348312
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокДругоеПрезентацииПрезентация по татарскому языку по теме "Грамматика татарского языка"

Презентация по татарскому языку по теме "Грамматика татарского языка"

библиотека
материалов
 Татар телен укытуда электрон дидактик күрсәтмәлелек куллану
ТАТАР ТЕЛЕ И телем, сансыз гасырны Исән –сау кичкән телем! Сыкраулар теле түг...
Тел белеме бүлекләре
Фонетика- авазларны, аларның кушылмаларын, аваз үзгәрешләрен өйрәнә торган те...
АВАЗЛАР СИСТЕМАСЫ ӨЧ ЯССЫЛЫКТА ТИКШЕРЕЛӘ
 СУЗЫК АВАЗЛАР Тел байлыгы бай итәр – тел юклыгы юк итәр
СУЗЫК АВАЗЛАРНЫҢ АРТИКУЛЯЦИОН БИЛГЕЛӘРЕ назад
ТЕЛНЕҢ ГОРИЗОНТАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
ТЕЛНЕҢ ВЕРТИКАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
СУЗЫКЛАРНЫҢ ЛАБИАЛЬЛӘШҮЕ
СУЗЫК АВАЗЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ Рәт Күтә- релеш	АЛГЫ РӘТ	АРТКЫ РӘТ	 Иренләшкән	Ирен...
 ТАРТЫК АВАЗЛАР Телләр белгән – илләр белгән
Тартык авазларга артикуляцион классификация
ТАРТЫК АВАЗЛАРНЫҢ ДӨРЕС ӘЙТЕЛЕШЕ fonetika\g.mp3	 fonetika\k.mp3	 fonetika\j....
ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫНЫҢ ЭШЧӘНЛЕГЕ ЯКИ КАТНАШУ-КАТНАШМАВЫНА КАРАП ТАРТЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛ...
Киртәнең ясалу урыны буенча тартыкларны төркемләү
Киртәнең ясалу ысулы буенча тартыкларны төркемләү ЯСАЛУ ЫСУЛЫ ЙОМЫК тартыклар...
БИЛГЕЛЕ БЕР ТЕЛНЕҢ ТАРТЫКЛАР СИСТЕМАСЫН – КОНСОНАНТИЗМ (ЛАТ. CONSONANS – ТАР...
Сөйләмдә авазлар аерым-аерым әйтелмиләр, ә бер-берсенә ялганып киләләр һәм ,...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР СИНГАРМОНИЗМ - сузыклар ассимиляциясе Си
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР РӘТ ГАРМОНИЯСЕ булганда, сүздәге сузык авазлар беренче...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ИРЕН ГАРМОНИЯСЕ булганда, беренче иҗектәге иренләшкән а...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ДИССИМИЛЯЦИЯ – артикуляциясе ягыннан охшаш яки якын бул...
КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР Ассимиляция һәм диссимиляция сузыклар белән сузыклар як...
Фонетик анализ тәртибе Сүз языла һәм аның иҗекләр саны күрсәтелә. Басымның ка...
СҮЗ ТУРЫНДА СҮЗ Озыны бар сүзнең, кыскасы бар, Өтере бар сүзнең, ноктасы бар,...
Тел дигән дәрья бар, дәрья төбендә энҗе бар, белгәннәр чумып алыр, белмәгән...
ГРАФИКА – язуда кулланыла торган хәрефләрнең җыелмасын яки алфабитны өйрәнә....
Татар алфавиты А а      Ж ж     Н н    У у      Щ щ Ә ә      Җ җ       ң    ...
1927 нче елда латин алфавиты татар теленең рәсми алфавиты дип кабул ителә 19...
ТАТАР ОРФОГРАФИЯСЕ ОРФОГРАФИЯ (грек. orthos «дөрес» һәм grapho «язам») – телд...
Татар орфографиясе башлыча фонетик принципка нигезләнгән: татар әдәби телендә...
Әйткән сүз – аткан ук ЛЕКСИКОЛОГИЯ Аз сүз – алтын, күп сүз – бакыр
Лексикология ЛЕКСИКОЛОГИЯ (грек.lexikos (cүз) һәм logos (өйрәтмә) – тел белем...
Лексикология СИНОНИМНАР – якын мәгънәле, ягъни мәгънәдәш сүзләр. Бер мәгънәне...

Описание презентации по отдельным слайдам:

1 слайд  Татар телен укытуда электрон дидактик күрсәтмәлелек куллану
Описание слайда:

Татар телен укытуда электрон дидактик күрсәтмәлелек куллану

2 слайд ТАТАР ТЕЛЕ И телем, сансыз гасырны Исән –сау кичкән телем! Сыкраулар теле түг
Описание слайда:

ТАТАР ТЕЛЕ И телем, сансыз гасырны Исән –сау кичкән телем! Сыкраулар теле түгел син, Күкрәүләр теле бүген. ……………………………… Син- минем тере тарихым, Син – минем киләчәгем. Тик синдә, газиз туган тел, Бәхеткә җитәчәгем. И телем, синдә нәфислек Чишмәсе кибәрмени? Гасырлар сиңа тимәде, Дәверләр тиярмени? Х.Туфан

3 слайд Тел белеме бүлекләре
Описание слайда:

Тел белеме бүлекләре

4 слайд Фонетика- авазларны, аларның кушылмаларын, аваз үзгәрешләрен өйрәнә торган те
Описание слайда:

Фонетика- авазларны, аларның кушылмаларын, аваз үзгәрешләрен өйрәнә торган тел бүлеге.

5 слайд АВАЗЛАР СИСТЕМАСЫ ӨЧ ЯССЫЛЫКТА ТИКШЕРЕЛӘ
Описание слайда:

АВАЗЛАР СИСТЕМАСЫ ӨЧ ЯССЫЛЫКТА ТИКШЕРЕЛӘ

6 слайд  СУЗЫК АВАЗЛАР Тел байлыгы бай итәр – тел юклыгы юк итәр
Описание слайда:

СУЗЫК АВАЗЛАР Тел байлыгы бай итәр – тел юклыгы юк итәр

7 слайд СУЗЫК АВАЗЛАРНЫҢ АРТИКУЛЯЦИОН БИЛГЕЛӘРЕ назад
Описание слайда:

СУЗЫК АВАЗЛАРНЫҢ АРТИКУЛЯЦИОН БИЛГЕЛӘРЕ назад

8 слайд ТЕЛНЕҢ ГОРИЗОНТАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
Описание слайда:

ТЕЛНЕҢ ГОРИЗОНТАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ

9 слайд ТЕЛНЕҢ ВЕРТИКАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ
Описание слайда:

ТЕЛНЕҢ ВЕРТИКАЛЬ ХӘРӘКӘТЕ БУЕНЧА СУЗЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ

10 слайд СУЗЫКЛАРНЫҢ ЛАБИАЛЬЛӘШҮЕ
Описание слайда:

СУЗЫКЛАРНЫҢ ЛАБИАЛЬЛӘШҮЕ

11 слайд СУЗЫК АВАЗЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ Рәт Күтә- релеш	АЛГЫ РӘТ	АРТКЫ РӘТ	 Иренләшкән	Ирен
Описание слайда:

СУЗЫК АВАЗЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ Рәт Күтә- релеш АЛГЫ РӘТ АРТКЫ РӘТ Иренләшкән Иренләшмәгән Иренләшкән Иренләшмәгән Югары күтәрелеш [ү] [и] [у] [ы] Урта күтәрелеш [ө] [э], [э] [о],[о] [ы] Түбән күтәрелеш [ә] [а]

12 слайд  ТАРТЫК АВАЗЛАР Телләр белгән – илләр белгән
Описание слайда:

ТАРТЫК АВАЗЛАР Телләр белгән – илләр белгән

13 слайд Тартык авазларга артикуляцион классификация
Описание слайда:

Тартык авазларга артикуляцион классификация

14 слайд ТАРТЫК АВАЗЛАРНЫҢ ДӨРЕС ӘЙТЕЛЕШЕ fonetika\g.mp3	 fonetika\k.mp3	 fonetika\j.
Описание слайда:

ТАРТЫК АВАЗЛАРНЫҢ ДӨРЕС ӘЙТЕЛЕШЕ fonetika\g.mp3 fonetika\k.mp3 fonetika\j. mp3 fonetika\h.mp3 fonetika\w.mp3 fonetika\nn.mp3 [Ғ] [Қ] [Җ] [Һ] [W] [Ң]

15 слайд ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫНЫҢ ЭШЧӘНЛЕГЕ ЯКИ КАТНАШУ-КАТНАШМАВЫНА КАРАП ТАРТЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛ
Описание слайда:

ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫНЫҢ ЭШЧӘНЛЕГЕ ЯКИ КАТНАШУ-КАТНАШМАВЫНА КАРАП ТАРТЫКЛАРНЫ ТӨРКЕМЛӘҮ ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫ ТИБРӘЛӘ, ТАВЫШ ЧЫГА ТАВЫШ ЯРЫЛАРЫ ТИБРӘЛМИ, ТАВЫШ КАТНАШМЫЙ

16 слайд Киртәнең ясалу урыны буенча тартыкларны төркемләү
Описание слайда:

Киртәнең ясалу урыны буенча тартыкларны төркемләү

17 слайд Киртәнең ясалу ысулы буенча тартыкларны төркемләү ЯСАЛУ ЫСУЛЫ ЙОМЫК тартыклар
Описание слайда:

Киртәнең ясалу ысулы буенча тартыкларны төркемләү ЯСАЛУ ЫСУЛЫ ЙОМЫК тартыклар ЯРЫМЙОМЫК тартыклар СОНОР тартыклар ӨРЕЛМӘЛЕ тартыклар

18 слайд БИЛГЕЛЕ БЕР ТЕЛНЕҢ ТАРТЫКЛАР СИСТЕМАСЫН – КОНСОНАНТИЗМ (ЛАТ. CONSONANS – ТАР
Описание слайда:

БИЛГЕЛЕ БЕР ТЕЛНЕҢ ТАРТЫКЛАР СИСТЕМАСЫН – КОНСОНАНТИЗМ (ЛАТ. CONSONANS – ТАРТЫК АВАЗ) ДИП АТЫЙЛАР

19 слайд Сөйләмдә авазлар аерым-аерым әйтелмиләр, ә бер-берсенә ялганып киләләр һәм ,
Описание слайда:

Сөйләмдә авазлар аерым-аерым әйтелмиләр, ә бер-берсенә ялганып киләләр һәм , нинди фонетик шартларда килүләренә карап, төрле үзгәрешләргә дучар булалар. Аваз үзгәрешләрен ике төргә бүлеп карыйлар: позицион үзгәрешләр һәм комбинатор үзгәрешләр. назад

20 слайд КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР СИНГАРМОНИЗМ - сузыклар ассимиляциясе Си
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР СИНГАРМОНИЗМ - сузыклар ассимиляциясе Си

21 слайд КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР РӘТ ГАРМОНИЯСЕ булганда, сүздәге сузык авазлар беренче
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР РӘТ ГАРМОНИЯСЕ булганда, сүздәге сузык авазлар беренче иҗектәге сузыклар рәте буенча ярашалар: бар-ган-нар-дыр; бел-геч-лек; ни-гез; бәй-сез-лек; бәр-гән-гә-дер Искәрмә.

22 слайд КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ИРЕН ГАРМОНИЯСЕ булганда, беренче иҗектәге иренләшкән а
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ИРЕН ГАРМОНИЯСЕ булганда, беренче иҗектәге иренләшкән авазларга ярашып, калган иҗекләрдәге сузыклар иренләшәләр: корылык – [королык]; болын – [болон].

23 слайд КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ДИССИМИЛЯЦИЯ – артикуляциясе ягыннан охшаш яки якын бул
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР ДИССИМИЛЯЦИЯ – артикуляциясе ягыннан охшаш яки якын булган авазлардан төрле авазлар барлыкка килүе: шишә - [чишә]; трамвай – [транвай]; коридор –[колидор]. назад

24 слайд КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР Ассимиляция һәм диссимиляция сузыклар белән сузыклар як
Описание слайда:

КОМБИНАТОР ҮЗГӘРЕШЛӘР Ассимиляция һәм диссимиляция сузыклар белән сузыклар яки тартыклар белән тартыклар арсында бара. Аккомодация сузыклар белән тартыклар арасында бара.

25 слайд Фонетик анализ тәртибе Сүз языла һәм аның иҗекләр саны күрсәтелә. Басымның ка
Описание слайда:

Фонетик анализ тәртибе Сүз языла һәм аның иҗекләр саны күрсәтелә. Басымның кайсы иҗеккә төшүе әйтелә. Хәрефләр һәм авазлар саны билгеләнә. Сүздә ничә аваз һәм ничә хәреф икәнлеге күрсәтелә. Хәреф саны белән аваз санының туры килү-килмәве аңлатыла. Сузык авазларга рәт һәм күтәрелеш буенча характеристика бирелә . Әйтелештә сузыклар гармониясенең саклану-сакланмавы күрсәтелә. Сингармонизмның төре күрсәтелә. Тартыкларның парлы, парсыз, яңгырау яки саңгырау икәнлеге билгеләнә. Тартык авазларга киртәнең ясалу урыны, ясалу ысулы буенча характеристика бирелә. Комбинатор яки позицион үзгәрешләр аңлатыла. назад

26 слайд СҮЗ ТУРЫНДА СҮЗ Озыны бар сүзнең, кыскасы бар, Өтере бар сүзнең, ноктасы бар,
Описание слайда:

СҮЗ ТУРЫНДА СҮЗ Озыны бар сүзнең, кыскасы бар, Өтере бар сүзнең, ноктасы бар, Усалы бар сүзнең, юашы бар, Ахмагы бар сүзнең, остасы бар. Халык сүзен безнең отасы бар, Сүз түтәлен чүптән утасы бар, Алтын сүзне бергә тупласы бар, Кадерен белеп кенә тотасы бар. Тик сау булса гына туган телең – Син үзең бар һәм бар синең илең. З.Мәҗитов

27 слайд Тел дигән дәрья бар, дәрья төбендә энҗе бар, белгәннәр чумып алыр, белмәгән
Описание слайда:

Тел дигән дәрья бар, дәрья төбендә энҗе бар, белгәннәр чумып алыр, белмәгән коры калыр. ГРАФИКА ОРФОГРАФИЯ ОРФОЭПИЯ назад

28 слайд ГРАФИКА – язуда кулланыла торган хәрефләрнең җыелмасын яки алфабитны өйрәнә.
Описание слайда:

ГРАФИКА – язуда кулланыла торган хәрефләрнең җыелмасын яки алфабитны өйрәнә. ОРФОГРАФИЯ - телне язуда төшерү нигезләрен ОРФОЭПИЯ - язганны уку үзенчәлекләрен өйрәнә. назад

29 слайд Татар алфавиты А а      Ж ж     Н н    У у      Щ щ Ә ә      Җ җ       ң    
Описание слайда:

Татар алфавиты А а      Ж ж     Н н    У у      Щ щ Ә ә      Җ җ       ң      Ү   ү        ъ Б б      З з      О о    Ф ф     Ы ы В в      И и     Ө ө     Х х      ь Г г       Й й      П п     Һ һ     Э э Д д      К к      Р р      Ц ц     Ю ю Е е      Л л      С с     Ч ч      Я я Ё ё      М м     Т т      Ш ш

30 слайд 1927 нче елда латин алфавиты татар теленең рәсми алфавиты дип кабул ителә 19
Описание слайда:

1927 нче елда латин алфавиты татар теленең рәсми алфавиты дип кабул ителә 1939 нчы елда гамәлгә рәсми рәвештә рус алфавиты кертелә РУС ГРАФИКАСЫ ЛАТИН ГРАФИКАСЫ

31 слайд ТАТАР ОРФОГРАФИЯСЕ ОРФОГРАФИЯ (грек. orthos «дөрес» һәм grapho «язам») – телд
Описание слайда:

ТАТАР ОРФОГРАФИЯСЕ ОРФОГРАФИЯ (грек. orthos «дөрес» һәм grapho «язам») – телдә гомум кабул ителгән, бердәм нормаларга салынган һәм һәркемгә мәҗбүри саналган практик язу системасы.

32 слайд Татар орфографиясе башлыча фонетик принципка нигезләнгән: татар әдәби телендә
Описание слайда:

Татар орфографиясе башлыча фонетик принципка нигезләнгән: татар әдәби телендә сүзләр ничек әйтелсә, шулай языла – бу татар орфографиясе өчен ТӨП КАГЫЙДӘ. назад

33 слайд Әйткән сүз – аткан ук ЛЕКСИКОЛОГИЯ Аз сүз – алтын, күп сүз – бакыр
Описание слайда:

Әйткән сүз – аткан ук ЛЕКСИКОЛОГИЯ Аз сүз – алтын, күп сүз – бакыр

34 слайд Лексикология ЛЕКСИКОЛОГИЯ (грек.lexikos (cүз) һәм logos (өйрәтмә) – тел белем
Описание слайда:

Лексикология ЛЕКСИКОЛОГИЯ (грек.lexikos (cүз) һәм logos (өйрәтмә) – тел белеменең лексиканы тикшерә торган бер тармагы ЛЕКСИКА (грек. lexikos (cүз) – сүзләр җыелмасы. Бу термин теге яки бу телнең, җирле сөйләшнең сүзлек составы, тел остасының, язма әсәрнең сүз байлыгы, теге яки бу кеше сөйләмендә кулланыла торган сүзләр җыелмасы мәгънәсендә кулланыла. назад

35 слайд
Описание слайда:

36 слайд Лексикология СИНОНИМНАР – якын мәгънәле, ягъни мәгънәдәш сүзләр. Бер мәгънәне
Описание слайда:

Лексикология СИНОНИМНАР – якын мәгънәле, ягъни мәгънәдәш сүзләр. Бер мәгънәне аңлаткан сүзләр төркемен – синонимик рәт яки синонимик оя диләр.Синонимик рәткә кергән сүзләрнең берсен – стилистик нейтраль мәгънәлесен – доминанта дип атыйлар. Азат- бәйсез, хөр, ирекле; Үпкәләү - рәнҗү, күңел калу. Алдау – утырту, агач атка атландыру, төп башына утырту. Матур – гүзәл, чибәр, нәфис

Общая информация

Номер материала: ДВ-322502

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Администратор гостиницы»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс повышения квалификации «Основы местного самоуправления и муниципальной службы»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и предоставление туристских услуг»
Курс повышения квалификации «Экономика предприятия: оценка эффективности деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по подбору и оценке персонала (рекрутинг)»
Курс повышения квалификации «Маркетинг в организации, как средство привлечения новых клиентов»
Курс профессиональной переподготовки «Организация маркетинга в туризме»
Курс повышения квалификации «Страхование и актуарные расчеты»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Управление сервисами информационных технологий»
Курс профессиональной переподготовки «Деятельность по хранению музейных предметов и музейных коллекций в музеях всех видов»
Курс профессиональной переподготовки «Управление информационной средой на основе инноваций»
Курс профессиональной переподготовки «Организация процесса страхования (перестрахования)»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.