125054
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокКлассному руководителюДругие методич. материалыПрезентация на тему: "Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?"

Презентация на тему: "Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?"

библиотека
материалов
Эзләнү эшенең темасы: Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?
Фәнни җитәкче: Гыйздәтуллин И.Р. Эшне башкарды: Мөбәракшин Б.Х. Татарстан Рес...
Максат: -Исемнәрнең җәмгыятьтәге функциясен ачыкларга. -Борынгы исемнәр нинди...
Бурыч: -1950-2000 нче елларда Кече Кирмән авыл җирлегендә нинди исемнәр попул...
Аклы ситса күлмәгеңнең Якаларын кем уйган? Әй, Рәйхан, исемең кемнәр куйган,...
Хамис бабам исем кую мәҗлесендә
Ялгызлык исемнәр – бердәнбер объектның аерым үз исеме. Уртаклык исемнәр – күп...
Исемнәрнең функциясе: Ата-ана үзенең баласында яхшы сыйфатлар – матурлык, бат...
Борынгы исемнәр Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тиме...
Яңа исемнәр Октябрь революциясеннән соң: Азат, Ирек, Алмаз, Алсу, Бүләк, Гөли...
Эшнең практик тикшерү өлеше Миңа да исемне бабам кушкан. Булат-корыч кебек ны...
Исемнәр белән кызыксынуым турында татар теле укытучысы белән сөйләштем. Ул ми...
Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова Җирле...
Эзләнү эшемдә интернет материаллары белән кызыксындым.
Эшнең нәтиҗәләре: Димәк,һәрбер ата-ана баласына лаеклы исем кушарга ,ә бала ш...
Мин дә, иң беренче эш итеп, үз исемемнең нинди мәгънә аңлатканын ачыкларга бу...
Тикшеренү эшемнең гамәли өлешен Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәри...
Йомгаклау: Татар ир-ат һәм хатын-кыз исемнәренең тулаем саны 25 меңнән артып...
Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шиг...
Игътибарыгыз өчен рәхмәт!!!

Описание презентации по отдельным слайдам:

1 слайд Эзләнү эшенең темасы: Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?
Описание слайда:

Эзләнү эшенең темасы: Исемнәребез җисемебезгә туры киләме?

2 слайд Фәнни җитәкче: Гыйздәтуллин И.Р. Эшне башкарды: Мөбәракшин Б.Х. Татарстан Рес
Описание слайда:

Фәнни җитәкче: Гыйздәтуллин И.Р. Эшне башкарды: Мөбәракшин Б.Х. Татарстан Республикасы Мамадыш муниципаль районы Кече Кирмән төп гомумбелем мәктәбе.

3 слайд Максат: -Исемнәрнең җәмгыятьтәге функциясен ачыкларга. -Борынгы исемнәр нинди
Описание слайда:

Максат: -Исемнәрнең җәмгыятьтәге функциясен ачыкларга. -Борынгы исемнәр нинди булган, аларга алмашка нинди заманча исемнәр килгәнлеген тикшерү.

4 слайд Бурыч: -1950-2000 нче елларда Кече Кирмән авыл җирлегендә нинди исемнәр попул
Описание слайда:

Бурыч: -1950-2000 нче елларда Кече Кирмән авыл җирлегендә нинди исемнәр популяр булганлыгын ачыклау.

5 слайд Аклы ситса күлмәгеңнең Якаларын кем уйган? Әй, Рәйхан, исемең кемнәр куйган,
Описание слайда:

Аклы ситса күлмәгеңнең Якаларын кем уйган? Әй, Рәйхан, исемең кемнәр куйган, Сине күреп кем туйган? Р Ә Й Х А Н

6 слайд Хамис бабам исем кую мәҗлесендә
Описание слайда:

Хамис бабам исем кую мәҗлесендә

7 слайд Ялгызлык исемнәр – бердәнбер объектның аерым үз исеме. Уртаклык исемнәр – күп
Описание слайда:

Ялгызлык исемнәр – бердәнбер объектның аерым үз исеме. Уртаклык исемнәр – күпләгән төрдәш объектларның уртак, җыйма, гомуми исеме.

8 слайд Исемнәрнең функциясе: Ата-ана үзенең баласында яхшы сыйфатлар – матурлык, бат
Описание слайда:

Исемнәрнең функциясе: Ата-ана үзенең баласында яхшы сыйфатлар – матурлык, батырлык, патриотлык күрергә тели һәм шундый мәгънәле исемнәр бирә: 1. Илсөяр 2. Илбатыр 3. Батырҗан 4. Илдар

9 слайд Борынгы исемнәр Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тиме
Описание слайда:

Борынгы исемнәр Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тимер, Тимерҗан, Биктимер, Бикбулат, Илтуган, Айтуган, Арслан, Илбарыс, Батырхан кебек исемнәрне ир балаларга батырлык, көчлелек, патриотлык символы итеп куша торган булганнар Сылу, Айсылу, Гөлбикә, Туйбикә, Сөембикә кебек хатын-кыз исемнәрен чибәрлек, зифа буй символы итеп кулланганннар. Әүвәлге заманда кешенең берничә исеме булган, балачакта бер төрле, үсеп җиткәч яңа исем – ирлек, батырлык, геройлык символы буларак ир аты бирелә торган булган. Хәзерге татар телендә сакланып калган “ир-ат булу” тәгъбире шул заманнан сакланып калган булса кирәк.

10 слайд Яңа исемнәр Октябрь революциясеннән соң: Азат, Ирек, Алмаз, Алсу, Бүләк, Гөли
Описание слайда:

Яңа исемнәр Октябрь революциясеннән соң: Азат, Ирек, Алмаз, Алсу, Бүләк, Гөлия, Гөлшат, Дилә, Дамир,Илгиз, Илсөяр, Урал, Фәнил, Чәчкә, Энҗе һ.б. Гарәп һәм фарсы исемнәреннән: Булат, Галим, Гали,Газиз, Зифа, Зөлфия, Лилия, Ләйлә, Ләйсән, Искәндәр, Нүрия, Нәфисә, Рөстәм, Рәис, Рәшит, Самат, Наил, Наилә, Фәрит, Әлфия, Җәлил, Җәмил.

11 слайд Эшнең практик тикшерү өлеше Миңа да исемне бабам кушкан. Булат-корыч кебек ны
Описание слайда:

Эшнең практик тикшерү өлеше Миңа да исемне бабам кушкан. Булат-корыч кебек нык дигәнне аңлата.

12 слайд Исемнәр белән кызыксынуым турында татар теле укытучысы белән сөйләштем. Ул ми
Описание слайда:

Исемнәр белән кызыксынуым турында татар теле укытучысы белән сөйләштем. Ул миңа исемнәр турында шактый кызыклы мәгълүматлар бирде.

13 слайд Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова Җирле
Описание слайда:

Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова Җирле үзидарәнең “Хуҗалык кенәгәсе” буенча материаллар табарга булышты.

14 слайд Эзләнү эшемдә интернет материаллары белән кызыксындым.
Описание слайда:

Эзләнү эшемдә интернет материаллары белән кызыксындым.

15 слайд Эшнең нәтиҗәләре: Димәк,һәрбер ата-ана баласына лаеклы исем кушарга ,ә бала ш
Описание слайда:

Эшнең нәтиҗәләре: Димәк,һәрбер ата-ана баласына лаеклы исем кушарга ,ә бала шул исемне аклап гомер итәргә бурычлы. Исемнәр турындагы фикеремне күренекле татар язучысы Миргазиян Юнысның “Шәмдәлләрдә генә утлар яна” әсәреннән өзек белән тәмамларга телим: “...Сәйрин Сәләхов балачактан ук кеше исеменә җитди карарга өйрәнде. Аңа һәр начарлык, намусыңа тап төшерерлек һәр начар эш исемгә сеңеп кала шикелле тоела иде. Балачакта аңа: “Исем сиңа гомергә бирелгән, ул бер генә, аның чисталыгын, аның ихтирамын сакларга тиешсең”,- дип аңлаттылар. Сәйрин ышанды, исеменә йогарлык начарлык эшләүдән моңа кадәр сакланып килде. Исем ул синең үзең генә дә түгел бит: ул- синең йөзең, ата-анаңның, ыругыңның, нәселеңнең йөзе һәм аларның байрагы. Исем ул - синең тормыш юлыннан күтәреп барган үз байрагың.”

16 слайд Мин дә, иң беренче эш итеп, үз исемемнең нинди мәгънә аңлатканын ачыкларга бу
Описание слайда:

Мин дә, иң беренче эш итеп, үз исемемнең нинди мәгънә аңлатканын ачыкларга булдым. Шул максат белән китапханәгә юл тоттым, ә китапханәче апа миңа Гомәр Саттаровның “Татар исемнәре ни сөйли” дигән китабын тоттырды. Китапның 66 нчы битеннән Булат дигән исемнең ир бала яхшы корыч кебек нык булсын, дошманнарга бирелмәсен дигән теләктән чыгып кушылганлыгы турында белдем. Әтием белән әнием дә бу исемне миңа нәкъ шундый теләк белән кушканнар. Исемемне акларга тырышам- спорт белән шөгыльләнәм, бишлегә генә укыйм, әти-әнинең уң кулы да мин.

17 слайд Тикшеренү эшемнең гамәли өлешен Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәри
Описание слайда:

Тикшеренү эшемнең гамәли өлешен Кече Кирмән Җирле үзидарәсе сәркатибе Гәүһәрия Мансур кызы Хөснетдинова ярдәмендә башкарырга туры килде. Җирле үзидарәнең “Хуҗалык кенәгәсе” буенча материаллар табарга мөмкин икәнлеге турында әйтте ул. Элекке елларның (1950-1960) кенәгәләре сакланмаган. Тик шулай да Гәүһәрия Мансуровна бу чорда малайларга күбрәк Мансур, Илсур, Хамис, Хәлим, Кавис, Илфат, Фәргать, Равил, Рафис исемнәре кушылганлыгын әйтте. Тагын шунысы кызык: бу чорда Кече Кирмәндә 14 Хамис исеме кушылган, ә бер генә чакрым ераклыктагы Норма авылында -нибары бер генә. Кызлар арасында бу чорда Рәшидә, Гөлсәрия, Гөлфия, Зөлфия, Римма, Мәбрүрә, Вәзилә кебек исемнәр бик популяр булган. Норма авылында гына да 1954-1956нчы елларда туган алты кызга Рәшидә исеме кушылган. 1970нче елларда туган балаларга Гөлия, Лилия, Алсу, Гөлсинә, Рифат, Раиф, Илдус, Нәкыйф, Илшат, Ришат исемнәре ешрак кушылган. 1980нче еллар тарихка Илнур, Илназ, Илнар, Илмир, Илүзә, Миләүшә, Эльмира, Эльвира, Ландыш исемнәре белән кереп калган. 1990-2000нче еллар арасында туган балалар арасында минем адаш Булатлар дүртәү теркәлгән, 1997-1999 еллар арасында дүрт Диләрә дөньяга аваз салган, өч Алсу белән дүрт Чулпан да авылдашларымның тормышын ямьләндереп үсеп киләләр.

18 слайд Йомгаклау: Татар ир-ат һәм хатын-кыз исемнәренең тулаем саны 25 меңнән артып
Описание слайда:

Йомгаклау: Татар ир-ат һәм хатын-кыз исемнәренең тулаем саны 25 меңнән артып китә. Димәк, дөньяда татарлар, кеше исемнәренең саны буенча төрекләрне узып, беренче урынны тотучы халык дип, горурланып әйтә алабыз. Шунысы белән аеруча горурланам: безнең якларда заман шаукымына ияреп балаларына Трактор, Октябрина кебек мәгънәсез исемнәр кушучы булмаган. Авылдашларым мәгънәле исем йөртә. Чын мәгънәсендә исемнәре җисеменә туры килә дип әйтергә мөмкин. Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шигырен китерәм: Шаһнамә – шаһка багышлау, исемнамә – исемгә, Шаһның да бардыр исеме, ул да мохтаҗ исемгә; Күз алдында тотам монда мәгънәнең икесен дә, Исеме туры килсен дим һәрдаим җисеменә. Шаһ исеме, зат исеме, һәр адәм исем ала, Исемсез туып җиһанга, ат ала, исем ала; Кылган гамәлләре белән исемен бизи ала, Җисем китә, исем кала, чал тарихка юл ала. Һичшиксез монда бардыр бер тирән сер, тирән тылсым: Җисем бизидер исемне, җисемне бизи исем. Адәмнең кылган эше исемен итсә якут, Данын-атын чикли алмый һичбер вакыт.

19 слайд Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шиг
Описание слайда:

Йомгаклау сүзе итеп, галим һәм шагыйрь Гомәр Саттарның “Исемнамә” исемле шигырен китерәм: Шаһнамә – шаһка багышлау, исемнамә – исемгә, Шаһның да бардыр исеме, ул да мохтаҗ исемгә; Күз алдында тотам монда мәгънәнең икесен дә, Исеме туры килсен дим һәрдаим җисеменә. Шаһ исеме, зат исеме, һәр адәм исем ала, Исемсез туып җиһанга, ат ала, исем ала; Кылган гамәлләре белән исемен бизи ала, Җисем китә, исем кала, чал тарихка юл ала. Һичшиксез монда бардыр бер тирән сер, тирән тылсым: Җисем бизидер исемне, җисемне бизи исем. Адәмнең кылган эше исемен итсә якут, Данын-атын чикли алмый һичбер вакыт.

20 слайд Игътибарыгыз өчен рәхмәт!!!
Описание слайда:

Игътибарыгыз өчен рәхмәт!!!

Краткое описание документа:

     Безнең ерак бабаларыбыз Илбилге, Илтөзәр, Илбатыр,Илһам, Тимер, Тимерҗан, Биктимер, Бикбулат, Илтуган, Айтуган, Арслан, Илбарыс, Батырхан кебек исемнәрне ир балаларга батырлык, көчлелек, патриотлык  символы итеп куша торган булганнар

     Сылу, Айсылу, Гөлбикә, Туйбикә, Сөембикә кебек хатын-кыз исемнәрен чибәрлек, зифа буй символы итеп кулланганннар.

 

    Әүвәлге заманда кешенең берничә исеме булган, балачакта бер төрле, үсеп җиткәч яңа исем – ирлек, батырлык, геройлык символы буларак ир аты бирелә торган булган. Хәзерге татар телендә сакланып калган “ир-ат булу” тәгъбирешул заманнан сакланып калган булса кирәк.

Общая информация

Номер материала: 171048

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация работы с одаренными детьми в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Воспитание и социализация учащихся в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Управление конфликтами в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Сопровождение детского отдыха: от вожатого до руководителя детского лагеря»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты инклюзивного образования в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Организационно-педагогическая деятельность в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Средства педагогического оценивания и мониторинга в работе учителя в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Мотивация учебной деятельности в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Содержательные аспекты профессионального и личностного развития педагогических работников в рамках реализации профессионального стандарта»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогическая диагностика в современном образовательном процессе»
Курс повышения квалификации «Основы педагогического дизайна»
Курс повышения квалификации «Основы музейной педагогики в работе учителя как одно из условий реализации Федерального государственного образовательного стандарта (ФГОС)»
Курс повышения квалификации «Целеполагание как основа современного образования в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Разработка адаптированных образовательных программ в условиях ФГОС СПО»
Курс повышения квалификации «Профориентация школьников: психология и выбор профессии»
Оставьте свой комментарий
Для того чтобы задавать вопросы нужно авторизироватся.
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.