1286099
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокКлассному руководителюПрезентацииПрезентация тақырыбы: "Пысықтауыш туралы жалпы түсінік" (7 сынып)

Презентация тақырыбы: "Пысықтауыш туралы жалпы түсінік" (7 сынып)

библиотека
материалов
Пысықтауыш туралы жалпы түсінік Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтау...
Пысықтауыш қызметінде жұмсалатын сөздер Үстеулер Сапалық есімдер Үстеу мәнде...
Пысықтауыштар құрамына қарай Дара пысықтауыштар Күрделі пысықтауыштар Үйірлі...
Дара пысықтауыш Жасалу жолы: Дара пысықтауыштар бір ғана сөзден жасалады. Ола...
Күрделі пысықтауыш. Жасалу жолдары: Сын есім мен мезгіл мәнді сөздер тіркесі...
Үйірлі пысықтауыштар құрамында күрделілердей емес, өз алдына дербес қарастыр...
Сөз тіркесі мен әр түрлі сөздердің түйдекті тіркестері күрделі мезгіл пысық...
Пайдаланылған әдебиеттер: М.Балақаев, Т.Сайрамбаев. Қазіргі қазақ тілі.- Алм...

Описание презентации по отдельным слайдам:

1 слайд Пысықтауыш туралы жалпы түсінік Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтау
Описание слайда:

Пысықтауыш туралы жалпы түсінік Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтауыш. Ол да анықтауыш сияқты, басқа сөздің, әйтеуір бір сапасының, ерекше белгілерін білдіру үшін жұмсалатын бағыныңқы мүшесі. Солай болғандықтан пысықтауыш анықтауышқа ұқсас. Пысықтауыш, негізінде, заттың қимылдық сапасының сапасын, белгісін білдіреді. Басқаша айтқанда, пысықтауыш етістіктен болған мүшені анықтайды. Мысалы: ол – жақсы оқушы дегенде, жақсы оқушы дегенде, жақсы – анықтауыш, ол жақсы оқыды, жақсы сөйледі дегендерде – пысықтауыш; Үйге үш кісі кірді дегенде, үш – пысықтауыш. Сонымен, сөйлемде іс-оқиғаны мекен, мезгіл, сын-қимыл, себеп, мақсат жағынан сипаттайтын тұрлаусыз мүшені пысықтауыш деп атаймыз. Пысықтауыштар білдіретін мағыналарына қарай былай бөлінеді: м е з г і л пысықтауыш, м е к е н пысықтауыш, м а қ с а т пысықтауыш, с е б е п - с а л д а р пысықтауыш, а м а л пысықтауыш.

2 слайд Пысықтауыш қызметінде жұмсалатын сөздер Үстеулер Сапалық есімдер Үстеу мәнде
Описание слайда:

Пысықтауыш қызметінде жұмсалатын сөздер Үстеулер Сапалық есімдер Үстеу мәндес есімдер Септеулі (жатыс,барыс, шығыс,көмектес) зат есімдер

3 слайд Пысықтауыштар құрамына қарай Дара пысықтауыштар Күрделі пысықтауыштар Үйірлі
Описание слайда:

Пысықтауыштар құрамына қарай Дара пысықтауыштар Күрделі пысықтауыштар Үйірлі пысықтауыштар Мысалы: Лезде ол қайта оралып от тамызды. Мысалы: Таң жаңа ғана сызылып атып келе жатыр екен. Мысалы: Өзі жоқта Нұрыштың қақпанына оңай түсті

4 слайд Дара пысықтауыш Жасалу жолы: Дара пысықтауыштар бір ғана сөзден жасалады. Ола
Описание слайда:

Дара пысықтауыш Жасалу жолы: Дара пысықтауыштар бір ғана сөзден жасалады. Олар, негізінен, үстеулер. Үстеулер өз мәніне, мағынасына сай сөйлем құрамында басқа сөздердің көмегінсіз дара тұрыппысықтауыш бола алады. Мысалы: Көктемде құлпырады ой менен қыр.

