Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Классному руководителю / Презентации / Презентация тақырыбы: "Пысықтауыш туралы жалпы түсінік" (7 сынып)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Классному руководителю

Презентация тақырыбы: "Пысықтауыш туралы жалпы түсінік" (7 сынып)

библиотека
материалов
Пысықтауыш туралы жалпы түсінік Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтау...
Пысықтауыш қызметінде жұмсалатын сөздер Үстеулер Сапалық есімдер Үстеу мәнде...
Пысықтауыштар құрамына қарай Дара пысықтауыштар Күрделі пысықтауыштар Үйірлі...
Дара пысықтауыш Жасалу жолы: Дара пысықтауыштар бір ғана сөзден жасалады. Ола...
Күрделі пысықтауыш. Жасалу жолдары: Сын есім мен мезгіл мәнді сөздер тіркесі...
Үйірлі пысықтауыштар құрамында күрделілердей емес, өз алдына дербес қарастыр...
Сөз тіркесі мен әр түрлі сөздердің түйдекті тіркестері күрделі мезгіл пысық...
Пайдаланылған әдебиеттер: М.Балақаев, Т.Сайрамбаев. Қазіргі қазақ тілі.- Алм...
8 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Пысықтауыш туралы жалпы түсінік Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтау
Описание слайда:

Пысықтауыш туралы жалпы түсінік Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтауыш. Ол да анықтауыш сияқты, басқа сөздің, әйтеуір бір сапасының, ерекше белгілерін білдіру үшін жұмсалатын бағыныңқы мүшесі. Солай болғандықтан пысықтауыш анықтауышқа ұқсас. Пысықтауыш, негізінде, заттың қимылдық сапасының сапасын, белгісін білдіреді. Басқаша айтқанда, пысықтауыш етістіктен болған мүшені анықтайды. Мысалы: ол – жақсы оқушы дегенде, жақсы оқушы дегенде, жақсы – анықтауыш, ол жақсы оқыды, жақсы сөйледі дегендерде – пысықтауыш; Үйге үш кісі кірді дегенде, үш – пысықтауыш. Сонымен, сөйлемде іс-оқиғаны мекен, мезгіл, сын-қимыл, себеп, мақсат жағынан сипаттайтын тұрлаусыз мүшені пысықтауыш деп атаймыз. Пысықтауыштар білдіретін мағыналарына қарай былай бөлінеді: м е з г і л пысықтауыш, м е к е н пысықтауыш, м а қ с а т пысықтауыш, с е б е п - с а л д а р пысықтауыш, а м а л пысықтауыш.

№ слайда 2 Пысықтауыш қызметінде жұмсалатын сөздер Үстеулер Сапалық есімдер Үстеу мәнде
Описание слайда:

Пысықтауыш қызметінде жұмсалатын сөздер Үстеулер Сапалық есімдер Үстеу мәндес есімдер Септеулі (жатыс,барыс, шығыс,көмектес) зат есімдер

№ слайда 3 Пысықтауыштар құрамына қарай Дара пысықтауыштар Күрделі пысықтауыштар Үйірлі
Описание слайда:

Пысықтауыштар құрамына қарай Дара пысықтауыштар Күрделі пысықтауыштар Үйірлі пысықтауыштар Мысалы: Лезде ол қайта оралып от тамызды. Мысалы: Таң жаңа ғана сызылып атып келе жатыр екен. Мысалы: Өзі жоқта Нұрыштың қақпанына оңай түсті

№ слайда 4 Дара пысықтауыш Жасалу жолы: Дара пысықтауыштар бір ғана сөзден жасалады. Ола
Описание слайда:

Дара пысықтауыш Жасалу жолы: Дара пысықтауыштар бір ғана сөзден жасалады. Олар, негізінен, үстеулер. Үстеулер өз мәніне, мағынасына сай сөйлем құрамында басқа сөздердің көмегінсіз дара тұрыппысықтауыш бола алады. Мысалы: Көктемде құлпырады ой менен қыр.

№ слайда 5 Күрделі пысықтауыш. Жасалу жолдары: Сын есім мен мезгіл мәнді сөздер тіркесі
Описание слайда:

Күрделі пысықтауыш. Жасалу жолдары: Сын есім мен мезгіл мәнді сөздер тіркесі Соңғы әзірде Раушанда өзгеріс бар. Сілтеу есімдігі мен мекенді білдіретін зат есім Түн ішінде, мына боранда қайда барады? Мезгіл мәнді туынды сын, сан, зат есімдер Осы соңғы екі жылда Жұмағұл орнын тапты. Күрделі сан есімдер тіркесі Елу бесте біз-дағы сенісер адам таптық па? Үстеулердің тіркесі Былтыр ала жаздай серілік құрып, ел қыдырдық. -дай тұлғалы туынды сын есім етістікке қатысты болғанда: жаураған қойдай ұйлығып қапты. Көсемшелік, есімшелік тұлға, қимыл есімдер Үркіп қалғандықтан аңғара алмапты... Мезгіл мәнді туынды сын есімдер тіркесі Қысқы күйзелісте Игілік кіресіне көшіп келген. Негізгі және көмекші сөздер тіркесі Өлке бойында Жаппас ауылы атақты.

№ слайда 6 Үйірлі пысықтауыштар құрамында күрделілердей емес, өз алдына дербес қарастыр
Описание слайда:

Үйірлі пысықтауыштар құрамында күрделілердей емес, өз алдына дербес қарастырғанда, сөйлемге тән предикативтік қатынасты байқауға болады. Егер аса жайы- лыңқы құрамды үйірлі пысықтауыш болса, оның құрамынан бастауыш- баяндауыштық қатынас қана емес, тұрлаусыз мүшелерді де ажыратуға болады: Өзі жоқта Нұрыштың қақпанына оңай түсті. Мысал құрамындағы Өзі жоқта үйірлі пысықтауыш тек қана бастауыш пен баяндауыштан құралған. Үйірлі пысықтауыштар

№ слайда 7 Сөз тіркесі мен әр түрлі сөздердің түйдекті тіркестері күрделі мезгіл пысық
Описание слайда:

Сөз тіркесі мен әр түрлі сөздердің түйдекті тіркестері күрделі мезгіл пысықтауыш қызыметінде жұмсалуы мүмкін: 1. Үстеу мен үстеу не үстеу мен зат есім тіркесіп күрделі пысықтауыш жасайды: б ү г і н к е ш к е Қарағайда ойын болады. 2. Шақтық мағынадағы зат есімдер атау күйінде не түрлі қосымшалар жалғанып, олардың алдында сілтеу есімдіктері қолданылады: с о л к е з д е жартыланған ай туған еді. 3. Септеулі, кейде атау тұлғалы есімдер кейін, соң, дейін көмекші сөздермен тіркесіп, күрделі мезгіл пысықтауыш болады: т ү н б о й ы аяз қаһарына мінді. Сілтеу есімдіктері мен жақын, алыс, жер, жақ, маң сияқты көлемдік мағынадағы есімдер тіркесіп соңғы сөздер септікте тұрып күрделі мекен пысықтауыш болады: б ұ л м а ң д а ел жоқ-ты. Таң ата, күн шыға, ел орнына отыра, жаз шыққанша тәрізді сөйлемдік құрамы бар тұрақты сөздер тіркесі үйірлі мезгіл пысықтауыш болады.

№ слайда 8 Пайдаланылған әдебиеттер: М.Балақаев, Т.Сайрамбаев. Қазіргі қазақ тілі.- Алм
Описание слайда:

Пайдаланылған әдебиеттер: М.Балақаев, Т.Сайрамбаев. Қазіргі қазақ тілі.- Алматы: “Санат”, 2003 С.Аманжолов, С.Әбілқаев, Н.Тойлыбаев. Қазақ тілі грамматикасы.- Алматы, 1957 К. Аханов. Тіл білімінің негіздері.- Алматы, 1993


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

 

Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтауыш.  Ол да  анықтауыш сияқты,  басқа сөздің,  әйтеуір   бір сапасының,  ерекше белгілерін  білдіру үшін жұмсалатын  бағыныңқы мүшесі. Солай болғандықтан пысықтауыш анықтауышқа ұқсас.  Пысықтауыш, негізінде, заттың қимылдық сапасының сапасын,  белгісін білдіреді.  Басқаша айтқанда, пысықтауыш  етістіктен болған мүшені анықтайды.  Мысалы:  ол – жақсы оқушы дегенде, жақсы оқушы  дегенде,  жақсы – анықтауыш,  ол жақсы оқыды, жақсысөйледі дегендерде – пысықтауыш; Үйге үш кісі кірді  дегенде, үшпысықтауыш.                  Сонымен,  сөйлемде іс-оқиғаны  мекен, мезгіл,  сын-қимыл, себеп, мақсат  жағынан сипаттайтын  тұрлаусыз мүшені  пысықтауышдеп атаймыз.                   Пысықтауыштар білдіретін мағыналарына қарай   былай бөлінеді:       м е з г і л  пысықтауыш,  м е к е н  пысықтауыш,  м а қ с а т  пысықтауыш,          с е б е п -  с а л д а р  пысықтауыш,  а м а л  пысықтауыш. Сөз тіркесі мен  әр түрлі сөздердің  түйдекті тіркестері  күрделі мезгіл пысықтауыш қызыметінде жұмсалуы мүмкін: 1. Үстеу мен үстеу не үстеу мен зат есім тіркесіп күрделі пысықтауыш жасайды:  б ү г і н  к е ш к е Қарағайда ойын болады. 2. Шақтық мағынадағы зат есімдер  атау күйінде не түрлі қосымшалар жалғанып, олардың алдында сілтеу есімдіктері қолданылады: с о л  к е з д е  жартыланған ай туған еді. 3. Септеулі, кейде атау тұлғалы есімдер кейін, соң, дейін  көмекші сөздермен тіркесіп, күрделі мезгіл пысықтауыш болады: т ү н           б о й ы аяз қаһарына мінді.             Сілтеу есімдіктері мен жақын, алыс,  жер, жақ, маң сияқты көлемдік мағынадағы есімдер тіркесіп соңғы сөздер септікте тұрып күрделі мекен пысықтауыш болады: б ұ л  м а ң д а  ел  жоқ-ты.                Таң ата, күн шыға, ел орнына отыра, жаз шыққанша  тәрізді сөйлемдік  құрамы бар тұрақты  сөздер тіркесі  үйірлі мезгіл пысықтауыш болады.                
Автор
Дата добавления 26.01.2015
Раздел Классному руководителю
Подраздел Презентации
Просмотров2097
Номер материала 341483
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх