Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Начальные классы / Презентации / Презентация доклада на тему "Сэргэ" (1 класс)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Презентация доклада на тему "Сэргэ" (1 класс)

библиотека
материалов
Оҥордо: Бугаева Люда, 1 кылаас үөрэнээччитэ, Көбөкөн орто оскуолата Бөрө бөтү...
Бэйэм саастыылаах оҕолорго өбүгэлэрбит сэргэҕэ сыһыаннарын, сэргэҕэ сүгүрүйүү...
Соруктар: 1.	Сэргэ туhунан анал литератураны ааҕыы, үөрэтии; 2.	Бэйэм саасты...
Үлэ сонуна уонна туһаныллар суолтата: Сэргэни үөрэтэр үлэ элбэх. Ол эрээри с...
Бөрө Бөтүҥнэр Көбөкөннөрө сахалар буолалларынан сэргэҕэ сыһыаннара, сэргэни...
2. «Өбүгэ суолун сэргэтэ» – ийэ, аҕа аймах биис уустара төрүттээччи быһыытын...
Сэргэ сахалар төрүттэрэ былыр соҕуруу олоруохтарыттан ыла илдьэ кэлбит үгэст...
Биһиги өбүгэлэрбит сэргэ истэр уонна көрөр диэн итэҕэйэллэрэ. Ол иһин үөрүүл...
Сэргэ сүрүн анала дьиэни-уоту, тиэргэни, ыалы араҥаччылааһын буолар. Сэргэ –...
Сэргэ араастара Норуот сэһэнинэн, саамай былыргы: кыргыс, туруйа, саадах уонн...
Кыргыс сэргэтэ –Көбөкөҥҥө «Хатыҥ Хаан», «Киһи охтубут», «Кыһыл Күөл» диэн сир...
Сатанах сэргэ – ат тээбириннэрин ыйыырга, куурдарга аналлаах сэргэ. Биһиэхэ К...
Элбэх дьыллар-күннэр ааhан истэхтэрин аайы сэргэлэр араастара уларыйан билиҥ...
Олох сайдан истэҕин аайы, сэргэни туһаныы, кини тас дьүһүнүн кубулутуу эмиэ...
Өбүгэлэрбит үгэстэринэн сиэри- туому барытын тутуhан туруоруллубут сэргэлэр...
Былыргы алтан сэргэ Үйэлэри уҥуордаабыт- Айыы сиригэр дьон-сэргэ Алгыс- бэлиэ...
 Болҕомтоҕут иhин махтал!
17 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Оҥордо: Бугаева Люда, 1 кылаас үөрэнээччитэ, Көбөкөн орто оскуолата Бөрө бөтү
Описание слайда:

Оҥордо: Бугаева Люда, 1 кылаас үөрэнээччитэ, Көбөкөн орто оскуолата Бөрө бөтүҥнэр-сэргэҕэ сүгүрүйүүлэрэ 2014

№ слайда 2 Бэйэм саастыылаах оҕолорго өбүгэлэрбит сэргэҕэ сыһыаннарын, сэргэҕэ сүгүрүйүү
Описание слайда:

Бэйэм саастыылаах оҕолорго өбүгэлэрбит сэргэҕэ сыһыаннарын, сэргэҕэ сүгүрүйүү сиэрин- туомун билиһиннэрии. Төрөппүттэрим, учууталым көмөтүнэн сэргэҕэ анаммыт анал литератураҕа олоҕуран бэйэм сыhыаммын арыйыы. Сыала:

№ слайда 3 Соруктар: 1.	Сэргэ туhунан анал литератураны ааҕыы, үөрэтии; 2.	Бэйэм саасты
Описание слайда:

Соруктар: 1. Сэргэ туhунан анал литератураны ааҕыы, үөрэтии; 2. Бэйэм саастыы оҕолорго сэргэ- биhиги ытык маспыт буоларын билиhиннэрии; 3. Бөрө бөтүҥнэр сыдьааннара Көбөкөттөр сэргэҕэ сүгүрүйүүлэрин арыйыы;

№ слайда 4 Үлэ сонуна уонна туһаныллар суолтата: Сэргэни үөрэтэр үлэ элбэх. Ол эрээри с
Описание слайда:

Үлэ сонуна уонна туһаныллар суолтата: Сэргэни үөрэтэр үлэ элбэх. Ол эрээри саха омук биис уустарынан сэргэҕэ сүгүрүйүүлэрин, сэргэҕэ сыһыаннарынан тус – туспа сиэр –туом толорууларын туһунан анал үлэ суох. Мин бэйэм өбүгэлэрим сэргэҕэ сүгүрүйүүлэрин, Көбөкөнүм сиригэр баар сэргэ көрүҥнэрин үөрэтэн саҕалаатым. Үлэ сонуна Бөрө Бөтүҥнэр Көбөкөттөрө сэргэҕэ сүгүрүйүүлэрин арыйыыга сытар. Туһаныллар суолтата-өбүгэ историятын үөрэтиигэ туһалыан сөп.