5 слайд Күрделі пысықтауыш. Жасалу жолдары: Сын есім мен мезгіл мәнді сөздер тіркесі
Описание слайда:

Күрделі пысықтауыш. Жасалу жолдары: Сын есім мен мезгіл мәнді сөздер тіркесі Соңғы әзірде Раушанда өзгеріс бар. Сілтеу есімдігі мен мекенді білдіретін зат есім Түн ішінде, мына боранда қайда барады? Мезгіл мәнді туынды сын, сан, зат есімдер Осы соңғы екі жылда Жұмағұл орнын тапты. Күрделі сан есімдер тіркесі Елу бесте біз-дағы сенісер адам таптық па? Үстеулердің тіркесі Былтыр ала жаздай серілік құрып, ел қыдырдық. -дай тұлғалы туынды сын есім етістікке қатысты болғанда: жаураған қойдай ұйлығып қапты. Көсемшелік, есімшелік тұлға, қимыл есімдер Үркіп қалғандықтан аңғара алмапты... Мезгіл мәнді туынды сын есімдер тіркесі Қысқы күйзелісте Игілік кіресіне көшіп келген. Негізгі және көмекші сөздер тіркесі Өлке бойында Жаппас ауылы атақты.

6 слайд Үйірлі пысықтауыштар құрамында күрделілердей емес, өз алдына дербес қарастыр
Описание слайда:

Үйірлі пысықтауыштар құрамында күрделілердей емес, өз алдына дербес қарастырғанда, сөйлемге тән предикативтік қатынасты байқауға болады. Егер аса жайы- лыңқы құрамды үйірлі пысықтауыш болса, оның құрамынан бастауыш- баяндауыштық қатынас қана емес, тұрлаусыз мүшелерді де ажыратуға болады: Өзі жоқта Нұрыштың қақпанына оңай түсті. Мысал құрамындағы Өзі жоқта үйірлі пысықтауыш тек қана бастауыш пен баяндауыштан құралған. Үйірлі пысықтауыштар

7 слайд Сөз тіркесі мен әр түрлі сөздердің түйдекті тіркестері күрделі мезгіл пысық
Описание слайда:

Сөз тіркесі мен әр түрлі сөздердің түйдекті тіркестері күрделі мезгіл пысықтауыш қызыметінде жұмсалуы мүмкін: 1. Үстеу мен үстеу не үстеу мен зат есім тіркесіп күрделі пысықтауыш жасайды: б ү г і н к е ш к е Қарағайда ойын болады. 2. Шақтық мағынадағы зат есімдер атау күйінде не түрлі қосымшалар жалғанып, олардың алдында сілтеу есімдіктері қолданылады: с о л к е з д е жартыланған ай туған еді. 3. Септеулі, кейде атау тұлғалы есімдер кейін, соң, дейін көмекші сөздермен тіркесіп, күрделі мезгіл пысықтауыш болады: т ү н б о й ы аяз қаһарына мінді. Сілтеу есімдіктері мен жақын, алыс, жер, жақ, маң сияқты көлемдік мағынадағы есімдер тіркесіп соңғы сөздер септікте тұрып күрделі мекен пысықтауыш болады: б ұ л м а ң д а ел жоқ-ты. Таң ата, күн шыға, ел орнына отыра, жаз шыққанша тәрізді сөйлемдік құрамы бар тұрақты сөздер тіркесі үйірлі мезгіл пысықтауыш болады.

8 слайд Пайдаланылған әдебиеттер: М.Балақаев, Т.Сайрамбаев. Қазіргі қазақ тілі.- Алм
Описание слайда:

Пайдаланылған әдебиеттер: М.Балақаев, Т.Сайрамбаев. Қазіргі қазақ тілі.- Алматы: “Санат”, 2003 С.Аманжолов, С.Әбілқаев, Н.Тойлыбаев. Қазақ тілі грамматикасы.- Алматы, 1957 К. Аханов. Тіл білімінің негіздері.- Алматы, 1993

Краткое описание документа:

 

Сөйлемнің тұрлаусыз мүшесінің бірі – пысықтауыш.  Ол да  анықтауыш сияқты,  басқа сөздің,  әйтеуір   бір сапасының,  ерекше белгілерін  білдіру үшін жұмсалатын  бағыныңқы мүшесі. Солай болғандықтан пысықтауыш анықтауышқа ұқсас.  Пысықтауыш, негізінде, заттың қимылдық сапасының сапасын,  белгісін білдіреді.  Басқаша айтқанда, пысықтауыш  етістіктен болған мүшені анықтайды.  Мысалы:  ол – жақсы оқушы дегенде, жақсы оқушы  дегенде,  жақсы – анықтауыш,  ол жақсы оқыды, жақсысөйледі дегендерде – пысықтауыш; Үйге үш кісі кірді  дегенде, үшпысықтауыш.                  Сонымен,  сөйлемде іс-оқиғаны  мекен, мезгіл,  сын-қимыл, себеп, мақсат  жағынан сипаттайтын  тұрлаусыз мүшені  пысықтауышдеп атаймыз.                   Пысықтауыштар білдіретін мағыналарына қарай   былай бөлінеді:       м е з г і л  пысықтауыш,  м е к е н  пысықтауыш,  м а қ с а т  пысықтауыш,          с е б е п -  с а л д а р  пысықтауыш,  а м а л  пысықтауыш. Сөз тіркесі мен  әр түрлі сөздердің  түйдекті тіркестері  күрделі мезгіл пысықтауыш қызыметінде жұмсалуы мүмкін: 1. Үстеу мен үстеу не үстеу мен зат есім тіркесіп күрделі пысықтауыш жасайды:  б ү г і н  к е ш к е Қарағайда ойын болады. 2. Шақтық мағынадағы зат есімдер  атау күйінде не түрлі қосымшалар жалғанып, олардың алдында сілтеу есімдіктері қолданылады: с о л  к е з д е  жартыланған ай туған еді. 3. Септеулі, кейде атау тұлғалы есімдер кейін, соң, дейін  көмекші сөздермен тіркесіп, күрделі мезгіл пысықтауыш болады: т ү н           б о й ы аяз қаһарына мінді.             Сілтеу есімдіктері мен жақын, алыс,  жер, жақ, маң сияқты көлемдік мағынадағы есімдер тіркесіп соңғы сөздер септікте тұрып күрделі мекен пысықтауыш болады: б ұ л  м а ң д а  ел  жоқ-ты.                Таң ата, күн шыға, ел орнына отыра, жаз шыққанша  тәрізді сөйлемдік  құрамы бар тұрақты  сөздер тіркесі  үйірлі мезгіл пысықтауыш болады.                
Общая информация

Номер материала: 341483

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Организация образовательного процесса для обучающихся с ограниченными возможностями здоровья»
Курс повышения квалификации «Сетевые и дистанционные (электронные) формы обучения в условиях реализации ФГОС по ТОП-50»
Курс «Сопровождение детского отдыха. Школа вожатых»
Курс повышения квалификации «Средства педагогического оценивания и мониторинга в работе учителя в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Тайм-менеджмент - персональная эффективность преподавателя»
Курс повышения квалификации «Мотивация учебной деятельности в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Тьюторское сопровождение обучающихся в системе инклюзивного образования»
Курс повышения квалификации «Система работы специалистов ОО по подготовке учащихся старших классов к сдаче экзаменов»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогическая диагностика в современном образовательном процессе»
Курс повышения квалификации «Основы педагогического дизайна»
Курс повышения квалификации «Основы музейной педагогики в работе учителя как одно из условий реализации Федерального государственного образовательного стандарта (ФГОС)»
Курс повышения квалификации «Целеполагание как основа современного образования в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация и проведение культурно-досуговых мероприятий в соответствии с ФГОС ДО»
Курс повышения квалификации «Техники креативного мышления как инструмент формирования общих компетенций по ФГОС»
Курс повышения квалификации «Современные тенденции цифровизации образования»
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.