Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация по татарскому языку по теме "Грамматика татарского языка"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Другое

Презентация по татарскому языку по теме "Грамматика татарского языка"

библиотека
материалов
 Татар телен укытуда электрон дидактик күрсәтмәлелек куллану
ТАТАР ТЕЛЕ И телем, сансыз гасырны Исән –сау кичкән телем! Сыкраулар теле түг...
Тел белеме бүлекләре
Фонетика- авазларны, аларның кушылмаларын, аваз үзгәрешләрен өйрәнә торган те...
АВАЗЛАР СИСТЕМАСЫ ӨЧ ЯССЫЛЫКТА ТИКШЕРЕЛӘ
 СУЗЫК АВАЗЛАР Тел байлыгы бай итәр – тел юклыгы юк итәр
СУЗЫК АВАЗЛАРНЫҢ АРТИКУЛЯЦИОН БИЛГЕЛӘРЕ назад
ТЕЛНЕҢ ГОРИЗОНТАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
ТЕЛНЕҢ ВЕРТИКАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
СУЗЫКЛАРНЫҢ ЛАБИАЛЬЛӘШҮЕ
СУЗЫК АВАЗЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ Рәт Күтә- релеш	АЛГЫ РӘТ	АРТКЫ РӘТ	 Иренләшкән	Ирен...
 ТАРТЫК АВАЗЛАР Телләр белгән – илләр белгән
Тартык авазларга артикуляцион классификация
ТАРТЫК АВАЗЛАРНЫҢ ДӨРЕС ӘЙТЕЛЕШЕ fonetika\g.mp3	 fonetika\k.mp3	 fonetika\j....
ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫНЫҢ ЭШЧӘНЛЕГЕ ЯКИ КАТНАШУ-КАТНАШМАВЫНА КАРАП ТАРТЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛ...
Киртәнең ясалу урыны буенча тартыкларны төркемләү
Киртәнең ясалу ысулы буенча тартыкларны төркемләү ЯСАЛУ ЫСУЛЫ ЙОМЫК тартыклар...
БИЛГЕЛЕ БЕР ТЕЛНЕҢ ТАРТЫКЛАР СИСТЕМАСЫН – КОНСОНАНТИЗМ (ЛАТ. CONSONANS – ТАР...
Сөйләмдә авазлар аерым-аерым әйтелмиләр, ә бер-берсенә ялганып киләләр һәм ,...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР СИНГАРМОНИЗМ - сузыклар ассимиляциясе Си
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР РӘТ ГАРМОНИЯСЕ булганда, сүздәге сузык авазлар беренче...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ИРЕН ГАРМОНИЯСЕ булганда, беренче иҗектәге иренләшкән а...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ДИССИМИЛЯЦИЯ – артикуляциясе ягыннан охшаш яки якын бул...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР Ассимиляция һәм диссимиляция сузыклар белән сузыклар як...
Фонетик анализ тәртибе Сүз языла һәм аның иҗекләр саны күрсәтелә. Басымның ка...
СҮЗ ТУРЫНДА СҮЗ Озыны бар сүзнең, кыскасы бар, Өтере бар сүзнең, ноктасы бар,...
Тел дигән дәрья бар, дәрья төбендә энҗе бар, белгәннәр чумып алыр, белмәгән...
ГРАФИКА – язуда кулланыла торган хәрефләрнең җыелмасын яки алфабитны өйрәнә....
Татар алфавиты А а      Ж ж     Н н    У у      Щ щ Ә ә      Җ җ       ң    ...
1927 нче елда латин алфавиты татар теленең рәсми алфавиты дип кабул ителә 19...
ТАТАР ОРФОГРАФИЯСЕ ОРФОГРАФИЯ (грек. orthos «дөрес» һәм grapho «язам») – телд...
Татар орфографиясе башлыча фонетик принципка нигезләнгән: татар әдәби телендә...
Әйткән сүз – аткан ук ЛЕКСИКОЛОГИЯ Аз сүз – алтын, күп сүз – бакыр
Лексикология ЛЕКСИКОЛОГИЯ (грек.lexikos (cүз) һәм logos (өйрәтмә) – тел белем...
Лексикология СИНОНИМНАР – якын мәгънәле, ягъни мәгънәдәш сүзләр. Бер мәгънәне...
36 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1  Татар телен укытуда электрон дидактик күрсәтмәлелек куллану
Описание слайда:

Татар телен укытуда электрон дидактик күрсәтмәлелек куллану

№ слайда 2 ТАТАР ТЕЛЕ И телем, сансыз гасырны Исән –сау кичкән телем! Сыкраулар теле түг
Описание слайда:

ТАТАР ТЕЛЕ И телем, сансыз гасырны Исән –сау кичкән телем! Сыкраулар теле түгел син, Күкрәүләр теле бүген. ……………………………… Син- минем тере тарихым, Син – минем киләчәгем. Тик синдә, газиз туган тел, Бәхеткә җитәчәгем. И телем, синдә нәфислек Чишмәсе кибәрмени? Гасырлар сиңа тимәде, Дәверләр тиярмени? Х.Туфан

№ слайда 3 Тел белеме бүлекләре
Описание слайда:

Тел белеме бүлекләре

№ слайда 4 Фонетика- авазларны, аларның кушылмаларын, аваз үзгәрешләрен өйрәнә торган те
Описание слайда:

Фонетика- авазларны, аларның кушылмаларын, аваз үзгәрешләрен өйрәнә торган тел бүлеге.

№ слайда 5 АВАЗЛАР СИСТЕМАСЫ ӨЧ ЯССЫЛЫКТА ТИКШЕРЕЛӘ
Описание слайда:

АВАЗЛАР СИСТЕМАСЫ ӨЧ ЯССЫЛЫКТА ТИКШЕРЕЛӘ

№ слайда 6  СУЗЫК АВАЗЛАР Тел байлыгы бай итәр – тел юклыгы юк итәр
Описание слайда:

СУЗЫК АВАЗЛАР Тел байлыгы бай итәр – тел юклыгы юк итәр

№ слайда 7 СУЗЫК АВАЗЛАРНЫҢ АРТИКУЛЯЦИОН БИЛГЕЛӘРЕ назад
Описание слайда:

СУЗЫК АВАЗЛАРНЫҢ АРТИКУЛЯЦИОН БИЛГЕЛӘРЕ назад

№ слайда 8 ТЕЛНЕҢ ГОРИЗОНТАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
Описание слайда:

ТЕЛНЕҢ ГОРИЗОНТАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ

№ слайда 9 ТЕЛНЕҢ ВЕРТИКАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
Описание слайда:

ТЕЛНЕҢ ВЕРТИКАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ

№ слайда 10 СУЗЫКЛАРНЫҢ ЛАБИАЛЬЛӘШҮЕ
Описание слайда:

СУЗЫКЛАРНЫҢ ЛАБИАЛЬЛӘШҮЕ

№ слайда 11 СУЗЫК АВАЗЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ Рәт Күтә- релеш	АЛГЫ РӘТ	АРТКЫ РӘТ	 Иренләшкән	Ирен
Описание слайда:

СУЗЫК АВАЗЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ Рәт Күтә- релеш АЛГЫ РӘТ АРТКЫ РӘТ Иренләшкән Иренләшмәгән Иренләшкән Иренләшмәгән Югары күтәрелеш [ү] [и] [у] [ы] Урта күтәрелеш [ө] [э], [э] [о],[о] [ы] Түбән күтәрелеш [ә] [а]

№ слайда 12  ТАРТЫК АВАЗЛАР Телләр белгән – илләр белгән
Описание слайда:

ТАРТЫК АВАЗЛАР Телләр белгән – илләр белгән

№ слайда 13 Тартык авазларга артикуляцион классификация
Описание слайда:

Тартык авазларга артикуляцион классификация

№ слайда 14 ТАРТЫК АВАЗЛАРНЫҢ ДӨРЕС ӘЙТЕЛЕШЕ fonetika\g.mp3	 fonetika\k.mp3	 fonetika\j.
Описание слайда:

ТАРТЫК АВАЗЛАРНЫҢ ДӨРЕС ӘЙТЕЛЕШЕ fonetika\g.mp3 fonetika\k.mp3 fonetika\j. mp3 fonetika\h.mp3 fonetika\w.mp3 fonetika\nn.mp3 [Ғ] [Қ] [Җ] [Һ] [W] [Ң]

№ слайда 15 ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫНЫҢ ЭШЧӘНЛЕГЕ ЯКИ КАТНАШУ-КАТНАШМАВЫНА КАРАП ТАРТЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛ
Описание слайда:

ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫНЫҢ ЭШЧӘНЛЕГЕ ЯКИ КАТНАШУ-КАТНАШМАВЫНА КАРАП ТАРТЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫ ТИБРӘЛӘ, ТАВЫШ ЧЫГА ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫ ТИБРӘЛМИ, ТАВЫШ КАТНАШМЫЙ

№ слайда 16 Киртәнең ясалу урыны буенча тартыкларны төркемләү
Описание слайда:

Киртәнең ясалу урыны буенча тартыкларны төркемләү

№ слайда 17 Киртәнең ясалу ысулы буенча тартыкларны төркемләү ЯСАЛУ ЫСУЛЫ ЙОМЫК тартыклар
Описание слайда:

Киртәнең ясалу ысулы буенча тартыкларны төркемләү ЯСАЛУ ЫСУЛЫ ЙОМЫК тартыклар ЯРЫМЙОМЫК тартыклар СОНОР тартыклар ӨРЕЛМӘЛЕ тартыклар

№ слайда 18 БИЛГЕЛЕ БЕР ТЕЛНЕҢ ТАРТЫКЛАР СИСТЕМАСЫН – КОНСОНАНТИЗМ (ЛАТ. CONSONANS – ТАР
Описание слайда:

БИЛГЕЛЕ БЕР ТЕЛНЕҢ ТАРТЫКЛАР СИСТЕМАСЫН – КОНСОНАНТИЗМ (ЛАТ. CONSONANS – ТАРТЫК АВАЗ) ДИП АТЫЙЛАР

№ слайда 19 Сөйләмдә авазлар аерым-аерым әйтелмиләр, ә бер-берсенә ялганып киләләр һәм ,
Описание слайда:

Сөйләмдә авазлар аерым-аерым әйтелмиләр, ә бер-берсенә ялганып киләләр һәм , нинди фонетик шартларда килүләренә карап, төрле үзгәрешләргә дучар булалар. Аваз үзгәрешләрен ике төргә бүлеп карыйлар: позицион үзгәрешләр һәм комбинатор үзгәрешләр. назад

№ слайда 20 КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР СИНГАРМОНИЗМ - сузыклар ассимиляциясе Си
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР СИНГАРМОНИЗМ - сузыклар ассимиляциясе Си

№ слайда 21 КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР РӘТ ГАРМОНИЯСЕ булганда, сүздәге сузык авазлар беренче
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР РӘТ ГАРМОНИЯСЕ булганда, сүздәге сузык авазлар беренче иҗектәге сузыклар рәте буенча ярашалар: бар-ган-нар-дыр; бел-геч-лек; ни-гез; бәй-сез-лек; бәр-гән-гә-дер Искәрмә.

№ слайда 22 КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ИРЕН ГАРМОНИЯСЕ булганда, беренче иҗектәге иренләшкән а
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ИРЕН ГАРМОНИЯСЕ булганда, беренче иҗектәге иренләшкән авазларга ярашып, калган иҗекләрдәге сузыклар иренләшәләр: корылык – [королык]; болын – [болон].

№ слайда 23 КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ДИССИМИЛЯЦИЯ – артикуляциясе ягыннан охшаш яки якын бул
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ДИССИМИЛЯЦИЯ – артикуляциясе ягыннан охшаш яки якын булган авазлардан төрле авазлар барлыкка килүе: шишә - [чишә]; трамвай – [транвай]; коридор –[колидор]. назад

№ слайда 24 КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР Ассимиляция һәм диссимиляция сузыклар белән сузыклар як
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР Ассимиляция һәм диссимиляция сузыклар белән сузыклар яки тартыклар белән тартыклар арсында бара. Аккомодация сузыклар белән тартыклар арасында бара.

№ слайда 25 Фонетик анализ тәртибе Сүз языла һәм аның иҗекләр саны күрсәтелә. Басымның ка
Описание слайда:

Фонетик анализ тәртибе Сүз языла һәм аның иҗекләр саны күрсәтелә. Басымның кайсы иҗеккә төшүе әйтелә. Хәрефләр һәм авазлар саны билгеләнә. Сүздә ничә аваз һәм ничә хәреф икәнлеге күрсәтелә. Хәреф саны белән аваз санының туры килү-килмәве аңлатыла. Сузык авазларга рәт һәм күтәрелеш буенча характеристика бирелә . Әйтелештә сузыклар гармониясенең саклану-сакланмавы күрсәтелә. Сингармонизмның төре күрсәтелә. Тартыкларның парлы, парсыз, яңгырау яки саңгырау икәнлеге билгеләнә. Тартык авазларга киртәнең ясалу урыны, ясалу ысулы буенча характеристика бирелә. Комбинатор яки позицион үзгәрешләр аңлатыла. назад

№ слайда 26 СҮЗ ТУРЫНДА СҮЗ Озыны бар сүзнең, кыскасы бар, Өтере бар сүзнең, ноктасы бар,
Описание слайда:

СҮЗ ТУРЫНДА СҮЗ Озыны бар сүзнең, кыскасы бар, Өтере бар сүзнең, ноктасы бар, Усалы бар сүзнең, юашы бар, Ахмагы бар сүзнең, остасы бар. Халык сүзен безнең отасы бар, Сүз түтәлен чүптән утасы бар, Алтын сүзне бергә тупласы бар, Кадерен белеп кенә тотасы бар. Тик сау булса гына туган телең – Син үзең бар һәм бар синең илең. З.Мәҗитов

№ слайда 27 Тел дигән дәрья бар, дәрья төбендә энҗе бар, белгәннәр чумып алыр, белмәгән
Описание слайда:

Тел дигән дәрья бар, дәрья төбендә энҗе бар, белгәннәр чумып алыр, белмәгән коры калыр. ГРАФИКА ОРФОГРАФИЯ ОРФОЭПИЯ назад

№ слайда 28 ГРАФИКА – язуда кулланыла торган хәрефләрнең җыелмасын яки алфабитны өйрәнә.
Описание слайда:

ГРАФИКА – язуда кулланыла торган хәрефләрнең җыелмасын яки алфабитны өйрәнә. ОРФОГРАФИЯ - телне язуда төшерү нигезләрен ОРФОЭПИЯ - язганны уку үзенчәлекләрен өйрәнә. назад

№ слайда 29 Татар алфавиты А а      Ж ж     Н н    У у      Щ щ Ә ә      Җ җ       ң    
Описание слайда:

Татар алфавиты А а      Ж ж     Н н    У у      Щ щ Ә ә      Җ җ       ң      Ү   ү        ъ Б б      З з      О о    Ф ф     Ы ы В в      И и     Ө ө     Х х      ь Г г       Й й      П п     Һ һ     Э э Д д      К к      Р р      Ц ц     Ю ю Е е      Л л      С с     Ч ч      Я я Ё ё      М м     Т т      Ш ш

№ слайда 30 1927 нче елда латин алфавиты татар теленең рәсми алфавиты дип кабул ителә 19
Описание слайда:

1927 нче елда латин алфавиты татар теленең рәсми алфавиты дип кабул ителә 1939 нчы елда гамәлгә рәсми рәвештә рус алфавиты кертелә РУС ГРАФИКАСЫ ЛАТИН ГРАФИКАСЫ

№ слайда 31 ТАТАР ОРФОГРАФИЯСЕ ОРФОГРАФИЯ (грек. orthos «дөрес» һәм grapho «язам») – телд
Описание слайда:

ТАТАР ОРФОГРАФИЯСЕ ОРФОГРАФИЯ (грек. orthos «дөрес» һәм grapho «язам») – телдә гомум кабул ителгән, бердәм нормаларга салынган һәм һәркемгә мәҗбүри саналган практик язу системасы.

№ слайда 32 Татар орфографиясе башлыча фонетик принципка нигезләнгән: татар әдәби телендә
Описание слайда:

Татар орфографиясе башлыча фонетик принципка нигезләнгән: татар әдәби телендә сүзләр ничек әйтелсә, шулай языла – бу татар орфографиясе өчен ТӨП КАГЫЙДӘ. назад

№ слайда 33 Әйткән сүз – аткан ук ЛЕКСИКОЛОГИЯ Аз сүз – алтын, күп сүз – бакыр
Описание слайда:

Әйткән сүз – аткан ук ЛЕКСИКОЛОГИЯ Аз сүз – алтын, күп сүз – бакыр

№ слайда 34 Лексикология ЛЕКСИКОЛОГИЯ (грек.lexikos (cүз) һәм logos (өйрәтмә) – тел белем
Описание слайда:

Лексикология ЛЕКСИКОЛОГИЯ (грек.lexikos (cүз) һәм logos (өйрәтмә) – тел белеменең лексиканы тикшерә торган бер тармагы ЛЕКСИКА (грек. lexikos (cүз) – сүзләр җыелмасы. Бу термин теге яки бу телнең, җирле сөйләшнең сүзлек составы, тел остасының, язма әсәрнең сүз байлыгы, теге яки бу кеше сөйләмендә кулланыла торган сүзләр җыелмасы мәгънәсендә кулланыла. назад

№ слайда 35
Описание слайда:

№ слайда 36 Лексикология СИНОНИМНАР – якын мәгънәле, ягъни мәгънәдәш сүзләр. Бер мәгънәне
Описание слайда:

Лексикология СИНОНИМНАР – якын мәгънәле, ягъни мәгънәдәш сүзләр. Бер мәгънәне аңлаткан сүзләр төркемен – синонимик рәт яки синонимик оя диләр.Синонимик рәткә кергән сүзләрнең берсен – стилистик нейтраль мәгънәлесен – доминанта дип атыйлар. Азат- бәйсез, хөр, ирекле; Үпкәләү - рәнҗү, күңел калу. Алдау – утырту, агач атка атландыру, төп башына утырту. Матур – гүзәл, чибәр, нәфис


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 10.01.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Номер материала ДВ-322502
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх