Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / География / Презентации / Презентация по татарской литературе на тему
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • География

Презентация по татарской литературе на тему

библиотека
материалов
Аяз Гыйләҗев “Язгы кәрваннар” әсәренең 1нче бүлеген өйрәнү ӘЛКИ РАЙОНЫ ИСКЕ С...
Хәерле көн , димен , һәр бөҗәккә, Хәерле көн телим гөлләргә. Сөйкемлелек тел...
Нәрсә соң ул БӘХЕТ ? БӘХЕТ – ул... 1.уңыш 2.Тулы канәгатьләнү хисе һәм халәте...
Мәкальләр Бәхет башы-тәүфыйк. Акыллы кеше бәхетне көтеп ятмый. Бәхете ташып т...
ИСКӘ ТӨШЕРИК ӘЛЕ... -Нәрсә ул комедия? -Т.Миңнуллинның “Бәхетле кияү” әсәренд...
АЯЗ ГЫЙЛӘҖЕВ Үзенчәлекле, берәүне дә кабатламаган, дөреслекне берәүдән дә кур...
Тормыш юлы Прозаик һәм драматург Аяз Мирсәет улы Гыйләҗев  1928 нче елның 17...
А.Гыйләҗевнең әнисе Мөгаттәрә, әтисе Мирсәет. 1935нче еллар
 Мирсәет һәм Мөгаттәрә Гыләҗевләр уллары (сулдан) Аяз, Алмаз һәм Азат белән
Аяз Гыйләҗев — студент. 1944 нче ел
Иҗат юлы Аяз Гыйләҗевнең башлангыч иҗат тәҗрибәләре студентлык чорына карый....
Бүләкләре «Җомга көн кич белән»  һәм "Әтәч менгән читәнгә" повестьлары өчен А...
Тормыш иптәше- Нәкыя ханым Нәкыя ханым озак еллар дәвамында язучының һәр җәһә...
Язучы буларак та, гаилә башлыгы буларак та Аяз ага бәхетле иде. Алар Нәкыя а...
А.Гыйләҗевләр гаиләсе Багражда 1995 нче ел. А.Гыйләҗев иреккә чыккач 1963нче...
А.Гыйләҗев Рәзил Вәлиев кайтарткан язу машинкасы артында. 1990нчы ел .
“КЕШЕ ЯШИ ИКӘН,БӘХЕТ ТАТЫР ӨЧЕН ЯШИ” (А.ГЫЙЛӘҖЕВ) “Кешеләргә мөнәсәбәттә усал...
КӘРВАН-кемнең яки нәрсәләрнең дә булса хәрәкәт итүче төркеме.
Бөек Ватан сугышы елларында илебезне сакларга Татарстаннан 560 меңнән артык к...
1нәтиҗә. Татар халкы элек-электән җыр-моң яраткан, кайгырса да, шатланса да у...
2нәтиҗә. Өзектә халкыбызның гүзәл гореф-гадәтләре искә төшерелгән: бер-береңә...
3нәтиҗә ...Колхоз келәтендә бер бөртек симәнә юк... Бу юлларны укыгач, сугыш...
Иске Салман авылыннан ирләрен сугыш кырында югалткан апаларыбыз: Дәүләтшина М...
ӨЙ ЭШЕ - Әсәрнең 1 нче бүлегенең эчтәлеген белергә -259 биттәге сорауларга җа...
Кеше кайчан матур була? Кеше   кайчан   матур   була ?  Кеше   матур  шул чак...
25 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Аяз Гыйләҗев “Язгы кәрваннар” әсәренең 1нче бүлеген өйрәнү ӘЛКИ РАЙОНЫ ИСКЕ С
Описание слайда:

Аяз Гыйләҗев “Язгы кәрваннар” әсәренең 1нче бүлеген өйрәнү ӘЛКИ РАЙОНЫ ИСКЕ САЛМАН ТӨП ГОМУМИ БЕЛЕМ БИРҮ МӘКТӘБЕНЕҢ ТАТАР ТЕЛЕ ҺӘМ ӘДӘБИЯТ УКЫТУЧЫСЫ НАСЫЙБУЛЛИНА ГӨЛФИЯ СОЛТАН КЫЗЫ Татар мәктәбенең 8 нче сыйныфында татар әдәбияты дәресе

№ слайда 2 Хәерле көн , димен , һәр бөҗәккә, Хәерле көн телим гөлләргә. Сөйкемлелек тел
Описание слайда:

Хәерле көн , димен , һәр бөҗәккә, Хәерле көн телим гөлләргә. Сөйкемлелек телим яшь кызларга Һәм сабырлык телим ирләргә. Хәерле көн телим юлчыларга, Чәчәкләргә карап елмаям. Җиргә якты, җылы нурын сипкән Кояшыма карап куанам.

№ слайда 3 Нәрсә соң ул БӘХЕТ ? БӘХЕТ – ул... 1.уңыш 2.Тулы канәгатьләнү хисе һәм халәте
Описание слайда:

Нәрсә соң ул БӘХЕТ ? БӘХЕТ – ул... 1.уңыш 2.Тулы канәгатьләнү хисе һәм халәте 3.Бәхет чыганагы

№ слайда 4 Мәкальләр Бәхет башы-тәүфыйк. Акыллы кеше бәхетне көтеп ятмый. Бәхете ташып т
Описание слайда:

Мәкальләр Бәхет башы-тәүфыйк. Акыллы кеше бәхетне көтеп ятмый. Бәхете ташып торса да, ызгышкан кеше –бәхетсез. Бәхеткә өч нәрсә алып бара: хезмәт, түземлелек,ныклык. Үз-үзенә ышанган кеше бәхетле була. Бәхет пыяла кебек-сакламасаң тиз ватыла.

№ слайда 5 ИСКӘ ТӨШЕРИК ӘЛЕ... -Нәрсә ул комедия? -Т.Миңнуллинның “Бәхетле кияү” әсәренд
Описание слайда:

ИСКӘ ТӨШЕРИК ӘЛЕ... -Нәрсә ул комедия? -Т.Миңнуллинның “Бәхетле кияү” әсәрендә кияүнең бәхете нәрсәдә? -Нурига бәхетле кияү дип иң элек -кем әйтә? -Нури чыннан да бәхетлеме?

№ слайда 6 АЯЗ ГЫЙЛӘҖЕВ Үзенчәлекле, берәүне дә кабатламаган, дөреслекне берәүдән дә кур
Описание слайда:

АЯЗ ГЫЙЛӘҖЕВ Үзенчәлекле, берәүне дә кабатламаган, дөреслекне берәүдән дә курыкмыйча ярып салырга сәләтле,тормышның байлыгы дөнья малында түгел, кешенең изге күңелендә икәненә ышанып язучы

№ слайда 7 Тормыш юлы Прозаик һәм драматург Аяз Мирсәет улы Гыйләҗев  1928 нче елның 17
Описание слайда:

Тормыш юлы Прозаик һәм драматург Аяз Мирсәет улы Гыйләҗев  1928 нче елның 17 нче гыйнварында Татарстанның Сарман районы Чукмарлы авылында укытучы гаиләсендә туган. Бала чагы һәм мәктәп еллары Зәй районының Югары Баграҗ авылында уза. Авыл мәктәбенең тугызынчы сыйныфын тәмамлагач, унынчы сыйныфны  Сарман  урта мәктәбендә укый. 1948-1950  елларда ул –Казан Дәүләт университеты  студенты. Аңа да шәхес культының газапларын татырга туры килә. 1950  елның мартыннан башлап  1955 елның  августына кадәр Казахстанда  тоткынлыкта була.Казанга   кайткач, университетта укуын дәвам итә. 1957 елның   мартыннан 1961елның  августына кадәр А.Гыйләҗев матбугат эшендә: «Чаян»  һәм «Азат хатын» (хәзер «Сөембикә») журналлары редакцияләрендә әдәби хезмәткәр, «Совет әдәбияты» ( «Казан утлары») журналында проза бүлеге мөхәррире вазифаларын үти. 1961-1963  елларда Мәскәүдә СССР Язучылар союзы каршындагы Югары әдәби курсларда укып кайтканнан бирле Аяз Гыйләҗев, язучы-профессионал сыйфатында, әдәби иҗат эше белән шөгыльләнә. Аяз Гыйләҗев 2002 нче елның 13 мартында  вафат булды.

№ слайда 8 А.Гыйләҗевнең әнисе Мөгаттәрә, әтисе Мирсәет. 1935нче еллар
Описание слайда:

А.Гыйләҗевнең әнисе Мөгаттәрә, әтисе Мирсәет. 1935нче еллар

№ слайда 9  Мирсәет һәм Мөгаттәрә Гыләҗевләр уллары (сулдан) Аяз, Алмаз һәм Азат белән
Описание слайда:

Мирсәет һәм Мөгаттәрә Гыләҗевләр уллары (сулдан) Аяз, Алмаз һәм Азат белән

№ слайда 10 Аяз Гыйләҗев — студент. 1944 нче ел
Описание слайда:

Аяз Гыйләҗев — студент. 1944 нче ел

№ слайда 11 Иҗат юлы Аяз Гыйләҗевнең башлангыч иҗат тәҗрибәләре студентлык чорына карый.
Описание слайда:

Иҗат юлы Аяз Гыйләҗевнең башлангыч иҗат тәҗрибәләре студентлык чорына карый. Ләкин аның актив иҗат эшчәнлеге 1956 елдан башлана дияргә була. "Өч аршин җир" (1962), "Зәй энҗеләре" (1963 ел), "Урталыкта"(1969 ел), "Язгы кәрваннар"(1972 ел), "Мәхәббәт һәм нәфрәт турында хикәят" (1973 ел), «Җомга көн кич белән» (1979 ел), "Әтәч менгән читәнгә" (1979-1980 ел) әсәрләре белән Аяз Гыйләҗев үзен повестьлар остасы итеп танытты. Тематик яктан А.Гыйләҗевның күпчелек повестьлары авыл тормышына багышланган. Аларда кичәге һәм бүгенге авыл, аның гади кешеләре гәүдәләндерелә. Аяз Гыйләҗев – ике дистәдән артык драма әсәре авторы да. Аларның күбесе республика театрлары репертуарына кертелгән.

№ слайда 12 Бүләкләре «Җомга көн кич белән»  һәм "Әтәч менгән читәнгә" повестьлары өчен А
Описание слайда:

Бүләкләре «Җомга көн кич белән»  һәм "Әтәч менгән читәнгә" повестьлары өчен А.Гыйләҗев 1983  елда  Татарстанның Г.Тукай исемендәге Дәүләт бүләгенә лаек булды. Әдәбиятны һәм театр сәнгатен үстерүдәге хезмәтләре өчен аңа 1978 елда Татарстанның, ә 1985 елда РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе дигән мактаулы исемнәр бирелә. Ул –М.Горький исемендәге премия лауреаты да. Татар әдәбиятын үстерүгә зур өлеш керткәне өчен 1993 елда, Татарстан Республикасы Президенты Указы нигезендә, Аяз Гыйләҗевкә Татарстан Республикасының халык язучысы  дигән мактаулы исем бирелде.

№ слайда 13 Тормыш иптәше- Нәкыя ханым Нәкыя ханым озак еллар дәвамында язучының һәр җәһә
Описание слайда:

Тормыш иптәше- Нәкыя ханым Нәкыя ханым озак еллар дәвамында язучының һәр җәһәттән ышанычлы ярдәмчесе, терәге булу өстенә, мәктәптә укытучы булып эшләде, татар телен гамәлгә ашыру өчен көрәште .

№ слайда 14 Язучы буларак та, гаилә башлыгы буларак та Аяз ага бәхетле иде. Алар Нәкыя а
Описание слайда:

Язучы буларак та, гаилә башлыгы буларак та Аяз ага бәхетле иде. Алар Нәкыя апа белән өч гөрнәдир егет үстергәннәр. Аларның берсе - галим Искәндәр Гыйләҗев, икенчесе - драматург Мансур Гыйләҗев, өченчесе – малтабар - Рәшат Гыйләҗев.

№ слайда 15 А.Гыйләҗевләр гаиләсе Багражда 1995 нче ел. А.Гыйләҗев иреккә чыккач 1963нче
Описание слайда:

А.Гыйләҗевләр гаиләсе Багражда 1995 нче ел. А.Гыйләҗев иреккә чыккач 1963нче елда Урта Багражда салдырган йорт

№ слайда 16 А.Гыйләҗев Рәзил Вәлиев кайтарткан язу машинкасы артында. 1990нчы ел .
Описание слайда:

А.Гыйләҗев Рәзил Вәлиев кайтарткан язу машинкасы артында. 1990нчы ел .

№ слайда 17 “КЕШЕ ЯШИ ИКӘН,БӘХЕТ ТАТЫР ӨЧЕН ЯШИ” (А.ГЫЙЛӘҖЕВ) “Кешеләргә мөнәсәбәттә усал
Описание слайда:

“КЕШЕ ЯШИ ИКӘН,БӘХЕТ ТАТЫР ӨЧЕН ЯШИ” (А.ГЫЙЛӘҖЕВ) “Кешеләргә мөнәсәбәттә усал кебек күренсәм дә,мин бик нечкә күңелле, еш кына елыйм да..Шәхсән минем үземне “гыйбрәтле “ геройлар кызыксындыра.Мин шундый кешеләрне яратам.Үзләре яшәгән чорга битараф булмаган, мәхәббәтне һәм нәфрәтне сиземли торган кешеләр.” (А.ГЫЙЛӘҖЕВ)

№ слайда 18 КӘРВАН-кемнең яки нәрсәләрнең дә булса хәрәкәт итүче төркеме.
Описание слайда:

КӘРВАН-кемнең яки нәрсәләрнең дә булса хәрәкәт итүче төркеме.

№ слайда 19 Бөек Ватан сугышы елларында илебезне сакларга Татарстаннан 560 меңнән артык к
Описание слайда:

Бөек Ватан сугышы елларында илебезне сакларга Татарстаннан 560 меңнән артык кеше күтәрелә. 100меңнән артык якташыбыз СССРның орден һәм медальләре белән бүләкләнгән. 200дән артык якташыбызга СССРның Советлар Союзы Герое дигән мактаулы исем бирелгән. Әлки районы Иске Салман авылыннан 253 кеше фронтка китә.121 кеше яу кырында ятып калган.

№ слайда 20 1нәтиҗә. Татар халкы элек-электән җыр-моң яраткан, кайгырса да, шатланса да у
Описание слайда:

1нәтиҗә. Татар халкы элек-электән җыр-моң яраткан, кайгырса да, шатланса да ул җырлаган.Тырышып хезмәт иткән, җыр белән хезмәтне бергә бәйләп алып барган.

№ слайда 21 2нәтиҗә. Өзектә халкыбызның гүзәл гореф-гадәтләре искә төшерелгән: бер-береңә
Описание слайда:

2нәтиҗә. Өзектә халкыбызның гүзәл гореф-гадәтләре искә төшерелгән: бер-береңә булышу, авыр минутларда терәк булу, егетләр һәм кызлар арасындагы мөнәсәбәтләр.

№ слайда 22 3нәтиҗә ...Колхоз келәтендә бер бөртек симәнә юк... Бу юлларны укыгач, сугыш
Описание слайда:

3нәтиҗә ...Колхоз келәтендә бер бөртек симәнә юк... Бу юлларны укыгач, сугыш елларында тол калган аналар, ятим балалар күз алдына килә.Аларның ул елларда күргән газаплары аркасында чәчләре чаларган, йөрәкләре җәрәхәтләнгән.

№ слайда 23 Иске Салман авылыннан ирләрен сугыш кырында югалткан апаларыбыз: Дәүләтшина М
Описание слайда:

Иске Салман авылыннан ирләрен сугыш кырында югалткан апаларыбыз: Дәүләтшина Мәмдүдә Нуруллина Мәүлия Нуруллина Зөһрә Нотфуллина Миңнегөл Гарипова Бәдерниса Миндубаева Габкария Сафина Маһисәрвәр Хәлиуллина Җомабикә Хәбибуллина Габкария Бу апалар бүгенге көндә инде барысы да мәрхүмнәр... нуруллина Зөһрә

№ слайда 24 ӨЙ ЭШЕ - Әсәрнең 1 нче бүлегенең эчтәлеген белергә -259 биттәге сорауларга җа
Описание слайда:

ӨЙ ЭШЕ - Әсәрнең 1 нче бүлегенең эчтәлеген белергә -259 биттәге сорауларга җавап әзерләргә -сугыш чоры һәм сугыштан соңгы авыр еллар турында тыл ветераннарыннан язып алынган истәлекләр алып килергә

№ слайда 25 Кеше кайчан матур була? Кеше   кайчан   матур   була ?  Кеше   матур  шул чак
Описание слайда:

Кеше кайчан матур була? Кеше   кайчан   матур   була ?  Кеше   матур  шул чакта- Башкаларны чагырганда Үзе яккан учакта.                Кеше   кайчан   матур   була ?  Кеше   матур  шул вакыт Иле өчен, халкы өчен Яшәгәндә җан атып. Заманалар авырлыгын Җилкәсенә алганда, Олы данга ирешеп тә Кече булып калганда.                    (Р.Харис.)


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

 8 сыйныфта татар әдәбиятыннан Аяз Гыйләҗевның "Язгы кәрваннар" әсәренең 1 бүлеген өйрәнү дәресендә куллану  өчен презентация

Тема: А.Гыйләҗевның “Язгы кәрваннар” әсәрен  өйрәнү.

 

Максат:

1.Язучының  тормышы һәм иҗаты белән таныштыру; әсәрләре             турында күзаллау булдыру;

2.“Язгы кәрваннар” әсәренең 1 нче бүлегенә күзәтү ясау; эзләнү һәм чагыштыру ярдәмендә укучыларның фикерләү сәләтен үстерү;

3. укучыларда халкыбыздагы күркәм әхлак сыйфатларын үзеңдә булдырырга омтылыш  уяту.

Җиһазлау: А.Гыйләҗев портреты һәм әсәрләре,  8 нче сыйныф өчен дәреслек, компьютер, проектор, газета-журнал  материаллары.

Дәрес тибы: яңа материалны өйрәнү дәресе.

 

                                          Дәрес барышы.

 

I. Оештыру.Уңай психологик халәт тудыру.

 

-Хәерле көн,укучылар.Утырыгыз.

Хәерле көн телим һәр бөҗәккә,

Хәерле көн телим гөлләргә.

Сөйкемлелек телим яшь кызларга

Һәм сабырлык телим ирләргә.

Хәерле көн телим юлчыларга,

Чәчәкләргә карап елмаям.

Җиргә якты, җылы нурын сипкән

Кояшыма карап куанам.

   -Укучылар, бүгенге дәресебезне мин Ф.Зыятдинованың “Хәерле көн телим” дигән шигыре белән башлап җибәрдем.Мин сезнең барчагызга да исәнлек-саулык , бәхет телим.

          Бүгенге дәреснең эпиграфы итеп түбәндәге шигырь юлларын аласым килә:”Без бәхетне эзләп йөрмик әле, бәхет безне үзе эзләсен”

 

II. Актуальләштерү.

  

    -Ә нәрсә соң ул бәхет, укучылар? Бәхет сүзен сез ничек аңлыйсыз?

Бәхет- тулы канәгатьләнү халәте һәм хисе дип язылган сүзлектә.Бәхет төшенчәсе булдыклы, сабыр,түземле,тәрбияле кешеләргә күбрәк елмая кебек.Укучылар,сез бәхет турында нинди мәкаль-әйтемнәр беләсез?

 

Мәкаль-әйтемнәр белән эшләү.

Үткән дәрес материалын искә төшерү.

 

         -Без үткән дәресләрдә Т.Миңнуллинның “Бәхетле кияү”комедиясен өйрәндек. Нәрсә соң ул комедия?

-Кияүнең бәхете нәрсәдә?

-Нури чыннан да бәхетлеме?(Әйе,чөнки ул сабыр,акыллы кызга өйләнгән, ул аны ярата.Әби-бабасы да тәртипле, туган җанлы кешеләр.Бу авылның кешеләре дә эшчән, кунакчыл .Мондый авылга кияү булу үзе бер бәхет.)

-Менә шундый сәхнә әсәре бүләк иткән безгә Т.Миңнуллин. Ул-татар драматургиясе күгендә якты йолдызларның берсе. Аның иҗаты белән без чын күңелдән горурланабыз.

 

 

III. Төп өлеш.

     -Әдәбиятыбыз күркәм , кодрәтле сүз ияләренә бай.Үзенчәлекле, берәүне дә кабатламый торган, дөреслекне ярып салучы язучы  А.Гыйләҗевнең тормыш юлы, иҗаты белән танышырбыз бүген.

    Укытучының кереш сүзе.

1.Язучының тормыш юлы, иҗаты турында презентация күрсәтү. Слайдлар буенча аңлатма биреп бару.

    “Кеше яши икән,бәхет татыр өчен яши “,-дип яза А.Гыйләҗев.Ул үзен бик бәхетле кеше дип санаган.Чөнки аның яраткан хатыны Нәкыя ханым, уллары-Искәндәр, Мансур,Рашат һәм оныклары аңа иҗат итү өчен көч,дәрт биреп торганнар.

Язучы турында каләмдәшләре (истәлекләр )

    -А.Гыйләҗевнең әсәрләре дә үзе кебек образлы, мавыктыргыч, соклангыч тел белән язылган.Проза әсәрләре белән бергә  кызыклы пьесалар биргән драматург та  ул.Бүген без әдипнең “Язгы кәрваннар” исемле повестен өйрәнә башларбыз.

-Кәрван сүзен сез ничек аңлыйсыз?

Терминның аңлатмасын дәфтәргә язып кую.

-Кәрван-кемнең дә яки нәрсәнеңдер хәрәкәт итүче төркеме дигәнне аңлата.Әсәрнең төп геройлары –Әдилә, Ибраһим,Дамир  - яңа гына ятим балалыктан чыгып килүче,сугыш чоры авырлыкларын кичергән 50 нче еллар яшьләре.

      Сугыш безнең илебезгә зур сынаулар алып килде.Хәтәр сугыш елларында илебезне сакларга Татарстаннан 560 меңнән артык кеше киткән.Кулына корал тотып сугышкан 100меңнән артык якташыбыз СССРның орден һәм медальләре белән бүләкләнгән.200дән артык якташыбызга советлар Союзы Герое дигән мактаулы исем бирелде.Халкыбыз эштә дә , сугышта да сынатмады.Безнең Иске Салман авылыннан да 253 кеше фронтка киткән.Алар  арасыннан 121 кеше яу кырында ятып калган.Менә тиздән зур югалтулар бәрәбәренә яулап алынган Бөек Җиңү бәйрәме җитә.Илебез-Җиребез тынычбулсын, кабат сугышлар булмасын иде.Сугыштан соңгы еллардагы  авыр тормышны без әдәби әсәрләрдән укып беләбез.

      А.Гыйләҗевнең  “Язгы кәрваннар” исемле повестендә юл сынаулары, ашлык ташу авырлыклары күрсәтелә.Шулай булса да, якты ,матур кичерешләр ,хезмәт сөючәнлек, дуслык, бер-береңә миһербанлы булу төшенчәләре урын алган.Киләчәккә ышаныч, бер-береңә тугрылык,чабата белән кар суын ерып, 30-40 км дан чәчүлек орлык ташучы  яшьләр  халыкның таянычы һәм киләчәк өмете булып аңлашыла.

 

2.Дәреслек белән эшләү.

 а) А.Гыйләҗевнең  “Язгы кәрваннар” повестенең I нче бүлеген уку һәм анализлау.

 ә) Өзекләр уку һәм нәтиҗә чыгару.

 

1нәтиҗә.Татар халкы элек-электән җыр-моң яраткан, кайгырса да, шатланса да  ул җырлаган.Тырышып хезмәт иткән, җыр белән хезмәтне бергә бәйләп алып барган.

2нәтиҗә.Өзектә халкыбызның гүзәл гореф-гадәтләре искә төшерелгән: бер-береңә булышу, авыр минутларда терәк булу, егет-кыз мөнәсәбәтләре.

 

3нәтиҗә. ...Колхоз келәтендә бер бөртек симәнә юк... Бу юлларны укыгач, сугыш елларында тол калган аналар, ятим балалар күз алдына килә.Аларның ул елларда күргән  газаплары аркасында чәчләре чаларган, йөрәкләре  җәрәхәтләнгән.

   Укытучы.  -Бүгенгә без әсәрнең 1нче бүлегенә генә күзәтү ясадык.Барлык бүлекләрен дә укып бетергәч,  “Кешеләрне шатландыру-үзе бәхет”  дигән темага сочинение язачакбыз.

Укытучы.

Үзебезнең авылдан  сугыш кырында ирләрен югалткан апаларыбыз бар:

  Дәүләтшина Мәмдүдә

  Нуруллина Мәүлия

  Нуруллина Зөһрә

  Нотфуллина Миңнегөл

  Гарипова Бәдерниса

  Миндубаева Габкария

  Сафина Маһисәрвәр

  Хәлиуллина Җомабикә

  Хәбибуллина Габкария

Бу апалар бүгенге көндә инде барысы да мәрхүмнәр...

Алар авыр сугыш барган көннәрдә үзләренең ныклы, ихтыярлы лыгы, хезмәт сөючәнлеге , нечкә күңелле булулары белән Җиңү көнен якынайтуга үзләреннән зур өлеш керткәннәр, сугыштан соң да намуслы хезмәт иткәннәр.

Ә сезнең  укучылар сугыш чоры авырлыклары турында ниләр ишеткәнегез бар? Ниләр беләсез?Сезгә өй эшенә тыл хезмәтчәннәре турында проектлар әзерләп килергә кушылган иде.Әйдәгез, хәзер сүз сезгә бирелә.

 

3.Укучылар чыгышы.

  Насыйбуллина Гөлинәнең карт әбисе Дәүләтшина Мәмдүдә турында ясаган  истәлек-презентациясен карау.

  Закирова Рәзинәнең тыл хезмәткәре Садриева Рәйсә  белән интервью –видеофильмын карау.

  Тыл һәм хезмәт ветераны Хәйруллин Закир турында истәлек-презентация карау.

 

Өй эше бирү. 

 - Әсәрнең 1 нче бүлегенең эчтәлеген    белергә

 - 259 биттәге сорауларга җавап әзерләргә 

- сугыш чоры һәм сугыштан соңгы авыр еллар турында тыл ветераннарыннан язып алынган истәлекләр алып килергә

   

    IV.Йомгаклау.

     -А.Гыйләҗевның һәр әсәре гыйбрәтле, эчтәлекле.Тикмәгә генә аның әсәрләрен  яратып укымыйлар. Аның бигрәк тә “Яра”, “Балта кем кулында?” дигән әсәрләрен  яратып укыйлар.

     Бүгенге дәрескә эпиграф итеп түбәндәге шигырь юлларын алган идек :”Без бәхетне эзләп йөрмик әле, бәхет безне үзе эзләсен”. Дәрес башында без кеше өчен кирәкле бик матур сыйфатларны искә төшердек.Кеше акыллы, әдәпле,инсафлы ,тырыш булса, аны һәркем ярата, хөрмәт итә, һәм  бу кеше тормышта үз бәхетен табар.Алдагы дәрестә дә элеге темага сөйләшү- бәхәсебезне дәвам итәрбез.

     Бүгенге дәресне йомгаклап, сезгә Р.Харисның “Кеше кайчан матур була?” дигән шигырен бүләк итәм.

 

 

  V. Билгеләр кую.

Автор
Дата добавления 23.11.2014
Раздел География
Подраздел Презентации
Просмотров1256
Номер материала 149901
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх