Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / Классному руководителю / Другие методич. материалы / Презентация на тему: "Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?"
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Классному руководителю

Презентация на тему: "Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?"

библиотека
материалов
Эзләнү эшенең темасы: Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?
Фәнни җитәкче: Гыйздәтуллин И.Р. Эшне башкарды: Мөбәракшин Б.Х. Татарстан Рес...
Максат: -Исемнәрнең җәмгыятьтәге функциясен ачыкларга. -Борынгы исемнәр нинди...
Бурыч: -1950-2000 нче елларда Кече Кирмән авыл җирлегендә нинди исемнәр попул...
Аклы ситса күлмәгеңнең Якаларын кем уйган? Әй, Рәйхан, исемең кемнәр куйган,...
Хамис бабам исем кую мәҗлесендә
Ялгызлык исемнәр – бердәнбер объектның аерым үз исеме. Уртаклык исемнәр – күп...
Исемнәрнең функциясе: Ата-ана үзенең баласында яхшы сыйфатлар – матурлык, бат...
Борынгы исемнәр Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тиме...
Яңа исемнәр Октябрь революциясеннән соң: Азат, Ирек, Алмаз, Алсу, Бүләк, Гөли...
Эшнең практик тикшерү өлеше Миңа да исемне бабам кушкан. Булат-корыч кебек ны...
Исемнәр белән кызыксынуым турында татар теле укытучысы белән сөйләштем. Ул ми...
Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова Җирле...
Эзләнү эшемдә интернет материаллары белән кызыксындым.
Эшнең нәтиҗәләре: Димәк,һәрбер ата-ана баласына лаеклы исем кушарга ,ә бала ш...
Мин дә, иң беренче эш итеп, үз исемемнең нинди мәгънә аңлатканын ачыкларга бу...
Тикшеренү эшемнең гамәли өлешен Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәри...
Йомгаклау: Татар ир-ат һәм хатын-кыз исемнәренең тулаем саны 25 меңнән артып...
Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шиг...
Игътибарыгыз өчен рәхмәт!!!
20 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Эзләнү эшенең темасы: Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?
Описание слайда:

Эзләнү эшенең темасы: Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?

№ слайда 2 Фәнни җитәкче: Гыйздәтуллин И.Р. Эшне башкарды: Мөбәракшин Б.Х. Татарстан Рес
Описание слайда:

Фәнни җитәкче: Гыйздәтуллин И.Р. Эшне башкарды: Мөбәракшин Б.Х. Татарстан Республикасы Мамадыш муниципаль районы Кече Кирмән төп гомумбелем мәктәбе.

№ слайда 3 Максат: -Исемнәрнең җәмгыятьтәге функциясен ачыкларга. -Борынгы исемнәр нинди
Описание слайда:

Максат: -Исемнәрнең җәмгыятьтәге функциясен ачыкларга. -Борынгы исемнәр нинди булган, аларга алмашка нинди заманча исемнәр килгәнлеген тикшерү.

№ слайда 4 Бурыч: -1950-2000 нче елларда Кече Кирмән авыл җирлегендә нинди исемнәр попул
Описание слайда:

Бурыч: -1950-2000 нче елларда Кече Кирмән авыл җирлегендә нинди исемнәр популяр булганлыгын ачыклау.

№ слайда 5 Аклы ситса күлмәгеңнең Якаларын кем уйган? Әй, Рәйхан, исемең кемнәр куйган,
Описание слайда:

Аклы ситса күлмәгеңнең Якаларын кем уйган? Әй, Рәйхан, исемең кемнәр куйган, Сине күреп кем туйган? Р Ә Й Х А Н

№ слайда 6 Хамис бабам исем кую мәҗлесендә
Описание слайда:

Хамис бабам исем кую мәҗлесендә

№ слайда 7 Ялгызлык исемнәр – бердәнбер объектның аерым үз исеме. Уртаклык исемнәр – күп
Описание слайда:

Ялгызлык исемнәр – бердәнбер объектның аерым үз исеме. Уртаклык исемнәр – күпләгән төрдәш объектларның уртак, җыйма, гомуми исеме.

№ слайда 8 Исемнәрнең функциясе: Ата-ана үзенең баласында яхшы сыйфатлар – матурлык, бат
Описание слайда:

Исемнәрнең функциясе: Ата-ана үзенең баласында яхшы сыйфатлар – матурлык, батырлык, патриотлык күрергә тели һәм шундый мәгънәле исемнәр бирә: 1. Илсөяр 2. Илбатыр 3. Батырҗан 4. Илдар

№ слайда 9 Борынгы исемнәр Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тиме
Описание слайда:

Борынгы исемнәр Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тимер, Тимерҗан, Биктимер, Бикбулат, Илтуган, Айтуган, Арслан, Илбарыс, Батырхан кебек исемнәрне ир балаларга батырлык, көчлелек, патриотлык символы итеп куша торган булганнар Сылу, Айсылу, Гөлбикә, Туйбикә, Сөембикә кебек хатын-кыз исемнәрен чибәрлек, зифа буй символы итеп кулланганннар. Әүвәлге заманда кешенең берничә исеме булган, балачакта бер төрле, үсеп җиткәч яңа исем – ирлек, батырлык, геройлык символы буларак ир аты бирелә торган булган. Хәзерге татар телендә сакланып калган “ир-ат булу” тәгъбире шул заманнан сакланып калган булса кирәк.

№ слайда 10 Яңа исемнәр Октябрь революциясеннән соң: Азат, Ирек, Алмаз, Алсу, Бүләк, Гөли
Описание слайда:

Яңа исемнәр Октябрь революциясеннән соң: Азат, Ирек, Алмаз, Алсу, Бүләк, Гөлия, Гөлшат, Дилә, Дамир,Илгиз, Илсөяр, Урал, Фәнил, Чәчкә, Энҗе һ.б. Гарәп һәм фарсы исемнәреннән: Булат, Галим, Гали,Газиз, Зифа, Зөлфия, Лилия, Ләйлә, Ләйсән, Искәндәр, Нүрия, Нәфисә, Рөстәм, Рәис, Рәшит, Самат, Наил, Наилә, Фәрит, Әлфия, Җәлил, Җәмил.

№ слайда 11 Эшнең практик тикшерү өлеше Миңа да исемне бабам кушкан. Булат-корыч кебек ны
Описание слайда:

Эшнең практик тикшерү өлеше Миңа да исемне бабам кушкан. Булат-корыч кебек нык дигәнне аңлата.

№ слайда 12 Исемнәр белән кызыксынуым турында татар теле укытучысы белән сөйләштем. Ул ми
Описание слайда:

Исемнәр белән кызыксынуым турында татар теле укытучысы белән сөйләштем. Ул миңа исемнәр турында шактый кызыклы мәгълүматлар бирде.

№ слайда 13 Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова Җирле
Описание слайда:

Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова Җирле үзидарәнең “Хуҗалык кенәгәсе” буенча материаллар табарга булышты.

№ слайда 14 Эзләнү эшемдә интернет материаллары белән кызыксындым.
Описание слайда:

Эзләнү эшемдә интернет материаллары белән кызыксындым.

№ слайда 15 Эшнең нәтиҗәләре: Димәк,һәрбер ата-ана баласына лаеклы исем кушарга ,ә бала ш
Описание слайда:

Эшнең нәтиҗәләре: Димәк,һәрбер ата-ана баласына лаеклы исем кушарга ,ә бала шул исемне аклап гомер итәргә бурычлы. Исемнәр турындагы фикеремне күренекле татар язучысы Миргазиян Юнысның “Шәмдәлләрдә генә утлар яна” әсәреннән өзек белән тәмамларга телим: “...Сәйрин Сәләхов балачактан ук кеше исеменә җитди карарга өйрәнде. Аңа һәр начарлык, намусыңа тап төшерерлек һәр начар эш исемгә сеңеп кала шикелле тоела иде. Балачакта аңа: “Исем сиңа гомергә бирелгән, ул бер генә, аның чисталыгын, аның ихтирамын сакларга тиешсең”,- дип аңлаттылар. Сәйрин ышанды, исеменә йогарлык начарлык эшләүдән моңа кадәр сакланып килде. Исем ул синең үзең генә дә түгел бит: ул- синең йөзең, ата-анаңның, ыругыңның, нәселеңнең йөзе һәм аларның байрагы. Исем ул - синең тормыш юлыннан күтәреп барган үз байрагың.”

№ слайда 16 Мин дә, иң беренче эш итеп, үз исемемнең нинди мәгънә аңлатканын ачыкларга бу
Описание слайда:

Мин дә, иң беренче эш итеп, үз исемемнең нинди мәгънә аңлатканын ачыкларга булдым. Шул максат белән китапханәгә юл тоттым, ә китапханәче апа миңа Гомәр Саттаровның “Татар исемнәре ни сөйли” дигән китабын тоттырды. Китапның 66 нчы битеннән Булат дигән исемнең ир бала яхшы корыч кебек нык булсын, дошманнарга бирелмәсен дигән теләктән чыгып кушылганлыгы турында белдем. Әтием белән әнием дә бу исемне миңа нәкъ шундый теләк белән кушканнар. Исемемне акларга тырышам- спорт белән шөгыльләнәм, бишлегә генә укыйм, әти-әнинең уң кулы да мин.

№ слайда 17 Тикшеренү эшемнең гамәли өлешен Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәри
Описание слайда:

Тикшеренү эшемнең гамәли өлешен Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова ярдәмендә башкарырга туры килде. Җирле үзидарәнең “Хуҗалык кенәгәсе” буенча материаллар табарга мөмкин икәнлеге турында әйтте ул. Элекке елларның (1950-1960) кенәгәләре сакланмаган. Тик шулай да Гәүһәрия Мансуровна бу чорда малайларга күбрәк Мансур, Илсур, Хамис, Хәлим, Кавис, Илфат, Фәргать, Равил, Рафис исемнәре кушылганлыгын әйтте. Тагын шунысы кызык: бу чорда Кече Кирмәндә 14 Хамис исеме кушылган, ә бер генә чакрым ераклыктагы Норма авылында -нибары бер генә. Кызлар арасында бу чорда Рәшидә, Гөлсәрия, Гөлфия, Зөлфия, Римма, Мәбрүрә, Вәзилә кебек исемнәр бик популяр булган. Норма авылында гына да 1954-1956нчы елларда туган алты кызга Рәшидә исеме кушылган. 1970нче елларда туган балаларга Гөлия, Лилия, Алсу, Гөлсинә, Рифат, Раиф, Илдус, Нәкыйф, Илшат, Ришат исемнәре ешрак кушылган. 1980нче еллар тарихка Илнур, Илназ, Илнар, Илмир, Илүзә, Миләүшә, Эльмира, Эльвира, Ландыш исемнәре белән кереп калган. 1990-2000нче еллар арасында туган балалар арасында минем адаш Булатлар дүртәү теркәлгән, 1997-1999 еллар арасында дүрт Диләрә дөньяга аваз салган, өч Алсу белән дүрт Чулпан да авылдашларымның тормышын ямьләндереп үсеп киләләр.

№ слайда 18 Йомгаклау: Татар ир-ат һәм хатын-кыз исемнәренең тулаем саны 25 меңнән артып
Описание слайда:

Йомгаклау: Татар ир-ат һәм хатын-кыз исемнәренең тулаем саны 25 меңнән артып китә. Димәк, дөньяда татарлар, кеше исемнәренең саны буенча төрекләрне узып, беренче урынны тотучы халык дип, горурланып әйтә алабыз. Шунысы белән аеруча горурланам: безнең якларда заман шаукымына ияреп балаларына Трактор, Октябрина кебек мәгънәсез исемнәр кушучы булмаган. Авылдашларым мәгънәле исем йөртә. Чын мәгънәсендә исемнәре җисеменә туры килә дип әйтергә мөмкин. Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шигырен китерәм: Шаһнамә – шаһка багышлау, исемнамә – исемгә, Шаһның да бардыр исеме, ул да мохтаҗ исемгә; Күз алдында тотам монда мәгънәнең икесен дә, Исеме туры килсен дим һәрдаим җисеменә. Шаһ исеме, зат исеме, һәр адәм исем ала, Исемсез туып җиһанга, ат ала, исем ала; Кылган гамәлләре белән исемен бизи ала, Җисем китә, исем кала, чал тарихка юл ала. Һичшиксез монда бардыр бер тирән сер, тирән тылсым: Җисем бизидер исемне, җисемне бизи исем. Адәмнең кылган эше исемен итсә якут, Данын-атын чикли алмый һичбер вакыт.

№ слайда 19 Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шиг
Описание слайда:

Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шигырен китерәм: Шаһнамә – шаһка багышлау, исемнамә – исемгә, Шаһның да бардыр исеме, ул да мохтаҗ исемгә; Күз алдында тотам монда мәгънәнең икесен дә, Исеме туры килсен дим һәрдаим җисеменә. Шаһ исеме, зат исеме, һәр адәм исем ала, Исемсез туып җиһанга, ат ала, исем ала; Кылган гамәлләре белән исемен бизи ала, Җисем китә, исем кала, чал тарихка юл ала. Һичшиксез монда бардыр бер тирән сер, тирән тылсым: Җисем бизидер исемне, җисемне бизи исем. Адәмнең кылган эше исемен итсә якут, Данын-атын чикли алмый һичбер вакыт.

№ слайда 20 Игътибарыгыз өчен рәхмәт!!!
Описание слайда:

Игътибарыгыз өчен рәхмәт!!!

Краткое описание документа:

     Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тимер, Тимерҗан, Биктимер, Бикбулат, Илтуган, Айтуган, Арслан, Илбарыс, Батырхан кебек исемнәрне ир балаларга батырлык, көчлелек, патриотлык  символы итеп куша торган булганнар

     Сылу, Айсылу, Гөлбикә, Туйбикә, Сөембикә кебек хатын-кыз исемнәрен чибәрлек, зифа буй символы итеп кулланганннар.

 

    Әүвәлге заманда кешенең берничә исеме булган, балачакта бер төрле, үсеп җиткәч яңа исем – ирлек, батырлык, геройлык символы буларак ир аты бирелә торган булган. Хәзерге татар телендә сакланып калган “ир-ат булу” тәгъбирешул заманнан сакланып калган булса кирәк.

Автор
Дата добавления 03.12.2014
Раздел Классному руководителю
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров276
Номер материала 171048
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх