Проектная рабрта " История моего села"

Предпросмотр материала:

Сочинение

тема:

“ Зи хуьруьн тарих”

Гьазурайди: Алкьвадрин юкьван мектебдин

лезги чIаланни литературадин муаллим Ахмедова М. А .

Кхьейди: 9-классдин ученица Идрисова Ж.Н.

2023

Кlвалин гуьрцел -

Ватан Рекьин эвел -

Ватан Вацlун чешме -

Ватан

Руьгьдин чешне –

Ватан.

(И. Гьуьсейнов)

Чахъ виридахъ хайи хуьр ава. Чна датlана гьадахъ ялда. Хайи хуьруь инсанар сад - садав агудда. Зи хуьруьн тlвар Алкьвадар я. Хуьр Стlал Сулейман райондин кеферни – рагъакlидай пата, райондин юкь тир Кьа-сумхуьрелай кеферни – рагъакlидай пата, Кьасумхуьр – Хив авторекьел ча кьунвайди я . Алкьвадар дагъдин цене-рив экlя хьанва. Алкьвадрин иервал вириниз сейли я.

Зи хуьр кьиляй – кьилиз цуькверин яйлахри элкъуьрна юкьва тунва. Им вичихъ дегь тарихар авай хуьр я. Ал-кьвадрин чарчарар Шагь дагъдин дамах я. Хуьруьн бине эцигай тарих дуьз малум туш, амма Х виш йисуз хуьр авай-ди тир. Вичин тlвар хуьруь тахминан 10 – виш йисуз къачунвайди я. Хуьрелай 500м кьибледа, Чирагъ вацlун эрчlи къерехда тунвай “Цуру Алкьвадар” хуьр авайди я. И хуьруьн рагъакlидай къерехда архитектурадин имаратар – капI – тIят ийидай Пlир ва Рамазанан кlвалин гъенел алай Пlир ала.

Хуьр, къецепатан къуватралди шумудни са сеферда барбатlнавай ва хуьруьнвийри цlийи чкадал гуьнгуьна кух-тазвай тир, и кар тестикьарзавайди ам я хьи, хуьруьн къваларив 30 гектар майданда авай 6 чlурал харапlаяр амукь-нава. 1939 – йисуз Абдуллагь – эфендиди хуьре гьуьжре эцигайди тир, 1865 – йисуз ада и гьуьжреда вичин хва ва сухта тир – дагъустандин машгьур халкьдин арада чирвилер, илим чукlурдай кас Гьасан – эфенди Алкьвадаридиз тарсар гузвай. Гуьгъуьнлай и гьуьжре гражданданвилин мектебдиз элкъуьрнай. 1866 – йисалай 1928 – йисал кьван Алкьвадар хуьр вири Куьре округдихъ галаз Урусат империядин гъилик акатзава. Империядик квай чIавуз, хуьр Дагъустан вилаятдин Куьре округдин Хъутур – Куьредин наибвалдик акатзавай. Хуьруьн килигиз лайихвал авай кьилин чкайрикай сад – Алкьвадрин Гьасан - эфендидин музей я.

Алкьвадар Гьасан - эфенди (1834 - 1910) дагъустандин халкьдин арада чирвилер, илим чукlурай зурба кас, тарихчи, зари ва 19 виш йисан кьвед лагьай паюнин чlехи алим я. Музейдин патав чаз мискlинни гала.

Зи хуьруьн инсанар бинедай рикl ачух ва регьимлу инсанар хьиз машгьур тир. Хуьр чи алимрин ва муаллимрин макан я. Хуьруьн инсанриз чи вири къулайвилер ава. Гьар патахъай фенвай шегьре рехъ, гьиниз хьайитlани регьятдиз физ жеда. Важиблу чирвилерин чешме хуьруьн кьве мертебадин мектеб я. Къвердавай мектебдин чирвилерин база мягькем жезва. Чи мектебда тежриба авай муаллимри кlвалахзава. Са кьадар муаллимар правительственный награ-дайриз ва маса пишкешриз лайихлу хьана. Амай хуьрерихъ гекъигайла, чи хуьр гзаф мугьман кьабулдай, мал – ме-хъерик иштиракдай, гъвечlи – чIехи чидай, гзаф гьуьрмет – хатур авай хуьрерикай сад я. Хуьруьн жемятни чи гзаф дуст-вилелди яшамиш жезва. Чи хуьряй гьакlни гзаф кьадарда тlвар – ван авай юристар, духтурар, музыкантар, манидарар-ни акъатнава. За зи хуьрел гьамиша дамахда. Къуй Аллагьди абур гьамиша виликди кутурай! Уьмуьрди зун гьикьван яргъариз акъудайтlани, зи хайи хуьр рикlелай алатдач. Ша буюр, мугьман хьухь, чи хуьруьз, чи хуьруьн гуьрчегвал акур-ла, куьн тажуб жеда!

Проектная рабрта " История моего села"

DOCX

07.02.2026

146

Файл будет скачан в формате:

DOCX

Автор материала

Ахмедова Мальвина Алиюлаховна

педагог

На сайте: 4 года и 9 месяцев
Всего просмотров: 1323
Подписчики: 0
Всего материалов: 7

1323
просмотров
7
материалов
0
подписчиков

Настоящий материал опубликован пользователем Ахмедова Мальвина Алиюлаховна.
Инфоурок является информационным посредником. Всю ответственность за опубликованные материалы несут пользователи, загрузившие материал на сайт. Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете на материал.