Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация по татарскому языку и литературе на тему "Казан татарлары киемнәре"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 26 апреля.

Подать заявку на курс
  • Другое

Презентация по татарскому языку и литературе на тему "Казан татарлары киемнәре"

библиотека
материалов
Казан татарларының киемнәре Эшне башкаручы: Әлмәт шәһәре 24нче урта мәктәбен...
МАКСАТ халкыбызның милли киемнәре һәм аларның кыскача тарихы белән танышу; ми...
КУЛЛАНЫЛГАН ӘДӘБИЯТ: “Казан татарларының киемнәре”. Тарих фәннәре кандидаты Р...
Кереш өлеш Хәзерге вакытта татар халык милли киемнәрен көндәлек тормышта фай...
Төп өлеш Бай гаилә кызларының киеме. Озын итәкле күлмәк,бәрхет камзул.Башлар...
Яшь хатыннар киеме Иркен озын буйлы күлмәк.Итәкләре чигеп көмеш тасма тотып т...
Казан татарларының традицион культурасын өйрәнүче профессор Н.И.Воробьев: та...
Этник традицияләр татар халкының кием-салымындагы башка элементларында да, м...
Хәзерге вакытта татар халык милли киемнәрен көндәлек тормышта файдаланмыйлар...
Татар халкының тормыш-көнкүрешендә 19нчы гасырның икенче яртысы һәм 20нче га...
XVIIIйөз ахырыннан татар халкы культурасына нык йогынты ясый башлаган мөселм...
Капиталистик товар алмашу мөнәсәбәтләренә һәм киңрәк аралашуга күчә барган с...
Тик хатын-кыз киеме генә традицион үзенчәлекләрне тотрыклы саклый. Бу хәл би...
Бай хатынның кешелеккә кия торган киеме: итәгенә һәм билдән аскарак киң бала...
Кием-салымның интернациональләшү тенденциясе Совет власте елларында аеруча к...
Кызлар киеме. Көндәлек киемнәре – бала итәкле озын сатин күлмәк өстеннән өйд...
Кызлар киеме. Иңнәре һәм җиң очлары бала итәкләп тегелгән иркен күлмәк, тасм...
Үсмер кызлар. Киң итәкле ыштан күлмәкләре бала яки челтәрләп тегелгән, башла...
23 1

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Казан татарларының киемнәре Эшне башкаручы: Әлмәт шәһәре 24нче урта мәктәбен
Описание слайда:

Казан татарларының киемнәре Эшне башкаручы: Әлмәт шәһәре 24нче урта мәктәбенең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Рәхимова Кадрия Вагыйз кызы 2014 ел

№ слайда 2 МАКСАТ халкыбызның милли киемнәре һәм аларның кыскача тарихы белән танышу; ми
Описание слайда:

МАКСАТ халкыбызның милли киемнәре һәм аларның кыскача тарихы белән танышу; милли киемнәр белән кызыксыну, эстетик зәвык тәрбияләү; Өйрәнү өлкәсе(объекты): Казан татарларының киемнәре.

№ слайда 3 КУЛЛАНЫЛГАН ӘДӘБИЯТ: “Казан татарларының киемнәре”. Тарих фәннәре кандидаты Р
Описание слайда:

КУЛЛАНЫЛГАН ӘДӘБИЯТ: “Казан татарларының киемнәре”. Тарих фәннәре кандидаты Р.Г.Мөхәммәдовның редакцияләвендә. Татарстан китап нәшрияты, Казан.

№ слайда 4 Кереш өлеш Хәзерге вакытта татар халык милли киемнәрен көндәлек тормышта фай
Описание слайда:

Кереш өлеш Хәзерге вакытта татар халык милли киемнәрен көндәлек тормышта файдаланмыйлар .Аңа карамастан, алар хәзерге көндә дә бик популяр. Күпчелек театрларда татар милли костюмнарын төрле спектакльләрдә кулланалар.Кайбер модельерлар үзләренең киемнәрендә татар халык милли бизәкләрен катнаштырып эшлиләр. Безнең республикабызда татар милли костюмнарына багышланган музейлар да бар.Ул музейлар бик еш кына күргәзмәләр дә әзерлиләр.Андый күргәзмәләр кешеләрне кызыксындыра.Шуңа күрә алар бик популяр.Халык үзенең тарихын һәм милли бизәкләрен онытмый. Бу киемнәр бездә матур хисләр тудыра.Алар зәвык белән башкарылган.Осталар бу киемнәрне теккәндә үзләренең күңел бизәкләрен салганнар.

№ слайда 5 Төп өлеш Бай гаилә кызларының киеме. Озын итәкле күлмәк,бәрхет камзул.Башлар
Описание слайда:

Төп өлеш Бай гаилә кызларының киеме. Озын итәкле күлмәк,бәрхет камзул.Башларын-да- бәйләгән чачаклы калфак.Аягында –читек. Каптырмасыз өс киеме,озын күлмәк җиңнәре тышка чыгып тора.Башында -көмеш укалы саллы материалдан тегелгән япма,маңгай турысына тәңкәләр тезелгән.

№ слайда 6 Яшь хатыннар киеме Иркен озын буйлы күлмәк.Итәкләре чигеп көмеш тасма тотып т
Описание слайда:

Яшь хатыннар киеме Иркен озын буйлы күлмәк.Итәкләре чигеп көмеш тасма тотып тегелгән.Киң җиңнәре иң-баш турында бөреп утыртылган,укалы түше изү белән капланган.Күлмәк өстеннән ука белән чигелгән җиңсез бәрхет камзул кигән.Башында –ефәк җептән бәйләнгән чигүле калфак,аягында-үкчәле чәчәкле читек. Өстендә сукно бишмәт,камзул.Күлмәге ак кайтарма якалы.Башында-түбәтәй,аягында читек.

№ слайда 7
Описание слайда:

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10
Описание слайда:

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12 Казан татарларының традицион культурасын өйрәнүче профессор Н.И.Воробьев: та
Описание слайда:

Казан татарларының традицион культурасын өйрәнүче профессор Н.И.Воробьев: татарларга «...иң беренче һәм озак вакытлар буена йогынты ясаучылар якын Азия, соңрак Урта Азия культуралары булган. Бу җирләргә алар олы су юлы белән килеп кергәннәр»-дип күрсәтә. Татар халкы- ның культурасы,аерым алганда, кием-салымы, үсешендә көнчыгыш илләре белән киң сәүдә, мәдәни бәйләнеш тотуның зур әһә- мияте булган: мәсьәлән, хатын-кызлырның кайбер бизәнү әйбер- ләре, шулай ук ирләр баш киеменең беришесе Якын һәм Урта Азия дән кергән. Ләкин татарлар белән көнчыгыш халыкларының кием-салым һәм бизәнү әйберләрендәге охшашлыкны тулысынча культура йогынтысы дип кенә карарга ярамый. Бу уртак- лык, билгеле бер дәрәҗәдә, Идел-Кама буе һәм Урта Азия төр- ки халыкларының борынгы этник элемтәләреннән чыгып та аңла- тырга кирәк.

№ слайда 13 Этник традицияләр татар халкының кием-салымындагы башка элементларында да, м
Описание слайда:

Этник традицияләр татар халкының кием-салымындагы башка элементларында да, мәсьәлән баш киемендә дә, ачык күзәтелә. Этник традицияләр татар халкының кием-салымындагы башка элементларында да, мәсьәлән баш киемендә дә, ачык күзәтелә. Татар ирләре кигән мескен бүрек белән борынгы төрки кабиләләр бүреге арасында билгеле бер уртаклык бар. Оригиналь хатын-кыз калфагы да төрки халыклардагы оек һәм читек-кәвеш тә болгар кабиләләре арасында таралган булган. Болар барысы татар халкының милли киеме формалашуда тотрыклы булган этник традицияләр төп роль уйнаганлыгын күрсәтә. Татарларда кием-салым үз эчендә үзгәрә, камилләшә бару нәтиҗәсендә генә түгел, башка халыклардан алу исәбенә дә үскән. Шуңа күрә татар халкының милли киемендә үзенә генә хас билгеләр белән беррәттән, гасырлар буена аралашып яшәгән башка халыклар белән уртак элементлар да бар.

№ слайда 14 Хәзерге вакытта татар халык милли киемнәрен көндәлек тормышта файдаланмыйлар
Описание слайда:

Хәзерге вакытта татар халык милли киемнәрен көндәлек тормышта файдаланмыйлар. Аңа карамастан алар хәзерге көндә дә бик популяр, күпчелек татарларда татар милли костюмнарын төрле спектакльләр- дә кулланалар. Кайбер модельерлар үзләренең киемнәрендә татар халык милли бизәкләрен катнаштырып эшлиләр. Безнең республикабызда татар милли костюмнарына багышланган музейлар да бар. Ул музейларда еш кына күргәзмәләр дә оештыралар. Андый күргәзмәләр кешеләрне кызыксындыра. Шуңа күрә алар бик популяр. Халык үзенең тарихын һәм милли бизәкләрен онытмый. Бу киемнәр бездә халкыбызга карата горурлык хисләре тудыра. Алар чыннан да зәвык белән башкарылганнар. Осталар бу киемнәрне теккәндә үзләренең күңел бизәкләрен салганнар.

№ слайда 15 Татар халкының тормыш-көнкүрешендә 19нчы гасырның икенче яртысы һәм 20нче га
Описание слайда:

Татар халкының тормыш-көнкүрешендә 19нчы гасырның икенче яртысы һәм 20нче гасыр башларындагы кием-салым иң үзенчәлекле һәм оригиналь бер өлкә булып тора.Аның формалашуына халыкның социаль-экономик ,тормыш-көнкүреш һәм табигать шартлары,эстетик зәвыгы,шулай ук башка халыклар белән культура бәйләнеше дә йогынты ясаган. Мәгълүм булганча,Урта Идел һәм Урал алды татарларының этник нигезен әле монгол яулары алганчы ук Урта Идел һәм Кама буена килеп урнашкан төрки кабиләләр(болгарлар һәм башкалар)тәшкил иткән.Алар,экономик яктан яхшы ук үскән Болгар дәүләтенең төп этник өлеше буларак,шактый бай һәм үзенчәлекле культурага ия булалар.Ул кабиләләрнең традицияләре,культураның башка элементларындагы кебек үк ,Идел буе татарларының киемнәрендә дә билгеле дәрәҗәдә чагыла.Моңа иң беренче тегелешендә төрки халыклар киеменең төп үзенчәлекләрен саклаган киң итәкле күлмәк ,киң төпле штан,камззул,бишмәт,билле казаки,туры билле чииикмән һ.б.күрсәтергә була.Хатын-кыз күлмәгенә нинди мода йогынты Татар халкының тормыш-көнкүрешендә 19нчы гасырның икенче яртысы һәм 20нче гасыр башларындагы кием-салым иң үзенчәлекле һәм оригиналь бер өлкә булып тора.Аның формалашуына халыкның социаль-экономик ,тормыш-көнкүреш һәм табигать шартлары,эстетик зәвыгы,шулай ук башка халыклар белән культура бәйләнеше дә йогынты ясаган. Мәгълүм булганча,Урта Идел һәм Урал алды татарларының этник нигезен әле монгол яулары алганчы ук Урта Идел һәм Кама буена килеп урнашкан төрки кабиләләр(болгарлар һәм башкалар)тәшкил иткән.Алар,экономик яктан яхшы ук үскән Болгар дәүләтенең төп этник өлеше буларак,шактый бай һәм үзенчәлекле культурага ия булалар.Ул кабиләләрнең традицияләре,культураның башка элементларындагы кебек үк ,Идел буе татарларының киемнәрендә дә билгеле дәрәҗәдә чагыла.Моңа иң беренче тегелешендә төрки халыклар киеменең төп үзенчәлекләрен саклаган киң итәкле күлмәк ,киң төпле штан,камззул,бишмәт,билле казаки,туры билле чииикмән һ.б.күрсәтергә була.Хатын-кыз күлмәгенә нинди мода йогынты Татар халкының тормыш-көнкүрешендә 19нчы гасырның икенче яртысы һәм 20нче гасыр башларындагы кием-салым иң үзенчәлекле һәм оригиналь бер өлкә булып тора.Аның формалашуына халыкның социаль-экономик ,тормыш-көнкүреш һәм табигать шартлары,эстетик зәвыгы,шулай ук башка халыклар белән культура бәйләнеше дә йогынты ясаган. Мәгълүм булганча,Урта Идел һәм Урал алды татарларының этник нигезен әле монгол яулары алганчы ук Урта Идел һәм Кама буена килеп урнашкан төрки кабиләләр(болгарлар һәм башкалар)тәшкил иткән.Алар,экономик яктан яхшы ук үскән Болгар дәүләтенең төп этник өлеше буларак,шактый бай һәм үзенчәлекле культурага ия булалар.Ул кабиләләрнең традицияләре,культураның башка элементларындагы кебек үк ,Идел буе татарларының киемнәрендә дә билгеле дәрәҗәдә чагыла.Моңа иң беренче тегелешендә төрки халыклар киеменең төп үзенчәлекләрен саклаган киң итәкле күлмәк ,киң төпле штан,камззул,бишмәт,билле казаки,туры билле чииикмән һ.б.күрсәтергә була.Хатын-кыз күлмәгенә нинди мода йогынты Татар халкының тормыш-көнкүрешендә 19нчы гасырның икенче яртысы һәм 20нче гасыр башларындагы кием-салым иң үзенчәлекле һәм оригиналь бер өлкә булып тора.Аның формалашуына халыкның социаль-экономик ,тормыш-көнкүреш һәм табигать шартлары,эстетик зәвыгы,шулай ук башка халыклар белән культура бәйләнеше дә йогынты ясаган. Мәгълүм булганча,Урта Идел һәм Урал алды татарларының этник нигезен әле монгол яулары алганчы ук Урта Идел һәм Кама буена килеп урнашкан төрки кабиләләр(болгарлар һәм башкалар)тәшкил иткән.Алар,экономик яктан яхшы ук үскән Болгар дәүләтенең төп этник өлеше буларак,шактый бай һәм үзенчәлекле культурага ия булалар.Ул кабиләләрнең традицияләре,культураның башка элементларындагы кебек үк ,Идел буе татарларының киемнәрендә дә билгеле дәрәҗәдә чагыла.Моңа иң беренче тегелешендә төрки халыклар киеменең төп үзенчәлекләрен саклаган киң итәкле күлмәк ,киң төпле штан,камззул,бишмәт,билле казаки,туры билле чииикмән һ.б.күрсәтергә була.Хатын-кыз күлмәгенә нинди мода йогынты Татар халкының тормыш-көнкүрешендә 19нчы гасырның икенче яртысы һәм 20нче гасыр башларындагы кием-салым иң үзенчәлекле һәм оригиналь бер өлкә булып тора.Аның формалашуына халыкның социаль-экономик ,тормыш-көнкүреш һәм табигать шартлары,эстетик зәвыгы,шулай ук башка халыклар белән культура бәйләнеше дә йогынты ясаган. Мәгълүм булганча,Урта Идел һәм Урал алды татарларының этник нигезен әле монгол яулары алганчы ук Урта Идел һәм Кама буена килеп урнашкан төрки кабиләләр(болгарлар һәм башкалар)тәшкил иткән.Алар,экономик яктан яхшы ук үскән Болгар дәүләтенең төп этник өлеше буларак,шактый бай һәм үзенчәлекле культурага ия булалар.Ул кабиләләрнең традицияләре,культураның башка элементларындагы кебек үк ,Идел буе татарларының киемнәрендә дә билгеле дәрәҗәдә чагыла.Моңа иң беренче тегелешендә төрки халыклар киеменең төп үзенчәлекләрен саклаган киң итәкле күлмәк ,киң төпле штан,камзул,бишмәт,билле казаки,туры билле чикмән һ.б.күрсәтергә була.Хатын-кыз күлмәгенә нинди мода йогынты ясаса да (өзек биллеме яки кыска буйлымы, бөрмәлеме яисә төрле киңлектәге бала итәклеме, я башкачамы), аның борынгы өлгесе сакланган: күлмәкне, кагыйдә буларак, озын һәм киң итәкле итеп теккәннәр.

№ слайда 16 XVIIIйөз ахырыннан татар халкы культурасына нык йогынты ясый башлаган мөселм
Описание слайда:

XVIIIйөз ахырыннан татар халкы культурасына нык йогынты ясый башлаган мөселман культурасы белән бәйләнешле шәрык киеме эле- ментларына килгәндә (чапан, җилән, чалам һ.б.), татарларның мил- ли киеме формалашуда аларның әллә ни зур әһәмияте булмаган. Алар башлыча, руханилар һәм шәһәр байлары киемнәренә генә йогынты ясаганнар. Төп халык массасының, бигрәк тә авыл халкының кием-салы- мы (чабата, исә күрше фин-угыр һәм рус халыклары белән озак вакытлар аралашып яшәү, үзара культура бәйләнешләренең роле зур булганны күр- сәтә). Башка халыклардан кергән элементлар, татар халкының традицион киемендә ныклы урын алганчы, халыкның культура традицияләре һәм эстетик зәвыгы тәэсирендә шактый үзгәргән. Билгеле булганча, татар чабатасы үзенең формасы белән рус һәм фино-угор халыклары чабатасыннан аерылып тора, татар хатын-кызларының канатлы алъяпкычы да рус һәм башка халыклардагы алъяпкычларга охшамаган. Башка халыклардан алынганны үзенчә үзгәртеп, үзенә яраклаштыра белү татар халкының культурасын тагын да баеткан, аны үзенчәлекле иткән.

№ слайда 17 Капиталистик товар алмашу мөнәсәбәтләренә һәм киңрәк аралашуга күчә барган с
Описание слайда:

Капиталистик товар алмашу мөнәсәбәтләренә һәм киңрәк аралашуга күчә барган саен, татар халкының кием-салымында яңа элементлар барлыкка килгән. Бу хәл үз нәүбәтендә традицион кием-салымдагы үзенчәлекләренең шактый дәрәҗәдә югала баруына да китергән. Очлы түбәле биек бүрекләр һәм башка кайбер элементлар юкка чыгу шуның белән аңлатыла булса кирәк. Халыкларның кием-салымындагы традицион элементлар бигрәк тә XIX йөзнең икенче яртысында нык үзгәрә. Экономика һәм сәүдә мөнәсәбәтләре-нең үсә баруы, яшь татар буржуазиясе һәм пролетариатының тууы та-тар халкының кием-салымы үзгәрешенә дә билгеле бер йогынты ясый. Аның үсешендә интернациональ тенденцияләр ныграк сизелә башлый. Реакцион динчеләрнең кысуына, каршы килүенә карамастан, алдынгы яшьләр европа-ча пиджак, жилет, чалбар, штиблет кияләр. Аеруча шәһәр пролетарийла-рының киеме, татарга хас үзенчәлеген шактый югалта төшеп, бөтен Рос-сиядә таралган кием элементлары белән тулылана.

№ слайда 18 Тик хатын-кыз киеме генә традицион үзенчәлекләрне тотрыклы саклый. Бу хәл би
Описание слайда:

Тик хатын-кыз киеме генә традицион үзенчәлекләрне тотрыклы саклый. Бу хәл билгеле дәрәҗәдә хатын-кызның дүрт стена эчендә йомылык яшәве белән бәйле. Ата-бабадан килгән киемне үзгәртү милли әхлак кануннарын бозу булып тоелган. Бу карашны бигрәк тә динчеләр алга сөргән. Ләкин вакыт белән хатын-кыз киеме дә үзгәрә. Яңа тукымалар барлыкка килү белән бергә яңа фасоннар да туа. Мәсьәлән, фабрикада эшләнгән яулыклар таралу нәтиҗәсендә өрнәк белән татар кулланыштан төшеп кала. XIX йөзнең ахырында инде аларны өлкән яшьтәге ха- тыннар башында гына күрергә була. Фабрикада эшләнгән дүрт помаклы яулык бу вакытта хатын-кызларның яше-карты көн дә бәйләп йөри торган баш киеменә әйләнә. Татар хатыннары аны үзләренең милли зәвыкларына туры китереп бөркәнәләр: ике янәшә почмакларын ияк астына бәйләп, яулыкның үзен таратып аркылы төшерәләр, ә бу, элекке гадәт буенча, баш, муен, ияк, арка һәм иңбашларын капларга мөмкинлек бирә. Яулыкның ике очын колак артыннан уздырып артка (чөеп) бәйлиләр. Бит, муен, иңбашларын капламыйлар. Шул рәвештә, дүрт помаклы фабрика яулыгы татар милләте формалашкан чорда татар хатын-кызлары арасында киң таралган баш киеме булып китә.

№ слайда 19 Бай хатынның кешелеккә кия торган киеме: итәгенә һәм билдән аскарак киң бала
Описание слайда:

Бай хатынның кешелеккә кия торган киеме: итәгенә һәм билдән аскарак киң бала итәкләр тотылган атлас күлмәк, кеш мехы белән кырпулап эшләнгән бинасап камзул. Башында – ак калфак, бүрек һәм чуар шәльяулык. Аягында – чәчәкле читек. Бизәнү әйберләре: металл тәң-кәләрдән эшләнгән изү һәм хәситә. Шәһәр хатыны-кызларының йорт эчендәге көндәлек киемнәре. Кыска буйлы, озын итәкле сатин күлмәк, җиңнәре иңбаш турында бөреп утыртылган, башында – ситсы яулык. Яшь хатыннар кия торган билдән озын күлмәк, моның да җиңнәре иңбаш турында бөреп утыртылган. Яулыкның очлары баш артына кайтарып бәйләнгән. Чәченә чулпы таккан. Аягында өйдә кия торган башмак. Кызлар киеме. Бала итәкле, билле атлас күлмәк, чачаклы чук тотылган. Тар утыртма яка өстеннән зиннәтле чылбыр каптырып куелган. Башында - калфак, аның өстеннән фабрикада бәйләнгән чуклы ефәк шәл бөркәнгән. Чәчләренә чулпы таккан.

№ слайда 20 Кием-салымның интернациональләшү тенденциясе Совет власте елларында аеруча к
Описание слайда:

Кием-салымның интернациональләшү тенденциясе Совет власте елларында аеруча көчәя. Моңа җәмгыятьтәге зур социаль үзгәрешләр тууы,социаль аерымлыкларның бетерелүе, халыкның культурасы үсүе һәм көнкүреш хәле яхшыруы, шулай ук халыклар арасындагы дуслыкның көчәя баруы сәбәп була. Хәзерге вакытта татар халкының кием-салымындагы үсеш барлык халыклар өчен уртак булган бер юнәлештә бара. Тик өлкән буын кешеләрендә, аеруча хатын-кызларда гына, традицион элементлар сакланып калган; мәсьәлән, яулыкны аркага төшереп, ягъни дүртпочмаклы итеп бәйләү, киң, бала итәкле күлмәк кию һ.б. Хәзер көндәлек тормышта татарлар традицион өс киемен кимиләр. Милли киемнең төрле вариантлары республикабызның үзенчән сәнгать кол- лективларында яши бирә. Кием-салымның интернациональләшү тенденциясе Совет власте елларында аеруча көчәя. Моңа җәмгыятьтәге зур социаль үзгәрешләр тууы,социаль аерымлыкларның бетерелүе, халыкның культурасы үсүе һәм көнкүреш хәле яхшыруы, шулай ук халыклар арасындагы дуслыкның көчәя баруы сәбәп була. Хәзерге вакытта татар халкының кием-салымындагы үсеш барлык халыклар өчен уртак булган бер юнәлештә бара. Тик өлкән буын кешеләрендә, аеруча хатын-кызларда гына, традицион элементлар сакланып калган; мәсьәлән, яулыкны аркага төшереп, ягъни дүртпочмаклы итеп бәйләү, киң, бала итәкле күлмәк кию һ.б. Хәзер көндәлек тормышта татарлар традицион өс киемен кимиләр. Милли киемнең төрле вариантлары республикабызның үзенчән сәнгать кол- лективларында яши бирә. Кием-салымның интернациональләшү тенденциясе Совет власте елларында аеруча көчәя. Моңа җәмгыятьтәге зур социаль үзгәрешләр тууы,социаль аерымлыкларның бетерелүе, халыкның культурасы үсүе һәм көнкүреш хәле яхшыруы, шулай ук халыклар арасындагы дуслыкның көчәя баруы сәбәп була. Хәзерге вакытта татар халкының кием-салымындагы үсеш барлык халыклар өчен уртак булган бер юнәлештә бара. Тик өлкән буын кешеләрендә, аеруча хатын-кызларда гына, традицион элементлар сакланып калган; мәсьәлән, яулыкны аркага төшереп, ягъни дүртпочмаклы итеп бәйләү, киң, бала итәкле күлмәк кию һ.б. Хәзер көндәлек тормышта татарлар традицион өс киемен кимиләр. Милли киемнең төрле вариантлары республикабызның үзенчән сәнгать коллективларында яши бирә.

№ слайда 21 Кызлар киеме. Көндәлек киемнәре – бала итәкле озын сатин күлмәк өстеннән өйд
Описание слайда:

Кызлар киеме. Көндәлек киемнәре – бала итәкле озын сатин күлмәк өстеннән өйдә тукылган материалдан тегелгән бизәкле алъяпкыч бәйләгән. Башында ситсы яулык, толымнарын вак көмеш тәңкәләр таккана тар тасмалар белән үргән. Муенсасы һәм колак алкалары бар. Аягында – кәвеш. Кеше арасына киеп чыга торган киемнәре – озын буйлы, кыска итәкле сатин күлмәк һәм камзул. Күлмәгенә итәктән өстәрәк тасма тотылган. Яулык өстеннән, кыеклап бөкләп, чуклы ефәк шәл бөркәнгән. Муенына тәңкәле изү таккан. Аягында – үкчәле чәмчәле читек. Яшь шәһәр кызы киеме. Кыска кысалы иркен атлас күлмәк, күкрәк турысы изү белән капланган. Күлмәк өстеннән тәвә кошының вак кайрыйлары белән бизәп эшләнгән бәрхет камзул кигән. Башында – мех кырпулы бүрек. Аягында – үкчәле читек. Бай ир-егет киеме. Озын итеп тегелгән иркен атлас күлмәк, кечерәк кайтарма якасы тасма белән бәйләп куелган, күлмәк өстеннән укалы бәрхет камзул кигән, киң балаклы ыштан, балагын читек кунычы эченә кертеп кигән: билен киң ефәк билбау белән буган, башында – чигүле бәрхет түбәтәй.

№ слайда 22 Кызлар киеме. Иңнәре һәм җиң очлары бала итәкләп тегелгән иркен күлмәк, тасм
Описание слайда:

Кызлар киеме. Иңнәре һәм җиң очлары бала итәкләп тегелгән иркен күлмәк, тасма белән тотылган кыска җиңле камзул, башында бәйләгән калфак. Толымнары өстеннән чәч тәңкәсе бөркеткән. Аягында – чәмчәле итек. Икенче кыз да шулай ук тегелгән утыртма якалы атлас күлмәк кигән. Муенына тәңнә муенса таккан. Ука белән чигелгән җиңсез бәрхет камзулының каптырмасы бер үк вакытта бизәү өчен дә хезмәт итә. Шәһәр аксөякләренең кешелеккә кия торган киеме. Хатын-кыз өстендә Урта Азия атласыннан тегелгән, көмеш чачаклап эшләнгән кыска иркен күлмәк. Күлмәк өстеннән – бай көмеш челтәр белән бизәлгән парча камзул. Башында – сәйлән белән чиккән бәрхет калфак, аның өстеннән ефәк шәл бәйләнгән. Аягында – сәйлән белән чиккән башмак. Ир кеше өстендә – Бохар чапаны, озын җиңнәре терсәк теңентен ерык. Башында – фәс, фәс өстеннән чалма ураган. Аягында – читек, кәвеш.

№ слайда 23 Үсмер кызлар. Киң итәкле ыштан күлмәкләре бала яки челтәрләп тегелгән, башла
Описание слайда:

Үсмер кызлар. Киң итәкле ыштан күлмәкләре бала яки челтәрләп тегелгән, башларында – юка ситсы яулык. Муенса, алка такканнар, аякларында – читек. Бай хатынның кешелеккә кия торган киеме. Билле, озын итәкле парча күлмәк, аның өстеннән кыска жакет кигән – күлмәге һәм жакеты парча һәм көмеш чачаклар тотып эшләнгән. Башында – модага ияреп кыскара төшкән калфак, аягында – башмак. Бизәнү әйберләре – ак топаз, муенса,алка.

Автор
Дата добавления 04.02.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров230
Номер материала ДВ-416098
Получить свидетельство о публикации

"Инфоурок" приглашает всех педагогов и детей к участию в самой массовой интернет-олимпиаде «Весна 2017» с рекордно низкой оплатой за одного ученика - всего 45 рублей

В олимпиадах "Инфоурок" лучшие условия для учителей и учеников:

1. невероятно низкий размер орг.взноса — всего 58 рублей, из которых 13 рублей остаётся учителю на компенсацию расходов;
2. подходящие по сложности для большинства учеников задания;
3. призовой фонд 1.000.000 рублей для самых активных учителей;
4. официальные наградные документы для учителей бесплатно(от организатора - ООО "Инфоурок" - имеющего образовательную лицензию и свидетельство СМИ) - при участии от 10 учеников
5. бесплатный доступ ко всем видеоурокам проекта "Инфоурок";
6. легко подать заявку, не нужно отправлять ответы в бумажном виде;
7. родителям всех учеников - благодарственные письма от «Инфоурок».
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://infourok.ru/konkurs


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ


Идёт приём заявок на международный конкурс по математике "Весенний марафон" для учеников 1-11 классов и дошкольников

Уникальность конкурса в преимуществах для учителей и учеников:

1. Задания подходят для учеников с любым уровнем знаний;
2. Бесплатные наградные документы для учителей;
3. Невероятно низкий орг.взнос - всего 38 рублей;
4. Публикация рейтинга классов по итогам конкурса;
и многое другое...

Подайте заявку сейчас - https://urokimatematiki.ru

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх