Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Другие методич. материалы / Публичное представление опыта работы

Публичное представление опыта работы

  • Начальные классы

Поделитесь материалом с коллегами:

1. Публичное представление собственного инновационного педагогического опыта.


«Кыра кылаас оҕотун төрүт дьарыкка сыһыаран сайыннарыы»

Адамова Т.И. С.С.Яковлев – Эрилик Эристиин Чакыр

орто оскуолатын алын сүһүөх оскуола учуутала.

Норуот педагогиката диэн саха норуотун олоҥхону анаарар толкуйун, кутун-сүрүн, сиэрин-туомун, оло5ун-дьаһаҕын, төрүт дьарыгын, үйэлэр тухары чочуйбут, тутуһар, о5отун иитэр үтүө үгэстэрин көрдөрөр саха үөрэ5э буолар. Норуот төрүт дьарыгын сиһилии үөрэтии, чинчийии оҕону олоххо бэлэмнээх киһи гына иитэргэ кыаҕы биэрэр. Төрүт дьарыгы төһө кыах тиийэринэн кыра оҕоҕо билиһиннэрии, умсугутуу, кэрэхсэтии суолтата улахан. Оҕо үгүс сатабылга үөрэнэр наадатын өйдүүр уонна онно дьулуһар баҕата күүһүрэр.

Бырайыак сүрүн идиэйэтэ: норуот педагогикатын араас ньыматын туһанан, саха оҕотун билиҥҥи уларыйа турар быһыыга-майгыга, олоххо бэлэмнээн, киһилии киһини иитии.

Үлэм ис сүрүн салаалаах:

  1. Билии эйгэтэ.

  2. Кэрэ эйгэтэ.

  3. «Мындыр өй» оонньуу эйгэтэ.

Бырайыак сүрүн сыала: Кыра кылаас оҕотун билиэн-көрүөх баҕатын уһугуннаран төрүт дьарыкка, сатабылга уһуйуу, толкуйдуур дьоҕурун сайыннарыы.

Саҥалыы көрүү:

Билигин үөрэх саҥа иккис көлүөнэ стандарта алын сүһүөх оскуолаҕа киирдэ. Оҕо духуобунай сайдыытыгар, сиэр-майгы боппуруостарыгар сытыы кыһалҕалар күөрэйэллэр. Онон аныгы уонна норуот педагогикатынан алтыһыннаран оҕону иитэр-үөрэтэр үлэҕэ киллэрии, дьиэ-кэргэн үтүө үгэстэрин сөргүтүү - бу олох көрдөбүлэ буолар.

Норуот педагогикатын араас өттүнэн көрөн, чинчийэн, наардаан аныгы оҕону иитиигэ туһаныы.

Чакыр орто оскуолатыгар норуот педагогикатын олохтоохтук үөрэтии 1998 сыллаахтан са5алаабытым. “Оҕону иитиигэ, сайыннарыыга түөлбэ араас эйгэтин хардарыта дьайсыыларын олохтооһун» диэн холоон көрөр, чинчийэр үлэ тэриллиэҕиттэн уонна олоҥхону үөрэтииттэн саҕаламмыта. Сүһүөх үлэтин «Саха – айылҕа оҕото» тиэмэҕэ олоҕуран ыытабыт. Оҕо кыра сааһыттан норуот үтүө үгэстэрин, сиэрин-майгытын иҥэринэн улаатарыгар туһуланар «Сиэрдээх буолуу» тосхолунан үлэ ыытыллар. Норуот оҕону иитэр үгэстэрин үөрэтии түмүгэр «Аймах оҕону иитэр үгэстэрэ» семинар ыыппытым. Оҕо киһи быһыытынан уһуйуллуута, чөл куттаах – сүрдээх, чэгиэн, олоххо бэлэмнээх буолуута кини дьиэ кэргэниттэн, дьонуттан-сэргэтиттэн, тулалыыр эйгэтиттэн тутулуктаах. Онон үлэбитигэр тыа сирин дьоно-сэргэтэ норуот үйэлээх үгэстэрин төрүт өйдөбүллэрин ыһыктыбакка илдьэ сылдьаллара төһүү күүс буолар. Онтон ыла оҕону иитиигэ түөлбэ араас эйгэтиттэн ытык-мааны кырдьаҕастар, идэлээх, айар дьоҕурдаах, талааннаах дьон, төрөппүттэр тэрээһиннэрбитигэр, научнай-практическай конференцияларга, семинардарга кыттыылара үтүө үгэскэ кубулуйда.

Саҥа стандарт кииритинэн, хас биирдии оҕонон анал үлэ барара наада. Бу стандарт быһыытынан оҕо оскуолаҕа тирэх буолар билиини ылар, оттон салгыы үөрэнэ барыан баҕарар буоллаҕына, дьаныһан туран эбии үөрэнэригэр чаастар ананаллар.

Билигин «Я исследователь» диэн кылаас та´ынан дьарыгы салайан үлэлэтэбин.

Оҕо сайдар-аһыллар кэмин - кэрдиитин, аналын таба көрөн салгыы сайыннарарга үлэлэһэбин. Бу учуутал сүрүн сатабыла буолар дии саныыбын. Норуот төрүт дьарыгын сиһилии үөрэтии, чинчийии оҕону олоххо бэлэмнээх киһи гына иитэргэ кыаҕы биэрэр. Төрүт дьарыгы төһө кыах тиийэринэн кыра оҕоҕо билиһиннэрии, умсугутуу, кэрэхсэтии суолтата улахан. Оҕо үгүс сатабылга үөрэнэр наадатын өйдүүр уонна онно дьулуһар баҕата күүһүрэр.

Ыытыллыбыт үлэ көрүҥнэрэ:

1. Хас сарсыарда аайы саҥа күнү айхаллыыр алгыс ыытыллар, бу дьаһал айыылардыын сибээһи күүһүрдэр үтүө дьайыылаах;

2. Күннэтэ уһун перемена5а хомуска дьүрүһүтэ оонньуурбут, үгэскэ кубулуйан, улахан уоскулаҥ буолар;

3. Түөлбэ биллиилээх дьоннорун үлэлэрин, олохторун билиһиннэрии. Ол курдук сахалартан бастакы романист суруйааччы С.С.Яковлев - Эрилик Эристиин; энтузиаст- краевед М.К. Кириллин, Ленин орденын кавалера, өр сылларга Эрилик Эристиин совхоһу салайбыт Р.А. Филиппов туһунан кэпсэтии, «Кылыһах» ансамбыл талааннаах тойуксутун, ырыаһытын, сцена ветерана Н.Н. Григорьевы дьоро күммүтүгэр ыалдьыттааһынын тэрийбиппит. Таатта үрэх талааннаах уолаттара диэн, дьоро киэһэ тэрийэн, биһирэбил ылбыппыт, Улуу Кыайыы 70 сыллаах үбүлүөйүн көрсө алын сүһүөх оскуола уолаттарын уус-уран ааҕыы күрэхтэригэр орто оскуола библиотекарынаан Матвеева З.Н. республикатааҕы «Уолан ааҕыылара» күрэххэ 3м буолары ситиспиппит.

4. Оҕолору чинчийэр үлэҕэ кытыннарыы. Оҕо майгытын, дьоҕурун, дьарыгын, инники идэтин үгүс өттүн төрөппүттэриттэн утумнуур. Кинилэртэн бэйэтэ да билбэтинэн үөрэнэрэ, уґуйуллара үгүс буолар. Онон дакылааттарбыт тематын оҕоҕо бэйэтигэр сыһыаннаах, дьүөрэлээх өттүн талан бэлэмнэннибит.

Норуот педагогиката олус үчүгэйдик олоҥхоҕо көстөр. Олоҥхону саха үөрэҕэ диэн ааттыыллар Онон аан бастаан үлэбитин олоҥхону үөрэтииттэн саҕалаабыппыт. Олоҥхо ыалын олоҕун-дьаһаҕын, үгэстэрин, айыылары кытта сибээстэрин үөрэппиппит уонна “Олоҥхо ыалын төрүттэрэ», Олоҥхо үс дойдута, «Аал Луук мас суолтата», «Олоҥхо уонна география ситимэ», «Чакыр олоҥхоһуттара» тиэмэлэринэн дакылааттары суруйан араас таһымнаах НПК-га кытталлар.

«Саха сылгыта» тиэмэнэн Марков Алик үлэлиир. Кини саха сылгытын уратыларын, туһатын, Чакырга сылгы иитиитин туругун үөрэтэ сылдьар.

Онтон дьиэ тутуута ханнык баҕарар эр киһи төрүт дьарыга. Уол оҕо эрдэттэн толкуйдуу, уһана үөрэннэҕинэ кэлин дьиэ-уот туттарыгар туһалаах буолуо. Бу тиэмэнэн үһүс кылаас үөрэнээччитэ Еремеев Ваня үлэлиир. Эһэтэ, аҕата, кини бииргэ төрөөбүттэрэ бары уус дьон. Дьиэ тутуутун сэҥээрэр. Дьиэ тутуутугар туттуллар сиэри - туому, Чакырга тутуу сайдыытын, дьиэ тутуутун түһүмэхтэрин, удьуорун, олоҕун утумнааһыны үөрэттибит. Кыра киһиэхэ олус үгүс матырыйаалы хомуйдубут.

Саха норуота эти-сиини сайыннарыыга, доруобуйатын харыстаныыга эмиэ туспа күрүүлээх, үгэстээх. Оҕотун харыстанарга, чэгиэн буоларга эрчийэр. Онон билиҥҥи тирээн турар кыһалҕаны быһаарар суолталаах «Тииһи көрүү-харайыы» тиэмэнэн төрдүс кылаас үөрэнээччитэ Адамова Аля үлэтин саҕалаата. Киниэхэ оскуола медицинскэй үлэһиттэрэ көмөлөспүттэрэ.

2.Төрүт дьарыкка, сатабылга уһуйуу.

Бу үлэбит көрүҥэр биһиэхэ түөлбэбит биир тарбахха баттанар уран тарбахтаах иистэнньэҥэ Адамова А.К. салайыытынан «Олоҥхо персонажтара» тарбах театрын куукулаларын оҥордубут. Быйыл «Мин түөлбэм» тиэмэнэн түөрт дьыл кэмнэринэн арахсан хартыыналары оҥорор былааннаахпыт. Бу дьарыктарга оҕолор үөрэ-көтө дьарыктаналлар, оҥорбут оҥоһуктарыттан дуоһуйууну ылаллар.

Оҕону норуот культуратыгар уһуйуу үс кэрдиистээх:

Маҥнайгынан, оҕолору уус, иистэнньэҥ о. д. а. сатабылынан уһуйуу.

Иккиһинэн, идэни таларга суолталаах.

Үсүһүнэн, уһуйуу чыпчаала – оҕо талаанын арыйыы.

Ситиһиилэр:

Бу үлэм түмүгэр элбэх о5о араас таһымнаах олимпиадаларга, күрэхтэргэ ситиһиилээхтик кытталлар. Ол курдук :«Русский медвежонок – языкознание для всех», «Аниграф и художественная графика» фестивальга - 3 о5о лауреат, «Содружество» Бүтүн Россиятаа5ы конкурска Марков Алик Гран При буолбуттара.

Ф.И.О. семей

Год

Тема

Место проведения

Результат

1

Петрова Тоня

2011

«Орто дойду оло5о»

«Тыа сирин сайдар кэскилэ»

Г. Якутск

III м.

2

Матвеева Сайаана

2012

Сибэкки уонна мин

НПК «Эрилик аа5ыылара»

с. Чакыр

сертификат

3

Филиппова Сайыына

2012

«Дьаакыбылап аатынан холкуос ыччаттара билигин»

НПК «Эрилик аа5ыылара» с. Чакыр

НПК «Шаг в Будущее» с. Чурапча

II м

4

Бельчусова Лена

2012

«Көтөрү иитии – ыал экономикатыгар сабыдыала»

НПК «Шаг в Будущее»

с. Чурапча

Сертификат

биһирэбил

5

Оконешникова Мая

2012

«Кыптыый тойуга»

НПК «Эрилик аа5ыылара»

с. Чакыр

III м.

6

Адамов Өркөн

2012

«До5орум - Суолдьут»

НПК «Эрилик аа5ыылара»

с. Чакыр

I м

7

Васильева Катя

2012

«О5уруоччут Митэрэкээн»

НПК «Эрилик аа5ыылара»

с. Чакыр

II м

8

Попова Сайаана

2012

Чакыр олоңхоһуттара

НПК «Эрилик аа5ыылара»

с. Чакыр

I м

9

Адамов Өркөн


2014

«Олоңхо үс дойдута»

НПК «Түөлбэ олоңхо» с. Чурапча.

сертификат




Автор
Дата добавления 02.02.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров111
Номер материала ДВ-404712
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх