Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Презентация по якутскому литературе

Презентация по якутскому литературе

Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"

Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:

1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.

Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs

  • Другое
Саха литературатын классик суруйааччыта Базар, эмиэ,- Саха аймах сайдарыгар,...
Анемподист Иванович Софронов-Алампа
А.И.Софронов төрдө ууһа. Анемподист Софронов төрөөбүт сирэ - Таатта улууһа (у...
Аҕата Иван Корнилович Софронов, сүөһү иитэн, бэйэтин уйуттар сэниэ ыал буола...
1907 сыл. Азата Иван Корнилович Софронов уола Роман кийиитэ Дария ортолоруга...
1902 сыллаахха Алампа Ытык Күөлгэ таҥара дьиэтин оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ.
Тураллар: Р.Кулаковскай,Е.Егасов,А.Кулаковскай,А.И.Софронов,М.Слепцов,Г.Сивце...
1907сыл "Уон алтабын туоларбар, мин дьолбор, биһиги чугаспытыгар таҥара дьиэт...
Аймахтара Алампа ийэтин балта М.Слепцова дьиэ кэргэнинээн
Бииргэ төрөөбүттэрэ убайа Василий Софронович Василий Иванович Алампаттан баар...
Улахан убайа Роман Иванович нэһилиэгин туһугар элбэзи үлэлээбит киһинэн биллэ...
Били - көруу сомсо киэҥ сиргэ барар. 1907-1908 сыллаахха Анемподист Софронов...
«Якутский край» хаһыат үлэһиттэрэ Биииргэ үлэлиир үлэһиттэрин кытта. Манна А....
Кирилл Давыдов дьиэ кэргэнин кытта.Бааллар кэргэнэ Мария Ивановна ,кыыһа Вар...
Архыып докумуонуттан Ити курдук 12 сыл - 1921 сыллаахха диэри - саха атыыһыты...
Үлэни таһынан быыс булан 1906 сылтан Якутскай кулууптарыгар саха олоҥхолорун...
Ыччат сахаларга Саргылардаах сахаларбыт, Салааһыннаах саҥаларын, Саналыыра то...
Бастакы билсиһии Евдокия Константиновна Яковлева Театры таптаан, Анемподист И...
Евдокия Константиновна иитиллибит дьоно Калинкиннар
Тапталы үҥэр таҥара оҥостон Евдокия Константиновна, кырдьан олорон, маннык ах...
* * * Уруҥ туллук өрө мөлбөстуур Маҥан туллук өрө далластыыр Ыраастыыра эрэ...
Дозотторо Бырааттыы Григорий ,Терений Слепцовтар.
Саха тойотторун кытта
Хаһан эрэ кинилэр олус да дьоллоох этилэр... К.Д.Спиридонов Алампаза Бэлэхтээ...
Бастакы айымнньыларын суруйан барбыта Бастакы суруйууларын бэчээттиир кэмнэри...
Кыларыйан турар кырдьык буолуохтаах… Суруйааччы бастакы кэпсээннэрин нууччалы...
Драмалара бастакы драмаларын 1914 сыллаахха Дьаданы Дьаакыбы суруйбута.Тута и...
Ыстатыйалар,очеркалар… Агитационнай –публицистическай хабааннаах элбэх ыстаты...
Дьон олозун аймаабыт репрессия Теьелеех элбэх сайдыах,уунуех дьон сымыйаза ба...
Барыта наар аанньа Словецкайтан ходатайствотын иккистээн кереннер Архангельск...
Кыаза тиийэринэн элбэзи ситиспитэ…
1928 с.с. 70 хоьоонун саха сиринээзи кинигэ издательствотыгар ыыппыт. Уонна...
Суруллубут суоруллубат…
Уунэр келуенэ театра А.И.Софронов айымнньыларын саналыы тыынныыллар.
А.И.Софронов олозун айар улэтин ырытыылар:
Алаас ааттаах дойду сурахтаах. Дорообо, дойдум! тозотун тоҥоомо, Туоһулуу сур...
Алампаза анабыл хоьоонунан тумук. Кырдьык үрдүгэр сымыйа- ыттыбат! Алампа оло...
1 из 38

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Саха литературатын классик суруйааччыта Базар, эмиэ,- Саха аймах сайдарыгар,
Описание слайда:

Саха литературатын классик суруйааччыта Базар, эмиэ,- Саха аймах сайдарыгар, Үлэһит норуота Үөрэзэ үрдүүрүгэр Үөрэ – көтө үлэлиир, Үөрдүһэн ханыылаһан сылдьар Үтүө киһи буолуом. Сүрэзим – быарым сөрүүн, Санаам – өйүм дьайза... («Азабар сурук” айымнньыттан)

№ слайда 2 Анемподист Иванович Софронов-Алампа
Описание слайда:

Анемподист Иванович Софронов-Алампа

№ слайда 3 А.И.Софронов төрдө ууһа. Анемподист Софронов төрөөбүт сирэ - Таатта улууһа (у
Описание слайда:

А.И.Софронов төрдө ууһа. Анемподист Софронов төрөөбүт сирэ - Таатта улууһа (урукку Боотуруускай улуус), I Дьохсоҕон нэһилиэгэ, төрөөбүт кэмэ - сэтинньи 14 күнэ, 1886 сыл. Куобах буьарбыт диэн төрүт өбүгэ алаастара.

№ слайда 4 Аҕата Иван Корнилович Софронов, сүөһү иитэн, бэйэтин уйуттар сэниэ ыал буола
Описание слайда:

Аҕата Иван Корнилович Софронов, сүөһү иитэн, бэйэтин уйуттар сэниэ ыал буолан иһэн, үс кэргэнэ субуруччу өлөн, элбэх оҕото өлөн, аһыыга ылларан айманан, бэрт кыһалҕалаахтык олорбута.

№ слайда 5 1907 сыл. Азата Иван Корнилович Софронов уола Роман кийиитэ Дария ортолоруга
Описание слайда:

1907 сыл. Азата Иван Корнилович Софронов уола Роман кийиитэ Дария ортолоругар олорор,Алампа убайа Василийдыын тураллар

№ слайда 6 1902 сыллаахха Алампа Ытык Күөлгэ таҥара дьиэтин оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ.
Описание слайда:

1902 сыллаахха Алампа Ытык Күөлгэ таҥара дьиэтин оскуолатыгар үөрэнэ киирбитэ.

№ слайда 7 Тураллар: Р.Кулаковскай,Е.Егасов,А.Кулаковскай,А.И.Софронов,М.Слепцов,Г.Сивце
Описание слайда:

Тураллар: Р.Кулаковскай,Е.Егасов,А.Кулаковскай,А.И.Софронов,М.Слепцов,Г.Сивцев.Олороллор:Алампа таайаФ.А.Сивцев,кэргэнэ Лукерия.

№ слайда 8 1907сыл "Уон алтабын туоларбар, мин дьолбор, биһиги чугаспытыгар таҥара дьиэт
Описание слайда:

1907сыл "Уон алтабын туоларбар, мин дьолбор, биһиги чугаспытыгар таҥара дьиэтин оскуолата аһыллыбыта. Онно аҕабыттан-ийэбиттэн көрдөһөн, дьиэбиттэн өйүөлэнэн, бэйэм астанан, ол оскуола иккис курууппатыгар дэҥ кэриэтэ түбэһэн, икки кыһын үөрэнэн бүтэрбитим. Онтон салҕаан үөрэнэр күүс суоҕа. Хата, ол сыл улахан биим, үөрэҕин бүтэрэн, Байаҕантай Алланыгар биир кылаастаах оскуолаҕа учуутал буолбутугар баран, бииргэ олорон, үс кыһын кэриҥэ салайтаран үөрэммитим. Сонно эрэ олорон, эдэр саас үчүгэйин бэрт кыратык билэн аһарбытым. Сонтон ыла кинигэни ааҕарга үөрэммитим. Үрэх баһа дойду буолан, оччотооҕу мин ааҕарбар сөптөөх кинигэ диэн суоҕа, инньэ гынан биим ааҕар, нуучча улахан суруксуттара - Пушкин, Гоголь, Лермонтов, Некрасов суруйбут кинигэлэрин ааҕан бартым".

№ слайда 9 Аймахтара Алампа ийэтин балта М.Слепцова дьиэ кэргэнинээн
Описание слайда:

Аймахтара Алампа ийэтин балта М.Слепцова дьиэ кэргэнинээн

№ слайда 10 Бииргэ төрөөбүттэрэ убайа Василий Софронович Василий Иванович Алампаттан баар
Описание слайда:

Бииргэ төрөөбүттэрэ убайа Василий Софронович Василий Иванович Алампаттан баара-суоҕа түөрт сыл аҕа этэ, кини оҕо эрдэҕиттэн үөрэнэн, кэлин Дьокуускайдааҕы реальнай училищены бүтэрбитэ. 1904 сыллаахтан Василий Иванович билиҥҥи Кириэс Халдьаайыга, уруккута III Байаҕантайга учууталынан ананан улэлээбит.

№ слайда 11 Улахан убайа Роман Иванович нэһилиэгин туһугар элбэзи үлэлээбит киһинэн биллэ
Описание слайда:

Улахан убайа Роман Иванович нэһилиэгин туһугар элбэзи үлэлээбит киһинэн биллэр. Ини бии Софроновтар үһүөн айа - тута улэ үөһүгэр сылдьан күн сириттэн эрдэ барар дьылзаламмыттара...

№ слайда 12 Били - көруу сомсо киэҥ сиргэ барар. 1907-1908 сыллаахха Анемподист Софронов
Описание слайда:

Били - көруу сомсо киэҥ сиргэ барар. 1907-1908 сыллаахха Анемподист Софронов «Якутский Край» хаһыакка типографияза наборщигынан улэлээбитэ. Куоракка туохтааҕар да ордук кини кулуупка, театрга сылдьарын сөбүлүүрэ, олохтоох полит-сыылынайдар туруорар спеклаклларын көтүппэт этэ.

№ слайда 13 «Якутский край» хаһыат үлэһиттэрэ Биииргэ үлэлиир үлэһиттэрин кытта. Манна А.
Описание слайда:

«Якутский край» хаһыат үлэһиттэрэ Биииргэ үлэлиир үлэһиттэрин кытта. Манна А.И.Софронов ортоку олорор.

№ слайда 14 Кирилл Давыдов дьиэ кэргэнин кытта.Бааллар кэргэнэ Мария Ивановна ,кыыһа Вар
Описание слайда:

Кирилл Давыдов дьиэ кэргэнин кытта.Бааллар кэргэнэ Мария Ивановна ,кыыһа Варвара, күтүөтэ Терентий,сиэнэ Вася уонна Алампа Үлэтэ суох Алампа 1909 сыллаахха олунньуга Дьокуускайга олорор эрээри, Лена төрдүгэр балыксыттары тутан эргинэр саха баайыгар Кирилл Спиридоновичка үлэлээбитэ.

№ слайда 15 Архыып докумуонуттан Ити курдук 12 сыл - 1921 сыллаахха диэри - саха атыыһыты
Описание слайда:

Архыып докумуонуттан Ити курдук 12 сыл - 1921 сыллаахха диэри - саха атыыһытыгар, үөрэҕэ суох баай киһиэхэ К.С. Давыдовка суруксуттаабыта.

№ слайда 16 Үлэни таһынан быыс булан 1906 сылтан Якутскай кулууптарыгар саха олоҥхолорун
Описание слайда:

Үлэни таһынан быыс булан 1906 сылтан Якутскай кулууптарыгар саха олоҥхолорун спектакллар турбуттара. Холобур: "Бэрт киһи Бэриэт Бэргэн", "Кулун Кугас аттаах Кулантай бухатыыр", ити пьесалары туруорууга политсыылынайдар көмөлөспүттэрэ. 1909 сыллаахха Дьокуускайга нуучча улуу суруйааччытын Н.В.Гоголь "Кэргэннэнии" ("Женитьба") диэн комедията сахалыы туруоруллубута, бу пьесаҕа кэлин саха аатырар суруйааччылара буолбут Алексей Кулаковскай, Анемподист Софронов сүрүн оруоллары толорбуттара

№ слайда 17 Ыччат сахаларга Саргылардаах сахаларбыт, Салааһыннаах саҥаларын, Саналыыра то
Описание слайда:

Ыччат сахаларга Саргылардаах сахаларбыт, Салааһыннаах саҥаларын, Саналыыра тойугунан, Салайан саҥаран иһиэҕиҥ! Ийэттэн-азаттан айыллыбыт, Элэ-была тыллары, Ирдээн тордоон тураммыт Этэн саҥаран иһиэҕиҥ!

№ слайда 18 Бастакы билсиһии Евдокия Константиновна Яковлева Театры таптаан, Анемподист И
Описание слайда:

Бастакы билсиһии Евдокия Константиновна Яковлева Театры таптаан, Анемподист Иванович сахалыы пьесалары туруорсар кэмигэр, Намтан куоракка киирэн, ыалга эстэрээпэлиир кыыһы - Евдокия Яковлеваны кытта доҕордоспута, кини оччоҕо талааннаах эдэр актриса этэ.

№ слайда 19 Евдокия Константиновна иитиллибит дьоно Калинкиннар
Описание слайда:

Евдокия Константиновна иитиллибит дьоно Калинкиннар

№ слайда 20 Тапталы үҥэр таҥара оҥостон Евдокия Константиновна, кырдьан олорон, маннык ах
Описание слайда:

Тапталы үҥэр таҥара оҥостон Евдокия Константиновна, кырдьан олорон, маннык ахтан кэпсиирэ: "Дьэ туран оонньоо. Үөрэҕэ суох кыысчаан маҥнай сатаабакка муҥ бөҕө. Ол эрээри син ханнык эмэтик да буоллар, толорбутум быһыылаах. Онно суфлерунан хара бараан, көрсүө баҕайы Софронов диэн уол баара... Ол уол туран мин оруолбун толорорбор маҥнайгыттан көмөлөһөөччү буолла. Эмиэ да дьиэбэр тиэрдэн биэрээччи буолла. Дьэ ол курдук Алампаны кытары билсиһэн барбыппыт...

№ слайда 21 * * * Уруҥ туллук өрө мөлбөстуур Маҥан туллук өрө далластыыр Ыраастыыра эрэ
Описание слайда:

* * * Уруҥ туллук өрө мөлбөстуур Маҥан туллук өрө далластыыр Ыраастыыра эрэ бөлтөрдүүр Дозойумалыыр эрэ дозоруом! Ылбазайдыыр эрэ чыычаазыам Туллуктуур эрэдозоруом! Туохха базас эрэ туора көрөн Туоххаһыйар эрэ буоллун дуу. Дьуунньатынаан 1913 сыл

№ слайда 22 Дозотторо Бырааттыы Григорий ,Терений Слепцовтар.
Описание слайда:

Дозотторо Бырааттыы Григорий ,Терений Слепцовтар.

№ слайда 23
Описание слайда:

№ слайда 24 Саха тойотторун кытта
Описание слайда:

Саха тойотторун кытта

№ слайда 25 Хаһан эрэ кинилэр олус да дьоллоох этилэр... К.Д.Спиридонов Алампаза Бэлэхтээ
Описание слайда:

Хаһан эрэ кинилэр олус да дьоллоох этилэр... К.Д.Спиридонов Алампаза Бэлэхтээбит дьиэтэ

№ слайда 26 Бастакы айымнньыларын суруйан барбыта Бастакы суруйууларын бэчээттиир кэмнэри
Описание слайда:

Бастакы айымнньыларын суруйан барбыта Бастакы суруйууларын бэчээттиир кэмнэригэр А.И.Софронов псевдонима: аттат Ноуруппос,Озо Тулаайах,Кыайыгыйап,Куорат сахата, диэн бастаан сурукка киирэ сылдьыбыттара.

№ слайда 27 Кыларыйан турар кырдьык буолуохтаах… Суруйааччы бастакы кэпсээннэрин нууччалы
Описание слайда:

Кыларыйан турар кырдьык буолуохтаах… Суруйааччы бастакы кэпсээннэрин нууччалыы суруйбута. «Что- нибудь махонькое, «Остроумный якут», «Бред пред смертью человека» уо.да.а. 1911 сылтан суруйан сазалаабыта. «Кэпсээн»1912с. «Селукуун кэпсээнэ»1913с. «Албыннаппыт», «Ордугу булаары олозун алдьаппыт» 1924с. «Барда»1926с. «Дьуьун кубулуйумтуо», «Уйбааннаах Маайыстара»1926с, «Куораччыт» «Баччаза тиийиэххэ», «Озонньор кэпсээнэ» «Сотору даа кестер сордообут»курдук саха литературатын классиката буолбут айымнньылары суруйбута.

№ слайда 28 Драмалара бастакы драмаларын 1914 сыллаахха Дьаданы Дьаакыбы суруйбута.Тута и
Описание слайда:

Драмалара бастакы драмаларын 1914 сыллаахха Дьаданы Дьаакыбы суруйбута.Тута илиинэн суруллаат киэнник тарзанан барбыта.бэйэтэ литературнай-общественнай олозор драматург,Театральнай дьыаланы тэрийээччи,национальнай театры теруттээччи,теоретик быьыытынан кыттыбыта.

№ слайда 29 Ыстатыйалар,очеркалар… Агитационнай –публицистическай хабааннаах элбэх ыстаты
Описание слайда:

Ыстатыйалар,очеркалар… Агитационнай –публицистическай хабааннаах элбэх ыстатыйалары суруйбута. «Саха омук» общество иьинэн агитсекция иьинэн А.Кулаковскайы кытта ынырыы сурук тарзаталлара. А.И.Софронов «Саха санаата» хаьыаты тэрийэн таьаарбыта.

№ слайда 30 Дьон олозун аймаабыт репрессия Теьелеех элбэх сайдыах,уунуех дьон сымыйаза ба
Описание слайда:

Дьон олозун аймаабыт репрессия Теьелеех элбэх сайдыах,уунуех дьон сымыйаза балыллан елбутэ суппутэ буолуой? Россия урдунэн контрреволюционнай буруйга элбэх киьи буруйданан хаайыллыбыта. Саха сиригэр репрессия массабайдык устэ ыытылла сылдьыбыт: 1927-1930 с.с «Ксенофонтовщиназа» буруйданан; 1937-1939 с.с «националистар», 1950- 1952 с.с. «Г.Башарин» дьыалатынан. Ол курдук «Ксенофонтовщина» дьыалатынан ер сыллар тухары саха чулуу дьонун массабайдык кыдыйбыттара. 1928 сыл алтынньы 29 кунугэр 28 киьини сууттаабыттар,мантан 25-ьэ Соловецкэй концлагерга ууруллубуттар. Кинилэр истэригэр А.И.Софронов баара. 1933сыл

№ слайда 31 Барыта наар аанньа Словецкайтан ходатайствотын иккистээн кереннер Архангельск
Описание слайда:

Барыта наар аанньа Словецкайтан ходатайствотын иккистээн кереннер Архангельскайга 5 сылга кеске ыытыллар. Сымыйа балыырга тубэьэн,онорботох буруйугар эриллэн сытар кэмигэр барыта наар аанньа диэбиккэ дылы… Кэргэнэ Алампаны быразан атын киьиэхэ ойох барбыта эбии сугэьэр буолар. «Туох иннигэр маннык баьаам батталга барбытым буолуой?»- диэн Алампа бэйэтиттэн ыйытара. Ол эрэн кини хаьан да Сэбиэскэй былааска естуйбэтэзэ,хом санаабатаза. Поэт А.И.Софронов ссылкаттан этэннэ эргиллэн кэлэн баран салгыы айар улэтин суруйарын тохтоппот.

№ слайда 32 Кыаза тиийэринэн элбэзи ситиспитэ…
Описание слайда:

Кыаза тиийэринэн элбэзи ситиспитэ…

№ слайда 33 1928 с.с. 70 хоьоонун саха сиринээзи кинигэ издательствотыгар ыыппыт. Уонна
Описание слайда:

1928 с.с. 70 хоьоонун саха сиринээзи кинигэ издательствотыгар ыыппыт. Уонна хоьоонун хомурунньугун бэчээттииллэригэр кердеспут. Оччотоозу кэмнэ политическай буруйдаах айымнньыларын бэчээттээбэтэхтэр. Кэлин 1933 сыл от ыйыгар дойдутугар эргиллэн айымнньыларын суруйан салгыыр. Суруйааччылар союзтарыгар киирээри гыммытын,нэьиилэ кандидатынан эрэ ыларга кенуллууллэр. 1935 сыл Алтынньы 24 кунугэр ссылкаттан этэннэ еэргиллэн кэлэн баран доруобуйата айгыраан лер.

№ слайда 34 Суруллубут суоруллубат…
Описание слайда:

Суруллубут суоруллубат…

№ слайда 35 Уунэр келуенэ театра А.И.Софронов айымнньыларын саналыы тыынныыллар.
Описание слайда:

Уунэр келуенэ театра А.И.Софронов айымнньыларын саналыы тыынныыллар.

№ слайда 36 А.И.Софронов олозун айар улэтин ырытыылар:
Описание слайда:

А.И.Софронов олозун айар улэтин ырытыылар:

№ слайда 37 Алаас ааттаах дойду сурахтаах. Дорообо, дойдум! тозотун тоҥоомо, Туоһулуу сур
Описание слайда:

Алаас ааттаах дойду сурахтаах. Дорообо, дойдум! тозотун тоҥоомо, Туоһулуу сураама, Туората көрүмэ!... Аҥы халлаан Анныттан айаннаан, Сылайан сындалыйан Ахта аймаһыйан Эйиэхэ эргиллэн кэллим...

№ слайда 38 Алампаза анабыл хоьоонунан тумук. Кырдьык үрдүгэр сымыйа- ыттыбат! Алампа оло
Описание слайда:

Алампаза анабыл хоьоонунан тумук. Кырдьык үрдүгэр сымыйа- ыттыбат! Алампа олоххо күүстээх – Базата, Кини төрөөбүт дойдуга – Таптала, Кини таптыыр дьахтарга Сүгүрүйүүтэ, Алампа кырдьыга Алампа көҥүлэ- Бүгүн да биһигини кытта... (М.А.Попова)

Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!

Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".

Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy

Автор
Дата добавления 14.11.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров59
Номер материала ДБ-349171
Получить свидетельство о публикации

УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ

от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.

Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.

Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх