Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Биология / Рабочие программы / Программа факультативного курса "Основы экологии"

Программа факультативного курса "Основы экологии"



  • Биология

Поделитесь материалом с коллегами:

Сарыкөл орта мектебі











Табиғатты қорғау негіздері

факультативтік курс бағдарламасы

11-сынып




Құрастырды: Кудайбергенова Г.Б.

























Сарыкөл 2014 жыл







Мазмұны:


1.Түсінік хат-------------------------------------------------------------------------1


2.Курстың мазмұны мен құрылымы-------------------------------------------2-3


3.Тақырыптық күнтізбелік жоспар---------------------------------------------4-7


4.Оқушылардың білімі деңгейіне қойылатын талаптар-------------------8


5.Пайдаланылған әдебиеттер----------------------------------------------------9


































Түсінік хат


«Табиғатты қорғау негіздері» факультативтік курстың бағдарламасы табиғи ортаны қорғаудың экологиялық негіздеріне қатысты мәселелерді қарастырады.Бағдарлама география-биология пәнінің мұғалімдеріне арналады.

Адамзат қоғамы мен табиғи орта арасындағы қарым-қатынас қазіргі кез еңдегі ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады.Экологиялық жағдай дың нашарлауы қоршаған ортадағы қайтарымсыз табиғи өзгерістерге әкеліп соғып отыр.Айталық,климаттың жылынуы,өзен-көлдердің суының азаюы,мұздықтардың еруі, сел тасқындардың жиі қайталануы,биология лық алуантүрліліктің азайып, тіршіліктің жұтаңдануы және т.б.ғаламдық экологиялық проблемалар адамзат баласының болашағына деген алаңда тушылық туғызып отырғаны сөзсіз.

Курстың мақсаты: оқушылардың қоршаған табиғи ортаға адам қоғамы ның шаруашылық әрекеттерінің нәтижесі жайлы түсініктерін тереңдету.

Міндеттері:

1.Оқушылардың география және биология пәндері бойынша білім дерін тереңдету.

2.Оқушыларды еліміздің табиғи жағдайлары мен табиғи ресурс тарына экологиялық тұрғыдан баға бере білуге қажетті әртүрлі ақпарат көздерімен жұмыс жүргізе білуге,жинақталған материалдар ды жүйелеп,қорытынды мен дәйектемелер жасай білуге үйрету.

3.Планетарлық деңгейдегі біртұтастылық принципін сақтай отырып, жергілікті жердегі экологиялық жағдайлардың жалпы қоршаған ортаға әсерін көрсету.

4.Оқушыларды өз бетімен жұмыс жүргізе білуге дағдыландыра отырып,энциклопедиялық,статистикалық,картаграфиялық деректер ді,ғаламтор жүйесінен алынған ақпараттарды өз бетімен өңдей білуге дағдыландыру

Курсты жүзеге асыру формалары: Жұмыс барысында оқушылар ұсынылған мәліметтер арасынан ең қажеттілерін таңдап алып, қосымша материалдарды жинақтау арқылы курс бойынша құрас тырылған жұмыс дәптерін толтырады,өз білімдерін тексереді.

Курстық нәтижелігін бақылау формалары:

Курсты қорытындылау барысында оқушылардың жұмыс нәтижелерін бақылау үшін түрлі формалар қолданылады.Атап айтқанда:реферат тар жазу,баяндамалар мен хабарламалар әзірлеу,жобалар ұсыну,тест жүргізу және т.б

Бағалау формалары: оқушылардың білім деңгейі алға қойылған мақсат пен жас ерекшеліктеріне қарай бағаланады.Бағалау барысын да:материалдың дұрыс әрі сапалы баяндалуын,ұғымдар мен заңды лықтардың толық ашылуын,географиялық терминнің дәл қолдан- ылуын,оқушылардың дербес жауап беруін,материалдың дәлелді баян

далуын,интеллектуалды,жалпы оқуға қатысты және өзіндік икемділік қалыптастырғанын ескеру қажет.Оқушылардың білімі 12 ұпайлық жүйемен және 3-деңгеймен бағаланады:


1-деңгей-базалық ( 1-4 ұпай)-бұл деңгей оқушының пән бойынша компетентілік деңгейі,пән бойынша оқушылардың хабарлылық дең гейі.


2-деңгей- оқушының пән бойынша сауаттылық деңгейі.

3-деңгей- оқушыны мамандылыққа баулу деңгейі,пәндік компетенттілігі.

Курстың мазмұны мен құрылымы

(Барлығы 34 сағат,аптасына 1 сағат)


Кіріспе (1 сағат)

Табиғи ортаны қорғаудың маңызы және міндеттері

Адам және табиғи қоршаған орта (1 сағат)

Табиғи ортаны қорғаудың экологиялық негіздері.Экологиялық түсінік тер.Адам мен табиғаттың өзара қарым-қатынасы.Негізгі тарихи кезеңдер.

Адамның табиғатқа әсерін бақылау

Табиғат байлықтары және оларды тиімді пайдалану (4 сағат)

Табиғат байлықтарын топтау.Оларды тиімді пайдалану жолдары.Қазақ станның табиғи байлықтары.Туған өлкенің табиғи байлықтары.

Су байлықтары және оларды қорғау (6 сағат)

Адам өміріндегі және шаруашылық қызметіндегі судың маңызы.Су бай лықтарының таралу географиясы.Қазіргі кезеңдегі дүние жүзіндегі тұщы суды пайдалану мәселесі.Қазақстанның су байлықтары.олардың қазіргі экологиялық жағдайы.Арал және оның экологиялық проблемалары.

Кас пий теңізі және оның байлығын игерудегі жүргізілетін табиғатты қорғау жұмыстары.Зайсан,Марқакөл,Алакөл суын пайдалану және оларды лас танудан сақтау.Қазақстан өзендерінің суын тиімді пайдалану және қор ғау.Жер асты суларын тиімді пайдалану және ластанудан сақтау жол дары.Мұздықтарды қорғау.Жергілікті жердің су байлықтары және оларды қорғау проблемалары.

Ауа қабатын қорғау (4 сағат)

Атмосфера туралы түсінік.Атмосфераның құрамы мен сапасына әсер ететін антропогендік факторлар.Атмосфераның ластануы жәнее оны лас тайтын негізгі көздер.Шудың зияны.Автокөлік және қоршаған орта. Дүние жүзінің ауа кеңістігінің кең көлемде ластануының болу себептерін анықтау және оларды қорғаудағы халықаралық келісімдер.Қазақстандағы ауа кеңістігін қорғау туралы Заң.Жергілікті жердің ауа бассейннің лас тануы.

Жер байлықтары және оларды қорғау (6 сағат)

Жер қоры және оның адам өміріндегі маңызы.Топырақ байлықтарының қазіргі экологиялық жағдайы.Минералды тыңайтқыштар мен басқадай химикаттардың топыраққа әсері. Қазақстан Республикасының Жер тура лы заңы.Топырақ эрозиясы және оның түрлері. Топырақ эрозиясымен күресу жолдары. Жер байлықтарын мелиорациялау және тиімді пайдала ну жолдары.Шөлдердің ұлғаю проблемасы.Жергілікті жердің топырақ байлықтарын пайдаланудағы проблемалар.

Минералды байлықтарды қорғау (3 сағат)

Минералды байлықтар және оның маңызы. Қазақстанның минералды байлықтары. Қазақстанның пайдалы қазба байлықтарын қазып алудың тиімді жолдары.Жер қойнауындағы байлықтарды қорғау Заңы. Қайтып қалпына келмейтін пайдалы қазбаларды игерудің тиімді жолдары. Жергі лікті жердің пайдалы қазбалары.

Өсімдіктер және оларды қорғау жолдары (4 сағат)

Өсімдіктердің адам өміріндегі маңызы.Орман байлықтары және оның маңызы.Қазақстанда өсетін дәрілік өсімдіктер және оны қорғау. Қазақ станның «Қызыл кітабына» енген өсімдіктер.



Қазақстанның жануарлары және оларды қорғау (5 сағат)

Жануарлардың адам өміріндегі маңызы.Қазақстанның жануарлар дүние сін қорғау. Қазақстанның «Қызыл кітабына» енген жануарлар. Қазақстан ның қорықтары. Алматы қорығы және оның Іле Алатауының табиғат кешенін қорғаудағы маңызы. Ақсу-Жабағылы. Наурызым қорығы. Қорғал жын қорығы. Марқакөл қорығы. Үстірт қорығы. Барсакелмес қорығы. Алакөл қорығы. Батыс Алтай қорығы. Қаратау қорықтары. Қорықшалар. Қазақ станның ұлттық парктері. Қазақстанның табиғат ескерткіштері.








































Тақырыптық күнтізбелік жоспар:


р/с

Тақырыбы

Сағат саны

Мерзімі

І

Кіріспе 1 сағат




1

Табиғи ортаны қорғаудың маңызы мен міндеттері

1

5.09

ІІ

Адам қоғамы және қоршаған табиғи орта 1 сағат



2

Экологиялық түсініктер

1

12.09

ІІІ

Табиғи байлықтар және оларды тиімді пайдалану 4 сағат




3

Табиғи байлықтарды топтау

1

19.09

4

Қазақстанның табиғи байлықтары

1

26.09

5

Туған өлкенің табиғи байлықтары

1

3.10

6

Туған өлкенің табиғи байлықтары

1

10.10

ІV

Су байлықтары және оларды қорғау 6 сағат



7

Қазіргі кезеңдегі дүние жүзіндегі тұщы суды пайдалану мәселесі

1

17.10

8

Қазақстанның су байлықтары,олардың қазіргі экологиялық жағдайы

1

24.10

9

Арал, Каспий теңіздері және олардың экологиялық проблемалары

1


31.10


10

Зайсан,Марқакөл,Алакөл көлдерінің суын пайдалану және оларды ластаудан сақтау

1

14.11

11

Мұздықтарды қорғау

1

21.11

12


Мұздықтарды қорғау

1


28.11

V

Ауа қабатын қорғау 4 сағат



13


Атмосфера туралы түсінік

Атмосфераның құрамы мен сапасына әсер ететін антропогендік факторлар

1


5.12

14

Атмосфераның ластануы және оны ластайтын негізгі көздер

1

12.12

15

Автокөлік және қоршаған орта

1

19.12

16


Қазақстандағы ауа кеңістігін қорғау жайлы Заңы


1


26.12


Жер байлықтары және оны қорғау 6 сағат



17

Жер қоры және оның адам өміріндегі маңызы

1

9.01

18


Топырақ байлықтарының қазіргі экологиялық жағдайы

Минералды тыңайтқыштар мен басқа дай химикат тардың топыраққа әсері

1


16.01

19

Қазақстан Республикасының Жер тура- лы заңы

1

23.01

20

Топырақ эрозиясы және оның түрлері. Топырақ эрозиясымен күресу жолдары

1

30.01

21

Шөлдердің ұлғаю проблемасы

1

6.02

22

Шөлдердің ұлғаю проблемасы

1

13.02

VІІ


Минералды байлықтарды қорғау 3 сағат



23

Минералды байлықтар.

1

20.02

24

Қазақстанның минералды байлықтары

1

27.02

25


Қазақстанның пайдалы қазба байлықтар ын қазып алудың тиімді жолдары

Жер қойнауындағы байлықтарды қорғау Заңы

1


6.03

VІІІ


Өсімдіктер және оларды қорғау жолдары 4-сағат



26

Өсімдіктердің адам өміріндегі маңызы

1

13.03

27

Орман байлықтары және оның маңызы

1

3.04

28


Қазақстанда өсетін дәрілік өсімдіктер және оны қорғау

1


10.04

29

Қазақстанның «Қызыл кітабына» енген өсімдіктер

1

17.04

ІХ

Қазақстанның жануарлары және оларды қорғау 5 сағат



30

Жануарлардың адам өміріндегі маңызы

1

24.04

31


Қазақстанның жануарлар дүниесін қорғау

Қазақстанның «Қызыл кітабына» енген жануарлар

1


15.05

32

Қазақстанның қорықтары

1

22.05

33

Табиғи кешендерді қорғау шаралары

1


34


Қорғауды қажет ететін жерлер мен территорияларды анықтау

Экологиялық жорық кезінде оқушылар дың өзін ұстау ережелері

1





Оқушылардың білім деңгейіне қойылатын талаптар:


Оқушылар:


-Табиғи ортаны қорғаудың маңызы және міндеттерін;

-Табиғи ортаны қорғаудың экологиялық негіздерін;

-Адам мен табиғаттың өзара қарым-қатынасын;

-Негізгі тарихи кезеңдерді;

-Табиғат байлықтарын топтауды;

-Адам өміріндегі және шаруашылық қызметіндегі судың маңызын;

-Су байлықтарының таралу географиясын;

-Қазіргі кезеңдегі дүние жүзіндегі тұщы суды пайдалану мәселелерін;

-Топырақ байлықтарының қазіргі экология лық жағдайын;

-Қазақстан Республикасының Жер туралы Заңын;

-Топырақ эрозиясы және оның түрлерін;

-Мелиорациялау жолдарын;

-Минералды байлықтардың маңызын;

-Өсімдіктердің адам өміріндегі маңызын;

-Қазақстанның жануарлар дүниесін қорғауды;

- Қазақстанның «Қызыл кітабына» енген жануарларды;

- Қазақстанның қорықтарын;

-Табиғи кешендерді қорғау шараларын білуі тиіс


-Минералды тыңайтқыштар мен басқадай химикаттардың топыраққа әсерін;

-Адамның табиғатқа әсерін бақылай білуі тиіс

-Қазақстанның табиғи байлықтары мен туған өлкенің табиғи байлықтары- на;

-Арал және оның экологиялық проблемаларына;

-Каспий теңізінің экологиялық проблемаларына;

-Зайсан,Марқакөл,Алакөл көлдерінің су байлықтарына;

-Өзендерінің суын тиімді пайдалану және қорғау деңгейіне;

-Жер асты суларын тиімді пайдалану жолдарына;

-Мұздықтарды қорғау жұмыстарына;

-Шудың зиянына;

-Автокөліктің қоршаған ортаға әсеріне;

-Қазақстанның су байлықтарына;

- Шөлдердің ұлғаю проблемасына;

-Қазақстанның пайдалы қазба байлықтарын қазып алудың тиімді жолда рына баға бере білуі тиіс

-Астана қаласын көгалдандыру мәселелерін шеше білуге қажетті;

-Жергілікті жердегі табиғи тұщы су көздерінің ластану себептерін анықтауға қажетті;

-Қазақстанның әртүрлі аймақтарында орналасқан өндірістік кешендер жүйесінің сызбасын сыза білу;

-Жергілікті жердегі атмосфераны ластайтын негізгі кәсіпорындарды анықтауға қажетті;

дағдыларын меңгеруі тиіс




Пайдаланылған әдебиеттер:


1.Жалпы білім беретін мектептерде «география» пәнін тереңдетіп оқыту ға арналған бағдарламалар. Алматы 2009.Географиядан Республикалық атаулы мектеп.


2.Бейсенова Ә.С. Экология-ел тағдыры. Алматы.Мектеп.2006


3.Табиғатты қорғау жөніндегі материалдар жинағы.Табиғат –ел байлығы. Алматы.Қайнар.1982.


4.Аралым-арым,Балқашым-бағым.Алматы. «Қайнар» 1988


5.КовшарьА.Ф.Қазақстанның Қызыл кітабы беттерінен.Омыртқалы жан уарлар.Алматы.Алматыкітап ААҚ.2004


6.Сәтімбеков Р,Әлімқұлова Р,Шілдебаев. Биология.Дидактикалық матери алдар.Алматы.Мектеп.2007


7.Ковшарь А.Ф.Иващенко А.А. Заповедники Казахстана.Алматы.Наука. 1989.


8.Хван П.А. Хван Т.А.Основы экологии.Ростов-на-Дону.2001.


9.Алесеев С.В.Экология.Санкт-Петербург.Само-Пресс.1999.


10.Захлебный А.Н. Суравегина И.Т.Экологическое образование школь ников в внеклассной работе.Москва.Просвещение.1994.



11.ФурсовВ.И.Экологические проблемы окружающей среды.Алматы. 1991

















Автор
Дата добавления 20.04.2016
Раздел Биология
Подраздел Рабочие программы
Просмотров84
Номер материала ДБ-044778
Получить свидетельство о публикации


Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх