Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Научные работы / Презентация. Шырғанақ (облепиха) жидегінің емдік қасиеттері ғылыми жоба 40 бет
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Презентация. Шырғанақ (облепиха) жидегінің емдік қасиеттері ғылыми жоба 40 бет

библиотека
материалов


МАЗМҰНЫ



І. Кіріспе ….................................................................................................3

ІІ. Негізгі бөлім

2. Шырғанақ жидегіне сипаттама және оның емдік қасиеттері


2. 1 Шырғанақ жидегіне сипаттама .......................................................5

2. 2 Шырғанақ жемісін жинау ...............................................................14

2. 3 Шырғанақтың емдік қасиеттері ....................................................16

2. 4 Шырғанақ және зәйтүн майларының қасиеттерін

салыстырмалы түрде ямр спектроскопия әдісі арқылы зерттеу.....23

ІІІ. Қорытынды .........................................................................................27

ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер...............................................................29











І КІРІСПЕ

 

  1. 1 Дәруменді өсімдіктер халық игілігіне


Соңғы кезде ауыл тұрғындары мен қалалықтар қайта өз үйлерінде, не болмаса қала сыртындағы өз саябақтарында жеміс-жидек, көкөніс өнімдерін отырғызып есік алдын көгалдандырып, бау бақшалықпен айналысып жүр. Олары өте құптарлық іс.

Ол бұрыннан, ертеден таныс картоп, алма қарақат, шие, сәбіз, қызылша және басқа түрлер. Солармен қатар осы біздің жақта көп өсе бермейтін тек жабайы далалық орман өсімдіктерін, жоғары дәруменді жемісті дақылды өсімдіктерді де қолға алып өз қажеттілігімізге пайдалануға болады. Қанша дегенмен көптеген дала, орман жабайы өсімдіктерінің дәнді жемістері, жапырақтары, әр түрлі адам организіміне өте керек дәруменді заттарға бай ғой. Оны көпшілік толық білмесе де, зерттеліп ғылыми дәлелденген десек те, күні бүгінге дейін олардың құрамын,қалай өсіріп баптап, өнімдерін қандай түрде қолдану керектігін, оларды күнделікті өмірде қалай пайдалану керектігін әлі де дұрыс білмейді. Бұлар жайында талай ғалым биологтер, химиктер тәжірибе тексерісімен өз еңбектерін халық игілігіне қалдырған. Біз сол көп еңбектердің өзімізге керек, бар дегенін ойдағыдай жарата алып іске асырсақ қандай тамаша болар еді. Ол адамзат ағзасына, денсаулығына барша көмек, қосымша табиғи қорек дәрі болары анық. Ол талай жылдық тәжірибе тексеріспен дәлелденген.

Дәрумен-ол біздің адам организміне өте керекті әр түрлі химиялық түрдегі табиғи био заттар. Олардың күнделікті ішіп-жейтін тамаққа қарағанда өте аз мөлшерде бізге керектігі болса да соның өзінде оның біздің организмнің толық жағдайда жұмыс істеуіне көп көмегі барлығы дәлелденген. Өз денсаулығым өте жақсы, мықты деген адамға тәулігіне не бары бірнеше миллиграм әртүрлі дәрумендер тобы қажет. Олар күнделікті ішіп-жеген аспен келіп сол астардың толық қортылып адам ішкі құрылысына, клеткаларының толып бүлінбей өсуіне, барлық мүше организімінің жақсы дамуына көмектеседі. Бүгінде осы дәрумендер халықаралық бір стандартпен, өздерінің химиялық структурасына қарай А-ретинол; В1-тиамин; В2-рибофлавин; В3-никотиді қышқыл және басқа В түрлерімен қатар С-аскорбинді қышқыл; F-ерекше майлы қышқыл; Н-биотин және басқа да көптеген түрлерге бөлінеді. Сонымен қатар, олардың провитамин түрлері адам организмінде толық қанды витаминге айналатын түрлері де болады. Осы витаминдердің күнделікті денсаулығы жақсы деген адамның организміне келуі ол солардың әр түрлі ауруларға уақытында қарсы тұруына, жеңуіне көмектеседі. Ал олардың адам организмінде азайып не мүлде жоғалуы болса организм әлсіреп кейбір ауру түрлеріне әкелуі мүмкін. Біз көбіне сол дайын витамин түрлерін қолданбаймыз. Тек бір жер ауырып дәрігердің айтуымен ғана оларды іздеп сатып алып ішуіміз мүмкін. Ал солар көптеген биологиялық активті заттардың химиялық түрінде әр түрлі жеміс жидектер мен көкеніс түрлерінде көп мөлшерде кездеседі.

Қазірде жер шарында экологиялық жағдай мен адамзаттың көбейуінен көптеген орман тоғайлар әр түрлі апаттар мен адамдардың оны кесіп, тоқтаусыз алуынан азайып барады. Бізде өседі дегендерін жағдай жасап, өз бау-бақшаларымызда, үлкен үйлеріміздің алдында өсіріп көбейтіп керегімізге алып жаратсақ, артыған басқа жұртқа бере, үйретіп, олардың керектігін халыққа жеткізу керек ақ. Біз бұдан жақсылық көрмесек, жамандық көрмейтіндігіміз анық. Ал өнеркәсіпті жағдайда шаруашылықты үлкейтіп бірнеше гектарға отырғызуды қолға алса ол үлкен жұмыс.

Олардың біздің аймақта бейімделген жоғары витаминді кейбір түрлерін; шырғанақ (облепиха), мойыл (черемуха), долана (боярышник), итмұрын (шиповник) т.б. дұрыстап отырғызып, күтіп баптаса олардың гектарынан 30-100 центнерге дейін алуға болады екен. Қандай жағдай болса да ойланып қолға алып, ізденіп өз үй манайларына гүлдер, жеміс-жидектер отырғызып күтіп өсірген, қай жағынан болса да жақсылығы бар істердің бірі болар еді. Осындай адам өміріне пайдалы өсімдіктердің бірі – шырғанақ (облепиха).

Мақсаты: Шырғанақ жидегінің сан қырлы сипатын ашып көрсете отырып, оның адам ағзасына тигізетін орасан зор пайдасы мен емдік қасиеттерін айқындау.

Міндеттері:

- Шырғанақ жидегіне сипаттама беру;

- Шырғанақ жемісін жинаудағы ескеретін жағдайлар;

- Шырғанақтың емдік қасиеттерін айқындау;

- Шырғанақ және зәйтүн майларының қасиеттерін

салыстырмалы түрде ямр спектроскопия әдісі арқылы зерттеу.


ІІ Негізгі бөлім


  1. 1 Шырғанақ жидегіне сипаттама

hello_html_m48ad1e64.jpg

Шырғанақ өсімдігінің (Hippophae rhamnoides) құрамында А, B1, B2, B3, B6, C, E, К және т.б. адамзатқа қажетті барлық дәрумендерді бір бойына жинаған өсімдіктер арасындағы бірегейі деуге болады. Ол сонымен қатар триацилглицериннен тұратын әртүрлі қышқылдар мен бор, темір, цинк, мыс, марганец, калий, кальций макро және микроэлементтеріне бай. Шырғанақ өсімдігі сондықтан көптеген ауыруларға қарсы қолданатын емдік шөп ретінде халық арасына танымал.

Шырғанақ атауының шығу тегінде қызықты деректер бар. Ежелгі Грекияда терісі жылтыр әрі мықты болуы үшін шырғанақ жапырақтары мен бұталарынан дайындалған қайнатпамен аттарға суғарған. Осыдан оның латынша атауы Hippophae шыққан, Hippos ат және phae жылтырақ.

hello_html_m64271d7b.jpg

Жабайы шырғанақ өсімдігі Қазақстан жерінде көптеп өседі. Соның ішінде ең көп тараған аймақтар Алматы, Талдықорған, Жамбыл, Шығыс Қазақстан облыстары. Әсіресе, таулы, шығыс және оңтүстік-шығыс аймақтарда: Алтай, Жонғар Алатауы, Солтүстік Тянь-Шяньнан бастап, батыста Қаратау қыраттарына дейінгі мыңдаған гектарларға созылып жатыр. Ал біздің Шығыс Қазақстан облысында Зайсан, Сауыр-Тарбағатай және Маңырақ таулары бөктерлеріндегі кішігірім өзендер бойындағы жүздеген гектарларға созылатын орман-тоғайлы жерлерде көптеп кезігеді. Бірақта бір өкініштісі, осы табиғи байлығымыз биохимиялық құрамы жағынан толық зерттелмей, оны технологиялық өңдеу жолдары бүгінгі күнге дейін дұрыс жолға қойылмай келеді. Бұл жағдай - шырғанақ өсімдігінің тамақтық құндылығы мен физиологиялық белсенділігін анықтай отырып, сапалық құрамы жағынан бағалауды қиындатып, оны тамақ өнімдерінің жаңа емдік-профилактикалық түрлері ретінде өндірісте қолдануды қиындатады.

hello_html_297a2a6b.png

Шырғанақ (облепиха) жиде тұқымдасына жататын кішкене тапал тал тектес ағаш, бойының ұзындығы 50-60 сантиметр. Өсімдік екіүйлі, гүлдері ұсақ. Кішкене гүл сабағына 1-10 –ға дейін түйнектене гүлдеп, жемісі өсіп шығады. Шырғанақтың  3 қана түрі бар. Ең  көп тараған түрі — итшомырт шырғанақ. Қазақстан жерінде бір ғана түрі бар. Тау етегінде, тоғайлы  алқапта, өзен-су  жағалауында, жартасты, тасты тау беткейінде өседі. Жапырағы күміс түстес.Көктемде биіктігі 4-5 метрге жететін қыңыр- қисық ретсіз орналасқан бұтақтары жіңішке, жапырақтары ұзын, сояулары бар бұталы өсімдік. Шырғанақтың “облепиха ” деген орысша аты да бұтақты қоршап алуынан (облепляет) шыққан.

hello_html_m4916b86a.jpg

Шырғанақ  топырақ талғамайды, жарық мол түсетін орында жақсы өседі, суыққа төзімді. Бұтасы тығыз және қатты болып келеді. Сондықтан, оны жылжитын  құмның жолына егіп, таудағы жүретін көшкінге тосқауыл ретінде жартасты  тау беткейлеріне егуге болады. 

Ол сәуір айында көктеп, жапырақтанбай не жапырақ пен бірге гүлденеді. Мамыр айында толық түйнектеліп тамыз, қыркүйекте толық жетіліп піседі. Толық пісседе ол өзінен өзі шашылмай көктемге дейін қалуы мүмкін. Шырғанақ өз өнім жемістерін 4-5 жылдан кейін бере бастайды. Жемісі қышқылтым дәмді етті де ортасы сүйекті. Құрылысына қарай бірнеше түрлі: дөңгелек, ұзынша, сопақ, целиндір тәрізді болып келеді. Жемісі де әртүрлі түсте: сары, қызғылт, қызыл түсті түрінде кездеседі. С витамині бойынша ол өсімдіктер арасында үшінші орында. Ал Р-витамині тобының биофлавонойдтарымен толығып 100-ден 200 мг% дейін барады. Сонымен қатар оның құрамында тиамин 0,28мг % дейін, рибофловин – 0,38мг% және фолии қышқылы 0,79мг % дейін және майда еритін витаминдер каротинойдтар кездеседі. Осы шырғанақтан май алып көп нәрсеге жаратуға болады. Ол өзінің биоактивті заттарының құрамы арқасында өте бағалы саналады. Медицинада жиі қолданады. Сонымен қатар жемісінен компот, варенье, джем істеуге болады. Ал осы шырғанақты қолға алып өсіретін болса, келешекте жемісін көруге болады.

hello_html_m7d9b48dd.pnghello_html_4f5a4d54.pnghello_html_m6f2faa8d.png

Гүлдеп біткен соң жеміс салады. Жемісі жеуге жарамды, хош  иісті, ұзындығы  88 мм, ені 5-7 мм болады. Жемісі қыркүйек-қазан айларында  піседі. Күзде жемісінде болатын ащы дәм алғашқы қара суықтан кейін жоғалады.

hello_html_m6f2faa8d.png

Шырғанақтың  құрамы аскорбин қышқылына, дәруменге, микроэлемен  пен илік заттарға бай.

hello_html_m9feee58.png




Ғылыми жобалар жалпы қойылатын талапқа сай дайындалған.Уорд нұсқасы, аңдатпалар, пікірлері, күнделігі және көрнекі жасалынған тұсаукесері (презентация) ғылыми жобаның құрылымы жүйеленген толық нұсқасын құрайды.

Ғылыми жобаның толқы нұсқасын жүктеу ақылы.

Ол үшін халық банкінің 4402 5735 5419 3229 шотына (ЖСН 750115401055) немесе

Qiwi кошелек арқылы 8-701-859-48-75 (телефонға емес) номеріне 2500 теңге аударып, осы номерге телефон соғып, қажетті ғылыми жобаңызды айтасыз немесе saulealt@mail.ru поштасына не ватсапқа түбіртектің сканерленген түрін салып, қажетті ғылыми жоба тақырыбын жазып жібересіз.

Хабар алынысымен Сіздің поштаңызға қалаған ғылыми жобаңыздың толық нұсқасы салынады.

Сондай-ақ, өзіңізде бар ғылыми жобаның толық нұсқасымен айырбас жасауға болады, сіз онымен сайтымыздың толыға түсуіне көмектесесіз!!!





Ғылыми жобаның толық нұсқасын talshin.ukoz.net сайты

арқылы да ала аласыз!


8

Автор
Дата добавления 10.06.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Научные работы
Просмотров252
Номер материала ДБ-118075
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх