Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Биология / Рабочие программы / Рабочая программа по биологии 8 класс
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Биология

Рабочая программа по биологии 8 класс

библиотека
материалов

hello_html_m1b90442c.jpg


ПОЯСНИТЕЛЬНАЯ ЗАПИСКА


Рабочая программа учебного предмета составлена на основе следующих нормативно-правовых документов:

1 № 273- ФЗ от 29.12.2012 «Об образовании в Российской Федерации».

2. Федеральный компонент государственного стандарта общего образования (утвержден приказом Минобразования России от 05.03 2004 г. № 1089). Федеральный государственный образовательный стандарт среднего (полного) общего образования, утвержденного Приказом Министерства образования и науки России от 17.05.2012 №413;

3. Закон Республики Татарстан «Об образовании» ( в действующей редакции).

4. Учебный план МБОУ «Верхнесиметская средняя общеобразовательная школа Сабинского муниципального района Республики Татарстан» на 2015-2016 учебный год.

5. Основная образовательная программа основного общего образования МБОУ «Верхнесиметская средняя общеобразовательная школа Сабинского муниципального района Республики Татарстан»

6. Пример­ная программа основного общего образования по биологии и Программы основного общего образо­вания по биологии для 8 класса «Человек и его здоровье» авторов В.В.Пасечника, В.В.Латюшина. В.М.Пакуловой //Программы для общеобразовательных учреждений.Биология, 5-11 классы.-М.: Дрофа, 2009./1, полностью отражающей содержание Примерной программы с дополнения­ми, не превышающими требования к уровню подготовки обучающихся.

Согласно действующему Базисному учебному плану рабочая программа для 8-го класса предусматривает обучение биологии в объеме 2 часа в неделю.

В 8-м классе получают знания о человеке как о биосоциальном существе, его становлении в процессе антропогенеза и формировании социальной среды. Определение систематического положения человека в ряду живых существ, его генетическая связь с животными предками позволяет осознать учащимися единство биологических законов, их проявление на разных уровнях организации, понять взаимосвязь строения и функций органов и систем и убедиться в том, что выбор того или иного сценария поведения возможен лишь в определенных границах, за пределами которых теряется волевой контроль, и процессы идут по биологическим законам, не зависящим от воли людей. Таким образом, выбор между здоровым образом жизни и тем, который ведет к болезни, возможен лишь на начальном этапе. Отсюда следует важность знаний о строении и функциях человеческого тела, о факторах, укрепляющих и нарушающих здоровье человека. Методы самоконтроля, способность выявить возможные нарушения здоровья и вовремя обратиться к врачу, оказать при необходимости доврачебную помощь, отказ от вредных привычек – важный шаг к сохранению здоровья и высокой работоспособности. В курсе уделяется большое внимание санитарно-гигиенической службе, охране природной среды, личной гигиене.

Включение сведений по психологии позволит более рационально организовать учебную, трудовую, спортивную деятельность и отдых, легче вписаться в коллектив сверстников и стать личностью.

Изучение биологии на ступени основного общего образования направлено на достижение следующих целей:

  1. освоение знаний человеке как биосоциальном существе; о роли биологической науки в практической деятельности людей; методах познания человека;

  2. овладение умениями применять биологические знания для объяснения процессов и явлений живой природы, жизнедеятельности собственного организма; использовать информацию о современных достижениях в области биологии и экологии, о факторах здоровья и риска; работать с биологическими приборами, инструментами, справочниками; проводить наблюдения за биологическими объектами и состоянием собственного организма, биологические эксперименты;

  3. развитие познавательных интересов, интеллектуальных и творческих способностей в процессе проведения наблюдений за своим организмом, биологических экспериментов, работы с различными источниками информации;

  4. воспитание позитивного ценностного отношения к собственному здоровью и здоровью других людей; культуры поведения в природе;

  5. иcпользование приобретенных знаний и умений в повседневной жизни для заботы о собственном здоровье, оказания первой помощи себе и окружающим; оценки последствий своей деятельности по отношению к природной среде, собственному организму, здоровью других людей; для соблюдения правил поведения в окружающей среде, норм здорового образа жизни, профилактики заболеваний, травматизма и стрессов, вредных привычек, ВИЧ-инфекции.

Результаты изучения курса «Биология» в 8 классе полностью соответствуют стандарту. Требования направлены на реализацию деятельностного, практикоориентированного и личностно ориентированного подходов: освоение учащимися интеллектуальной и практической деятельности; овладение знаниями и умениями, востребованными в повседневной жизни, позволяющими ориентироваться в окружающем мире, значимыми для сохранения окружающей среды и собственного здоровья.

Принципы отбора основного и дополнительного содержания в рабочую программу связаны с преемственностью целей образования на различных ступенях и уровнях обучения, логикой внутрипредметных связей, а также возрастными особенностями развития учащихся.

Рабочая программа для 8 класса предусматривает изучение материала в следующей последовательности. На первых уроках рассматривается биосоциальная природа человека, определяется место человека в природе, раскрывается предмет и методы анатомии, физиологии и гигиены, приводится знакомство с разноуровневой организацией организма человека. На последующих уроках дается обзор основных систем органов человека, вводятся сведения о нервной и гуморальной регуляции деятельности организма человека, их связи, об обмене веществ, об анализаторах, поведении и психике. На последних занятиях рассматривается индивидуальное развитие человека, наследственные и приобретенные качества личности.

Система уроков ориентирована не столько на передачу «готовых знаний», сколько на формирование активной личности, мотивированной на самообразование, обладающей достаточными навыками и психологическими установками к самостоятельному поиску, отбору, анализу и использованию информации. Особое внимание уделяется познавательной активности учащихся, их мотивированности к самостоятельной учебной работе. В связи с эти предлагается работа с тетрадью с печатной основой.

В тетрадь включены вопросы и задания, в том числе в виде схем и таблиц, в форме лабораторных работ, немых рисунков. Работа с немыми рисунками позволит диагностировать сформированность умения узнавать (распознавать) системы органов. Органы и другие структурные компоненты человека. Работа с таблицами и познавательные задачи, требующие от ученика размышлений или отработки навыков сравнения, сопоставления выполняются в качестве домашнего задания.

Колесов Д.В., Маш Р.Д.Беляев И.Н. Биология. Человек. 8 кл.: Рабочая тетрадь к учебнику «Биология. Человек» 8 класс. – М.: Дрофа

Рабочая программа ориентирована на учебник:

Колесов Д.В., Маш Р.Д. Биология. Человек. 8 кл. – М.: Дрофа, 2010.(Гриф: Рекомендовано МО РФ)

.

Содержание программы

Человек и его здоровье

8 класс

(70 часов, 2 часа в неделю)


Введение (1 час)


Значение знаний об особенностях строения и жизнедеятельности организма человека для самопознания и сохранения здоровья. Науки, изучающие организм человека: анато­мия, физиология, психология и гигиена. Их ста­новление и методы исследования.

РАЗДЕЛ 1

Происхождение человека (3 часа)


Место человека в систематике. Доказательства животного происхождения человека. Основные этапы эволюции человека. Влияние биологических и социальных факторов на нее. Человеческие расы. Человек как вид.


Демонстрация модели «Происхождение челове­ка», моделей остатков древней культуры человека.


РАЗДЕЛ 2

Строение и функции организма (57 часов)


Тема 2.1.

Общий обзор организма (1 час)

Уровни организации. Структура тела. Органы и системы органов.

• Лабораторная работа

Распознавание на таблицах органов и систем органов человека


Тема 2.2.

Клеточное строение организма. Ткани (5 часов)

Внешняя и внутренняя среда организма. Стро­ение и функции клетки. Роль ядра в передаче на­следственных свойств организма. Органоиды клет­ки. Деление. Жизненные процессы клетки: обмен веществ, биосинтез и биологическое окисление. Их значение. Роль ферментов в обмене веществ. Рост и развитие клетки. Состояние физиоло-гического по­коя и возбуждения.

Ткани. Образование тканей. Эпителиальные, со­единительные, мышечные, нервная ткани. Стро­ение и функция нейрона. Синапс. Ткани, органы, системы органов, их взаимосвязь как основа целостности многоклеточного организма.



Демонстрация разложения пероксида водорода ферментом каталазой.

• Лабораторная работа

Рассматривание клеток и тканей в оптический микроскоп. Микропрепараты клетки, эпителиаль­ной, соединительной, мышечной и нервной тканей.


Тема 2.3.

Рефлекторная регуляция органов

и систем организма (1 час)

Центральная и периферическая части нервной системы. Спинной и головной мозг. Нервы и нервные узлы. Рефлекс и рефлекторная дуга. Нейрон­ные цепи. Процессы возбуждения и торможения, их значение. Чувствительные, вставочные и испол­нительные нейроны. Прямые и обратные связи. Роль рецепторов в восприятии раздражений.

• Лабораторные работы

Самонаблюдение мигательного рефлекса и усло­вия его проявления и торможения. Коленный рефлекс и др.


Тема 2.4.

Опорно-двигательная система (7 часов)


Скелет и мышцы, их функции. Химический со­став костей, их макро- и микростроение, типы кос­тей. Скелет человека, его приспособление к прямохождению, трудовой деятельности. Изменения, связанные с развитием мозга и речи. Типы соеди­нений костей: неподвижные, полуподвижные, по­движные (суставы).

Строение мышц и сухожилий. Обзор мышц че­ловеческого тела. Мышцы-антагонисты и синергисты. Работа скелетных мышц и их регуляция. Понятие о двигательной единице. Изменение мыш­цы при тренировке, последствия гиподинамии. Энергетика мышечного сокращения. Динамическая и статическая работа.

Причины нарушения осанки и развития плоско­стопия. Их выявление, предупреждение и исправ­ление.

Первая помощь при ушибах, переломах костей и вывихах суставов. Приемы оказания первой помощи себе и окружающим при травмах опорно-двигательной системы. Предупреждение травматизма.

Демонстрация скелета и муляжей торса человека, черепа, костей конечностей, позвонков, распилов костей, приемов первой помощи при травмах.

• Лабораторные работы

Измерение массы и роста своего организма

Изучение внешнего вида отдельных костей

Микроскопическое строение кости.

Утомление при статической и динамической ра­боте.

Мышцы человеческого тела (выполняется либо в классе, либо дома).

Выявление нарушений осанки.

Выявление плоскостопия (выполняется дома).

Самонаблюдение работы основных мышц, роль плечевого пояса в движениях руки.


Тема 2.5.

Внутренняя среда организма (3 часа)


Транспорт веществ. Компоненты внутренней среды: кровь, ткане­вая жидкость, лимфа. Их взаимодействие. Гомеостаз. Состав крови: плазма и форменные элементы (тромбоциты, эритроциты, лейкоциты). Их функ­ции. Свертывание крови. Роль кальция и витамина К в свертывании крови. Анализ крови. Малокро­вие. Кроветворение.

Борьба организма с инфекцией. Иммунитет. Факторы, влияющие на иммунитет. Защитные барьеры организма. Луи Пастер и И. И. Мечников. Значение работ Л. Пастера и И.И. Мечникова в области иммунитета. Антигены и антитела. Специфи­ческий и неспецифический иммунитет. Иммуни­тет клеточный и гуморальный. Иммунная систе­ма. Роль лимфоцитов в иммунной защите. Фагоци­тоз. Воспаление. Инфекционные и паразитарные болезни. Ворота инфекции. Возбудители и перенос­чики болезни. Бацилло- и вирусоносители. Те­чение инфекционных болезней. Профилактика. Иммунология на службе здоровья: вакцины и ле­чебные сыворотки. Естественный и искусствен­ный иммунитет. Активный и пассивный иммуни­тет. Тканевая совместимость. Переливание крови. Группы крови. Резус-фактор. Пересадка органов и тканей.

• Лабораторная работа

Рассматривание крови человека и лягушки под микроскопом.


Тема 2.6.

Кровеносная и лимфатическая системы

организма (6 часов)

Органы кровеносной и лимфатической систем, их роль в организме. Строение кровеносных и лим­фатических сосудов. Круги кровообращения. Стро­ение и работа сердца. Автоматизм сердца. Движе­ние крови по сосудам. Регуляция кровоснабжения органов. Артериальное давление крови, пульс. Значение лимфообращения. Связь кровеносной и лимфатической систем. Ги­гиена сердечно-сосудистой системы. Доврачебная помощь при заболевании сердца и сосудов. Первая помощь при кровотечениях



Демонстрация моделей сердца и торса человека, приемов измерения артериального давления по ме­тоду Короткова, приемов остановки кровотечений.

• Лабораторные работы

Подсчет ударов пульса в покое и при физической нагрузке

Измерение кровяного давления

Изучение приемов остановки капиллярного, артериального и венозного кровотечений

Положение венозных клапанов в опущенной и поднятой руке. Изменения в тканях при перетяж­ках, затрудняющих кровообращение. Определе­ние скорости кровотока в сосудах ногтевого ложа. Опыты, выясняющие природу пульса. Функци­ональная проба: реакция сердечно-сосудистой сис­темы на дозированную нагрузку.


Тема 2.7.

Дыхательная система (4 часа)

Значение дыхания. Строение и функции органов дыхания. Голосообразование. Инфекционные и ор­ганические заболевания дыхательных путей, мин­далин и околоносовых пазух, профилактика, до­врачебная помощь. Газообмен в легких и тканях. Механизмы вдоха и выдоха. Нервная и гумораль­ная регуляция дыхания. Чистота атмосферного воздуха как фактор здоровья. Охрана воздушной среды. Функциональные возможности дыхательной сис­темы как показатель здоровья: жизненная емкость легких.

Выявление и предупреждение болезней органов дыхания. Предупреждение распространения инфекционных заболеваний и соблюдение мер профилактики для защиты собственного организма. Флюорография. Туберкулез и рак лег­ких. Первая помощь при отравлении угарным газом, утопающему, при удушении и заваливании землей, электротравме. Клиническая и биологическая смерть. Искусственное дыхание и непрямой массаж сердца. Реанимация. Влияние курения и других вредных привычек на организм.


Демонстрация модели гортани; модели, поясняю­щей механизм вдоха и выдоха; приемов определе­ния проходимости носовых ходов у маленьких де­тей; роли резонаторов, усиливающих звук; опыта по обнаружению углекислого газа в выдыхаемом воздухе; измерения жизненной емкости легких; приемов искусственного дыхания.

• Лабораторные работы

Определение частоты дыхания

Измерение обхвата грудной клетки в состоянии вдоха и выдоха. Функциональные пробы с задерж­кой дыхания, на вдохе и выдохе.


Тема 2.8.

Пищеварительная система (6 часов)

Пищевые продукты и питательные вещества, их роль в обмене веществ. Значение пищеварения. Строение и функции пищеварительной системы: пищеварительный канал, пищеварительные же­лезы. Пищеварение в различных отделах пище­варительного тракта. Регуляция деятельности пищеварительной системы. Исследования И.П.Павлова в области пищеварения. Пища как биологическая основа жизни. Профилактика гепатита и кишечных инфекций.

Заболевания органов пищеварения, их профилактика. Гигиена органов пищеварения. Предупреждение желудочно-ки­шечных инфекций и гельминтозов. Доврачебная помощь при пищевых отравлениях.


Демонстрация торса человека.

• Лабораторная работа

Изучение действия желудочного сока на белки, действия слюны на крахмал

Действие ферментов слюны на крахмал.

Самонаблюдения: определение положения слюн­ных желез; движение гортани при глотании.


Тема 2.9.

Обмен веществ и энергии (3 часа)

Обмен веществ и энергии — основное свойство всех живых существ. Пластический и энергетиче­ский обмен. Обмен белков, жиров, углеводов, воды и минеральных солей. Заменимые и незаменимые аминокислоты, микро- и макроэлементы. Роль ферментов в обмене веществ. Витамины. Проявление авитаминозов и меры их предупреждения.

Энерго­траты человека и пищевой рацион. Нормы и ре­жим питания. Основной и общий обмен. Энергети­ческая емкость пищи. типа кожи с помощью бумажной салфетки; опреде­ление совместимости шампуня с особенностями местной воды.


• Лабораторные работы

Определение норм рационального питания

Установление зависимости между нагрузкой и уровнем энергетического обмена по результатам функциональной пробы с задержкой дыхания до и после нагрузки.

Составление пищевых рационов в зависимости от энерготрат.


Тема 2.10.

Покровные органы. Теплорегуляция (3 часа)

Наружные покровы тела человека. Строение и функция кожи. Ногти и волосы. Роль кожи в об­менных процессах, рецепторы кожи, участие в теплорегуляции. Уход за кожей, ногтями и волосами в зависимости от типа кожи. Гигиена одежды и обуви.

Причины кожных заболеваний. Грибковые и па­разитарные болезни, их профилактика и лечение у дерматолога. Травмы: ожоги, обморожения. Приемы оказания первой помощи себе и окружающим при травмах, ожогах, обморожениях и их профилактика.

Тер­морегуляция организма. Закаливание. Доврачеб­ная помощь при общем охлаждении организма. Первая помощь при тепловом и солнечном ударе.


Демонстрация рельефной таблицы «Строение ко­жи».

Самонаблюдения: рассмотрение под лупой тыль­ной и ладонной поверхности кисти; определение типа кожи с помощью бумажной салфетки; определение совместимости шампуня с особенностями местной воды.


Тема 2.11.

Выделительная система (1 час)

Значение органов выделения в поддержании гомеостаза внутренней среды организма. Органы мочевыделительной системы, их строение и функ­ции. Строение и работа почек. Нефроны. Первич­ная и конечная моча. Заболевания органов выдели­тельной системы и их предупреждение. Мочеполовые инфекции, меры их предупреждения для сохранения здоровья.


Демонстрация модели почки, рельефной таблицы «Органы выделения».


Тема 2.12.

Нервная система человека (5 часов)

Нейро-гуморальная регуляция процессов жизнедеятельности организма. Значение нервной системы. Мозг и психика. Строение нервной системы: спинной и головной мозг — центральная нервная система; нервы и нерв­ные узлы — периферическая. Строение и функции спинного мозга. Строение головного мозга. Функ­ции продолговатого, среднего мозга, моста и моз­жечка. Передний мозг. Функции промежуточного мозга и коры больших полушарий. Старая и новая кора больших полушарий головного мозга. Аналитико-синтетическая и замыкательная функции ко­ры больших полушарий головного мозга. Доли больших полушарий и сенсорные зоны коры.

Соматический и автономный отделы нервной системы. Симпатический и парасимпатический под­отделы автономной нервной системы. Их взаимо­действие.


Демонстрация модели головного мозга человека.

• Лабораторные работы

Изучение строения головного мозга человека (по муляжам)

Пальценосовая проба и особенности движений, связанных с функциями мозжечка и среднего мозга.

Рефлексы продолговатого и среднего мозга; штриховое раздражение кожи — тест, определяю­щий изменение тонуса симпатической и парасим­патической системы автономной нервной системы при раздражении.


Тема 2.13.

Анализаторы (5 часов)

Анализаторы и органы чувств. Значение анали­заторов. Достоверность получаемой информации. Иллюзии и их коррекция. Зрительный анализа­тор. Положение и строение глаз. Ход лучей через прозрачную среду глаза. Строение и функции сет­чатки. Корковая часть зрительного анализатора. Бинокулярное зрение. Гигиена зрения. Преду­преждение глазных болезней, травм глаза. Преду­преждение близорукости и дальнозоркости. Кор­рекция зрения. Слуховой анализатор. Значение слуха. Строение и функции наружного, среднего и внутреннего уха. Рецепторы слуха. Корковая часть слухового анализатора. Гигиена органов слу­ха. Причины тугоухости и глухоты, их предупреж­дение.

Органы равновесия, кожно-мышечной чувстви­тельности, обоняния и вкуса. Их анализаторы. Взаимодействие анализаторов.


Демонстрация моделей глаза и уха; опытов, вы­являющих функции радужной оболочки, хруста­лика, палочек и колбочек; обнаружение слепого пятна; определение остроты слуха; зрительные, слуховые, тактильные иллюзии.

• Лабораторная работа

Изучение изменения размера зрачка.

Опыты, выявляющие иллюзии, связанные с би­нокулярным зрением.


Тема 2.14.

Высшая нервная деятельность. Поведение.

Психика (5 часов)

Вклад отечественных ученых в разработку уче­ния о высшей нервной деятельности. И. М. Сеченов, И. П. Павлов, П.К.Анохин. Открытие центрального торможе­ния. Безусловные и условные рефлексы. Безуслов­ное и условное торможение. Закон взаимной индук­ции возбуждения-торможения. Учение А. А. Ух­томского о доминанте.

Врожденные программы поведения: безуслов­ные рефлексы, инстинкты, запечатление. Приоб­ретенные программы поведения: условные рефлек­сы, рассудочная деятельность, динамический сте­реотип.

Биологические ритмы. Сон и бодрствование. Стадии сна. Сновидения. Особенности высшей неявной деятельности человека: речь и сознание, трудовая деятельность. Потребности людей и жи­вотных. Речь как средство общения и как средство организации своего поведения. Внешняя и внут­ренняя речь. Роль речи в развитии высших психи­ческих функций. Осознанные действия и инту­иция.

Познавательные процессы: ощущение, восприя­тие, представления, память, воображение, мышле­ние.

Волевые действия, побудительная и тормозная функции воли. Внушаемость и негативизм. Эмо­ции: эмоциональные реакции, эмоциональные со­стояния и эмоциональные отношения (чувства). Внимание. Физиологические основы внимания, виды внимания, его основные свойства. Причины рассеянности. Воспитание внимания, памяти, во­ли. Развитие наблюдательности и мышления. Роль обучения и воспитания в развитии психики и поведения человека. Рациональная организация труда и отдыха.


Демонстрация безусловных и условных рефлек­сов человека по методу речевого подкрепления;

двойственных изображений, иллюзий установки; выполнение тестов на наблюдательность и внима­ние, логическую и механическую память, консер­ватизм мышления и пр.

• Лабораторные работы

Выработка навыка зеркального письма как при­мер разрушения старого и выработки нового дина­мического стереотипа.

Изменение числа колебаний образа усеченной пирамиды при непроизвольном, произвольном вни­мании и при активной работе с объектом.


Тема 2.15.

Железы внутренней секреции

(эндокринная система) (2 часа)

Железы внешней, внутренней и смешанной сек­реции. Свойства гормонов. Взаимодействие нерв­ной и гуморальной регуляции. Промежуточный мозг и органы эндокринной системы. Гормоны ги­пофиза и щитовидной железы, их влияние на рост и развитие, обмен веществ. Гормоны половых же­лез, надпочечников и поджелудочной железы. Причины сахарного диабета.

Демонстрация модели черепа с откидной крыш­кой для показа местоположения гипофиза; модели гортани с щитовидной железой, почек с надпочеч­никами.


РАЗДЕЛ 3

Индивидуальное развитие организма

(5 часов)

Жизненные циклы организмов. Бесполое и по­ловое размножение. Преимущества полового раз­множения. Мужская и женская половые системы. Сперматозоиды и яйцеклетки. Роль половых хромосом в определении пола будущего ребенка. Мен­струации и поллюции. Образование и развитие за­родыша: овуляция, оплодотворение яйцеклетки, укрепление зародыша в матке. Развитие зародыша и плода. Беременность и роды. Биогенетический закон Геккеля — Мюллера и причины отступления от него. Влияние наркогенных веществ (табака, ал­коголя, наркотиков) на развитие и здоровье чело­века.

Наследственные и врожденные заболевания и за­болевания, передающиеся половым путем: СПИД, сифилис и др. Их профилактика.

Развитие ребенка после рождения. Новорожден­ный и грудной ребенок, уход за ним. Половое соз­ревание. Биологическая и социальная зрелость. Вред ранних половых контактов и абортов.

Индивид и личность. Темперамент и характер. Самопознание, общественный образ жизни, меж­личностные отношения. Стадии вхождения лич­ности в группу. Интересы, склонности, способнос­ти. Выбор жизненного пути.

Культура отношения к собственному здоровью и здоровью окружающих. Соблюдение санитарно-гигиенических норм и правил здорового образа жизни. Укрепление здоровья: аутотренинг, закаливание, двигательная активность. Влияние физических упражнений на органы и системы органов. Факторы риска: стрессы, гиподинамия, переутомление, переохлаждение. Вредные и полезные привычки, их влияние на состояние здоровья.

Человек и окружающая среда. Социальная и природная среда, адаптация к ней человека. Значение окружающей среды как источника веществ и энергии. Зависимость здоровья человека от состояния окружающей среды. Соблюдение правил поведения в окружающей среде, в опасных и чрезвычайных ситуациях как основа безопасности собственной жизни. Культура отношения к собственному здоровью и здоровью окружающих.

• Лабораторные работы

Анализ и оценка влияния факторов окружающей среды, факторов риска на здоровье


Демонстрация тестов, определяющих типы тем­пераментов.

Перечень учебно-методического обеспечения

Основные нормативные документы, определяющие структуру и содержание учебного предмета «Биология»:

- Федеральный компонент государственных стандартов основного общего и среднего (полного) общего образования по биологии (приказ МО России №1089 от 5 марта 2004 г.);

Программно-методическое и дидактическое обеспечение преподавания биологии.

Программа учебной дисциплины является системообразующим компонентом УМК.

Остальные элементы носят в нем подчиненный характер и создаются в соответствии с программой.

Рабочая программа ориентирована на использование учебника:

Колесов Д.В., Маш Р.Д. Биология. Человек. 8 кл. – М.: Дрофа, 2010.(Гриф: Рекомендовано МО РФ)

тетради с печатной основой:

Колесов Д.В., Маш Р.Д.Беляев И.Н. Биология. Человек. 8 кл.: Рабочая тетрадь к учебнику «Биология. Человек» 8 класс. – М.: Дрофа

а также методических пособий для учителя:

1) О.А.Пепеляева, И.В.Сунцова. Поурочные разработки по биологии. Человек.М.: “Вако” 2014

Электронные издания:

Интернет ресурсы:

«Единая коллекция Цифровых Образовательных Ресурсов» (набор цифровых ресурсов к учебникам линии В.В. Пасечника) (http://school-collection.edu.ru/).

  1. www.bio.1september.ru– газета «Биология» -приложение к «1 сентября».

  2. http://ebio.ru/ - Электронный учебник «Биология». Содержит все разделы биологии: ботанику, зоологию, анатомию и физиологию человека, основы цитологии и генетики, эволюционную теорию и экологию. Может быть рекомендован учащимся для самостоятельной работы.

  3. http://biology.ru Сайт является Интернет – версией учебного курса на компакт-диске "Открытая Биология". Физикон 2005-2012г.


  1. http://interneturok.ru/ru/school/biology/10-klass Интернет уроки.

  2. http://www.ege.edu.ru/ Официальный информационный портал Единого Государственного Экзамена



Тема

Дәрес тибы

Укучылар нәрсә белергә һәм өйрәнергә тиеш?

Максат

Сүзлек

эше

Дәрес саны

Лаборатор эш


План

Факт


КЕРЕШ (2 сәг.)




1/1

Кеше организмын өйрәнә торган фәннәр.Кеше организмын өйрәнү методлары, аларның әһәмияте һәм үз тормышыңда куллану.

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Кешенең табигатен һәм аның сәламәтлеген саклауны өйрәнә торган фәннәрнең формалашуы, анатомия, физиология, психология һәм гигиена методлары турында белергә тиеш;

Килеп туган проблемаларны чишү өчен, фән тәкъдим иткән методлардан файдаланырга һәм, кирәк булганда киңәшү өчен, тиешле белгечләрне сайларга өйрәнергә тиеш.

Кеше организмын өйрәнүче фәннәр: анатомия, гигиена, психология, физиология турында укучыларда күзаллау формалаштыру, шушы тошенчәләргә билгеләмәләр бирү.

Анатомия, физиология, психология, гигиена.

1




2/2

Кеше турында фәннәрнең формалашуы

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларда кеше организмының төзелеше һәм функцияләре турындагы белемнәрнең үсеш тарихы турында күзаллау булдыру


1





КЕШЕНЕҢ КИЛЕП ЧЫГЫШЫ (3 сәг.)




3/1

Органик систематикада кешенең урыны. Аның хайваннар белән охшашлыгы һәм аермасы.

(Белем һәм күнекмәләрне системалаштыру)

Иң борынгы, борынгы һәм беренче хәзерге кешеләрнең төзелеше һәм тормышы, расалар һәм халыклар формалашуы турында белергә тиеш;

Тере организмнарның ырудашлыгын дәлилләү өчен, чагыштырма-анатомик, физиологик һәм эмбриологик методлардан файдаланырга өйрәнергә тиеш.

Укучыларны кешенең төп үзенчәлекләре белән таныштыру; органик дөнья системасында кешенең тоткан урынын билгеләү

Таксоннар, рудиментлар, атавизмнар

1




4/2

Кешенең тарихи үткәне.

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

(Катнаш дәрес)

Кешенең килеп чыгышы турында белемнәр формалаштыру, Кеше эволюциясенең төп этапларын укучыларга җиткерү; укучыларның фикерләү сәләтләрен үстерү.

Австралопитеклар, питекантроп, синантроп, неандерталец, кроманьонец.

1




5/3

Кеше расалары.

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Расалар турында белемнәр формалаштыру, аларның үзенчәлекләрен табарга өйрәтү. Фәнни күзаллауларда, гуманистик принципларда, экологик фикерләүдә биологик белемнәрне кулланырга өйрәтү.

Раса, расизм, экваториаль раса, Евразия расасы, Азия-Америка расасы

1





ОРГАНИЗМНЫҢ ТӨЗЕЛЕШЕ (6сәг.)




6/1

Организмга гомуми күзәтү. Кеше организмының төзелеше һәм тереклек процесслары.

(Катнаш дәрес)

Эчке органнарның ничек урнашуы, күзәнәкләр һәм тукымаларның кайда һәм ничек эшләве, нерв күзәнәкләре үз функцияләрен ничек башкаруы турында белергә тиеш;

Тәнегездә эчке органнарның кайда урнашканын белү өчен, анатомик рәсемнәрдән файдаланырга, микроскоп белән эш итәргә, күзәнәкләрне карарга, тукымаларны белергә, рефлексларны һәм аларның рефлектор дугаларын анализларга өйрәнергә тиеш.

Укучыларны органнар һәм органнар системасы белән таныштыру, аларның аерым функцияләрен һәм бер-берсенә бәйләнгәнлекләрен күрсәтү

Төзелеш дәрәҗәләре, структура, органнар, органнар системасы, эндокрин система, гормоннар, нерв импульслары.

1




7/2

Организмның күзәнәкчел төзелеше.

(Белем һәм кунекмәләрне системалаштыру)

Күзәнәк турында төшенчә бирү, Күзәнәк өлешләренең функцияләре белән таныштыру

Күзәнәк мембранасы, төш мембранасы, цитоплазма, органоид, эндоплазматик челтәр, Гольджи комплексы, лизосома, митохондрия, хромосома,

1




8/3

Күзәнәкнең төзелеше.

(Белем һәм кунекмәләрне системалаштыру)

Укучыларны күзәнәкнең төзелеше белән таныштыру, рәсемнән күзәнәкнең аерым өлешләрен тану күнекмәләрен булдыру

1




9/4

Тукымалар һәм органнар.

(Катнаш дәрес)

Укучыларга орган, тукыма төшенчәләрен җиткерү, аларның төп төрләре һәм типлары белән таныштыру; китап белән эшләү күнекмәләрен арттыру

Эпителиль, тоташтыргыч, шома һәм аркылы-буй мускул тукымалары, нерв тукымасы: нейронның тәне, дендритлар, аксон, нейроннар, нейроглия, нерв җепселе, синапс.

1




1 10/5

Рефлектор регуляция

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)


Рефлекс, һәм рефлектор дуга турында төшенчә бирү, китап белән мөстәкыйль эшләү күнекмәләрен арттыру

НС үзәк һәм периферик өлешләре, рефлекс, рефлектор дуга, рецептор, сизүче, арадаш, башкаручы нейроннар, эшче орган.

1




11/6

Контроль эш№1: «Кеше организмының төзелеше»

(Белем һәм кунекмәләрне гомумиләштерү)

Укучыларның белем-кунекмәләрен бәяләү.


1





ТЕРӘК-ХӘРӘКӘТ СИСТЕМАСЫ (7сәг.)




12/1

Терәк һәм хәрәкәт.Терәк-хәрәкәт системасы, аның әһәмияте, составы. Сөякләрнең төзелеше.

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Скелет һәм мускулның төзелеш, функцияләре, организмның хезмәткә һәм туры басып йөрүгә җайлашуы, хәрәкәт мускуллары эшләвенең нерв регуляциясе, физик күнегүләрнең нәтиҗәлелеге һәм гиподинамиянең зарары турында белергә тиеш;

Сын-гәүдә торышындагы үзгәрешләрне һәм яссытабанлылыкны аера белергә, сөяк биртелгәндә яки сынганда, сеңер тартылганда һәм буын тайганда беренче ярдәм күрсәтергә өйрәнергә тиеш.

Скелет сөякләренең аерым бүлекләре белән таныштыру; аларның үзенчәлекләрен күрсәтү. Терәк-хәрәкәт системасының әһәмиятен аңлату, сөяк төзелеше белән таныштыру.

Скелет, мускуллар, сөяк өслеге, сөякнең тыгыз көпшәк матдәсе, җелек куышлыгы, кызыл җелек, сары җелек; сөяк тукымалары, сөяк пластинкалары, сөяк типлары: көпшә, көпшәк, яссы.

1

Лаборатор эш №1: «Сөякнең микроскопик төзелеше»



13/2

Кеше скелеты. Үзәк скелет

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларны скелет төзелеше белән таныштыруны дәвам итү; китап белән эшләү күнекмәләрен арттыру

Үзәк скелет, өстәмә скелет, баш сөягенең ми тартмасы һәм бит булеге, умыртка, умырткаара диск, умырткалыкның муен, күкрәк, бил, сигекүз, койрык булекләре; умыртка каналы, кукрәк читлеге, кабыргалар, кукрәк сөяге.

1




14/3

Пояслар һәм ирекле очлыклар скелеты: өстәмә скелет. Сөякләрнең тоташуы.

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Пояслар һәм ирекле очлыклар скелетына керүче сөяк исемнәре белән таныштыру, аларны скелеттан таба алу кунекмәләре булдыру.

Кулбаш поясы, кул сөякләре, чук сөякләре, оча поясы, аяк сөякләре, сөякләрнең тоташуы.

1




15/4

Мускулларның төзелеше.


(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Мускул тукымасының төзелеше һәм үзенчәлекләре турындагы белемнәрне гомумиләштерү; мускулларның төп төркемнәренә характеристика бирү

Мускулның юан олеше, башы һәм койрыгы, антагонист, синергист мускуллар, мускул бәйләмнәре, җепселе, фасцияләр.

1

Лаборатор эш №2: «Кеше тәненең мускуллары (практик эш)



16/5

Скелет мускулларының эшләве һәм аларның регуляцияләнүе.

(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Мускуллар эшчәнлегенә аңлатма бирү

Хәрәкәт берәмлеге, башкаручы нейрон, динамик һәм статик эш, гиподинамия.

1

Лаборатор эш №3: «Статик эшнең арытуы»



17/6

Сын-гәүдә. Яссытабанлылыкны булдырмау. (Катнаш дәрес)

Терәк һәм хәрәкәт аппаратларын формалаштыруда физик күнегүләрнең әһәмиятен күрсәтү, реаль мисаллар китерү

Сын-гәүдә, остеохондроз, сколиоз, яссытабанлылык.

1

Лаборатор эш№4: «Сын-гәүдә һәм яссытабанлылык»



18/7

Бәрелгәндә, сөяк сынганда һәм буын тайганда әйләнә-тирәдәгеләргә һәм үзеңә беренче ярдәм күрсәтү алымнары. (Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Кабатлау нигезендә имгәнү төрләрен характерлау; бу очракта беренче ярдәм күрсәтергә өйрәтү

Бәрелү, сыну, күгәреп чыгу, шин, сеңер тартылу, таю яки каймыгу.

1





ОРГАНИЗМНЫӉ ЭЧКЕ ТИРӘЛЕГЕ (3 сәг.)




19/1

Кан һәм организмның эчке тирәлегенең башка компонентлары. Организмның эчке тирәлегенең даимилегенең әһәмияте.(Катнаш дәрес)

Кан составы, лимфа һәм тукыма сыекчасы, иммун ситема, йогышлы авыруларның килеп чыгу сәбәпләре һәм профилактика ысуллары, кан салу, органнар күчереп утырту һәм тукыма сыешмаучанлыгын булдырмау турында белергә тиеш;

Канның формалы элементларын, йогышлы авыруларны аера белергә һәм аларның таралу юлларына чик куярга, авыру кузгатучы микроогранизмнарга каршы көрәшергә өйрәнергә тиеш.

Балаларны организмның эчке тирәлеге белән таныштыру, аның әһәмиятен ачыклау Кан плазмасы, аның функциялре, канның оюы турында белемнәр формалаштыру.


Кан, тукыма сыекчасы, лимфа, лимфа капилляры, лимфа тамыры, лимфа төене, эритроцит, лейкоцит, тимус, фагоцит, фагоцитоз, антигеннар, антитәнчекләр, тромбоцитлар, фибриноген, фибрин.

1




20/2

Организмның инфекциягә каршы торуы. Иммунитет. Иммунитетка тәэсир итүче шартлар.

(Катнаш дәрес)

Безнең организмның йогышлы авырулардан ничек саклануын укучыларга аңлату; иммунитетның төрләре, Иммунитетка тәэсир итүче шартлар

белән таныштыру

Иммунитет, иммун система, ялкынсыну, инфекцион авырулар, интерферон.

1




21/3

Иммунология сәламәтлек сагында.Л.Пастер һәм И.Мечниковның иммунитет өлкәсендәге хезмәтләренең әһәмияте.Кан группалары.Кан салу. (Катнаш дәрес).

Иммунитет турында танышуны дәвам итү. Вакцина табылу тарихы, дәвалау сывороткалары, табигый һәм ясалма иммунитет турында таныштыру. Кан группалары һәм аларның аермалы яклары турында белемнәр формалаштыру; кан салуның әһәмиятен күрсәтү

Иммунология, дәвалау сывороткалары, вакциналар, табигый һәм ясалма иммунитет, канн группалары, резус-фактор, донор, реципиент

1





КАН ҺӘМ ЛИМФА СИСТЕМАЛАРЫ (7 сәг.)




22/1

Организмның транспорт системалары. Матдәләр транспорты, кан әйләнеше һәм лимфа системасы.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Кан һәм лимфа системаларының үзара йогынтысы, йөрәкнең ничек эшләве һәм аны ничек ныгыту, йөрәк һәм кан тамырлары эшчәнлеген регуляцияләү, йөрәк эшчәнлеге бозылганда һәм кан киткәндә нәрсә эшләргә кирәклеге турында белергә тиеш;

Функциональ пробалар ярдәмендә үзегездә йөрәк һәм кан тамырлары системасының ни дәрәҗәдә күнеккәнлеген ачыкларга, пульс тибешләренең санын исәпләргә, кан киткәндә беренче ярдәм күрсәтергә, яраны эшкәртергә һәм микробларны зарарсызландыручы препаратларны кулланырга өйрәнергә тиеш.

Иммунитет һәм кан турындагы белемнәрне ныгыту; кан әйләнеше органнары белән таныштыру

Артерия, аорта, кан тамырлары, вена, лимфа капиллярлары, кесәсыман клапаннар.

1




23/2

Кан әйләнеше тугәрәкләре.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларның фикерләү сәләтләрен үстерү; физик камилләшүгә омтылыш тәрбияләү

Йөрәкнең йөрәгаллары һә карынчыклары, өске һәм аскы күп канлы веналар, үпкә артерияләре һәм капиллярлары, альвеолалар, үпкә веналары, артериаль кан, веноз кан, таҗсыман артерия.

1

Лаборатор эш№5: «Вена клапаннарының функциясе»



24/3

Йөрәкнең төзелеше һәм эшләве. (Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Яңа анотомик мәгълуматлар бирү; чагыштыру һәм гомумиләштерү күнекмәләре булдыру; санитар-гигиеник күнекмәләр тәрбияләү

Йөрәк пәрдәсе, капкачлы клапаннар, ярымайсыман клапаннар, автоматизм, йөрәк циклы, адреналин.

1




25/4

Канның тамырлар буйлап хәрәкәт итүе. Кан белән тәэмин ителүнең регуляцияләнүе(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Канның тамырлар буйлап хәрәкәтен анлату.

Канның артериаль басымы, пульс, гипертония, гипотония, спазмы, некроз, инсульт, инфаркт, тонометр, фонендоскоп.

1

Лаборатор эш№ 6: «Кан йөрешенең тизлеген тырнак йөзе тамырларында үлчәү»



26/5

Йөрәк-кан тамырлары системасы гигиенасы. Йөрәк һәм кан тамырлары авыруларында беренче ярдәм.(Катнаш дәрес).

Никотин һәм алькогольнең йөрәк һәм кан тамырларына зыянын ачыклау; авырулар вакытында беренче ярдәм күрсәтергә өйрәтү.

Йөрәк тибеше күләме, гангрена, стенокардия, ЭКГ, функциональ проба.

1

Лаборатор эш№7: «Функциональ проба»



27/6

Артериаль һәм веноз кан китү. Кан киткәндә беренче ярдәм күрсәтү алымнары.(Катнаш дәрес).

Кан китүнең төрләрен ачыкларга өйрәтү;

Эчке һәм тышкы кан китүләр, гематома, капилляр, веноз, артериаль кан китүләр, антисептик, жгут кан туктату бавы, кутыр.

1




28/7

Зачет




1





Сулыш системасы (4 сәг)






29/1

Сулыш. Сулыш системасы органнары; сулыш юллары, тавыш ясалу. Сулыш юллары авырулары һәм аның профилактикасы.

(Катнаш дәрес).

Сулыш органнарының төзелеше һәм функциясе, сулыш мускулларын ныгыту ысуллары һәм үпкәнең тереклек сыешлыгы, сулыш системасы органнары авыруларын булдырмау, суга батканда, җир ишелмәләре астында калганда, электор тогы сукканда беренче ярдәм чаралары, клиник һәм биологик үлем, реанимация ысуллары: ясалма сулыш алдыру һәм йөрәккә тышкы массаж ясау турында белергә тиеш;

Миндалина һәм аденоидларның нинди халәттә булуын ачыкларга, күкрәк читлеге әйләнәсен үлчәргә, сулыш функциональ пробалары үткәрергә, сулыш алу бозылганда табибка кадәр ярдәм күрсәтергә өйрәнергә тиеш.

Укучыларны сулыш органнарының төзелеше белән таныштыру;

Борын куышлыгы, йоткылык өсте, йоткылык, бугаз, тахея, бронх, үпкә, үпкә плеврасы, альвеола, тавыш ярылары, миндалиналар, тембр, аденоид, гайморит, фронтит, тонзиллит, дифтерия.

1




30/2

Үпкәләр. Үпкәдәге һәм тукымадагы сулыш.(Катнаш дәрес).

Сулыш системасы турында өйрәнүләрне дәвам итү; үпкәдә һәм тукымаларда газлар алмашын балаларга аңлаешлы итеп җиткерү

«Үпкә капкасы», стена яны плеврасы, плевраль куышлык, диффузия.

1




31/3

Сулыш алу һәм сулыш чыгару механизмы. Атмосфера һавасының чисталыгы – сәламәтлек факторы. Сөрем газы белән агуланганда беренче ярдәм(Катнаш дәрес).

Сулыш регуляциясен тәэмин итүче органнар турында балаларга җиткерү.

Сулыш үзәге, карбоксигемоглобин, респиратор, төтенле томан.

1




32/4

Сулыш системасының функциональ мөмкинлекләре – сәламәтлек күрсәткече. Сулыш органнарында була торган инфек авырулар һәм имгәнүләр (травмалар): профилактика, беренче ярдәм. Реанимация алымнары. (Катнаш дәрес).

Сулыш хәрәкәтләре һәм үпкәнең тереклек сыемы турында мәгълумат бирү; Сулыш юллары авырулары белән таныштыру; беренче ярдәм күрсәтергә өйрәтү

Үпкәнең тереклек сыешлыгы, үпкәнең калдык күләме, флюрография, үпкә туберкулезы, Кох таякчыгы, электротравма, клиник үлем, биологик үлем, ясалма сулыш алдыру, йөрәккә тышкы массаж.

1

Лаборатор эш №8: «Сулыш алганда һәм сулыш чыгарганда, күкрәк читлегенең колачын үлчәү»




АШКАЙНАТУ СИСТЕМАСЫ (7 сәг.)




33/1

Туклану. Азык- тереклекнең биологик нигезе. Ашкайнату системасы. Ашкайнатуда ферментларның роле.(Катнаш дәрес).

Ни өчен аксымнар, майлар һәм катлаулы углеводлар үзләренең состав өлешләренә таркалырга тиешлеге, ашкайнату органнарының төзелеше һәм функцияләре, аларның регуляцияләнүе, ашказаны-эчәк авырулары булганда, агуланганда һәм аппендицит вакытында нишләргә кирәклеге турында белергә тиеш;

Ашказанының, бавыр, аппендиксның (сукыр эчәкнең) кайда урнашуын ачыкларга, ашказаны-эчәк авыруларын аера белергә һәм, алар булган очракта, табибка кадәр беренче ярдәм күрсәтергә өйрәнергә тиеш.

Азык продуктларының үзенчәлекләрен ачу, организмда аларның ролен күрсәтү; Ашкайнату органнары белән таныштыру. Ашкайнату системасының төзелешен балаларга күрсәтү, функцияләрен ачыклау

Пластик алмашу, энергетик алмашу, ашкайнату, туклыклы матдәләр, азык продуктлары, АК, глицерин һәм май кислоталары, ашкайнату тракты, перистальтика, рацион.

1




34/2

Авыз куышлыгында ашкайнату.(Катнаш дәрес).

Никотин һәм алькогольнең авыз куышлыгына йогынтысын күрсәтү; авыз куышлыгын һәм тешләрне саклау кагыйдәләрен булдыру

Авыз куышлыгы, тәм рецепторлары, селәгәй бизләре, тешләр.

1




35/3

Ашказанында һәм уникеилле эчәктә ашкайнату. Ферментлар тәэсире.

(Катнаш дәрес).

Эчәклектә һәм ашказанында азыкның эшкәртелү процессы белән таныштыру. Укучыларны ашказанында азыкның ничек эшкәртелүе белән таныштыру; чагыштыру күнекмәләрен формалаштыруны дәвам итү

Үңәч, пепсин, сфинктер,12-50 эчәк, ашказаны асты бизе, трипсин, бавыр, үт, фермент, субстрат, дисбактериоз.

1

Лаборатор эш№9: «Селәгәйнең крахмалга тәэсире»



36/4

Нечкә һәм юан эчәклекнең функцияләре. Сеңү. Бавырның барьерлык роле. Аппендицит.(Катнаш дәрес).

Укучыларны туклыклы матдәләрнең сеңүе белән таныштыру; организмда бавырның һәм ашказаны асты бизенең ролен күрсәтү

Сеңү, капка венасы, бавыр, бавыр венасы, мочевина, перитонит.

1




37/5

Ашкайнатуның регуляцияләнүе И.И.Павловның ашкайнату өлкәсендәге тикшеренүләре..(Катнаш дәрес).

Ашкайнатуның нерв һәм гумораль регуляциясе белән таныштыру. И.И.Павловның шартлы һәм шартсыз рефлексларын аңлату.

Фистула, шартсыз һәм шартлы рефлекслар, ялган ашату.

1




38/6

Ашкайнату органнары гигиенасы. Ашказаны-эчәк инфекцияләрен һәм гепатитны кисәтү.(Катнаш дәрес).

Шәхси гигиена һәм туклану режимы турында белемнәр формалаштыру; ашказаны-эчәк авыруларының һәм гепатитның нәрсәдән килеп чыгуын ачыклау, аларны кисәтү(профилактика)

Ботулизм, сальмонеллез, холера, карантин, диарея, дизентерия, гепатит.

1




39/7

Контроль эш №2 “Сулыш һәм ашкайнату системалары”

Укучыларның белем-кунекмәләрен бәяләү.



1





МАТДӘЛӘР ҺӘМ ЭНЕРГИЯ АЛМАШУ (3 сәг.)




40/1

Матдәләр һәм энергия алмашы – барлык тереклек ияләрнең төп үзлеге.(Катнаш дәрес).

Алмашуның әзерлек фазасы, төп һәм соңгы фазалары, организмда аксымнар, майлар һәм углеводларның әверелешләре, су һәм минераль тозларның әһәмияте, организмда энергиянең файдаланылуы һәм азык матдәләренең энергетик сыешлыгы, рациональ туклану кагыйдәләре һәм витаминнарның әһәмияте турында белергә тиеш;

Энергия тотылуына бәйле рәвештә, азык рационнарын тозергә, эш башкарганда, нагрузкага кадәр һәм аннан соң сулышны туктатып торып, энергия алмашының үзенчәлекләрен ачыкларга момкинлек биргән функциональ пробаларны үткәрергә өйрәнергә тиеш.

Укучыларга пластик һәм энергетик алмашу турында мәгълумат бирү; таблицалар, дәреслек белән эшләү күнекмәләрен арттыру

М/а әзерлек, төп һәм сонгы фазасы, амилаза, микро-, макроэлементлар.

1




41/2

Витаминнар. Авитаминозлар күренеше һәм аны кисәтү. (. Катнаш дәрес).

Укучыларга витаминнар һәм авитаминозлар турында мәгълумат бирү, витамин төрләренең функциясен күрсәтү; хезмәт, физик һәм эстетик тәрбия бирүне дәвам итү

Авитаминоз, гиповитаминоз, каротин, рахит, «тавык күзе».

1




42/3

Кеше организмында энергия тотылу һәм азык рационы..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларны төп һәм гомуми алмашу, азык рационы, туклану режимы турында таныштыру.

Төп, гомуми алмашу, организмда энергия тотылу, туклану нормалары.

1

Лаборатор эш№10: «Нагрузка белән энергия алмашы арасындагы бәйлелек»




ЯПМА ОРГАННАР. ТЕРМОРЕГУЛЯЦИЯ. БҮЛЕП ЧЫГАРУ(5сәг.)




43/1

Тән япмалары. Тире – тышкы япма орган..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Тире япмасы организмны дым югалтудан һәм микроогранизмнар үтеп керүдән ничек саклавы, тән температурасының ничек саклануы, таркалуның сыек продуктлары ничек чыгарылуы һәм канда туклыклы матдәләрнең микъдары ничек көйләнүе турында белергә тиеш;

Тире, чәч, тырнакны карап-чистартып, өс-баш һәм аяк киемен тикшереп торырга, тире авыруларын кисәтергә, пешкәндә һәм өшегәндә, эссе сукканда ярдәм күрсәтергә, организмны чыныктырырга, бөер авыруларын кисәтергә өйрәнергә тиеш.

Укучыларны тиренең төзелеше һәм функцияләре белән таныштыру.

Эпидермис, дерма, гиподерма, май һәм итр бизләре, чәч, тырнак, терморегуляция.

1




44/2

Тирене, чәчне, тырнакларны карап-чистартып тору. Өс-баш һәм аяк киеме гигиенасы. Тире авырулары.

Тире гигиенасы кагыйдәләрен ныгыту.

Бетчә чыгу, тиренең гормональ һәм гиповитаминоз бозылулары, тире авырулары,

1




45/3

Организмның терморегуляциясе. Чыныгу.Травма алганда, пешкәндә ,өшегәндә үзеңә һәм әйләнә- тирәдәгеләргә беренче ярдәм күрсәтү алымнары , профилактика.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Организмның терморегуляциясендә тиренең ролен күрсәтү; Организмны чыныктыруның асылын ачып бирү; дөрес киенү күнекмәләре булдыру

Терморегуляция, эссе һәм кояш сугу, чыныгу, химик һәм термик пешүләр, өшү.

1




46/4

Бүлеп чыгару. Сидек-җенес системасы.Сидек-җенес инфекцияләре, аларны кисәтүнең сәламәтлек саклаудагы роле. (Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларга бүлеп чыгару органнары турында мәгълумат бирү; бөернең төзелеше һәм эшчәнлеге белән таныштыру; сәламәтлеккә карата аңлы караш тәрбияләү

Сидек бүлеп чыгару органнары, бөер, сидек юллары, сидек куыгы, сидек чыгару каналы, боернең кабык һәм ми матдәсе, бөер пирамидалары, бөер лаканчыгы, нефрон, беренчел һәм икенчел сидек.

1




47/5

Контроль эш №3 “Матдәләр алмашы. Япма органнар. Бүлеп чыгару системасы.”

Укучыларның белем-кунекмәләрен бәяләү.


1





НЕРВ СИСТЕМАСЫ (5сәг.)





48/1

Нерв системасы.Нерв системасының әһәмияте..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Арка мие һәм баш миенең, нервлар һәм нерв төеннәренең төзелеше, аларның функцияләре, тумыштан килгән һәм булдырылган рефлекслар, анлап һәм аңламый эшләгән гамәлләр, нерв системасының соматик һәм автоном бүлекләренең эшләве турында белергә тиеш;

Нерв эшчәнлегенең үзенчәлекләрен ачыкларга момкинлек биргән функциональ пробалар һәм физиологик тестлар үткәрергә өйрәнергә тиеш.

Нерв системасының төзелеше турында мәглумат бирү, балаларда анализ, гомумиләштерү күнекмәләре булдыру

Ихтыяҗлар, активлык, объектларны тану, субъектив чагылыш.

1




49/2

Нерв системасының төзелеше. Арка мие..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Балаларга арка миенең төзелеше турында мәгълумат бирү, аның функцияләрен ачыклау. Интеллектуаль аңны үстерү өстендә эш алып бару.

Рефлекс, һәм рефлектор дуга турында төшенчә бирү, китап белән мөстәкыйль эшләү күнекмәләрен арттыру

Ми кабыгы, ми төшләре, нерв җепселләре, арка миенең алгы һәм арткы буразналары, умырткалык каналы, арка мие сыкчасы, үзәк канал, ак һәм ссоры матдә.

1




50/3

Баш менең төзелеше. Озынча һәм урта минең, ми күпере һәм кечкенә минең функцияләре..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Баш миенең төп бүлекләренең төзелешен һәм функцияләрен өйрәтү, укучыларда кызыксындыру булдыру.

Арткы ми: озынча ми, күпер, кечкенә ми, урта ми, алгы ми, баш миенең зур ярымшарлары, ми карынчыклары.

1

Лаборатор эш №11: «Бармакларны борынга туры китерү пробасы»



51/4

Алгы ми функцияләре.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Зур ми ярымшарларының төзелеше һәм төп зоналарның функцияләре белән таныштыру.

Ара ми, таламус, гипоталамус, зур ми ярымшарлары, сөялсыман өлеш, сырлар, сизү һәм хәрәкәт зоналары, иске һәм яңа кабык.

1




52/5

Нерв системасының соматик һәм автоном (вегетатив) бүлекләре.Нерв регуляциясе.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Нерв системасының соматик һәм автоном бүлекләре белән таныштыру.

НС соматик һәм автоном бүлекләре, симпатик, парасимпатик кече системалар, гизүче нерв, вегетатив төеннәр.

1









53/1

Анализаторлар. Сизү органнарыры, аларның кеше тормышында роле. (Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Сизү органнарының һәм анализаторларның тулаем ничек эшләве, аларның эшендә килеп чыгу ихтималы булган зарарлануларны кисәтү, тышкы тирәлектән без алган информациянең ни дәрәҗәдә чын булуы турында белергә тиеш;

Сизү органнарының эшен бәяләргә, күрү һәм ишетү начараюын кисәтергә, күп кенә анализаторларны күнектерүне кайбер алымнары белән эш итәргә өйрәнергә тиеш.

Балаларга кешенең сизү органнары турында мәгълүмат бирү.

Сизү органнары, анализатор, модальлек, рецепторлар, нерв юллары, галлюцинация, иллюзияләр.

1




54/2

Күрү анализаторы(катнаш дәрес)

Күрү анализаторының төзелеше һәм функцияләре турында белемнәр формалаштыру.

Күз алмасы, күз чокыры, күз мускуллары, яшь бизе, склера, мөгезпәрдә, күз бәбәге, хрусталик, пыяласыман җисем, таякчыклар һәм колбачыклар, сары һәм сукыр тап, бинокуляр күрү.

1

Лаборатор эш № 12: «Бинокуляр күрүгә бәйле иллюзия»



55/3

Күрүнең начарлануы һәм аны кисәтү.Күз гигиенасы. Күз авыруларын кисәтү.(Катнаш дәрес)

Күз инфекциясе һәм якыннан күрүне, ерактан күрүне, кылый күзлелекне кисәтү турында беседа алып бару; Катарактаны булдырмау һәм күз травмаларына каршы гигена таләпләре белән таныштыру.

Конъюнктива, конъюнктивит, күрә карау, диоптрия, бельмо.

1




56/4

Ишетү анализаторы. Тигезлекне саклау, тире-мускул сизүчәнлеге, ис сизү һәм тәм тою органнары. Ишетүнең начарлануы, аны кисәтү.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларны ишетү анализаторының тозелеше һәм функциясе белән таныштыру, тигезлекне саклау органы турында төшенчә бирү. Анализаторның төрле төрләре белән таныштыруны дәвам итү, һәрберсенең әһәмиятен күрсәтү; Анализаторларның үзенчәлекләре турындагы белемнәрне тирәнәйтү.

Тышкы колак, урта колак, эчке колак, стереофоник яңгыраш.

Вестибуляр аппарат, кечкенә капчыклар, җәясыман каналлар.

1




57/5

Контроль эш №4 “Нерв системасы. Анализаторлар.Сизү органнары”



1










58/1

Югары нерв эшчәнлеге. Психология һәм кешенең үз –үзен тотышы.Сеченов И.М., И.П.Павлов, А.А. Ухтомский, П.К. Анохин тикшеренүләре.( Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Үзеңне тотуның тумыштан килгән һәм булдырылган программалары, йокының табигате һәм төш күрүләр, хәтер, фикерләү, эмоция һәм ихтыяри гамәлләр, сөйләмнең һәм хезмәт эшчәнлегенең әһәмияте турында белергә тиеш;

Шартлы һәм шартсыз рефлекслар схемаларын аңлатырга, үз күзәтүчәнлегегезне, хәтер, игътибарыгызны бәяләргә һәм күнегүләр юлы белән аларнв яхшыртырга өйрәнергә тиеш.

Югары нерв эшчәнлеге турында мәгълүмат бирү; Тоткарлану төрләренең физиологик ролен ачу; ярсу һәм тоткарлану арасындагы бәйләнешне күрсәтү; галимнәрнең хезмәтләре белән танышу;

ЮНЭ, үзәктә тоткарлану, шартсыз һәм шартлы рефлекслар, тышкы һәм эчке тоткарлану, доминанта.

1




59/2

Үзеңне тотуның тумыштан килгән һәм булдырылган программалары. Шартлы һәм шартсыз рефлекслар. (Катнаш дәрес)

Рефлекслар турындагы белемнәрне гомумиләштерү;

Инстинкт, импринтинг, этология, динамик стереотип, уңай һәм тискәре эмоцияләр.

1

Лаборатор эш№13: «Искесен юкка чыгарып, яңа динамик стереотип барлыкка китерү мисалы: көзгедә күренгәнчә язу күнекмәсен алу»



60/3

.Йокы һәм төш күрү..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Йокы һәм төш күрүнең табигатен билгеләү; йокы периодлары һәм йокының тирәнлеге белән таныштыру Йокы һәм төш күрүнең табигатен билгеләү; йокы периодлары һәм йокының тирәнлеге белән таныштыру.

Биологик ритмнар, йокы һәм уяу булу, акрын йокы, тиз йокы, төш күрү.

1




61/4

Минең танып белү эшчәнлеге Кешенең югары психикасы үзенчәлекләре. Сөйләм һәм аң.. Информацияне туплау һәм буыннан буынга күчерү сәләте ..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларны нерв эшчәнлегенең үзенчәлекл белән таныштыру, хәтер турындагы белемнәрне формалаштыру

Төп һәм икенчел ихтыяҗлар, аң, интуиция, сөйләм, хәтер, хыял, объект, фон, акыл.

1




62/5

Ихтыяр, эмоцияләр, дикъкать.(Катнаш дәрес)

Ихтыяр, эмоцияләр, дикъкать турында укучыларга төшендерү. Аларның төрләрен аңлату.

Ихтыяри эш итү, мотивлар көрәше, аффект, стресс, дикъкать.

1

Лаборатор эш№14: «Кисек пирамида образының тирбәнешләре санын төрле шартларда исәпләү»









63/1

Эндокрин система.Гормоннар. Организмның тереклек процессларының нейрогумораль регуляциясе.

.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Гормоннарның тәэсире, алар җитмәгәндә яки артык булганда нәрсә күзәтелүе, ешрак очрый торган эндокрин үзгәрешләрнең билгеләре һәм кайбер авыруларга нинди ысуллар белән ярдәм итеп булуы турында белергә тиеш;

Тәннең тиешле өлкәләрендә кайбер эндокрин бизләрнең урнашуын билгеләргә, төрле эндокрин авыруларның симптомнарын танырга өйрәнергә тиеш.

Гумораль регуляция төшенчәсен ачу,калкансыман биз һәм эчке секреция бизләре турындагы белемнәрне формалаштыру.


Эндокрин система, эчке секреция бизләре, гипофиз, эпифиз, катнаш секреция бизләре, нейрогормоннар.

1




64/2

Эчке һәм тышкы секреция бизләре. Эчке секреция бизләренең функциясе..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Алган белемнәрне гомумиләштерү, фикерләү сәләтләрен устерү. Гормоннарның әһәмиятен тоярга өйрәтү

Үсү гормоны, акромегалия, базед авыруы, микседема, кретинизм, җенес бизләре, инсулин, шикәр диабеты, адреналин, норадреналин.

1





ОРГАНИЗМНЫҢ ИНДИВИДУАЛЬ ҮСЕШЕ (6 сәг.)





65/1

Яшәү цикллары. Үрчү. .(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Кеше организмының үсеше, үсмерлек яшендә организмда барган үзгәрешләр, җенси юл белән бирелә торган авырулар, темперамент һәм характер (холык), кызыксыну һәм хәвәслек, теге яки бу эшчәнлеккә сәләтләрнең үсеше турында белергә тиеш;

Филогенетик ырудашлыкны эмбриологик методлар белән исбатларга, темпераментны билгеләргә, кызыксынуны һәвәслектән аера белергә, киләчәк тормыш юлын сайлау өчен, үзегезнең сәләтләрегез турында белемнәрегезне файдалана өйрәнергә тиеш.

Балаларны кешенең җенес системасы белән таныштыру; аталану һәм яралгының үсеше турында белемнәр булдыру.

Сперматозоид, күкәйләр, орлык чыгу каналлары, простата, сыекчасы, җенес хромосомалары, аналык көпшәсе, граф куыкчыгы, к/к, овуляция, аталану, менструация, поллюция.

1




66/2

Ана карынында яралгының һәм баланың үсеше. Йөклелек һәм бала тудыру..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларны индивидуаль үсеш законнары, карындагы бала үсеше, йөклелек, йөкле хатынның режимы, бала тудыру турында таныштыру.

Биогенетик закон, онтогенез, филогенез, плацента, кендек бавы, тудыру тулгагы, кендек.

1




67/3


Нәселдән килгән һәм тумыштан булган авырулар, җенси юл белән күчә торган авырулар..(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Баланың туганнан соңгы үсеше. Шәхеснең индивидуаль үзенчәлекләре: сәләт,темперамент, характер. Кызыксыну, һәвәслек, сәләт. Өйрәтү һәм тәрбиянең кеше психикасы һәм үз-үзен тотуга тәэсире.(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларга нәселдән килгән һәм тумыштан булган авырулар, җенси юл белән бирелә торган авырулар, СПИД, сифилис турында аңлату.

Укучыларны кешенең яшенә бәйле процесслар белән таныштыру; организмның формалашу периодларын ассызыклап күрсәтү.

Укучыларны нерв эшчәнлеген типлары белән таныштыру; яңа төшенчәләр кертү;нерв системасы формалашуда әйләнә-тирәлекнең йогынтысын күрсәтү. Укучыларны кызыксыну һәм һәвәслек, аларның аерымлык яклары, сәләт турында таныштыру.

Гемофилия, яралгының алког сифилис, трепонема, СПИД, В гепатиты.

Яңа туган бала һәм имчәк баласы, пубертат, индивид һәм шәхес, темперамент, холык, экстраверт һәм интроверт. Турыдан-туры кызыксыну, читләтеп кызыксыну, һәвәслек, сәләт, нәселдән килгән сәләт.

1




1




68/4

«Биология. Кеше» курсын кабатлау, контроль эш

Курс буена алган белемнәрне гомумиләштерү, тикшерү

Тест биремнәре

1




69/4

Кеше һәм әйләнә- тирәлек.Социаль һәм табигый тирәлек, кешенең адаптациясе. Әйләнә- тирәлектә һәм гадәттән тыш хәлләрдә үз-үзеңне тоту кагыйдәләре .Үзеңнең һәм башка кешеләрнең сәламәтлегенә культуралы караш. .(Яңа белемнәрне үзләштерү дәресе)

Укучыларга кеше һәм әйләнә- тирәлек, социаль һәм табигый тирәлек, кешенең адаптациясе турында аңлатырга. Әйләнә- тирәлектә үз-үзеңне тоту кагыйдәләре,үзеңнең һәм башка кешеләрнең сәламәтлегенә культуралы караш тәрбияләргә. Физик күнегүләрнең органнар һәм органнар системаларына тәэсире.Начар һәм яхшы гадәтләр.Сәламәтлекне ныгыту: аутотренинг,чыныгу, хәрәкәт активлыгы.Риск факторлары:стресс,гиподинамия, талчыгу.

Социаль һәм табигый тирәлек, адаптация сәламәтлеккә культуралы караш.

1




70/6

Йомгаклау«Биология. Кеше»









В результате изучения биологии ученик должен:

знать/понимать:

- признаки биологических объектов: живых организмов; генов и хромосом;

- сущность биологических процессов: обмен веществ и превращения энергии, питание, дыхание, выделение, транспорт веществ, рост, развитие, размножение, наследственность и изменчивость, регуляция жизнедеятельности организма, раздражимость

- особенности организма человека, его строения, жизнедеятельности, высшей нервной деятельности и поведения;

уметь:

- объяснять: роль биологии в формировании современной естественнонаучной картины мира, в практической деятельности людей и самого ученика; родство, общность происхождения и эволюцию роль различных организмов в жизни человека и собственной деятельности; взаимосвязи организмов и окружающей среды; родство человека с млекопитающими животными, место и роль человека в природе; взаимосвязи человека и окружающей среды; зависимость собственного здоровья от состояния окружающей среды; причины наследственности и изменчивости, проявления наследственных заболеваний, иммунитета у человека; роль гормонов и витаминов в организме;

- изучать биологические объекты и процессы: ставить биологические эксперименты, описывать и объяснять результаты опытов; рассматривать на готовых микропрепаратах и описывать биологические объекты;

- распознавать и описывать: на таблицах основные части и органоиды клетки, органы и системы органов человека- выявлять изменчивость организмов, приспособления организмов к среде обитания, типы взаимодействия разных видов в экосистеме;

- сравнивать биологические объекты (клетки, ткани, органы и системы органов, организмы, представителей отдельных систематических групп) и делать выводы на основе сравнения;

- определять принадлежность биологических объектов к определенной систематической группе (классификация);

- анализировать и оценивать воздействие факторов окружающей среды, факторов риска на здоровье, последствий деятельности человека в экосистемах, влияние собственных поступков на живые организмы и экосистемы;

- проводить самостоятельный поиск биологической информации: находить в тексте учебника отличительные признаки основных систематических групп; в биологических словарях и справочниках значения биологических терминов; в различных источниках необходимую информацию (в том числе с использованием информационных технологий);

использовать приобретенные знания и умения в практической деятельности и повседневной жизни для:

- соблюдения мер профилактики заболеваний, вызываемых растениями, животными, бактериями, грибами и вирусами; травматизма, стрессов, ВИЧ-инфекции, вредных привычек (курение, алкоголизм, наркомания); нарушения осанки, зрения, слуха; инфекционных и простудных заболеваний;

- оказания первой помощи при отравлении ядовитыми грибами, растениями, укусах животных; при простудных заболеваниях, ожогах, обморожениях, травмах, спасении утопающего;

- рациональной организации труда и отдыха, соблюдения правил поведения в окружающей среде;

- проведения наблюдений за состоянием собственного организма.


6.Оценка устных ответов учащихся

Оценка «5» ставится в том случае, если учащийся показывает верное понимание сущности рассматриваемых явлений и процессов. Строит ответ по собственному плану, сопровождает рассказ новыми примерами, умеет применить знания в новой ситуации при выполнении практических заданий; может установить связь между изучаемым и ранее изученным материалом, а также с материалом, усвоенным при изучении других предметов. Содержание вопроса учащийся излагает связно, в краткой форме, не допускает биологических ошибок и неточностей.

Оценка «4» ставится за неполный ответ, в котором отсутствуют некоторые несущественные элементы содержания или присутствуют все вышеизложенные знания, но допущены малозначительные биологические ошибки, нелогично, пространно изложено основное содержание вопроса.

Оценка «3» ставится, если учащийся имеет неполные знания, не может их применить, раскрыть сущность процесса или явления, допустил четыре или пять недочетов.

Оценка «2» ставится, если учащийся не овладел основными знаниями и умениями в соответствии с требованиями программы и допустил больше ошибок и недочетов, чем необходимо для оценки «3».

7.Оценка лабораторных и практических работ

Оценка «5» ставится за работу, выполненную полностью без ошибок и недочетов.

Оценка «4» ставится за работу, выполненную полностью, но при наличии в ней не более одной негрубой ошибки и одного недочета; не более трех недочетов.

Оценка «3» ставится, если ученик правильно выполнил не менее 2/3 всей работы или допустил не более одной грубой ошибки и двух недочетов.

Оценка «2» ставится, если число ошибок и недочетов превысило норму для оценки «3» или правильно выполнено менее 2/3 всей работы. Критерии оценивания тестовых работ

1. Оценка «5» -   90%-100%

2. Оценка «4» -     70%-89%

3. Оценка «3» -     50%-69%

4. Оценка «2» -     менее 50% hello_html_m4d466bb7.png


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 25.10.2015
Раздел Биология
Подраздел Рабочие программы
Просмотров269
Номер материала ДВ-096471
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх