бессрочно).


Список курсов, на которые распространяется скидка 70%:

Курсы повышения квалификации (144 часа, 1800 рублей):

Курсы повышения квалификации (108 часов, 1500 рублей):

Курсы повышения квалификации (72 часа, 1200 рублей):
библиотека
материалов
 Фигыль Глагол
8 нче вариант. Спроси у друга, куда она поедет летом. Поинтересуйся у друга,...
1 Кичә без татар ____ бардык. театр 2 Анда Кәрим Тинчуринның “Зәңгәр шәл” ___...
ФИГЫЛЬ - ГЛАГОЛ ФИГЫЛЬ ЗАТЛАНЫШЛЫ ЗАТЛАНЫШСЫЗ ХИКӘЯ БОЕРЫК ШАРТ ТЕЛӘК СЫЙФАТ...
Фигыль Обозначает действие или состояние предмета, лица и характеризируется...
Категория залога – выражает отношение действия к грамматическому субъекту и х...
Кайтым юшәлеше – возвратный залог Выражает действие, совершаемое данным субъе...
Төшем юнәлеше – страдательный залог Выражает действие, которому подвергается...
Уртаклык юнәлеше – совместный залог Выражает действие, совершаемое взаимно ил...
Йөкләтү юнәлеше – понудительный залог Выражает действие, которое одно лицо, п...
Фигыль юнәлешләре Юнәлеш Кушымчасы Мәгънәләре Төпюнәлеш - Үтәүче эшне үзе баш...
Кайбер фигыльләрдән барлык юнәлешләрне ясап булмый, ә кайберләренең төп юнәле...
Тәрҗемә итегез. 1) Менә бу кечкенә кызның тавышы шундый матур, аны концертта...
Нокталар урынына җәя эчендә бирелгән фигыльләрнең тиешлесен куеп, күчереп язы...
14 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  Фигыль Глагол
Описание слайда:

Фигыль Глагол

№ слайда 2 8 нче вариант. Спроси у друга, куда она поедет летом. Поинтересуйся у друга,
Описание слайда:

8 нче вариант. Спроси у друга, куда она поедет летом. Поинтересуйся у друга, есть ли у них в классе ученики, которые изучают китайский язык. Узнай у одноклассника, какую книгу ему необходимо читать к уроку литературы. Спроси у дедушки, не болят ли у него ноги. Позвоните другу и пригласите его на день рождения.

№ слайда 3 1 Кичә без татар ____ бардык. театр 2 Анда Кәрим Тинчуринның “Зәңгәр шәл” ___
Описание слайда:

1 Кичә без татар ____ бардык. театр 2 Анда Кәрим Тинчуринның “Зәңгәр шәл” ___ карадык әсәр 3 ____ кешеләр күп килгән иде театр 4 Артистларның уены ___ бик ошады. барыбыз 5 Тамашачылар аларны көчле ____ күмделәр алкыш 6 Ике сәгать вакыт бик тиз ___ үтәргә 7 Спектакль тәмамланганда, барыбызның да ____ яхшы иде. кәеф 8 Өйгә ___, без артистларның уены турында сөйләштек. кайтырга

№ слайда 4 ФИГЫЛЬ - ГЛАГОЛ ФИГЫЛЬ ЗАТЛАНЫШЛЫ ЗАТЛАНЫШСЫЗ ХИКӘЯ БОЕРЫК ШАРТ ТЕЛӘК СЫЙФАТ
Описание слайда:

ФИГЫЛЬ - ГЛАГОЛ ФИГЫЛЬ ЗАТЛАНЫШЛЫ ЗАТЛАНЫШСЫЗ ХИКӘЯ БОЕРЫК ШАРТ ТЕЛӘК СЫЙФАТ ХӘЛ ИСЕМ ИНФИНИТИВ

№ слайда 5 Фигыль Обозначает действие или состояние предмета, лица и характеризируется
Описание слайда:

Фигыль Обозначает действие или состояние предмета, лица и характеризируется категориями залога, аспекта (положительного, отрицательного, возможности и невозможности) наклонения, времени, лица (числа). наиболее общими формами является категория залога и аспекта, которые присущие всем без исключения глагольным формам

№ слайда 6 Категория залога – выражает отношение действия к грамматическому субъекту и х
Описание слайда:

Категория залога – выражает отношение действия к грамматическому субъекту и характеризуется специальными аффиксами. В татарском языке 5 залогов. Төп юнәлеш (основной залог) – выражает действие, производимое самим субъектом, и имеет нулевой показатель. Алу (брать, взять), кую(положить), язу (писать)

№ слайда 7 Кайтым юшәлеше – возвратный залог Выражает действие, совершаемое данным субъе
Описание слайда:

Кайтым юшәлеше – возвратный залог Выражает действие, совершаемое данным субъектом для себя или направленное на самого себя. Образается с помощью окончаний -н/-ын/-ен Юам (мою) - Юынам (моюсь), Бизим (украшаю) – бизәнәм (наряжаюсь) Киям (одеваю) – киенәм (одеваюсь)

№ слайда 8 Төшем юнәлеше – страдательный залог Выражает действие, которому подвергается
Описание слайда:

Төшем юнәлеше – страдательный залог Выражает действие, которому подвергается грамматический субъект со стороны объекта. Объект действия становится в предложении подлежащим, а непосредственный производитель действия, если он выражен – дополнением. Образуется с помощью аффиксов –л/-ыл/-ел, но если слово закоанчивается на –ла/-лә/-л присоединяются аффиксы –ын/-ен/-н Әйт-ел-ә (говорится) сайла-н-а (выбирается) Өз-ел-ә (рвется) эшлә-н-ә (делается) Кар белән күмелгән чокыр-чакырлар – ямы покрытые снегом. Аның әйтелгән сүзе – его сказанное слово

№ слайда 9 Уртаклык юнәлеше – совместный залог Выражает действие, совершаемое взаимно ил
Описание слайда:

Уртаклык юнәлеше – совместный залог Выражает действие, совершаемое взаимно или совместно несколькими действующими лицами, и имеет своим показателем аффикс –ш/-ыш/еш Взаимное значение: очраша- встречается, сөйләшә – разговаривает Совместное значение: көлешәләр – смеются, , йөрешәләр - встречаются Действие, осуществляемое 2-мя и более субъектами, причем один из них оказывает помощь: уйлаша – помогает думать, ярыша - помогает колоть

№ слайда 10 Йөкләтү юнәлеше – понудительный залог Выражает действие, которое одно лицо, п
Описание слайда:

Йөкләтү юнәлеше – понудительный залог Выражает действие, которое одно лицо, предмет навязывает (заставляет или позволяет совершить) другому лицу, предмету -дыр/-дер/-тер/-тыр: яздыра – заставляет написать, алдыралар – заставлют купить -т: улаталар – заставляют задуматься, кызартканнар – заставили покраснеть -ыр/-ер/-ар/-әр: катырырга – заморозить, кичерергә - простить -гыр/-гер/-кыр/-кер: яткырам – укладываю, меңгерергә – поднять -гыз/-гез/-кыз/-кез: торгызыгыз – поднимите, җиткезергә – донести до кого-то

№ слайда 11 Фигыль юнәлешләре Юнәлеш Кушымчасы Мәгънәләре Төпюнәлеш - Үтәүче эшне үзе баш
Описание слайда:

Фигыль юнәлешләре Юнәлеш Кушымчасы Мәгънәләре Төпюнәлеш - Үтәүче эшне үзе башкара: Ул бүлмәне бизәде. Кайтымюнәлеше (Возвратный залог) -Н, -ЫН, -ЕН Эш үтәүченең үзенә кайта: Ул бизәнде. Төшемюнәлеше страдательный залог -Л, -ЫЛ, -ЕЛ Эш кешегә яки предметка читтән төшә:Бүлмә бизәлде. Тәрәзәләр җил белән ачылган. Уртаклыкюнәлеше Взаимно-совместный -Ш, -ЫШ, -ЕШ Үтәүче эшне кем беләндер бергәләп эшли:Ул бүлмәне бизәште. Без йөрешәбез. Йөкләтүюнәлеше Понудительный залог -ДЫР, -ДЕР, -ТЫР, -ТЕР, -Т Үтәүче эшне кемгәдер йөкләтеп эшләтә яки эшнең үтәлүенә сәбәпче була: Ул бүлмәне бездән бизәтте. Мин хат яздырдым. Син аны үпкәләткәнсең.

№ слайда 12 Кайбер фигыльләрдән барлык юнәлешләрне ясап булмый, ә кайберләренең төп юнәле
Описание слайда:

Кайбер фигыльләрдән барлык юнәлешләрне ясап булмый, ә кайберләренең төп юнәлеше юк: Төп юнәлеш -н -л -ш -т,-ер,-тар, һ.б. - Өйрән- - - Өйрәт- - Имгән - - Имгәт- - Суын- - - Суыт- Пеш- - - Пешер- Ик- Игел- Игеш- Иктер- Тукта- Туктал- Туктат- Куп- Куптар-

№ слайда 13 Тәрҗемә итегез. 1) Менә бу кечкенә кызның тавышы шундый матур, аны концертта
Описание слайда:

Тәрҗемә итегез. 1) Менә бу кечкенә кызның тавышы шундый матур, аны концертта җырлатырга кирәк. 2) Син аны үпкәләткәнсең, ахры, ул хәзер синең турыда бер дә сорашмый. 3) Азатнны әти-әнисе, институт тәмамлаганнан соң, эшкә үзләренең шәһәрләренә кайтарырга телиләр. 4) Урман аша турыга гына чыксак, юлны күпкә кыскартырбыз. 5) Сабый чагым иде, әнкәй бер көн Миңа юган күлмәк кигезде. Кочаклады мине калтыранып, Маңгаема иренен тигезде. 6) Ничек булса да, бу яңалыкны аларга тизрәк белдертергә кирәк. 7) Балаларыңның бакчалары бар бит, кирәкле яшелнчәләрне алардан үстерт. 

№ слайда 14 Нокталар урынына җәя эчендә бирелгән фигыльләрнең тиешлесен куеп, күчереп язы
Описание слайда:

Нокталар урынына җәя эчендә бирелгән фигыльләрнең тиешлесен куеп, күчереп языгыз. Тәрҗемә итегез. а) Бакчада җирне вакытында казырга кирәк, чөнки соңга калсаң, ул кибә. Бакчаның каты җирен дәү әтием бездән ... , чөнки үзенең биле авырта. Быел бакча вакытында ... , шуңа күрә җир бик каты булды. Күрше апага бакчасын ... кирәк, чөнки аның аяклары авырта. (Казыш, казы, казыш, казыл.) ә) Без бүген әнием белән кер ... , чөнки иртәгә кайнар су бетәчәк. Бу күлмәк, берничә тапкыр ... булса да, төсен үзгәртнмәгән. Күрше апа идәннәрен ... , чөнки үзе авырый. Тәрәзәнләрне ... Лидияне чакырыйкмы? (Ю, юдыр, юыш, юыл.) б) Бабам, госпитальдә ятканда, хатны шәфкать туташынннан ... , чөнки аның кулы яраланган булган. Мин әдәбияттан сочинение ... яратмыйм, чөнки бик аз укыйм. Армиядәге абыем белән 2 ел буе хат .... Яза-яза сочинение бик күп ... , укытучы апа ничек тикшереп бетерер икән? (Языл, яз, яздыр, языш.)


Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-239082

Похожие материалы