№ слайда 5 Бөрө Бөтүҥнэр Көбөкөннөрө сахалар буолалларынан сэргэҕэ сыһыаннара, сэргэни
Описание слайда:

Бөрө Бөтүҥнэр Көбөкөннөрө сахалар буолалларынан сэргэҕэ сыһыаннара, сэргэни туһаныылара атын саха биис уустарыттан уратыта суох курдук, ол гынан баран сэргэ көрүҥнэринэн уонна сэргэҕэ сүгүрүйүүлэрэ уратылардаах: 1. Тэлгэһэ сэргэлэрэ- биир тэҥ үрдүктээх кэккэлэспит сэргэлэр биһиги нэһилиэккэ баһыйар.

№ слайда 6 2. «Өбүгэ суолун сэргэтэ» – ийэ, аҕа аймах биис уустара төрүттээччи быһыытын
Описание слайда:

2. «Өбүгэ суолун сэргэтэ» – ийэ, аҕа аймах биис уустара төрүттээччи быһыытынан тэҥ балаһыанньалаахтар. Бөрө Бөтүҥнэр сыдьааннара Көбөкөттөр сэргэҕэ сүгүрүйүүлэрин бэлиэлэринэн буолар- хас өтөх аайы сэргэ көрүҥэ элбэҕэ. 3.Тэлгэһэ сэргэлэрин көрүҥэр киирэр «Оҕус сэргэтэ» Көбөкөҥҥө элбэх.

№ слайда 7 Сэргэ сахалар төрүттэрэ былыр соҕуруу олоруохтарыттан ыла илдьэ кэлбит үгэст
Описание слайда:

Сэргэ сахалар төрүттэрэ былыр соҕуруу олоруохтарыттан ыла илдьэ кэлбит үгэстэрэ эбит. Сүөhү иитиитинэн дьарыктанар көс биис уустара өссө төрүт былыргыттан ат баайар баҕаналарынан биллэр.

№ слайда 8 Биһиги өбүгэлэрбит сэргэ истэр уонна көрөр диэн итэҕэйэллэрэ. Ол иһин үөрүүл
Описание слайда:

Биһиги өбүгэлэрбит сэргэ истэр уонна көрөр диэн итэҕэйэллэрэ. Ол иһин үөрүүлээх эбэтэр ыарахан күҥҥэ сэргэни кытта кэпсэтэллэрэ, оҕону-урууну мээнэ сэргэ таһыгар айдаардыбаттара. Онтон сылтаан сэргэ турар сирэ ытык миэстэ диэн ааттаммыта.

№ слайда 9 Сэргэ сүрүн анала дьиэни-уоту, тиэргэни, ыалы араҥаччылааһын буолар. Сэргэ –
Описание слайда:

Сэргэ сүрүн анала дьиэни-уоту, тиэргэни, ыалы араҥаччылааһын буолар. Сэргэ – Айыы киһитэ Орто дойдуга олохсуйбутун көрдөрөр ытык бэлиэнэн ааҕыллар. Сэргэ – саха материальнай культуратын биир дьикти көрүҥэ. Сэргэ сахаларга хайдах, хаһан баар буолбута чопчу быһаарылла, ситэ-хото үөрэтиллэ-чинчийиллэ илик.

№ слайда 10 Сэргэ араастара Норуот сэһэнинэн, саамай былыргы: кыргыс, туруйа, саадах уонн
Описание слайда:

Сэргэ араастара Норуот сэһэнинэн, саамай былыргы: кыргыс, туруйа, саадах уонна сатанах сэргэлэр буолаллар.

№ слайда 11 Кыргыс сэргэтэ –Көбөкөҥҥө «Хатыҥ Хаан», «Киһи охтубут», «Кыһыл Күөл» диэн сир
Описание слайда:

Кыргыс сэргэтэ –Көбөкөҥҥө «Хатыҥ Хаан», «Киһи охтубут», «Кыһыл Күөл» диэн сирдэргэ бааллар эбит. Билигин эмэҕирэн, төрдүлэрэ алдьанан суох буолбуттар.

№ слайда 12 Сатанах сэргэ – ат тээбириннэрин ыйыырга, куурдарга аналлаах сэргэ. Биһиэхэ К
Описание слайда:

Сатанах сэргэ – ат тээбириннэрин ыйыырга, куурдарга аналлаах сэргэ. Биһиэхэ Көбөкөҥҥө үксүн сайылыктарга бааллар эбит. «Булгунньахтаах», «Үкэчи» сайылыктарыгар уонна «Чап» диэн сиргэ билигин да тураллар үһү. Маһы бэйэтинэн, хатырыктаан баран Мутуга бөҕө сиринэн ойо быһаннар туруораллар.

№ слайда 13 Элбэх дьыллар-күннэр ааhан истэхтэрин аайы сэргэлэр араастара уларыйан билиҥ
Описание слайда:

Элбэх дьыллар-күннэр ааhан истэхтэрин аайы сэргэлэр араастара уларыйан билиҥҥи моойдоох, ойуулаах сэргэлэринэн сыыйа солбуллан испиттэрэ. Моойдоох сэргэлэр: тэлгэһэ, ыһыах, итэҕэл, сэлэ, тохтобул диэн көрүҥнэргэ арахсаллар.

№ слайда 14 Олох сайдан истэҕин аайы, сэргэни туһаныы, кини тас дьүһүнүн кубулутуу эмиэ
Описание слайда:

Олох сайдан истэҕин аайы, сэргэни туһаныы, кини тас дьүһүнүн кубулутуу эмиэ уларыйан иһэр. Билигин сэргэни дьон олохсуйар, түмсэр сирдэригэр, ытык сирдэргэ, айан суолун аартыктарыгар, урууга туруоруллар.

№ слайда 15 Өбүгэлэрбит үгэстэринэн сиэри- туому барытын тутуhан туруоруллубут сэргэлэр
Описание слайда:

Өбүгэлэрбит үгэстэринэн сиэри- туому барытын тутуhан туруоруллубут сэргэлэр үйэ тухары тураллар.

№ слайда 16 Былыргы алтан сэргэ Үйэлэри уҥуордаабыт- Айыы сиригэр дьон-сэргэ Алгыс- бэлиэ
Описание слайда:

Былыргы алтан сэргэ Үйэлэри уҥуордаабыт- Айыы сиригэр дьон-сэргэ Алгыс- бэлиэ хаалларбыт. Кэнчээрилэр ону булан Кэриэстиигит билигин, Билэҕит, сэргэ үйэтин туолан Бу сиргэ умнулла илигин. А.Кондратьев хоhоонунан түмүктүүбүн.

№ слайда 17  Болҕомтоҕут иhин махтал!
Описание слайда:

Болҕомтоҕут иhин махтал!


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

Киирии тыл.

Былыр былыргыттан сэргэ – ытык итэҕэл маспыт. Сэргэ саха киһи ыал буолбут, сырдык уоту оттубут бэлиэтэ буолар.

Биһиги өбүгэлэрбит сэргэ истэр уонна көрөр диэн итэҕэйэллэрэ. Ол иһин үөрүүлээх эбэтэр ыарахан күҥҥэ сэргэни кытта кэпсэтэллэрэ, оҕону-урууну мээнэ сэргэ таһыгар айдаардыбаттара. Онтон сылтаан сэргэ турар сирэ ытык миэстэ диэн ааттаммыта.

Сэргэ сүрүн анала дьиэни-уоту, тиэргэни, ыалы араҥаччылааһын буолар. Сэргэ – Айыы киһитэ Орто дойдуга олохсуйбутун көрдөрөр ытык бэлиэнэн ааҕыллар.

Сэргэ – саха материальнай культуратын биир дьикти көрүҥэ. Сэргэ сахаларга хайдах, хаһан баар буолбута чопчу быһарылла, ситэ-хото үөрэтиллэ-чинчийиллэ илик. Сэргэ араас көрүҥҥэ арахсар: тэлгэһэ, итэҕэл, ыһыах сэргэлэрэ.

Олох сайдан истэҕин аайы, сэргэни туһаныы, кини тас дьүһүнүн кубулутуу уларыйан иһэр. Билигин сэргэни дьон олохсуйар, түмсэр сирдэригэр, ытык сирдэргэ, айан суолун аартыктарыгар, урууга туруоруллар.

Дакылаатым аата: “Сэргэ – биһиги ытык маспыт”.

Сыала-соруга:Сэргэ диэн тугун билсиһиннэрии.

1.     Сэргэ тоҕо ытыктанарынөйдөтүү.

2.     Сэргэарааhын, сэргэтуруоруутунсиэрин-туомунбилсиһиннэрии.

Тойон сэргэбит

Тоҕус үйэ тухары

Тулхайдыбатын!

Дом!

Сэргэни  саха киhитэ олус ытыктыыр, сэргэҕэ кини сүгүрүйэр. Ол туhунан этнографтар,чинчийээччилэр, учёнайдар элбэхтик уонна итэҕэтиилээхтик суруйбуттара.Холобур, Вацлав Леопольдович Серошевскай «Якуты» диэн улэтигэр туох диэн бэлиэтээбитин истиэҕин: « Столбы коновязей считаются священными, с ними связано счастье дома… Богатые якуты, переменяя место жительства, не раз выкапывали и увозили с собой эти столбы…».

18 үйэҕэ сэргэ туhунан Иоганн Гмелин, Яков Линденау, 19 уйэ5э Маак, Трощанскай, Виташевскай,  Пекарскай, Худяков улэлэригэр билэбит.

 

Автор
Дата добавления 28.01.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Презентации
Просмотров766
Номер материала 345451
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх