Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Рабочие программы / Рабочая программа по чеченскому языку 3 класс

Рабочая программа по чеченскому языку 3 класс

Международный конкурс по математике «Поверь в себя»

для учеников 1-11 классов и дошкольников с ЛЮБЫМ уровнем знаний

Задания конкурса по математике «Поверь в себя» разработаны таким образом, чтобы каждый ученик вне зависимости от уровня подготовки смог проявить себя.

К ОПЛАТЕ ЗА ОДНОГО УЧЕНИКА: ВСЕГО 28 РУБ.

Конкурс проходит полностью дистанционно. Это значит, что ребенок сам решает задания, сидя за своим домашним компьютером (по желанию учителя дети могут решать задания и организованно в компьютерном классе).

Подробнее о конкурсе - https://urokimatematiki.ru/


Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"

Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:

1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.

Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs

  • Начальные классы

Название документа #U041f#U0420. #U0427#U0415#U0427#U0415#U041d#U0421#U041a#U0418#U0419 #U042f#U0417#U042b#U041a 3 #U041a#U041b#U0410#U0421#U0421.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

Нохчийн мотт.

ДОВЗИЙТАРАН КЕХАТ

Документан бух

Дешаран предметан «Нохчийн мотт» 3-чу классана лерина йолу белхан программа х1оттийна

хIокху документин бух тIехь:

  • Шоьнарчу юьртан юккъерчу юкъарадешаран ишколан юьхьанцарчу классашна лерина йолу программа

  • юьхьанцара юкъарадешаран федеральни пачхьалкхан дешаран стандартан

  • Юкъара дешаран а, коьрта юкъара дешаран а пачхьалкхан программа

  • Э.Х. Эдиловн Нохчийн меттан юьхьанцарчу классашна лерина герггарчу хьесапехь йолу программа, Нохчийн Республикин дешаран а, 1илманан а министерствос магийна йолу. Базисни дешаран планан 3-чу варианто нохчийн маттана луш йолчу таронашца нисъеш


Юьхьанцара юкъарадешаран школа - мехала, керла, жоьпаллин мур бу беран дахарехь: х1окху школехь д1адолало диллина долу дешар, кхузахь шорло цуьнан гонахарчу дахарца йолу юкъаметтигаш, хийцало юкъараллин дарж а, ша -шен вовзийта оьшуш хилар а совдолу. Т1аьхьа хиндолчу дерриге а дешаран бух кхуллу юьхьанцарчу школашкахь. Юьхьанцарчу школехь нохчийн матто, кхечу предметаша санна, меттан 1илманан декъехь шен маь1ница а йоккха меттиг д1алоцу. Цуьнан дешарца а, кхетамца кхиорехь а доккха маь1на ду.

Маттах лаьцна хаарш, барта а, йозанан а къамелан хаамаш караберзорца дешархойн таро хуьлу кхийолу дешаран предметаш а кхиамца 1амо, цуьнца цхьаьна гонахарчу дахарх дозуш долу шайн хаарш шордан.

«Школана хьалха лаьтта декхарш кхочушдарехь 1аламат доккха маь1на ду ненан меттан, х1унда аьлча школо болх оцу маттахь д1аболорца караерзайо беро дахарехь гулйина а ненан маттахь билгалйолуш йолу а хьекъалан хазна. Оцу кийчачу буха т1ехь школо д1ах1оттабо ша кхид1а а бен болу болх, аьлча а дуьненах лаьцна болу берийн кхетам алсам а боккху, уьш г1иллакх-оьздангалла йолуш кхиорехь а царна дешар 1аморехь а дерриге а декхарш кхочуш а до.

Вайн школашкара дешархой юкъараллин пайдечу къинхьегамна а, нохчийн къоман беркате т1аьхье хинйолчу кепара а кечбаран декхарца цхьаьна царна нохчийн меттан хаамаш балар доккха маь1на долуш ду.

Юьхьанцарчу муьрехь ненан мотт хьехаран коьрта декхар ду къамелан г1уллакхан цхьадолу тайпанаш 1амор (кьамелеладог1аррий, цунах кхетаррий; вистхила 1аморрий; дешаррий, йозий). Цул сов, оцу муьрехь ондда бух кхолла беза ненан маттахь вовшашца т1екаре хила хаарна, иза берашна хьехаран а, кхетош-кхиоран а коьрта г1ирс хилар хаийтарна.

Цуьнца цхьаьна кхийолчу дешаран предметийн санна, ненан матто юьхьанцарчу муьрехь кхочушдан деза цхьадолу мехала юкъара г1уллакхаш а:

- дешархойн 1аламах а, юкъараллих а долу хааршший, 1илманан юьхьанцара кхетаммий кхиор;

  • логически а, васт х1отторан а ойла кхиор;

  • къинхьегаме а, цуьнца цхьаьна дешаре а болу лаам кхиор;

  • лакхарчу классашкахь кхиамца деша бераш кечдар;

  • гонахарчу дахарца йолу юкъаметтиг а, нахе йолу нийса дог-ойла а кхетош-кхиор1.

Программин бухе ехкина х1ара принципаш:

  • уьйран принцип, къамел кхиоран декъехь дешархой т1екаре хила 1амор шегара лоьхуш йолу;

  • кхетамаллин принцип, мотт 1аморца доьзнарг кхетам болуш 1амор лоьхуш йолу.

Программо маттаца дозург практически карадерзо дезарг къастийна ца 1аш, меттан хиламаш, цара маттехь д1алоцучу меттиге хьаьжжина, хьалха-т1аьхьа уьш караберзор а тидаме эцна.

Нохчийн мотт 1аморехь дешархойн дешнийн барам совбаккхар а ду мехала. Жигара шех олуш болу дешнийн барам х1ора классехь билгалбеш тидаме эцнарг х1ара ду: оцу барамехь дешнаш берийн лексикехь хилахь, цара таро лур ю царна х1ора денна йоза - дешар 1аморан декъехь т1екаре хила. Юьхьанцарчу классийн дешархойн лексикийн барам 3000 гергга дош хила деза, царах 600 дош карадерзадо цара 1-чу классехь, 700-шолг1ачу классехь, 800-3-чу классехь, 850-4-чу классехь. Хьехархочо шен лаамехь церан барам совбоккхуш х1ора классехь юкъадало тарло кхин а 50-70 дош.

И дешнаш жигара карадерзор д1ахьо церан лексически цхьа маь1наш хилар а довзуьйтуш, омонимаш, синонимаш, антонимаш йовзийтарца, дешхьалхенийн, суффиксийн г1оьнца цхьана орамах керла дешнаш кхолларца.

Дешархошна бовзуьйту дешан фонетически, морфологически х1оттам, цара 1амадо коьрта къамелан дакъош а, церан грамматически категореш а, предложенехь оцу къамелан дакъоша кхочушден синтаксически г1уллакх а. Лексически а, грамматически декъехь дешнаш карадерзор деа шарахь д1ахьо.

Грамматически а, орфографически а материал программи юкъа ялийна х1ора т1ейог1учу классехь т1етт1а шоръяран, к1аргъяран, чолхеяккхаран хьесапехь.

Массо а кепара мотт 1аморан а, къамел кхиоран а г1уллакх кхочушдина самукъанечу, еша дог дог1учу тексташна а, упражненешна а т1ехь.

Программехь коьрта меттиг д1алоцу т1екаре хила 1аморан карадерзораш, шардарш кхиоран балхо. Барта къамел кхиор хила деза дешархойн коьртачу тидамехь уьш еша а, яздан а 1емачу хенахь а, грамматикех болу хаамаш царна бовзуьйтуш а, йозаелла тексташ х1иттош а, упражненеш кхочушъеш а.

Х1ора урокехь берийн дистхилар алссам хила деза: хаттарш деш, царна жоьпаш луш, шайх лаьцна дуьйцуш, вовшашца къамел деш, хьехархочуьнца юкъаметтиг лелош, ешначун чулацам юхасхьабуьйцуш.

Дешан маь1ни т1ехь а, аларна, нийсаяздарна а т1ехь бен болх биллина беш хилар мехала ду. Билгалйинчу темина, суьртах, бинчу тидамех, кинох лаьцна шайна еллачу кепаца а, шаьш а дийцаран, хаттаран, айдаран, т1едожоран предложенеш, тексташ, диалогаш х1итто 1амо деза бераш.


Юьхьанцарчу школехь нохчийн мотт 1аморан 1алашонаш:

  • т1екаре хила дезаран, йоза-дешар кхид1а а 1амо дезаран 1алашонца нохчийн мотт караберзор;

  • къамелдаран хьуьнарш кхиор, нохчийн маттахь вовшашца т1екаре лело хаар;

  • нохчийн меттан лексикех, фонетикех, грамматикех болу т1еххулара хаамаш караберзор;

- ладог1а, вистхила, шен маттахь еша, яздан хаар карадерзор;

- Нохчийн Республикин пачхьалкхан нохчийн матте шовкъ кхоллар, шен къоман культурин дакъа иза хиларе терра.


Дешаран предметан чулацаман мехаллин аг1онаш:

Юьхьанцара школа чекхъяьккхинчу дешархойн программа караерзийча хила деза жам1аш:

- дешархой синъоьздангаллин мехаллаш евзаш, къоман г1иллакх-оьздангаллин баххаш т1ехь кхиъна хилар;

  • доьзалан дахар девзаш хилар;

  • къоман культура а, бусулба дин а девзаш хилар;

- Росси пачхьалкхан гражданин ша вуйла хууш хилар;

- синъоьздангаллин мехаллаш кхиор дешархойн коьртачу г1уллакхашна т1е дахар: урокийн, урокел арахьарчу а, юкъараллин пайдечу а.


Дешаран планехь нохчийн матто д1алоцу меттиг

Юьханцарчу ишколан белхан программи тIехь Нохчийн мотт хьеха билгалдина 372 сахьт:

1-чу классехь 68 сахьт,кIирнах 2 сахьт (33 белхан кIира)

2-чу классехь 102 сахьт, кIирнах 3 сахьт (34 белхан кIира)

3-чу классехь 102 сахьт, кIирнах 3 сахьт (34 белхан кIира)

4-чу классехь 102 сахьт, кIирнах 3 сахьт (34 белхан кIира)

Белхан программа лерина 102 сахьтана мот шарахь, кIирнах 3 сахьт, 34 белхан кIира.


Дешаран предмет 1аморан жам1аш

Юьхьанцара школа чекхъяьккхинчу дешархочуьнгахь нохчийн меттан программа караерзоран декъехь хила деза хаарш:

-нохчийн мотт пачхьалкхан мотт а, иза уьйран а, гонахара дахар довзаран а г1ирс хиларх кхеташ хилар;

-школан а, юкъараллин а дахарехь нохчийн меттан хаарех пайда эца хьуьнар хилар;

- нохчийн мотт къоман культурин а, синъоьздангаллин а мехаллийн цхьа т1ег1а лара дезарх кхеташ хилар;

-тайп-тайпанчу хьелашкахь шен нийсархошца а, баккхийчаьрца а юкъаметтигаш лело хаар карадерзор, мехалчу х1умнашка а, синъоьздангаллин мехаллашка а экаме хила везарх кхеташ хилар.

Юьхьанцарчу школехь нохчийн мотт 1аморан метапредметни жам1аш:


-хезаш долу къамел цхьатера т1елацар ( баккхийчара а, шен нийсархоша а олург, берийн радиопередачашкахь, аудиозаписашкахь, кхечу хаамийн технологийн кепашкахь хезарг);

-дешнаш, дешдакъош, аьзнаш, аьзнийн цхьаьнакхетарш, предложенеш ала а, х1итто а карадирзина хилар;

-билгалйинчу темина диалог х1отто, даьржина а, доцца хаттаршна жоьпаш дала а, диалог д1айоло а, чекхъяккха дог дар карадирзина хилар;

- кечам бина а, боцуш а, кхеташ, сиха къастош ешар, текст йоцца а, хоржуш а юха схьайийцар карадирзина хилар;

-хьехархочун г1оьнца а, ша а, орфографически а, пунктуационни а бакъонаш ларъеш талламан а, 1аморан а кепара белхаш кхочушбан хаар карадирзина хилар;

-ша язбина белхаш талла а, нохчийн маттах шен долчу хааршна вукху предметашца дустарца анализ ян а хаар карадирзина хилар;

- нохчийн меттан чулацаме хьаьжжина юьхьанцарчу дешаран материальни а, хаамийн а гонахехь болх бан хаар карадирзина хилар;

-школехь а, школал арахьа а нийсархошка а, баккхийчаьрга а вистхила хаар карадирзина хилар.

Юьхьанцарчу школехь нохчийн мотт 1аморан предметни жам1аш:


-ладог1а хууш хилар: дуьйцучун чулацамах а кхеташ, къамел хазаран хьесапехь т1елацар;

- нохчийн меттан фонетически система евзаш хила езар: мукъа а, мукъаза а элпаш а, аьзнаш а къасто, дешнаш дакъошка декъа а, аьзнаш ала а хууш хилар;

-шен меттан доцу (т1еэцначу дешнашкахь бен ца лела) аьзнаш а, аьзнийн цхьаьнакхетарш а довза а, нийса схьаала а хууш хилар;

- дешнаш, церан грамматически форманаш а евзаш, уьш муха кхоллаелла а, царах предложенеш вовшахтаса а, къамелехь пайда эца а хууш хилар;

-нийсаяздаран бакъонаш евзаш хилар: доккха элп, дешдакъошца дош сехьадаккхар, сацаран хьаьркаш;

-карадирзинчу хаарех дешаран а, вовшашца йолчу юкъаметтигашкахь а пайда эца хууш хила везар: диалог д1аяхьа, хаттаршна жоьпаш дала, евзаш йолчу лексикин бараме хьаьжжина, шегара хаттарш х1итто, текст юхасхьайийца, суьрташка хьовсуш предложенеш, тайп-тайпанчу теманашна билгалйинчу тематически кепашца йоцца монологически тексташ х1итто хууш хилар (чолхе доцу суртх1оттор, дийцар, ойлаяр);

-хезаш а, шен дагахь а, къастош а еша къаьстина предложенеш а, тексташ а цхьаьна, хууш хилар;

-текст дакъошка екъа а, царна ц1ерш тахка а, план х1отто а, т1едахкарш т1едуза а, т1еяздан а, х1уманийн, суьртан куц-кеп довзийта а хууш хилар;

-мотт къоман культурин цхьа дакъа а, уьйран г1ирс а, пачхьалкхан мотт а хиларх кхеташ хилар.


Юкъарадешаран юьхьанцарчу дешаран нохчийн меттан предметан чулацам


Программехь «Нохчийн мотт» предметан чулацам билгалбина дешаран декъан т1ег1анашка хьаьжжина.

2-4 -чуй классашкахь цхьаьнадог1уш (комплексно) къамел кхиор, грамматикин а, орфографин а пропедевтически курс.

3-чу классехь кхул хьалхарчу классашкахь барта а, йозанан а къамел кхиоран декъехь карадерзийна хаарш шордеш, к1аргдеш болх кхид1а а д1ахьо. Берийн тидам къамелехь хандешнех, билгалдешнех, лач дожаршкахь ц1ердешнех пайдаэцарна т1е берзабо. 3-чу классехь меттан лингвистически, культурни кхетамашна т1еберзабо. 1амийнчу материала т1ехь юкъара маь1на до: ц1ердашах, билгалдашах, ц1ерметдашах, хандашах, дешт1аьхьенах юкъара кхетам ло. Оьрсийн маттахь род ю, хандешнаш яххьашца а хийцало. Вайн маттахь ц1ердешнийн кхо класс ю (божарийн, зударийн, кхийолу). Церан предлогаш ю, вайн - дешт1аьхьенаш. Х1ара а, меттан кхин а башхаллаш тидаме эца езар ю. Нийсаяздаран бакъонийн а, царах нийса пайда эцаран буха т1ехь кхоллало дешархочун йозанан, шех нийса олуш долу къамел. Цу декъехь алсам тидам т1ебохуьйту 1аморан сочиненешна а (ши х1ума юстарца йовзийтар, суртх1отторан кепехь дийцар), 1аморан декъера изложенешна а.

Комплексно къамел кхиоро шена чулоцу:

-школехь а, школал арахьарчу дахарехь а т1екареш д1акхехьа оьшучу барамехь ладог1а а, къамел дан а, еша а, яздан а карадирзина хилар;

-юьхьанцара школа чекхъяьккхича кхид1а а деша таро лучу кепара а, вовшашка парг1ат бистхила аьтто беш а болу дешнийн барам дешархочун хазнехь хилар;

-къамелан диалогически кеп практически карайирзина хилар (къамел дар, къамелаца къовсам д1абахьар); дешар т1ехь а, юкъарчу декъехь къамелехь оьздангалла ларъян хаар: салам-маршалла хаттар, 1одикаяр, баркалла алар, дехар дар;

-монологически къамелан т1еххулара форманаш карайирзина хилар: бинчу балхах лаьцна барта жам1 дар, цхьана билггалчу теманах лаьцна шена хетарг алар, планан а, хаттарийн буха т1ехь шен тексташ кхоллар;

-дешархойн къамел дан хааран хьуьнарш кхиор, шен маттахь вистхила а, вовшашца къамеле вала а хаар, кхид1а деша хьуьнар хилар;

-нохчийн мотт дуьнене болу хьежам совбаккхарехь а, кхечу культурашца з1е тасаран оьшуш болу г1ирс хилла д1ах1отта безаш хиларх кхетар.

Барта къамел кхиъна а, ешар карадирзина хиларал сов, дешархойн йозанан къамел, цуьнан хат1 карадерзоран хаарш а хила деза.

Юьхьанцарчу классашкахь йоза яздан 1аморан декхар дешархошкахь х1ара карадерзораш, шардарш кхиор ду:

- нохчийн дешнаш, дешнийн цхьаьнакхетарш, предложенеш, яккхий йоцу йозаелла тексташ т1ера нийса схьаязъян хаар;

-ладог1арца орфографически а, пунктуационни а бакъонаш ларъярца текст нийса д1аязъян хаар;

-шен дозаделла йозанан къамел кхиъна хилар (хаттаршна жоьпаш дала, 1аморан изложенеш а, сочиненеш язъян хаар).

Йозанан белхаш кхочушбеш тидаме эца деза иштта х1ора беран каллиграфически кхачамбацарш а: элпан д1асатаь1на хилар, цуьнан лекхалла а, шоралла а, сизал арадалар, элпан сурт талхийна хилар и д1. кх. а. Цу 1алашонца тетрадаш т1ехь элпийн хила ма-еззара йолу кепаш яла еза, церан вукху элпашца хоттадалар муха хила деза а гойтуш (1-чу классехь х1ора дешархочун тетрадаш т1ехь, 2-4 классашкахь- хаьржина).

Ц1енаяздаран урокашкахь кхочушбечу белхан барам 1-чу классехь 1 мог1анал лахара хила ца беза, 2-чу классехь- 3 мог1анал, 3-4 классашкахь- 3мог1анал.

Йоза яздан 1аморан г1уллакх чекхдолу дозуш долу къамел кхиоран хаарш, шардарш карадирзинчул т1аьхьа. Йозанан къамел кхиор 1-чу классехь дуьйна хаддаза д1адахьа деза тайп-тайпана кечамбаран упражненеш кхочушъярца. И упражненеш т1ехьажийна хила еза предложенеш нийса х1итто а, билггала, оьшшуш долу дешнаш далорца шен ойланаш йоцца, кхеташ а, царна юкъара бахьанин а, т1аьхьалонан уьйрийн кхетам луш, яло хаарна а.

Талламан диктантийн, 1аморан изложенийн, сочиненийн дешнийн барам 1-4 классашкахь школан тайпане хьаьжжина, хийцалуш хила беза, амма юккъерчу хьесапехь иштта хила тарло:


Белхан тайпа

1-ра класс

2-г1а класс

3-г1а класс

4-г1а класс

диктант

5-25

25-30

35-40

60-65

изложени

-

25-30

55-65

80-90

сочинени

-

20-30

40-50

70-80

1аморан а, талламан йозанан белхашна (хаттаршна жоьпаш, изложени, сочинени, диктант и д1. кх. а.) билгалдо к1ирнах 1 сахьт. И сахьт нохчийн маттана (грамматика, ешар) леринчу сахьташна юккъера схьаоьцуш ду. Изложенеш а, сочиненеш а 1аморан кепара хила еза. Бакъду, 4 классехь 1 талламан изложени язйойту. Изложенийн, сочиненийн тематика еххачу хенахь йовзийтинчу лексически темица йог1уш хила еза.

Нохчийн мотт 1аморехь кхиамаш хир бу, нагахь санна оьрсийн маттахь дешархоша карадерзийнчу хааршна т1етевжаш 1амош белахь. Масала, цхьатерачу грамматико-орфографически хиламех пайдаэцарца (аз, элп, мукъа, мукъаза аз боху кхетамаш; доккха элп; дош сехьадаккхар; предложених, дешдекъах, дашах болу кхетамаш и д1. кх. а.). Цара г1о дийр ду кхиамца материал караерзорехь а.

Тематически планашкахь нохчийн мотт кхаа декъехь балийна бу: хьалхарчу декъехь теоретически хаамашца йозаелла теманаш а, ситуацеш а ю; шолг1ачу декъехь хьалхарчу пунктехь билгалйинчу темица йозаелла маттах лаьцна коьчал ю; кхоалг1ачу декъехь дешархочо кхочушден г1уллакхаш ду довзуьйтуш.

Дешаран предметан материально-технически кхачояран хьокъехь хьехамаш.


Систематически курс

{практически караерзор)


Кечамбаран мур (барта)

1. Коммуникативни г1уллакхаш кхиорца доьзна хаарш карадерзорна коьчал

Вовшашца йолу юкъаметтигаш д1акхехьаран теманаш, хьелаш. Алсам пайда оьцу тема-доьзал, 1ер-дахар, дешаран, дешархочун, хьехархочун юкъаметтигаш. Х1ора муьрана тема билгалйо гонахарчу дахарна юкъара хиламаш билгалбахархьама. И бахьана долуш кхоллаяла тарло текст 1амочу маттехь. Бакъду, кхоллалучу хьелашка хьаьжжина теманаш кегийчу теманашка екъаяла а тарло, уьш а х1ора муьрехь шайн башхаллаш йолуш хир ю. Масала, юьхьанца алсам пайда оьцург ловзаран кепара тема елахь, мотт караберзарца доьзна и теманаш дешаран, х1ума довзаран декъаца а йоьзна хир ю т1аьхьа.

2. Меттан материал, теманашца а, хьелашца йозаелларш, меттан т1ег1анашца билгалйина ю: лексика, фонетика, грамматика.

Лексически цхьааллаш караерзор шен-шен муьрехь д1ахьо, 1амош йолчу темига а, хьелашка а хьаьжжина.

Фонетика йовзийтар алсам шайх пайда оьцучу къамелан аьзнаш довзийтарца а, царах дешдакъош а, дешнаш а кхолларца гайтина. Нийсаяздаран пропедевтически курс ялийна йоза-дешар 1аморан декъехь. Цул т1аьхьа и курс систематически хуьлий д1ах1утту.

Грамматика йовзийтина типовой шайх олучу конструкцешца а (къамелан кепаш), царна беллачу кхетамашца а: дешархошна карайирзина хила еза грамматически кепаш.

3. Текстийн коьчал.

Х1ума довзаран а, 1ер-дахаран а, ловзаран а кепара дешар 1аморан тексташ. Исбаьхьаллин тексташ (стихаш, туьйранаш, дийцарш) 1амийнчу темица а, хьелашца а йозаелла йолу.

4. Культура кхиоран декъехула йолу коьчал:
-тайпа, тукхам;

-ц1е, ден ц1е;

-нохчийн а, т1еэцна а ц1ерш;

- тайп-тайпанчу къаьмнийн ловзарш.


Йоза-дешар 1амор

1. Коммуникативни г1уллакхаш кхиорца доьзна хаарш карадерзорна коьчал

Вовшашца йолу юкъаметтигаш д1акхехьаран теманаш: доьзал, 1ер-дахар, 1илманан (берана самукъане а, пайден а хир йолчу кепара), ловзаран.

Теманаш: Школа. Доьзал. 1алам (ораматаш, дийнаташ). Стоьмаш, хасстоьмаш. Деза денош. Вина (йина) де (сан, сан гергарчеран, доттаг1ийн). Даймохк. Г1ала. Юрт. Вайн Республика, вайн мохк.

2. Маттаца доьзна хаарш кхиоран коьчал.

Лексика: дош, цуьнан маь1на. 1амош йолчу теманашца дозаделла дешнаш карладахар а, жигарадахар а.

Фонетика а, орфоэпи а: аз хазарца къастор, мукъанаш, мукъазнаш, къоранаш, зевненаш нийса алар а, яздар а. Т1еэцначу дешнашкахь бен ца лела элпаш билгалдар.

Грамматика: дожарийн маь1на; къамелан дакъош; предложенеш: цхьанах1оттаман, шинах1оттаман (кху кепара: ц1ердош +билгалдош+ хандош); диалогически цхьааллаш: хаам -хаттар - ж оп.

Текстаца йозаелла коьчал

1аморан тексташ 1ер-дахаран кепара. 1амош йолчу теманашца йог1у дешаран, х1ума довзаран тексташ. 1амош йолчу теманашца йог1у дийцаран кепара исбахьаллин тексташ (стихаш, туьйранаш, дийцарш).

4. Культура кхиоран декъехула йолу коьчал:

  • х1ума юуш лело деза г1иллакх;

  • чохь, арахь лело деза г1иллакх;

  • ц1ахь кхобу дийнаташ (тайп-тайпанчу къаьмнийн);

  • ц1ахь кхобучу хьайбанашна а, дийнаташна а техкина ц1ерш.


Барта а, йозанан а къамел кхиор.

1. Коммуникативни г1уллакхаш кхиорца доьзна хаарш карадерзорна коьчал

Вовшашца йолу юкъаметтигаш д1акхехьаран теманаш: ловзаран, 1ер-дахаран, дешаран.

Теманаш: Ц1а. Доьзал. Вовшийн довзар. Школа: урок, перемена, каникулаш. Адам а, могушалла а. Дийнан хан, шеран хан, беттийн ц1ерш. Туьканахь, школан буфетехь, нохчийн къоман даарш. Транспорт. Туька: эцар, мах д1абалар. Хьуна хазахетарг.

2. Маттаца доьзна хаарш кхиорна лерина коьчал.

1амочу темица доьзна долу дешнаш карладахар а, жигарадахар а. Т1еэцначу дешнашкахь бен ца лела аьзнаш: ф, ы, ё, щ.

Грамматика: х1окху дешнашца йолу (мегар ду, мегар дац) предложенеш, цхьанатайпанарчу меженашца йолу предложенеш. Диалогически цхьааллаш: хаам-хаттар-хаам, хаттар-жоп-хаттар.

Дилогически кепара х1ума довзийтарх лаьцна йолу 1аморан тексташ, 1амочу темица дог1учу туьйранашна а, берийн произведенешна т1ера а дакъош.

4. Культура кхиоран декъехула йолу коьчал:

-типологически гергара долу нохчийн, оьрсийн туьйранаш;

- вайн къоман сувенираш;

-Россин къаьмнийн деза денош;

-нохчийн къоман даарш;

-Россин халкъийн г1иллакхаш а, ламасташ а.


Комплексно къамел кхиор. Грамматикин а, орфографин а пропедевтически курс.

1. Коммуникативни г1уллакхаш кхиорца доьзна хаарш карадерзорна коьчал

Вовшашца йолу юкъаметтигаш д1акхехьаран теманаш: 1ер-дахаран, дешаран, 1илманан-х1ума довзийтаран, социальни.

Теманаш: шеран хенаш (аьхке, гуьйре, 1а, б1аьсте). Нохчийн поэташ а яздархой, дукхаеза книга, халкъан туьйранаш. Космонавтика. Культурехь, 1илманехь, техникехь баьхна кхиамаш. Толаман де.

2. Маттаца доьзна хаарш кхиоран коьчал.

1-3-чуй классашкахь фонетикехула, морфологехула, грамматикехула карадерзийна хаарш, шардарш жигарадахар. Синонимех, антонимех болу кхетам. Къамелан дакъош: ц1ердешнийн легарш; хандешан билгалза кеп, хенаш; билгалдешнийн дожар; яххьийн ц1ерметдешнаш, куцдешнаш, масаллин, рог1аллин терахьдешнаш. Предложенин цхьанатайпанара меженаш. Чолхе предложени (ткъа, амма, делахь а) хуттургашца.

Графика: элпийн ц1ерш, доккха элп адамийн, г1аланийн ц1ерашкахь. Орфографи. Пунктуаци. Къамел кхиор: диалогехь дакъалаца а, доцца монологически аларш а, чолхе йоцу йозанан тексташ а х1итто а, орфографически, пунктуационни а бакъонаш ларъеш яздан а хаар. Юьхьанцарчу школехь дешна волуш кхид1а а деша кийча волуш кхиийна хилар.

3. Культура кхиоран декъехула йолу коьчал:

-нохчийн ц1ерш, фамилеш;

-нохчийн къоман ловзарш а, ловзоргаш а;

-нохчийн берийн эшарш;

-нохчийн халкъан деза денош, ламасташ, г1иллакхаш;

-нохчийн къоман даарш.



Меттан

декъехула йолу

теманаш

Х1ора декъана

лерина сахьташ


Коьрта кхетамашший,хааршший



1


1амийнарг карладаккхар

10

Хуур ду къамел , предложенеш къасто. Хуур ду дешнаш билгалдаха. Евзар ю предложенин меженаш. Хуур ду предложенин тайпанаш къасто

2

Нохчийн алфавит



14

Девзар ду аьзнаш ,элпаш. Хуур ду церан башхаллаш йийца(мукъа, мукъаза; зевне, къора; дехий ,доций). Девзар ду алфавитан массо а элп.

3

Предложени

10

1емар ду предложенеш вовшех къасто , 1емар ду церан чаккхенга оьшу хьаьрк х1отто. Берашна хуур ду йоьхна предложенеш тоян, чаккъенга оьшу хьаьрк х1отто. 1емар ду айдаран предложенин башхаллаш йовза, уьш оьшу хьаьрк дилларца билгалъяха. евзар ю предложенин коьрта меженаш йовзийтар, 1емар ду уьш предложенахь йовза , царна хаттарш дала, билгалъяха

хуур ду подлежащи хуьлу МИЛА? МУЬЛШ? Х1УН? Хатаршна жоьпашлуш долу дешнаш ,нагахь сана предложенехьХЬАН? СТЕН? Хаттаршна жоьпашлуш долу дешнашдацахь .Тайп-тайпанчу предложенешкахь подлежащин тидамбар.

4

Дешан х1оттам

8

Девзар ду дешан дакъош (орам , чаккхе, суффикс,дешхьалхе).

Хуур ду уьш билгалдаха. Девзар ду церан г1уллакхаш (суффикс, дешхьалхе- керла дешнаш кхуллу, орам- шена чохь дешан маь1на ду; чаккхе- дешнашна юкъахь уьр латайо). Девзар ду гергара дешнаш.

5

Ц1ердош

19

Девзар ду маь1на,хаттарш .Евзар ю грамматически билгалонаш (терахь ,дожар ,легар, класс); евзар ду доллара ,юкъара ц1ердешнийн башхаллаш (цхьана х1уманах яккъа тиллина ц1е, массо а х1уманах яккха тиллина ц1е). Предложенехь лелош долу синтаксически г1уллакхаш). Хуур ду церан дожар , терахь , легар билгалдаккха.

6

Билгалдош

6

Девзар ду маь1на,хаттарш. Евзар ю грамматически билгалонаш (терахь ,дожар ,легар, ); евзар ду ламе а , лаамаза а билгалдешна ,башхаллаш. Предложенехь лелош долу синтаксически г1уллакхаш). Хуур ду церан дожар , терахь , легар билгалдаккха.

7

Хандош

17

Девзар ду маь1на,хаттарш .Евзар ю грамматически билгалонаш (терахь ,хенашца хийцадалар); Предложенехь лелош долу синтаксически г1уллакхаш).

8

1амийнарг

карладаккхар

12




Хуур ду предложенеш , церан меженаш , тайпанаш къасто. Къамелан дакъош , церан билгалонаш йовза. Дешан х1оттам ,гергара дешнаш , церан дакъош довза.

Дешаран предметана материально-технически кхачояран гIирсаш

Книгаш-справочникаш

  • Книга «Нохчийн мотт» Солтаханов Э.Х, Солтаханов И.Э 2011г

  • Журнал «Стела1ад».

  • Ж. Махмаев «Некъан абат»

  • С. Эдилов «Байт-абат».

Кабинетан технически г1ирсаш:

  • Мультимедийни компьютер.

  • Мультимедиапроектор.

  • Интерактивни доска

  • Магнитни доска







1 Солтаханов Э. Х. Нохчийн школан юьхьанцарчу классашна программаш. Соьлжа-Пала «Глобус», 2002.

Название документа #U041f#U0420. #U0427#U0415#U0427#U0415#U0427#U0415#U041d#U0421#U041a#U0410#U042f #U041b#U0418#U0422#U0415#U0420#U0410#U0422#U0423#U0420#U0410 3 #U041a#U041b#U0410#U0421#U0421.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

Нохчийн литература


ДОВЗИЙТАРАН КЕХАТ

Документан бух

Дешаран предметан «Литературни ешар» 3-чу классана лерина йолу белхан программа х1оттийна

хIокху документин бух тIехь:

  • Шоьнарчу юьртан юккъерчу юкъарадешаран ишколан юьхьанцарчу классашна лерина йолу программа

  • юьхьанцара юкъарадешаран федеральни пачхьалкхан дешаран стандартан

  • Юкъара дешаран а, коьрта юкъара дешаран а пачхьалкхан программа

  • Э.Х. Эдиловн Нохчийн метан, дешаран юьхьанцарчу классашна лерина герггарчу хьесапехь йолу программа, Нохчийн Республикин дешаран а, 1илманан а министерствос магийна йолу. Базисни дешаран планан 3-чу варианто Литературни ешарна луш йолчу таронашца нисъеш

Литературни ешар - юьхьанцарчу классийн предметашна юккъехь коьртачарах цхьаъ ю. Нохчийн матто санна, цо а 1амадо бер шера а, нийса а яздан, аьтто бо юкъара кхиарехь а, г1иллакх-оьздангаллин мехаллаш т1ехь кхиош а. Х1окху предметехь кхиамаш бахаро таро ло берана юьхьанцарчу школан вукху предметашца ларош деша.


Юьхьанцарчу школехь х1ара предмет 1амор т1ехьажийна хир ду х1окху 1алашонашка кхачарна:


-кхетаме, нийса, шера къастош еша;

-ша йоьшучу текстан а, цуьнан чулацамца йолу шен юкъаметтиг а билгалйоккхуш болчу къастош ешаран коьртачу г1ирсех (соцунг1а, интонаци, маь1нин тохар, ешаран чехкалла) пайда а оьцуш, еша;

-дешаран книгин чулацамах кхиар, шенна справочни аппаратах пайда эца хаар (т1етовжар, корта, абзацаш и д1. кх. а.);

- исбаьхьаллин -кхоллараллин а, х1ума довзаран а хьуьнарш шегахь кхиор, исбаьхьаллин произведенино шена бина т1е1аткъам шен синхаамашца бовзийтар; дешан исбаьхьалле йолу эстетически юкъаметтиг кхиор;

-исбаьхьаллин текстан г1ирсашца синъоьздангаллин мехаллаш юьхьанцарчу классийн дешархошкахь кхиор; дика а, вуо а къасто хууш, кхидолчу къаьмнашка лерам болуш кхиор.

Юьхьанцарчу школехь литературни ешаран коьрта 1алашо - иза шена оьшшу книга харжа хаарца а, и кхеташ ешарца а ша-шен терго яран дешар карадерзоран хьуьнарш шегахь кхиор ю. Цу г1уллакхана ох1ла хилар билгалдолу ешначух кхеташ, дика еша хаарехь, книгаш йовзарехь а, шенна харжа хаарехь а, шен синъоьздангалла лакхаяккхарехь книга оьшуш хиларх кхетам кхиъна хиларехь а.

«Литературни ешар» предмето чулоцу х1ара дакъош: дешархочун «Ешарца доьзна г1уллакх», «Исбаьхьаллин текстийн буха т1ехь долу дешархойн кхоллараллийн г1уллакх», «Берийн ешаран гуо» яздархойн ц1ерш а йовзуьйтуш, дешархошна кху предметехула евзар йолу ерриге а произведенеш, хуьлийла уьш дийнна произведенеш я церан дакъош. Программи юкъа дог1у иштта кхидолу дакъош а: «Литературоведчески пропедевтика», «Библиографически культура», «Къамелан кепашца доьзна долу г1уллакхаш». Боккха тидам т1ебахийтина нохчийн матте ладог1ар декъана а. «Ешар» ц1е йолчу декъехь къаьсттина тидам т1е бахийтина къастош ешарна. Юьхьанцарчу классашкахь нийса а, шера а ешарехь карадирзинчу хаарша аьтто бийр дешархойн лакхарчу классашкахь литература йовзарехь а. «Дистхилар», «Йоза» дакъоша аьтто бийр бу барта а, йозанан а къамел кхиорехь. Боккха тидам т1е бахийтина вистхила хаарна а, къамелан оьздангаллина а, меттан исбаьхьаллин г1ирсаш караберзорна а.

«Къамелан кепашца долу г1уллакхаш» ц1е йолу дакъа къамелан кепаш йовзийтина ца 1аш, х1ума довзаран а, синъоьздангаллин, интеллектуальни, кхоллараллин г1уллакхаш чулоцуш а ду шена. И г1уллакхаш кхочушдо дешаран, 1илманан г1араевллачу, исбаьхьаллин тексташ т1ехь болх бечу хенахь. Ешарца, йоьшург т1еэцарца, исбаьхьаллин тексташ т1ехь болх барца цхьаьна кхочушхуьлу дешархочун синъоьздангалла, кхолларалла кхиарца доьзна долу г1уллакхаш а. Исбаьхьаллин тексташ ешар бахьанехь карадирзина хаарш дерзадо дешархоша шаьш кхочушдечу кхоллараллин г1уллакхашка: къастош а, яххьашца а ешар, тардина дийна суьрташ кхоллар, инсценировкаш яр, барта а йозанца юхасхьайийцар шаьш ешна исбаьхьаллин произведенеш, тайп-тайпанчу теманашна барта а, йозанца а аларш кхоллар и д1. кх. а.

«Берийн ешаран гуо» декъехь кхочушхуьлу исбаьхьаллин тексташ харжаран принципаш. Царна юкъахь уггаре а мехала ерш ю: еша дог дар, йоьшучух кхеташ хилар, тематика, проблематика. Тексташ шайца к1орггера кхетош-кхиоран маь1на а долуш, тайп-тайпанчу жанрашкахь хила еза. Кхечу къаьмнийн произведенеш йовзийта а мегар ду, нагахь шайца цхьа пайден дерг дохьуш уьш елахь. Кху декъа юкъа дахана оьрсийн туьйранаш, г1арабевллачу оьрсийн яздархойн Л. Толстойн, Г. Скребицкийн, В. Бианкин, А. Гайдаран произведенеш.

«Литературоведчески пропедевтика» декъехь билгалбина исбаьхьаллин тексташ йоьшучу хенахь дешархой шайх хьакхалур болу а, бийцаре беш, шайна т1ехь болх бен болу а литературоведчески кхетамаш. Тексташ т1ехь болх бечу хенахь дешархойн карахь мехала г1ирс хилла д1ах1уьттур бу и литературни кхетамаш.

«Библиографически культура» декъо аьтто бо еша билгалйинчу литератури юкъара оьшу книга харжа хууш хилар кхиорехь, оглавлени, аннотаци карорехь, суьрташ дехкина художник, автор билгалварехь, иллюстрацеш текстан хиламашца буозарехь, ткъа иштта 1амаво тайп-тайпанчу справочни материалашца болх бан.


Дешаран предметан чулацаман мехаллаш.

Х1ара предмет 1амочу хенахь йовзар нисло массо а тайпа бохург санна къоман мехаллаш (патриотизм, доьзалан мехаллаш, 1алам, къинхьегам а, кхолларалла а, искусство, литература, дин). Кхузаманан, махкана а, халкъана а пайден хир долчу кепара оьзда, ийман долуш, кхидолу къаьмнаш лоруш, к1ант-йо1 кхиор ду хила дезарг цу предметана бухе диллинарг.


Дешаран планехь х1окху предмето д1алоцу меттиг.

Дешаран планехь х1окху предмето д1алоцу меттиг.

Юьхьанцарчу ишколехь х1ара предмет 1амо билгалдинарг 374 сахьт ду:

1-чу классехь 68 сахьт, кIирнах 2 сахьт, 33 белхан кIира;

2-чу классехь - 102 сахьт, кIирнах 3сахьт, 34 белхан кIира;

3 -чу классехь -102сахьт, кIирнах 3сахьт, 34 белхан кIира;

4 -чу классехь- 102 сахьт, кIирнах 3 сахьт, 34 белхан кIира.

Белхан программа лерина 102 сахьтана шарахь, кIирнах 3 сахьт, 34 белхан кIира.

Предмет 1аморца доьзна долу жам1аш.

Литературни ешар 1амочаьргахь хила деза личностни

жам1аш:

Россин юкъара этнически а, граждански а цхьааллаш кхиор, вуьшта аьлча

ша муьлхачу къоман векал ву а, Россин пачхьалкхан гражданин ша хилар а кхетор; юкъара российски а, граждански а, нохчийн г1иллакх-оьздангаллин а мехаллаш шегахь кхиор;

-исбаьхьаллин произведенийн буха т1ехь шегахь адамаллин а, демократически а мехаллаш кхиор;

  • шен къоман культурех, бусулба динах а долу хаарш хилар, кхечу къаьмнех а, церан культурех, динах лаьцнарг а девзаш хилар; кхечу къаьмнийн культуре а, динца доьзначу ламасташка а ларам шегахь хилийтар;

  • шен къоман г1иллакхаш а девзаш, кхечу къаьмнашца а г1иллакхашца а, динца а йоьзна йолу юкъаметтигаш ларъян хаар;

-доьзалан ламасташка тергаме хила везар шегахь кхиор,

1алам лардан а, шен а, нехан а могушалла ларъян езарх кхеташ хилар;

-таханлерчу дуьненахь вахаран 1алашонца шен амал кхиор; шен нийсархошца а, баккхийчаьрца а девне ца вуьйлуш, машаре ваха болу лаам шегахь кхиор;

  • дешархочун социальни декхарш карадерзор; дешаре лаам кхиор; дешар шена оьшуш хиларх кхетар;

  • къоман а, кхийолу а литература ешарца синъоьзданагаллин мехаллаш а, эстетически синхаамаш шегахь кхиор.


Литературни ешар 1амочаьргахь хила деза метапредметни жам1аш:


-дешаран 1алашонех а, декхарех а кхеташ хилар, кхоллараллин кепара хьесапаш кхочушдар;

-шена хьалха х1оттийнчу декхаре хьаьжжина, дешаран декъехула билгалдан леринарг къасто а, цуьнан мах хадо а, и кхочушдархьама эвсаре некъ харжа а хаар;

- ша баьхначу кхиамийн бахьанех кхеташ хилар шегахь кхиор (ткъа иштта цададаларан бахьанех а, иза лазаме ца долуьйтуш т1еэца хууш а хилар;

-коммуникативни а, х1ума довзаран а декхарш кхочушдаран 1алашонца меттан г1ирсех пайда эцар;

-дечун логически кепаш (дустар, анализ, юкъара маь1на дар) караерзор;

- кхечу къаьмнийн нийсархошца цхьаьна дечу г1уллакхашкахь юкъара 1алашонаш билгалъяр, хьан, х1ун дийрду къастор, цаьрца цхьаьна тергам латтор, ша а, вукхара а дечун цхьанакепара мах хадор; девне ца дерзош, 1оттаме дерш д1адерзор, ларамца т1еэцар кхечу къомах волчун амалехь дерг;

- базови предметийн кхетамаш, кхечу предметашца боьзна кхетамаш а караберзор, шен предметца уьш буозар.


Литературни ешар 1амочаьргахь хила деза предметаца доьзна долу жам1аш:

- къоман а, дуьненан а, культурийн хилам а, синъоьздангаллин мехаллаш, ламасташ лардаран а, кхид1а а д1акховдоран г1ирс санна литературех кхетар;

-ша-шен кхиарехь ешаран мах лакхара хиларх кхетар; виллина йоьшуш хила везаш хилар болу лаам шегахь кхиор; дуьненах а, къоман исторех а, культурех а болу кхетамаш кхиор; юьхьанцара г1иллакх-оьздангалла кхиорехь литературо д1алоцу меттиг къасто а, дика а, вуо а х1ун ду хууш хилар;

- х1унда еша еза бохучух кхеташ хилар, цу декъехь тайп-тайпанчу ешарх пайда эцар;

-дешаран а, 1илманан кхетаме, исбаьхьаллин тексташ ладог1арца т1еэца а, кхеташ еша а, цхьанатайпана царах кхета а хууш хилар; стихотворенин кепехь йолу тексташ къастош ешаран юьхьанцара хаарш карадерзор;

-прозаически исбаьхьаллин произведенеш юхасхьайийца а, церан чулацамах долчу хаттаршна жоьпаш дала а, ешначу дешаран, 1илманан кхетаме, исбаьхьаллин текстийн бахьанин-т1аьхьалонийн з1енаш къасто а хаар карадерзор;

-меттан бакъонаш а ларъеш, йозанехь а, барта а доцца дийцарш х1итто хаар карадерзор;

-хьайца къамел деш волчуьнга а ладог1а а, цо дуьйцучуьнца реза вацахь а, делил далорца айхьа бохург т1еч1аг1дан а, г1иллакхехь вистхила а, диалог д1аяхьа а хаар карадерзор;

-исбаьхьаллин текстийн башхаллийн дуьхе а кхуьуш, дешаран, 1илманан, исбаьхьаллин тексташ вовшех къасто хаар;

-ешначу исбаьхьаллин, 1илманан, дешаран текстийн теманах, коьртачу маь1нах кхеташ хилар; исбаьхьаллин текстехь балийна меттан исбаьхьаллин г1ирсаш ган а, яздархочо мича 1алашонца уьш юкъа балийна а хаар;

-ша ешначу исбаьхьаллин произведенин мах хадо а, цунах лаьцна шена хетарг ала а хаар;

-ешначу текстехь йолу синъоьздангаллин мехаллаш йовзийта а, уьш шегахь кхио а хаар;

- оьрсийн а, нохчийн а исбаьхьаллин произведенийн персонажаш (дакъалацархой) вовшашца буста а, церан амалехь, г1уллакхашкахь цхьаьна дог1ург схьа а лохуш, царна харакатеристика яла а, цаьрга шен болу хьежам гайта а хаар;

- шена хаза хета книга шенна схьахаржа а, т1ебузучу хаамийн справочни хьостанех пайда эца а хаар;


Дешаран предметехула болу юьхьанцарчу юкъарадешаран чулацам


Къамелан кепаш

Ладог1ар

Дуьйцу къамел ладог1арца т1еэцар, цхьанатайпана иза кхетадар, ладоьг1начуьнца доьзна хаттаршна жоьпаш далар, ладоьг1начун чулацамах лаьцна шена хаттар дала хаар, х1ун 1алашо йолуш ладуьйг1ира къамеле кхетадар. Стихотворни къамеле ладог1а хаар, ладоьг1начун дог-ойла къастор.


Ешар

Хезаш ешар. Кхеташ, нийса, цхьанаэшшара хезаш ешар. Ешаран чехкалла доза тухуш къастош яц, х1ора дешархочун башхалле хьожжий къастош хуьлу и барам. Ешаран сихалла т1аьхь-т1аьхьа чехкайоккху. Йоьшучу хенахь соцунг1ашший, интонаций, сацаран хьаьркаш лар а деш, кхетаме, нийса, цхьанаэшшара дийначу дешнашца ешар.

Дагахь ешар. Дагахь йоьшучу хенахь йоьшучун маь1нах кхеташ хилар. Ешначу текстехь оьшуш болу хаамаш карон а, меттан исбаьхьаллин г1ирсаш ган а хаар.


Къамел дар. Барта къамелан оьздангалла Монологически къамел барта къамелан кеп санна. Монологически кепара аьллачун коьртачу маь1них кхеташ хилар. Къамелан кепаш: дийцар, суртх1оттор, ойлаяр.

Шен аларехь меттан исбаьхьаллин г1ирсех пайда эцар(синонимех, вастаме дешнех, антонимех, дустарех, эпитетех). Шен аларна план х1оттор. Монологически алар дозаделла а, маь1на долуш а хилар. Диалогехь ден къамел: цуьнан башхалла. Хьайца къамел деш волчуьнга ладог1а а, цо дуьйцучух кхета а, цунна жоп дала а хаар. Хьуна ца хетачу, кхечу кепара олучуьнга а ладог1а а, делил а далош, тешшош цунна жоп дала а хаар. Кхечу къомах волчу нийсархочуьнца диалог д1ахьочу хенахь цо дечу къамелах кхеташ, цуьнан культурин башхаллаш тидаме а оьцуш, иза т1елаца хаар. Шен къамелехь меттан исбаьхьаллин г1ирсех пайда эца хаар.


Йоза. Йозанан къамелан оьздангалла.

Йозанан къамелан барамаш. Йозанца аьллачун чулацам билгалйинчу темица бог1уш хилар. Йозанехь йовзуьйту коьчал маь1на а долуш, вовшашца йозаелла а хила езар. Йозанан къамелехь меттан исабьхьаллин г1ирсех пайда эцар. Йозанехь шена хетарг ала хууш хилар: хаттарна жоп дала, изложени, йоцца сочинени язъян (сурт1хотторан, дийцаран, ойлаяран кепехь).

Ешаран г1уллакхийн кепаш

Дешаран а, 1илманан кхетаме тексташца а бен болх (х1ума довзаран декъехула долу г1уллакхаш)

Дешаран а, 1илманан кхетаме текстех болу юкъара кхетам. Шен маттахь и тексташ кхеташ т1еэцар. Ешначун чулацамца доьзначу хаттаршна жоьпаш далар. Хаамаш луш болу г1ирсийн хьаст санна дешаран, 1илманан кхетаме тексташ т1еэцар, царах кхеташ хилар. Дешаран, 1илманан кхетаме текстийн тема а, коьрта ойла а (идей) билгалъяр. Маь1нин чекхдевллачу дакъошка текст екъар, царна ц1е тиллар. Текстехь бахьанин-т1аьхьалонан з1енаш билгалъяр. Текстехь коьрта дешнаш билгалдар. Оцу коьртачу дешнашна т1е а тевжаш, текст юха-схьайийцар. Нохчийн дешнаш а, дешнийн цхьаьнакхетарш а, дийнна предложенеш а оьрсийн матте а, оьрсийн маттера нохчийн матте яха а хаар.


Исбаьхьаллин тексташца болх бар

Дешархочун х1ума довзаран декъехула долу г1уллакхаш Исбаьхьаллин текст вукху текстех къаьсташ хиларх кхетар. Текстан ц1е а, кортош а, чулацамца бозабеллачу юкъаметтигех кхеташ хилар. Текстан чулацамах лаьцна долчу хаттаршна жоьпаш далар. Меттан исбаьхьаллин г1ирсех пайда эцарца исбаьхьаллин текст юхасхьайийцар (юьззина, йоцца, хоржуш). Исбаьхьаллин текстан жанр, тема, коьрта ойла (идей), сюжет, д1ах1оттаман билгало (антитеза) къастор. Текст дакъошка екъар, х1ора декъан тема билгалъяр, коьрта дешнаш а, исбаьхьаллин васташ а къастор. Дакъошна ц1ерш тахка а, ц1еран предложенийн а, хаттарийн кепехь план х1отто а хаар. Турпалхойн дика а, ледара амалш билгалъяха а, персонажаша дечу г1уллакхашка, яздархочо еллачу характеристике хьаьжжина а мах хадо хууш хилар. И характеристика лучу хенахь персонажийн г1уллакхийн бахьанин-т1аьхьалонан з1енаш билгалъяхар. Ша дийриг турпалхочо иштта х1унда дира бохучух кхетар а, цу декъехь шена хетарг ала хаар а. Персонажана характеристика лучу хенахь интерьеро а, портрето а д1алоцу меттиг. Турпалхой а, цара ден г1уллакхаш а вовшашца дустар. Персонажийн къамел а, авторан текст а. Текстехь болу меттан исбаьхьаллин г1ирсаш ган а, ( эпитет, дустар, метафора) уьш мича 1алашонца юкъа балийна а хаар. Пейзаж а, исбаьхьаллин текстехь цо д1алоцу меттиг а. Хиламаш схьакъастор а, уьш вовшашца бустар а, цара синхаамна бен 1аткъам а. Теманашца цхьаьнайог1у оьрсийн а, нохчийн а исбаьхьаллин тексташ вовшашца юстар, царна т1ера юкъара а , башхадерг а къастор, меттан исбаьхьаллин г1ирсаш бустар.


Дешархочун кхоллараллин г1уллакхаш

Къастош ешар. Яххьашца ешар. Прозехь йолчу текстана инсценировка х1оттор. Ешначу исбахьаллин произведенин буха т1ехь шен текст кхоллар. Барта дешнашца суртдиллар. Изложени. Мини-сочинени. Нохчийн маттера дош, дешнийн цхьаьнакхетар, предложени оьрсийн матте а, оьрсийн маттера нохчийн матте а даккхар. Нохчийн барта кхоллараллера оьрсийн х1етал-металшца, кицанашца, аларшца маь1ница дог1урш лахар. Ша туьйранаш кхоллар (1амийнчаьрца дог1уш) къоман дахарехь дерг а, культурин бакъдерш юкъа а далош.

Нохчийн а, оьрсийн а литературийн тексташ кхоллар, церан юкъара дерг а, башха дерг а билгал а деш.


Берийн ешаран гуо

Нохчийн а, кхечу къаьмнийн барта кхоллараллин произведенеш, нохчийн а, кхечу къаьмнийн а классикийн тоьлла произведенеш, х1инцалерчу яздархойн произведенеш, исторически, 1илманан кхетаме, справочно-энциклопедически тексташ, фантастика.

Исбаьхьаллин текстийн герггарчу хьесапехь йолу тематика: вайн Даймахкаххий, нохчийн пачхьалкхан коьртачу шахьарххий, нохчийн пачхьалкхерчу халкъийн доттаг1аллеххий, вайн халкъан хьаналчу къинхьегамаххий, цо машарехьа латточу къийсамаххий, вайн г1аланеххий, яртеххий, 1аламаххий, дийнатехххий, акхаройххий, беран дахареххий, церан г1уллакхеххий, доттаг1аллеххий, цара баккхийнаш ларарххий, вовшашна накъосталла дарххий, тергонца хьажарххий, адамийн дийнаташца йолу юкъаметтигаххий, 1аламаххий, адамийн цуьнца йолчу юкъаметтигаххий, тайп-тайпанчу корматаллеххий, къинхьегамаххий, юкъарчу къахьегаран ирсаххий, г1иллакх-оьзданагаллех, эхь-бехках, ийманах лаьцна дийцаршший, стихотворенешший, статьяшший. Вайн дукхакъаьмнийн Боккха Даймохк.

Литературоведчески пропедевтика

Прозехь а, стихотворенин кепехь а долу къамел, уьш вовшех къасто хаар. Хьехархочун г1оьнца текстехь х1ара литературоведчески кхетамаш карон хаа: жанраш (фольклоран кегийра жанраш, халкъан а, литературни а туьйра, туьйра-кица, дийцар, стихотворени, сюжет, тема, д1ах1оттам (антитеза), коьрта ойла (идей), турпалхо (персонаж), куц-кеп (портрет), пейзаж, интерьер, синоним, антоним, эпитет, дустар, метафора, олицетворени, ритм, рифма. Гочдар.


Библиографически культура

Еша билгалйинчу книгаш юкъара книга харжа а, произведенин кортош а, аннотаци а схьалаха а, автор а, иллюстрацеш ехкина художник билгалван а хаар. Текстан чулацамера хиламаш а, иллюстрацеш вовшех буоза хаар.

Юьхьанцарчу школехь дешначул т1аьхьа дешархочун кхид1а а дешаре болу лаам а кхиъна болу, цуьнан къамелан а, ешаран культурин, литературни кхиаран а т1ег1а оьшучу бараме кхочу, уьш билгалдовлу х1окху хааршца:

-нохчийн меттан къамелан коьрта кепаш карайирзина хилар;

-тайп-тайпана тексташ вовшех къасто хаар (дешаран, 1илманан-кхетаме, исбаьхьаллин). Интеллектульни, синъоьздангаллин декъехь кхиархьама, гонахара дахар довзархьама дешаран, 1илманан-кхетаман, исбаьхьаллин текстийн маь1нех кхеташ хилар.

Исбаьхьаллин тексташца болх бар. Хаамбаран хьаст хиларан хьокъехь уьш т1еэцна ца 1аш, дешархочуьнгахь синъоьздангалла а, эстетически чам а кхиорехь и тексташ оьшуш хиларх кхетар. Исбаьхьаллин тексташна анализ яран билггала, литературни кхиарехь дешархошна т1аьхьа оьшур долу, хаарш карадерзор. Церан жанр, тема, идей, д1ах1оттаман кепаш, исбаьхьаллин суртх1отторан г1ирсаш къасто хаар.

-Х1ора къоман литература - культура кхиоран декъехь мехала г1ирс хиларх кхетар; нохчийн а, кхечу къаьмнийн исбаьхьаллин тексташ вовшашца юстарца церан юкъара дерг а, башхадерг къастор. Дешнаш, дешнийн цхьаьнакхетарш, предложенеш оьрсийн матте а, оьрсийн маттара нохчийн матте яха а хаар.

Оьшшу тоьшаллаш а далош, ша ешначу дешан искусствон

произведенин а, искусствон кхечу говзарийн а мах хадо хаар.

Кхечу къомах волчу нийсархочуьнца диалог д1ахьочу хенахь цо дечу къамелах кхеташ, цуьнан культурин башхаллаш тидаме а оьцуш, г1иллакхе вистхила а, цо дуьйцург восе а ца дуьллуш, т1елаца а хаар.

Берийн-энциклопедически книгашца болх бан хаар.


Дешаран предметан чулацамехь мехаллийн 1алашонаш йийцар

Нохчийн мотт 1аморан жам1ех цхьаъ ду дешархой мехаллийн системах кхетар, цара т1еэцар а.

Дикаллин мехалла — дуьненан цхьа дакъа хиларх кхетар, цигахь адамаш вовшехдозу ягарйина ца валлал

дукхачу з1енашца, царна юкъахь ду матто деш дерг а, ийманехь вахаран т1едахкарш т1е а оьцуш (къинхетаме хила, хьайца наха лело луург цаьрца д1алеладе ахьа).

Iиллиман мехалла дерриг адамийн дахаран мехаллин буха т1ехь лаьтта, дуьненан 1аламан цхьа дакъа ша и хиларх кхета веза. 1алам дезар — адам ша деха меттиг иза юйла хууш, и лардар, цуьнан исбаьхьаллах воккхавер. Исбаьхьаллин а, 1илманан а литературийн говзарийн текстийн г1оьнца 1аламе безам кхоллар).

Хазаллин, дерриге а цхьаьнадаран мехалла —

нохчийн меттан хазаллах и массо аг1ор нийса цхьаь- на барах, цуьнан сурткхолларан некъаллах кхетар.

Бакъдолучун мехалаа — адамийн культурин дакъа, хиламийн де кхиар, социальни хиламашкахь дерриг а вовшехдозуш хилар .1илманан мехаллийн буха т1ехь хиларх кхетар; хаарш мехала хилар;бакъдерг т1еч1аг1дар, х1уманан бухе кхиа г1ертар мехалла санна

хилар.

Доьзалан мехалла — адаман дахарехь доьзал маь1не хиларх, ша схьаваьлла бух мичара бу хаар; доьзалехь барт-ийман ч1аг1дар, гергарлонаш лелор, вовшашна г1одар, воккхачун ларамбар, церан г1иллакхаш лардар.

Къинхьегаман а, кхоллараллин а мехалла — адамийн дахарехь къинхьегаман маь1нах кхетар, цхьа- барт, юкъара 1алашо, жоьпалла, возуш цахилар, къинхьегаман мехалла хаар, литературин а, кхоллараллин а къинхьегам ларар.

Гражданственностан а, патриотизман а мехалла — юкъараллин, халкъан декъашхо, мехкан а, пачхьалкхан а векал санна ша хетар а; шен меттан долуш- долучун а, хиндолучун а жоьпалла хаар, шен мехкан балахилар: цуьнан истории, меттан, культурин, цуьнан дахаран, цуьнан халкъан ларамбар.

Адамаллин мехалла — России хилла ца 1аш, денан ерриге юкъараллин а гражданин ша хетар, и мехалла ехаш а, кхиар а хилийта оьшург бу машар, цунна г1уллакхашдар, толерантность хилар, кхечу культурийн а, меттанийн а ларамбар


Юьхьанцарчу школашкахь шаьш еша лерина литература.


Халкъан барта кхолларалла. Барта кхоллараллин кегий жанраш


Халкъан тидамаш

Кицанаш

Х1етал-металш

Чехкааларш

Дагардарш


Наьрт-аьрстхойх лаьцна дийцарш

Ц1инц1олаг а, наьрт-аьрстхо а. Ахархочун к1ант а, наьрт-аьрстхой а. Наьрт-аьрстхой а, декъаза стаг а.


Халкъан туьйранаш

Чинг1аз

К1ант а, ден шед а. Лулахой.

Махана аьлла баркалла. Кхо газа-гуьзалг. Хьекъалан т1ай Бабин Ч1ирдиг Таллархо

Х1иллане кхорб1елиг Борз


Исбаьхьаллин литература

1. Ахмадов «Къонахалла»

М. Ахмадов «Хьо а, дуьне а», «Вайн г1иллакхаш», «Ч1ирдиг хьуьнха вахар», «Собар», «Яхь», «Маршо а, декхар а», «Хьанал, хьарам», «Б1е эзар дика г1уллакх»

Т. Ахмадова «Б1аьсте» (гулар).

С. Гацаев «Мекара цициг»

Демин 1алавди «Шен куьзган чохь гича 1ам» берийн байташ.

Х-А. Берсанов «Генара совг1ат».

Д. Кагерманов «1имран а, цуьнан доттаг1ий а».

Ж. Махмаев «Сан кегий доттаг1ий», «Самукъане абат».

Э. Мамакаев. Стихаш.

Хь. Саракаев «Эдалханан доттаг1ий».

Хь. Сатуев «Б1аьстенан мукъамаш»

Хь. Хасаев «Хьуьнан къайленаш», «1аламан мукъамаш».

Ш. Хасаров «Дашон хьоза».

1. Эдильсултанов «Догдика», «Хуьстиг».

«Тамашийна беш». Берашна стихаш.


Кхечу къаьмнийн литература

Д. Брудный «Хьекъале Ашик»

A. Сент-Экзюпери «Жима эла»

Г.-Х Андерсен «Ц1инц1олаг йо1», «Ц1етуха», «Эткаш юьйхина долу цициг», «Бедан ирча к1орни», «Экам йо1», «Акха г1ург1езаш».

Ш. Перро «Майра бедарштегархо», «Т1уьйлиг», «Овкъарг» «П1елггал волу к1ант»

Вежарий Гримм «Бременера иллиалархой», «Сийна ч1урам», «Кегий адамаш», «Дашо месаш йолу йо1».


1илманан литература

B. Дуров «Сан акхарой»

Ю. Гагарин «Суна Латта го!» Левин «Астрономи суьрташкахь». Зубков Б. «Стенах йина ю машенаш»

C. Маршак «Муха еш хилла книга»


Книгаш-справочникаш


Журнал «Стела1ад».

Ж. Махмаев «Некъан абат»

С. Эдилов «Байт-абат».


Курсан чулацам

«Даймехкан косташ»(2 сахьт).

А.Сулейманов. «Даймехкан косташ». Ш.Арсанукаев «Ненан мотт»

«Аьхкенан 1уьйре»(13сахьт).

Ш.Арсанукаев «Аьхкенан 1уьйре». М.Сулаев «Дог1а деанчул т1аьхьа». Д.Кагерманов «Аьхке». З. Муталибов «Оха болх а бо, деша а доьшу». Ж.Махмаев «Мангалкомарш». Хь. Хасаев «Комаьрша хьун». Х. Эдилов« Гуьйре». Хь. Хасаев«Гуьйре т1екхочуш». Д.Кагерманов «Г1арг1улеш». 1 .Гайсултанов «Стоьмийн бешахь». Э. Мамакаев. «Гуьйренан суьрташ»

«1алам ларбар-иза Даймохк ларбар ду» (8 сахьт).

«Сан даймохк». Р.Ахматов «Эвлахь». Хь .Хасаев «Бен». Хь.Саракаев«Асвадан адамалла ». 1.Гайсултанов

«Экскурси». Хь.Хасаев «Бохам»

«Берийн дахар» (13 сахьт).

Хь. Саракаев «Тхойшинн аэсий дажо лаьа». Ж. Махмаев «Коран ангали». 1. Гайсултанов «Яраг1и» . Хь.Саракаев«Говзанчаш». 1. Чантиев «Стенна вара Мурад г1айг1ане». З. Муталибов «Мустапан каранаш». 1. Эдильсултанов «Хьаьжк1аш ер». Д. Кагерманов «Мазлаг1ехь». Гайсултанов«Уггар мехалниг». «Вайн республика». Д. Кагерманов « Сан Кавказ». Ш.Рашидов«Даймахке безам».

«Даймохк вай къинхьегамца хестабо» (5 сахьт).

Р. Нашхоев«Соьга юха а хабар дийцало». Ш. Арсанукаев «Сан йиша» . Т. Закаев«Сох а хир ву г1ишлоярхо». «Кхоллараллин лехамехь» Б. Чалаев. М.Ахмадов«Асарахь» .

«1а» (17сахьт)

М. Сулаев«Лайн чимаш». « Хьуьнхахь 1а» Хь. Хасаев. Ж. Махмаев«Ло деана» . «1аьнан хьаша » Д. Кагерманов. 1.Мамакаев«1а». 1.Гайсултанов«Цергков». Ш. Рашидов «1ай» . Хь.Саракаев«Дуьххьарлера хуьнар». Ш.Арсанукаев«1аьнан суьйре». Ш.Макалов«Дорцехь». «1аьнан а , аьхкенан а хилла къовсам» 1. Чантиев.

«Толаман де» (6 сахьт).

Ш.Рашидов «Ханпаша». Х. Ошаев«Иччархо Абухьаьжа Идрисов». Х.Эдилов «Толам».

«Б1аьсте йог1у, б1аьсте йог1у» (16 сахьт).

«Б1аьстенан юьхь» 1. Мамакаев. «Стовно –ворх1азза…» Хь.Хасаев. 1.Гайсултанов «Б1аьсте т1ейог1уш». М. Сулаев «Б1аьсте». Б. Саидов «Барх1алг1а март». Хь.Саракаев «Мамина совг1ат». Хь. Сатуев.

«Б1аьсте йог1у». Гайсултанов«1алам хаздан деза». Хь.Хасаев«Зевне хьеший». Д.Кагерманов «Арахь» . Хь.Сатуев«Б1аьстенан дог1а» . А.Айдамиров«Б1аьсте схьакхаьчна»

«Халкъан барта кхолларалла» (4 сахьт).

«Ден весет». «Бабин Ч1ирдиг». «Бекхам». «Тешам боцу лулахой» (Туьйра).

Классал арахьара ешар (6 сахьт)



















































































































Дешаран предметана материально-технически кхачояран гIирсаш

Книгаш-справочникаш

  • Книга «Дешаран книжка» Солтаханов Э.Х, Солтаханов И.Э 2011г

  • Белхан тетрадаш «Йоза яздаран кеп» Солтаханов Э.Х.

  • Журнал «Стела1ад».

  • Ж. Махмаев «Некъан абат»

  • С. Эдилов «Байт-абат».

Кабинетан технически г1ирсаш:

  • Мультимедийни компьютер.

  • Мультимедиапроектор.

  • Интерактивни доска.

  • Магнитни доска.







Название документа #U0427#U0415#U0427#U0415#U041d#U0421#U041a#U0410#U042f #U041b#U0418#U0422#U0415#U0420#U0410#U0422#U0423#U0420#U0410 3 #U041a#U041b#U0410#U0421#U0421.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

КХОАЛГ1АЧУ КЛАССЕХЬ ЛИТЕРАНУРНИ ЕШАРАН УРОКИЙН ТЕМИН ХЬЕСАП

Э.Х. Солтахановн абатана лерина

шарахь-68 сахьт к1ирнах-2 сахьт



Урокан ц1е.

Урокан тайпа

Сахьт

Беттан де

1алашонаш

Юкъара дешаран ардам (УУД)

(Кхочушдан лерина жам1аш)

Ц1ахь бен болх

Г1ирс






Предметни

Метапредметни

Личностни



І чийрик (24 с.)

«Даймехкан косташ»(2 сахьт)

1

А.Сулейманов. «Даймехкан косташ»

(Урок - кхетор )

1


А.Сулеймановс язйина «Даймехкан косташ» ц1е йолу стихотворени йовзийтар; нийса , шера кхетеш стихотворни тексташ еша 1амор.


Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а стихотворни ттексташ еша;

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица кхиамаш баха. «Дешараран книжка», берашна хуур ду книжки т1ера произведенин тидамбарца 1амошдолчу декъехь хинболу кхиамаш билгалбаха, урокан план х1отто а, цу планан рог1аллица дешаран навыкаш караерзо а 1емар ду.

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехерхочун хаттаршна жоьпаш даларца къамеле бовла къамел д1адахьа

Познавательни: «Дешараран книжка», берашна хуур ду книжки т1ера произведенин тидамбарца 1амошдолчу декъехь хинболу кхиамаш билгалбаха, урокан план х1отто а, цу планан рог1аллица дешаран навыкаш караерзо а 1емар ду.

Даймахке безам ,цунах дозалла деш дешархой кхуьур бу.

Дагахь 1амае А.Сулеймановс язйина «Даймехкан косташ» стихотворении. Аг1о-4-5.


Презентаци.

2

Ш.Арсанукаев «Ненан мотт»

(Урок - кхетор )

1


Ш.Арсанукаевн дахар, кхолларалла йовзийтар,Ш. Арсанукаевн «Ненан мотт» ц1е йолу стихотворении йовзийтар.

Берашан 1емар ду нийса а, кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша.

Регулятивни: Берашна хуур ду ненан метан дозалла кхио а шайн амалехь.Берашна 1емар ду шайн белхан план х1отто , цу планан г1оьнца дешаран корматалла караерзо.

Коммуникативни: БЕРАШАН 1ЕМАР ДУ ХЬЕХАРХОЧУН ХАТТАРШНА ЖОЬПАШ ДАЛАРЦА КЪАМЕЛЕ БОВЛА, ХАТТАРШНА ЖОЬПАШ ТЕКСТЕХЬКАРО, ШАЙНА ХЕТАРГ ШАЙН ДЕШНАШЦА Т1ЕТОХА.

Познавательни: дешархошна 1емар ду учебникаца болх бан

берашна 1емар ду ненан матах дозалла дан.


Ш.Арсанукаевн « Ненан мотт» ц1е йолу стихотворении шера еша. Аг1о 5-6.


Презентаци




«Аьхкенан 1уьйре»(13 сахьт)




3

Ш.Арсанукаев «Аьхкенан 1уьйре»

(1аморан заняти)

1


Дешаран книжкин керла дакъа «Аьхке а , гуьйре а» довзийтар, цу декъа т1ехь хила тарло кхиамаш билгалбахар. Ш. Арсанукаевн «Аьхкенан 1уьйре» ц1е йолу произведении йовзийтар. Нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ ешар

Берашна 1емар ду произведене ешарехь авторан дог-ойла а , цуьнана 1аламе болу безамах кхета.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1алла ларъян.

Коммуникативни: Берашна хуур ду вовшашца а , хьехархочуьнца а къамеле бовла , къамел д1адахьа

Познавательни: Берашна 1емар ду шен кхиамаш а , кхачамбацарш а довза , царех пайдаэца.

Берийн 1аламе безам кхоллалур бу


Стихотворени « Аьхкенан 1уьйре» Ш.Арсанукаевн дагахь 1амо.

(Аг1онаш7-8)

Яздархочун сурт

4

М.Сулаев «Дог1а деанчул т1аьхьа»

(1аморан заняти)

1


М. Сулаевн дахар , кхолларалла , керла дийцар «Дог1а деанчул т1аьхьа» довзийтар. Нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр , тидам бар кхиор, 1аламе безам кхиор.

Берашна хуур ду хезаш еша т1аьхь –т1аьхьа ша-шена ешарга а боьрзуш; бераш кхетар бу шаьш ешначун чулацамах

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1алла ларъян.

Коммуникативни: дешархошна хуур ду чулацамах лаьцна шайна хетарг д1аала

Познавательни:дешархошна хуур ду учебникаца болх бан, оьшург лаха.

Бераш кхетар бу гонахара 1алам льшуш хилар, цуьнан доладан дезаш хилар.


Шера деша дийцар « Дог1а деанчул т1аьхьа» М. Мулаев.

(Аг1онаш 8-9)

Яздархочун сурт

5

Д.Кагерманов «Аьхке»

(Урок - кхетор )

1


Д.Кагермановн дийцар «Аьхке» дийцар довзийтар ; нийса а, шера а, кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор. Берийн ойлаяр, тидаме хилар , керланиг хаа лаам кхиор.

Берашна 1емар ду дийцаран тексташ хезаш еша т1аьхь – т1аьхьа ша-шена ешаре а воьрзуш

Регулятивни: берашна хуур ду текста юккъехь оьшу к1айдарг каро , еша. Берийн тидаме хилар совдер ду.

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни:

Берийн 1аламе безам кхоллар.


Шера д1адеша дийцар « Аьхке» Д. Кагерманов.

(Аг1онаш 9-11)

Яздархочун сурт

6

З. Муталибов «Оха болх а бо, деша а доьшу»

(1аморан заняти)

1


З.Муталибовн дахар, кхолларалла а, цуьнан дийцар «Оха болх а бо, деша а доьшу» довзийтар ; нийса а шера а кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр , тидам бар кхиор

Берашна 1емар ду дийцаран тексташ шера хезаш еша т1аьхь – т1аьхьа ша-шена ешаре а боьрзуш

Регулятивни: Берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан.

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни: дешархошна хуур ду текстаца болх бан

Къинхьегаме , дешаре безам кхиор.


Шера д1адеша дийцар « Оха болх а бо , деша а доьшу» З. Муталибов.

(Аг1онаш 11-13)

Презентаци

7

Ж.Махмаев «Мангалкомарш»



(1аморан заняти)

1


Ж. Махмаевн дахар , кхолларалла , стихотворении « Мангалкомарш» йовзийтар. Нийса а, кхеташ а стихотворни тексташ еша 1омор. Ойлаяр , тидамбар кхиор.

Берашна 1емар ду яздархочун дог-ойла а гойтуш стихотвориниш еша ; дерашна 1емар ду стихотворни текстан башхаллаш йовза.

Регулятивни: Берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан.

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни: Берашна хуур ду стихотворении юкъара аларш тала, царех нийса кхета а.Берашна хуур ду рифмаш т1ехь талам бан.


1аламе безам кхоллар.


Ж.Махмаевн «Мангалкомарш» ц1е йолу стихотворени дагахь 1амо.

(Аг1о 13)

Яздархочун сурт.

8

Хь. Хасаев «Комаьрша хьун»

(Урок - кхетор )

1


Хь Хасаев дахар кхолларалла, дийцар « Комаьрша хьун довзийтар». Нийса а , кхеташ а, шера а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр, тидам бар кхиор. Ойлаяр тидамбар кхиор.

Берашна 1емар ду дийцаран тексташ шера хезаш еша т1аьхь – т1аьхьа ша-шена ешаре а боьрзуш

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан.

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни: Берашна хуур ду дийцарна юкъара , хьехархочун т1едилларца оьшу к1айдарг каро.

1аламе безам, цуьнан доладан лаам кхиор.


Шера д1адеша дийцар «Комаьрша хьун» Хь. Хасаев.

(Аг1онаш 13-15)

Презентаци

9

Х. Эдилов

« Гуьйре»

(Урок - кхетор )

1


Х. Эдиловн дахар , кхолларалла, стихотворени « Гуьйре» йовзийтар . Нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша 1амор. Ойлаяр , тидам бар кхиор.

берашна 1емар ду къастош яздархочун дог-ойла а гойтуш д1аеша стихотворни тексташ

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан.

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни: берашна хуур ду текста юкъара цхьацца аларш талла ; берашна 1емар ду рифмаш каро.


1аламе безам, цуьнан доладан лаам кхиор.


Стихотворени « Гуьйре» дагахь 1амо.

(Аг1о 16)

Яздархочун сурт

10

Хь. Хасаев«Гуьйре т1екхочуш»

(Урок - кхетор )

1


Хь. Хасаевн керла дийцар « Гуьйре юлуш» берашна довзийтар ; нийса а , шера а кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор . Ойлаяр , тидамбар кхиор.

берашна 1емар ду дийцаран тексташ меллаша ешарна т1ера ч1ог1а ешара боьрзуш еша ; берашна 1емар ду предложенин чаккхе соцунг1а ярца дилгалъяккха

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни: Берашна 1емар ду дийцаран текстахь буьйцучу матах кхета , цхьацца долу аларш талла.


1аламе безам кхоллар , цуьнан доладан лаам кхиор.


Шера д1адеша Хь Хасаевн « Гуьйре юлуш» дийцар..

(Аг1онаш 17-18)

Суьрташ

11

Д.Кагерманов «Г1арг1улеш»

(Урок - кхетор )

1


Д. Кагермановн «Г1арг1улеш» ц1е йолу стихотворени йовзийтар ; нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша 1амор .Оцлаяр , тидаме хилар кхиор.

дерашна 1емар ду нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша ; берашна 1емар ду меллаша ешарна т1ера ч1ог1а а бовлуш еша .

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни: берашна хуур ду стихотворни текстан башхалла йовза.


1аламе безам кхоллар.


Д.Кагермановн « Г1арг1улеш» стихотворени дагахь 1амор.

(Аг1онаш 19-20)

Яздархочун сурт

12-13

1 .Гайсултанов «Стоьмийн бешахь»

(1аморан заняти)

2


1. Гайсултановн дахар , кхолларалла, дийцар « Стоьмийн бешахь» довзийтар. Нийса а , шера а , кхеташ а еша 1амор. Ойлаяр , тидамбар кхиор.

берашана 1емар ду нийса , шера дийцаран тексташ еша; берашна 1емар ду меллеша цхьанаэшарехь ешарна т1ера ч1ог1а ешаре е боьрзуш дийцаран тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду шаьш ешначух кхета , ешначух шайна хетарг ала

Познавательни: берашна 1емар ду шаьш ешна текст талла , текста юкъара аларш талла .

1аламе безам кхоллар.


Шера д1адеша 1. Гайсултановн « Стоьмийн бешахь»

(Аг1онаш 20-21)

Шера д1адеша 1. Гайсултановн «Стоьмийн бешахь» дийцаран 2-г1а дакъа

(Аг1онаш 21-22)


Суьрташ

14

Э. Мамакаев. «Гуьйренан суьрташ»



(1аморан заняти)

1


Э.Мамакаевндахар ,кхолларалла , цуьнан «Гуьйренансуьрташ» ц1е йолустихотворенийовзийтар . Нийса а , кхеташ а , стихотвоорнитексташеша 1амор. Ойлаяр ,тидамбаркхиор

Берашнахуурдукхетош ,яздархочун дог- ойла а гойтуш , стихотворнитексташеша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни:хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала 1емар ду,стихотворенех лаьцна шайна хетарг ала.

Познавательни: дерашна 1емар ду текста юкъара цхьацца аларш талла

1аламе безам кхоллар.


Э .Мамакаевнстихотворени «Гуьйренансуьрташ» дагахь 1амор.



«Гуьйре» теминасуьрташкечде .

(Аг1онаш 23-24)

Яздархочун сурт

15

Кл. ар. еш.

«Аьхке, гуьйре ..»

(Урок-ловзар)

1


«Аьхке ,гуьйре» декъехь 1амийна произведенешкарлаяхар. Дешаре ,ненанматтебезамкхоллар

Берашна хуур ду 1амийна дийцаран к1айдарг ешарца и дийцар довза, ловзаран кепахь шайн хаамаш шорбийр бу ,карла бохур бу бераша

Регулятивни: берийн кхуьур бу тобанашкахь болх бан лаам.

Коммуникативни: хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала 1емар ду,стихотворенех лаьцна шайна хетарг ала.

Познавательни: дерашна 1емар ду текста юкъара цхьацца аларш талла

Вошашна накъосталла дан лама болуш, вовшийн леерам болуш амалаш кхиор.

Кроссворд х1оттае

Карточкаш




«1алам ларбар-иза Даймохк ларбар ду» (8 сахьт).



16

«Сан даймохк» (1аморан заняти)

1


Дийцар «Сан Даймохк» довзийтар ; нийса а ,шера а дийцарантексташеша 1амор ; Ойлаяр , тидам бар кхиор.

.Берашна 1емар ду нийса ,шера дийцаран тексташ еша.


Регулятивни: берашна хуур ду учебникан керла дакъа довза керлачу декъана план х1отто,урокехь бен болу болх билагбаккха.

Коммуникативни: хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала 1емар ду,стихотворенех лаьцна шайна хетарг ала.

Познавательни: берашна хуур ду гергарчу хьесапехь цу декъехь шайн кхиамаш бовза

Даймахке безам кхоллар

Шера д1адеша М. Пришвинандийцар «Сан Даймохк»

(Аг1онаш 25-27)




Презентаци

17

Р.Ахматова

«Эвлахь»

(Урок - кхетор )

1


Р. Ахматовндахар ,кхолларалла, стихотворени « Эвлахь» йовзийтар». Нийса а ,шера а, кхеташ а стихотворнитексташеша 1амор.

Берашна 1емар дукхеташ ,яздархочун дог-ойла а гойтушстихотворениеша ;

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала 1емар ду,стихотворенех лаьцна шайна хетарг ала.

Познавательни: берашна хуур ду текстера цхьацца аларш талла ; берашна хуур ду стихотворни текстера цхьацца дешнийн маь1нех кхета , уьш лела меттиг йовза.


Ша винчу юьрте , юьртахошка а безам кхоллар

Стихотворени «Эвлахь» Р. Ахматовндагахь 1амо



(Аг1онаш 27-28.

Яздархочун сурт

18

Хь .Хасаев

«Бен»



(Урок - кхетор )

1


Хь. Хасаевндийцар «Бен» довзийтар ; нийса а ,шера а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр ,хьекъал , къамелкхиор.

Берашна 1емар ду цхьанаэшарехьмеллаша ешарна т1ера ч1ог1а ешаре е боьрзуш дийцаран тексташ еша.Берашна хуур ду предложени чаккхенгахь соцунг1а ярца билгалъяккха

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду планан рог1аллица т1ехье хьалхе а ларъешдийцаран чулацам схьабийца.Берашна 1емар ду чулацамах кхета , шайна хетарг ала.

Познавательни: берашна хуур ду дийцаран текстан цхьацца аларш талла ,царех кхета.


Даймахке а , 1аламе е безам кхоллар

Хь .Хасаевн «Бен» дийцар схьадийца кечам бе.

(Аг1онаш 28-29)

Презентаци

19-20

Хь.Саракаев«Асвадан адамалла »



(1аморан заняти)

2


Хь. Саракаевн дийцар «Асвадан адамалла» довзийтар ; нийса а ,шера а дийцаран тексташеша 1амор. Ойлаяр ,хьекъал , къамелкхиор.

Берашна 1емар ду цхьана эшарехь меллаша ешарна т1ера ч1ог1а ешаре е боьрзуш дийцаран тексташ еша.Берашна хуур ду предложении чаккхенгахь соцунг1а ярца билгалъяккха.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацамах кхета ,шайнахетарг ала. Берашна хуур ду дийцаран текстан цхьацца аларш талла , царехкхета.

Познавательни:берашна хуур ду текстаца болх бан,дешнийн маь1на талла.

Даймахке а , 1аламе е безам кхоллар.

Шера д1адеша Хь. Саракаевн «Асваданадамалла» ц1е йолудийцаран 1-ра дакъа

(Аг1онаш 29-31)

Хь.Саракаевн дийцар «Асвадан адамалла» схьадийца кечам бар

(Аг1онаш 29-31).


Яздархочун сурт

21-22

1.Гайсултанов

«Экскурси»



(Урок - кхетор )

2


1. гайсултановндахар, кхолларалла ,«Экскурси» ц1е йолудийцардовзийтар ; нийса а , шера а дийцаран тексташеша 1амор. Ойлаяр ,хьекъал , къамел кхиор.

Берашна 1емар ду цхьанаэшарехь меллаш аешарна т1ера ч1ог1а ешаре е боьрзуш дийцаран тексташ еша.Берашна хуур ду предложении чаккхенгахь соцунг1а ярца билгалъяккха.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: Берашна 1емар ду чулацамах кхета ,шайнахетарг ала.

Познавательни: Берашна хуур ду дийцаран юкъахь цхьа хьехархочун т1едилларца оьшу к1айдарг талла. Берашна хуур ду дийцаран текстан цхьацца аларш талла ,царех кхета.


Даймахке а , 1аламе е безам кхоллар.

Шера д1адеша 1. Гайсултановн «Экскурси» дийцар.

(Аг1онаш 33-36)

Гайсултановн «Экскурси» дийцаран 2-г1а дакъадеша.(Аг1онаш 36-37)

Суьрташ

23

Хь.Хасаев

«Бохам»



(1аморан заняти)

1


Хь. Хасаевн «Бохам» ц1е йолудийцардовзийтар ; нийса а ,шера а дийцарантексташеша 1амор. Ойлаяр ,хьекъал , къамелкхиор.


Берашна 1емар ду цхьана эшарехь меллаша ешарна т1ера ч1ог1а ешаре е боьрзуш дийцаран тексташ еша.Берашна хуур ду предложении чаккхенгахь соцунг1а ярца билгалъяккха

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: Берашна 1емар ду чулацамах кхета ,шайна хетарг ала

Познавательни: берашна хуур ду дийцаран юкъахь цхьа хьехархочун т1едилларца оьшу к1айдарг талла. Берашна хуур ду дийцаран текстан цхьацца аларш талла ,царех кхета.Берашна хуур ду дийцаран ц1ере хьаьжна цуьнан чулацам стенах лаьцна хир бу ала.


Даймахке а , 1аламе е безамкхоллар.

Шера д1адеша Хь. Хасаевн «Бохам» ц1е йолу дийцар.

(Аг1онаш 37-39)


Суьрташ

24

Классал арахьара ешар «1алам ларбар-иза Даймохк ларбар ду».

(Урок-ловзар)

1


Ловзаран кепехь «1алам ларбар-изаДаймохк ларбар ду» декъахь 1амийнарг таллар. Ойлаяр ,тидамбар , хьекъал , къамелкхиор.


Берашна 1емар ду шайна шаьш еша книга харжа

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу планан рог1аллехь болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду яздархойх лаьцна къамел дан,

Познавательни: берашна хуур ду хьехархочо д1аешарца к1айдаргаца дийцар довза ,

Вовшашна г1о дан лаам , лерам хир бу дешархойн.

Муьлхха а цхьатуьйра деша.


Карточкаш.




2-г1а чийрик 21 с.







«Берийн дахар» (13 сахьт).




1-2

Хь. Саракаев «Тхойшинн аэсий дажо лаьа»

(Урок - кхетор )

2


Хь. Саракаевн дийцар «Тхойшинна эсий дажо лаьа» довзийтар ; нийса а ,шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр ,тидам бар ,къамел кхиор

Берашна 1емар думеллашаешарна т1ера ч1ог1а ешаре а боьрзушдийцарантексташеша.

Регулятивни: берашна хуур ду керлачу декъан 1алашонаш йовза, цудекъехьхир болу кхиамашбилгалбаха

Коммуникативни:берашна 1емар ду дийцара нтекстан чулацамах кхета ,шайна хетарг юьззинач упредложенешца ала. Берашна хуур ду чулацаман хьокъехь хаттарш х1итто

Познавательни: берашна 1емар ду дийцаран текстан чулацамах кхета ,шайна хетарг юьззинач упредложенешца ала.

Къинхьегаме безам кхоллар.


Шера д1адеша Хь. Саракаевн«Тхойшиннаэсийдажолаьа « ц1е йолчудийцаран 1-ра дакъа.(Аг1онаш 40-42)

Шера д1адеша Хь. Саракаевн «Тхойшиннаэсийдажолаьа « ц1е йолчудийцаран 2- г1а дакъа.(Аг1онаш 43-45)

Яздархочун сурт

3

Ж. Махмаев «Коран ангали»





(Урок - кхетор )

1


Ж. Махмаевн дийцар « Коран ангали» довзийтар. Нийса а ,кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр ,хьекъал , къамел кхиор.


Берашна 1емар думеллашаешарна т1ера ч1ог1а ешаре е боьрзушдийцарантексташеша. Берашна 1емар дутекстанчулацамахкхета, хьехархочун т1едилларца къастошеша

Регулятивни: берашна хуур ду керлачу декъан 1алашонаш йовза, цудекъехьхир болу кхиамашбилгалбаха

Коммуникативни:берашна 1емар ду дийцара нтекстан чулацамах кхета ,шайна хетарг юьззинач упредложенешца ала. Берашна хуур ду чулацаман хьокъехь хаттарш х1итто

Познавательни: берашна 1емар ду дийцаран текстан чулацамах кхета ,шайна хетарг юьззинач упредложенешца ала.

Берашнахуурдувонигца дан ,дикачухкхета.


Шера д1адеша Ж. Махмаевн «Коран ангали» дийцар.

Хазъеллачу к1айдаргана суртдилла(Аг1онаш 45-46)


Яздархочун сурт

4

  1. Гайсултанов

«Яраг1и»



(Урок - кхетор )

1


1. Гайсултановн дийцар «Яраг1и» довзийтар. Нийса а ,шера а , къеташ а дийцарантексташеша 1амор. Къамел ,ойлаяр х1ума зер , цуьнанталлам бар кхиор

Берашна 1емар ду т1адам болчухьсацарцакхетошдийцарантексташеша. Берашнахуурдумассарацхьана ,ша-шенаеша

Регулятивни: берашна хуур ду керлачу декъан 1алашонаш йовза, цудекъехьхир болу кхиамашбилгалбаха

Коммуникативни: берашнахуурдухьехархочунхаттарнадуьззинажоьпаш дала. Берашнахуурдучулацамхкхета ,шайнахетарг гала. Берашна 1емар ду чулацамах лаьцна вовшашка хаттарш дала.

Познавательни: берашнахуурдушаьшдехкинчусуьрташнадийцаран к1айдарг каро д1аеша.Берашна хуурдудийцаранкоьрта маь1на довза.


Берийнкъинхетамеамалкхиор. Берашнахуурдукиканигдовзацунахпайдаэца ,вонигдовза цунахларвала.


Схьадийца кечам бе 1. Гайсултановн « Яраг1и» дийцар.(Аг1онаш 46-47).


Яздархочун сурт

5

Хь.Саракаев

«Говзанчаш»

(1аморан заняти)

1


Хь. Саракаевн стихотворени «Говзанчаш» йовзийтар. Нийса а ,шера а , къеташ а стихотворенинтексташеша 1амор. Къамел ,ойлаяр х1ума зер , цуьнанталлам бар кхиор.

Берашна 1емар дукъастош ,авторан дог-ойлагойтушстихотворнитексташеша.

Регулятивни: берашна хуур ду керлачу декъан 1алашонаш йовза, цудекъехьхир болу кхиамашбилгалбаха

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна дуьззина жоьпаш дала.

Познавательни: берашна 1емар дутекстанчулацамахкхета ,цхьаццааларталла.

Берийнкъинхьегамеамалкхиор.

Берийнкъинхьегамебезам ,болхбанлаамкхоллалурбу.


Хь. Саракаевн «Говзанча» стихотворенидагахь 1амо.(Аг1онаш 48-48)


Яздархочун сурт

6-7

1. Чантиев «Стенна вара Мурад г1айг1ане»

2


1. чантиевн дахар кхолларалла, керла произведени» Стенна вара мурад г1айг1ане» йовзийтар. Нийса а, шера а кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашан 1емар дунийса а ,кхеташ а, шераадийцарантексташеша. Берашнахуурдучулацамахкхета.

Регулятивни: берашна хуур ду керлачу декъан 1алашонаш йовза, цудекъехьхир болу кхиамашбилгалбаха

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: . берашн ахуур ду адамийн амалан мах хадо. Берашна 1емар ду вониг довза ,цунах ларвала

ХьарамдергдовзийтарБерашнахуурду доттаг1алла хьаьнцалелодеза.




Шера д1адеша дийцаран 1-ра дакъа « Стенна вара Мурад г1айг1ане» 1. Чантиев

(Аг1онаш 49-50)

Схьадийца кечам бе 1. Чантиевн « Стенна вара Мурад г1айг1ане» дийцар.

(Аг1онаш 51-52)




Яздархочун сурт

8

З. Муталибов «Мустапан каранаш»

(Урок - кхетор )

1


Муталибовн «Мустапан каранаш» ц1е йолу дийцар довзийтар ; нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор .

Берашна 1емар ду меллаша ешарна т1ера ч1ог1а ешарна т1е а боьрзуш дийцаран тексташ еша

Регулятивни:дешархошна 1емар ду рокан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан.

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашан 1емар ду чулацамах кхета, текстс юкъара цхьацца аларш талла.Берашана 1емар ду адамийн амалин мах хадо, шайна дика дерг каро , вон дерг д1ататта.

Школехь , чохь , арахь шаьш лелодезариг берашна довзийтар. Къамел , г1иллакъ кхиор берийн амалехью


Дийцар З. Муталибовн «Мустапан каранаш» ц1е йолу дийцар схьадийца

(Аг1онаш 53-54)

Яздархочун сурт

9

1. Эдильсултанов «Хьаьжк1аш ер»

(1аморан заняти)

1


1.Эдильсултановн «Хьаьхк1аш ер» ц1е йолу дийцар довзийтар; нийса а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашна 1емар ду цхьанашарехь ч1ога а , меллаша а , з1енаца а дийцаран тексташ еша.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду рокан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур бу дийцаран чулацамах кхета, шайна хеттарг ала

Познавательни: берашна хуур ду дийцаран текста юкъара цхьацца аларш талла. Берашна хуур ду баккхийчарна томехь дерг лело.

Къинхьегаме безам кхоллар.


Шера д1адеша 1. Эдильсултановн «Хьаьжк1аш ер» ц1е йолу дийцар.

(Аг1онаш 55-58)

Яздархочун сурт

10

Д. Кагерманов «Мазлаг1ехь»

(1аморан заняти)

1


Д. Кагермановн «Мазлаг1ехь» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а, шера а , дийцаран тексташ еша 1амор.. Ойлаяр , къамел кхиор.

Берашна 1емар ду , хезаш , меллаша , з1енаца , кхетош дийцаран тексташ еша

Регулятивни: дешархошна 1емар ду рокан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна шайн дешнашца , учебникана т1ера масалашца жоьпаш дала.

Познавательни: бераша 1емар ду 1аламан тидам бан.


1аламе безам кхоллар. Воккхачунга леерам хила 1амор

Шера д1адеша Д. Кагермановн «Мазлаг1ехь» ц1е йолу дийцар



(Аг1онаш 59-61)

Яздархочун сурт

11-13

  1. Гайсултанов

«Уггар мехалниг»



(Урок - кхетор )

3


1. Гайсултановн дийцар «Уггар мехалний» довзийтар ; Нийса а , кхеташ а, шера а дийцаран тексташ еша 1амор. Къамел , ойлаяр кхиор.


Берашан 1емар ду , ч1ог1а чу озаца д1абуьйлабелла меллашачу озе а боьрзуш дийцаран тексташ еша

Регулятивни: Берашан хуур ду шайн белхан мах хадо.

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацам талшайнла , шайна хетарг ала.

Познавательни: дешархошна хуур ду текстаца болх бан.


1.Гайсултанов «Уггар мехалниг» 1-ра (Аг1онаш61-62)дакъа. «Уггар мехалниг» 2-г1а (Аг1онаш 63-64) дакъа.



«Уггар мехалниг» 3-г1а дакъа. (Аг1онаш 64-66)

Яздархочун сурт




«Вайн Даймохк» (3 сахьт).




14

«Вайн республика»

(1аморан заняти)

1


Учебникан керла дакъа довзийтар; цу декъа юкъайог1у произведенеш йовзийтар;дийцар «Вайн республика» довзийтар , нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша . Къамел , ойлаяр ,Даймахках дозалла кхиор.


Берашан 1емар ду , ч1ог1а чу озаца д1абуьйлабелла меллашачу озе а боьрзуш дийцаран тексташ еша

Регулятивни: берашна хуур ду керлачу декъех хила тарло кхиамаш ган , уьш билгалбаха

Коммуникативни: берашна 1емар ду хезаш , меллаша , з1енаца еша. Берашна 1емар ду чулацамах кхета, шена хетарг ала. Берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна нийса жоьпаш дала.

Познавательни: . Даймехкан хазна йовза , цуьнан доладан лаам хир бу.


Шен махках дозалла дан хууш , цуьнга безам болуш амалаш кхиор

Шера д1адеша «Вайн республика» ц1е йолу дийцар.

(Аг1о 67))

Презентаци

15

Д. Кагерманов « Сан Кавказ»



(1аморан заняти)

1


Д. Кагермановн «Сан Кавказ» ц1е йолу дийцар довзийтар ; нийса а , шера а , кхеташ а стихотворни тексташ еша.. Ойлаяр , къамел кхиор.


Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а авторан дог-ойла а гойтуш стихотворни тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: Берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни:текстаца болх бан 1амор.

Даймехкан турпалхой бовзийтар , царах дозалла дар кхиор

Д. Кагермановн «Сан Кавказ» стихотворени дагахь 1амо.

(Аг1о 68)

Презентаци

16

Ш.Рашидов

«Даймахке безам»



(Урок - кхетор )

1


Ш. Рашидовн дахар , кхолларалла , стихотворении «Даймахке безам» йовзийтар. Нийса а , кхеташ а стихотворниии тексташ еша

Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а авторан дог-ойла а гойтуш стихотворни тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттарна нийса жоьпаш дала.

Познавательни: берашна 1емар ду яздархочо далийна цхьацца аларш талла , царех кхета.

Даймаахкан хазалла ган 1амор, даймахках дозалла кхиор.


Кхетош д1аеша Ш. Рашидовн «Даймахке безам» стихотворении(Аг1онаш 69-70)

Презентаци




«Даймохк вай къинхьегамца хестабо» (5 сахьт).



17

Р. Нашхоев«Соьга юха а хабар дийцало»



(Урок - кхетор )

1


Учебникан керла дакъа довзийтар, керлачу декъатехь хила тарло кхиамаш ган а , билгалбаха а 1амор. Р. Нашхоевн дийцар «Соьга юха а хабар дийцало…» довзийтар. Нийса а , кхеташа а, шера а дийцаран тексташ ешар. Ойлаяр , тидам бар, къамел кхиор.


Берашна 1емар ду меллаша а , ч1ога а дицаран тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду дийцаран тексташкахь долу цхьацца аларш талла, хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: Берашна вевзар ву дуьнненна везаш , вевзаш волу хелхарча М. Эсамбаев.

Берийн искусстве безам кхоллалур бу , хелхарча хила лаам хир бу.


Шера д1адеша Р. Нашхоевн «Соьга юха а хабар дийцало» ц1е йолу дийцар.

(Аг1онаш 71-73).

Видиозапись

18

Ш. Арсанукаев «Сан йиша»



(1аморан заняти)

1


Ш. Арсанукаевн дахар , кхолларалла , керла произведени «Сан йиша» йовзийтар. Нийса а , кхеташ стихортворни тексташ еша 1амор. Ойлаяр , къамел кхиор.


Берашна 1емар ду яздархочун дог-ойла а гойтуш стихотворни тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду дийцаран тексташкахь долу цхьацца аларш талла, хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала



Познавательни: Берашна хуур ду текста цхьацца аларш талла, хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Берашна евзар ю керла корматталла, цуьнга кхиа , караерзо лаам хир бу.


Ш. Арсанукаевн «Сан йиша» стихотворении дагахь 1амо.

(Аг1о 74)

Яздархочун сурт

19

Т. Закаев«Сох а хир ву г1ишлоярхо»



(Урок - кхетор )

1


Т. Закаевн «Сох а хир ву г1ишлоярхо» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашна 1емар ду меллашачу озана т1 ера ч1ог1ачу озана т1е а воьрзуш дийцаран тексташ еша 1амор. Дийцаран чулацамах кхета а 1емар ду бераш

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни:дешархошна хуур ду текстаца болх бан

Дешархошна керл корматталла йовзийтар. Иза караерзо лаам кхоллар.


Т. Закаевн « Сох а хир ву г1ишлоярхо» дийцар д1адеша.

(Аг1онаш 75-76).

Видиозапись

20-21

«Кхоллараллин лехамехь» Б. Чалаев



(1аморан заняти)

2


Б. Чалаевн «Кхоллараллин лехамехь» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашна 1емар ду меллашачу озана т1 ера ч1ог1ачу озана т1е а воьрзуш дийцаран тексташ еша 1амор. Дийцаран чулацамах кхета а 1емар ду бераш.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна евзар ю керла корматалла иза йовза а , караерзо лаам кхоллалур бу.

Дешархошна керлкорматталлайовзийтар. Иза караерзо лаамкхоллар.Нохчийн шайнкхиамехьг1арабевлла нах бовзуьйтар, царех дозалла дан 1амор.Царех тарбала лаам кхиор.


Б.Чалаевн « Кхоллараллин лехамехь» 1-ра дакъа (Аг1онаш 77-78)

д1адеша.

Б.Чалаевн « Кхоллараллин лехамехь» 2-г1а дакъа д1адеша. (Аг1онаш 78-80)

Карточкаш




3-г1а чийрик 30 сахьт




1

М.Ахмадов

«Асарахь»



(Урок - кхетор )

1


М. Ахмадовн дахар , кхолларалла, дийцар «Асарахь» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашна 1емар ду меллаша ешарна т1ера хезаш ешаре е боьрзуш , кхтош дицаран тек

сташ еша. Берашна хаьар ду предлжении чаккхнгахь соцунг1аярца билгалъяккха

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду дийцаран чулацамах кхета шайна хетарг ала, хьехархочун хатташан жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду текстаца болх бан

. Нохчийн г1араваьлла эвлеах дозалла , цаьрга лерам кхиор.


Шера д1адеша М. Ахмадовс яздина «Асарахь» ц1е йолу дийцар.

(Аг1онаш 80-83)

Яздархочун сурт

2

Классал арахьара ешар «Даймохк вай къинхьегамца хестабо» декъана.

(Урок-ловзар)


1


Ловзаран кепехь карладоккху чакхъдаьллачу декъехь гулделла хаараш. Ойлаяр , тидам бар кхиор.


Берашан хуур ду к1айдарг д1аешарца 1амийна произведени йовза. Берашна хуур ду диллинчу суьртана дийцар , цуьнан к1айдарг йовза.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду дийцаран чулацамах кхета шайна хетарг ала, хьехархочун хатташан жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду чакхдаьллачу декъехь бевзина яздархой къасто . Берашан хуур ду х1етал-металш, ребусаш та лла.


Вовшашца иэбала,г1о дан лаам хир бу

Дагахь 1амо Кунта -Хьаьжин хьехам


Карточкаш





«1а» (17 сахьт).




3

М. Сулаев«Лайн чимаш»

(1аморан заняти)

1


Учебникан керла дакъа довзийтар , цу декъа т1ехь евзар йолу произведенеш билгалъяхар. М. Сулаевн «Лайн чимаш» ц1е йолу стихотворении йовзийтар. Нийса а, кхеташ а, шера а еша 1амор. Ойлаяр , тидам бар , къамел кхиор.

Берашна 1емар ду яздархочун дог-ойла а гойтуш стихотворни тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду керлачу декъехь йолу произведенеш билгалъяха. Берашна хуур ду керлачу декъехь хир болу кхиамаш ган , церан план х1отто.


1аламе безам хир бу , цуьнан хазалла ган лаам хир бу

М. Сулаевн « Лайн чимаш» ц1е йолу стихотворении дагахь 1амо.

(Аг1онаш 84-85).

Суьрташ

4

« Хьуьнхахь 1а» Хь. Хасаев



(Урок - кхетор )

1


Хь. Хасаевн «Хьуьнхахь 1а» ц1е йолу дийцар довзийтар , нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр , къамел дар кхиор.


Берашна 1емар ду хезаш а , меллаша а дийцаран тексташ еша. Берашна 1емар ду чулацамах кхета

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан



Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала, чулацамах лаьцна шайн хаттрш х1итто.

Познавательни: дешархошна хуур ду текстаца болх бан.

Берашна хуур ду 1ьнан 1аламан тидам бан.


Шера д1адеша Хь. Хасаевн «Хьуьнхахь 1а» ц1е йолу дийцар.

(Аг1онаш 85-87)

Суьрташ

5

Ж. Махмаев«Ло деана»

(1аморан заняти)

1


Ж. Махмаевн «Ло деана» ц1е йолу стихотворении йовзийтар. Нийса а, кхеташ а, шера а еша 1амор. Ойлаяр , тидам бар , къамел кхиор.


Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а , шера а яздархочун дог-ойла а гойтуш стихотворни тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: берашна 1емар ду текста юкъара цхьацца аларш талла


1аламан газаллин тидама бан, цуьнан доладан лаам кхоллар.

Дагахь 1амо Ж. Махмаевн «Лайн чимаш» ц1е йолу стихотворении(Аг1онаш 88).

Презентаци

6-9

«1аьнан хьаша » Д. Кагерманов



(Урок - кхетор )

4


Д. Кагермановн «1аьнан хьаша» ц1е йолу дийцар довзийтаран 1-ра дакъа, нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр , къамел дар кхиор.

Берашна 1емар ду хезаш а , меллаша а дийцаран тексташ еша. Берашна 1емар ду чулацамах кхета.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: Берашна хуур ду 1ьнан 1аламан тидам бан, 1аламан доладан лаам кхуьур бу.

1аламе безам кхоллар.


Кагермановн « 1аьнан хьаша» ц1е йолчу дийцаран 1-ра

дакъа. (Аг1о 89))

2-г1а (Аг1онаш 89-91)дакъадакъа.

3-г1а дакъа.

4-г1а дакъа (Аг1онаш 91-93)

Презентаци

10

1.Мамакаев«1а» (1аморан заняти)

1


1. Мамакаевн дахар ,кхолларалла , «1а» ц1е йолу стихотворении йовзийтар. Нийса а, кхеташ а, шера а еша 1амор. Ойлаяр , тидам бар , къамел кхиор.

Берашна 1емар ду яздархочун дог-ойла а гойтуш стихотворни тексташ еша.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: берашна 1емар ду стихотворни текста юкъара цьацца аларш талла.


1аламе безам кхоллар.


1. Мамакаевн «1а» ц1е йолу стихотворени дагахь 1амо.

(Аг1о 93)

Суьрташ

11-13

1.Гайсултанов«Цергков»



(1аморан заняти)

3


1. Гайсултановн «Цергков» ц1е йолу дийцар довзийтар, нийса а , кхеташ а, шера а дийцаран тексташ еша 1амор. Ойлаяр , тидамбар , къамел кхиор.

Берашна 1емар ду нийса а , шера а дийца

ран тексташ еша. Берашна 1емар ду чулацам талла, цунах кхета

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: берашна 1емар ду стихотворни текста юкъара цьацца аларш талла.


Берашна 1емар ду шайн амалехь вониг ган , иза д1ататта.


1. Гайсултановн «Цергков» ц1е йолу дийцаран 1-ра дакъа деша. (Аг1о 94)

2-г1а дакъа деша. (Аг1о 95)

3-г1а дакъа деша(Аг1онаш 95-96)

Презентаци

14

Ш. Рашидов «1ай»



(1аморан заняти)

1


Ш. Рашидовн стихотворении « 1ай» йовзийтар. Нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша 1амор

Берашна 1емар ду нийса а , шера а дийца

ран тексташ еша. Берашна 1емар ду чулацам талла, цунах кхета

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: берашна хуур ду 1аламан хийцамаш ган, 1алам довза лаам а кхоллалур бу.


1аламе безам кхоллар.

Ш. Рашидовн « 1ай» ц1е йолу стихотворении дагахь 1амо.

(Аг1онаш 97-98)

Презентаци

15-16

Хь.Саракаев

«Дуьххьарлера хуьнар»



(Урок - кхетор )

2


Хь. Саракаевн «Дуьххьарлера хьуьнар» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша

Берашна 1емар ду нийса а , шера а, кхеташ а дийцаран тексташ еша. Берашна 1емар ду чулацамах кхета

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: . берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хьехархочун т1едилларца оьшу к1айдарг каро и д1аеша. Берашна хуур ду 1алам довза , кхоллалур бу цуьнан доладан лаам.


1аламе безам кхоллар.


Шера д1адеша Хь . Саракаевн «Дуьххьарлера хьуьнар» ц1е йолчу дийцаран 1-ра дакъа(Аг1онаш 98-99)

Шера д1адеша



2-г1а дакъа(Аг1онаш 99-100)

Яздархочун сурт

17

Ш.Арсанукаев«1аьнан суьйре»



(1аморан заняти)

1


Ш. Арсанукаевн «1аьнан суьйре» ц1е йолу стихотворении йовзийтар. Нийса а , шера а , кхеташ а стихотворни тексташ еша 1амор. 1аламе безам кхоллар.Ойлаяр , тидамбар кхиор.

Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а стихотворни тексташ еша . Берашна хуур ду текста юкъара цхьацца аларш талла

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жльпаш дала

Познавательни: берашна хуур ду 1аламан хийцамаш бовза , 1аламан доладан лаам хир бу.


1аламе безам кхоллар.


Ш. Арсанукаевн «1аьнан суьйре» ц1е йолу стихотворени(Аг1о 101)

Яздархочун сурт

18

Ш.Макалов«Дорцехь»



(Урок - кхетор )

1


Ш. Макаловн дахар , кхолларалла , «Дорцехь» ц1е йолу дийцар довзийтар .Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор

Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор .






Регулятивни:

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацамах кхета,хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: адамийн амалехь долу диканиг довза, вониг д1ататта, адамийн мах хадо.


Вошалла , доттаг1алла кхиор.


Шера д1адеша Ш. Макаловн «Дорцехь» ц1е йолу дийцар.

(Аг1онаш 102-103).

Яздархочун сурт

19-21

«1аьнан а , аьхкенан а хилла къовсам» 1. Чантиев.



(1аморан заняти)

3


1. Чантиевн «1аьнан а , аьхкенан а хилла къовсам» ц1е йолу дийцар довзийтар ; нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша. Ойла яр , тидам бар , къамел кхиор.

Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша .

Регулятивни:берашна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала, хьехархочун т1едилларца оьшу к1айдарг каро и д1аеша.

Познавательни: Берашна хуур ду чулацамах кхета, текста юкъара цхьацца алар талла. Берашна хуур ду туьранан а , дийцаран а произведенин башхаллаш йовза. Берашна хуур ду 1аламехь хуьлучу хийцамийн мах хадо.

1аламе безам кхоллар

Шера д1адеша 1. Чантиевн «1аьнан а , аьхкенан а хилла къовсам» ц1е йолчу туьйранан 1-ра (Аг1О 104)дакъа.

2-г1а дакъа. (Аг1о 105)

3-г1а дакъа. Сулацам схьабийца(Аг1онаш 106-107)

Презентаци

22

Кл . ар. еш. «1а» декъана

(Урок-ловзар)



Чакхдаьллачу декъехь гулбина хаамаш карлабахар. Харш таллар.

Дешархошна хуур ду шаьш еша книга харжа.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду дийцаран чулацамах кхета шайна хетарг ала, хьехархочун хатташан жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду чакхдаьллачу декъехь бевзина яздархой къасто . Берашан хуур ду х1етал-металш, ребусаш та лла.


Вовшашка леерам , накъосталла дан лаам кхиор

1аьнах лаьцна жима дийцар язде

Карточкаш




«Толаман де» (6 сахьт).




23

Ш.Рашидов

«Ханпаша»

(Урок - кхетор )

1


Ш. Рашидовн «Ханпаша» ц1е йолу произведени йовзийтар ; нийса а , шера а , кхеташ а стихотворни тексташ еша. Нохчийн силахь турпалхой , церан хьуьнарш довзийтар

берашан учебникан керла дакъа «Толаман де» довзийтар.Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша , чулацамах кхета

Регулятивни: керлачу декъа техь евзар йолу произведенеш, хир болу кхиамаш билгалъбахар

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: берашна бевзар бу нохчийн турпалхой, царах дозалла а кхиор ду.


Шен къомах дозалла кхиор.


Ш. Рашидовн «Ханпаша» ц1е йолу стихотворении дагахь 1амо.

(Аг1онаш 108-109)

Видиозапись.Турпалхочун сурт

24-27

Х. Ошаев«Иччархо Абухьаьжа Идрисов»



(1аморан заняти)

4


Х. Ошаевн «Иччархо Абухьаьжа Идрисов» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша

Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша.

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: Берашна хуур ду чулацамах кхета, хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна девзар ду нохчийн турпалхойн хьуьнарш , майралла. Берашна 1емар ду Даймахках дозалла дан.

Берашан нохчийн турпалхой бовзийтар ,царах дозалла дан 1амор.

Шера д1адеша Х. Ошаевн «Иччархо Абухьаьжа Идрисов» ц1е йолчу дийцаран 1-ра дакъа. (Аг1онаш 109-111)

2-г1а дакъа. (Аг1онаш 111-112).

3-г1а дакъа. (Аг1онаш 112-114)

4-г1а дакъа(Аг1онаш 115-116)

Презентаци. Видиозапись.Турпалхочун сурт

28

Х.Эдилов «Толам»

(1аморан заняти)

1


Х.Эдиловн «Толам» ц1е йолу стихотворени йовзийтар , нийса а , кхеташ а , шера а тексташ еша

Берашна 1емар ду нийса а , шера а, кхеташа стихотворни тесташ еша

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни:1емар ду текстаца брлх бан

Берашна 1емар ду Даймахкан кхиамех дозалла дан.


Х.Эдиловн «Толам» ц1е йолу стихотворении дагахь 1амо

Презентаци. Видиозапись




«Б1аьсте йог1у, б1аьсте йог1у» (16 сахьт).




29

«Б1аьстенан юьхь» 1. Мамакаев

(Урок - кхетор )

1


1. Мамакаевн дахар , кхолларалла «Б1аьстенан юьхь» ц1е йолу стихотворении йовзийтар; нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша 1амор.Ойлаяр , тидам бар , къамел кхиор.

Берашна евзар ю 1. Мамакаевн «Ю1аьстенан юьхь» ц1е йолу стихотворении, 1емар ду нийса а , кхеташ а , шера а тексташ еша

Регулятивни: берашна девзар ду учебникан керла дакъа ; тидам бийр бу евзар йолчу произведенин; бераша билгалбохур бу керлачу декъехь хир болу кхиамаш

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: берашна бевзар бу 1аламехь б1аьстенца хуьлу кхиамаш.


1аламе безам кхоллар.

Мамакаевн «Б1аьстенан юьхь» ц1е йолу стихотворении дагахь 1амо



(Аг1онаш 118-119))

Яздархочун сурт

30

«Стовно –ворх1азза…» Хь.Хасаев.



(1аморан заняти)

1


Берашна Хь.Хасаевн «Стовно-ворх1азза…» ц1е йолу дийцар цовзийтар. Нийс а , кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амао.

Берашна 1емар ду нийс а , кхеташ а , дийцаран тексташ еша

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацамах кхета , хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: Берашна хуур ду хьехархочун т1едилларца оьшу к1айдарг каро иза д1аеша.


Берашна хуур ду 1аламан хазалла ган, цуьнан дозалла лаам хир бу.

Шера д1адеша Хь. Хасаевн «Стовно-ворх1азза…» ц1е йолу произведени.


Презентаци






4-г1а чийрик 24 сахьт





1

1.Гайсултанов «Б1аьсте т1ейог1уш»

(1аморан заняти)

1


1. Гайсултановн «Б1аьсте т1ейог1уш» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашна 1емар ду нийса а , шера а еша

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна хуур ду чулацамах кхета, хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду хьехархочун т1едилларца оьшу к1айдарг каро и д1аеша.Б1аьстенан аматаш девзар ду берашна , 1аламан хазалла ган 1емар ду.


Берашна хуур ду 1аламан хазалла ган, цуьнан дозалла лаам хир бу.

Шера д1адеша 1. Гайсултанвн «Б1аьсте т1ейог1уш» ц1е йолу дийцар.

(Аг1онаш 119-120).

Яздархочун сурт.Презентаци

2

М. Сулаев «Б1аьсте».

(Урок - кхетор )

1


М. Сулаевн «Б1аьсте» ц1е йолу дийцар довзийтар; нийса а , шера а дийцаран тексташ еша.Б1аьстенан аматаш довзийтар. Ойлаяр, тидамбар кхиор.


Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацамах кхета, хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала, дийцаран оьшу к1айдарг каро и д1аеша

Познавательни: берашна бевзар бу 1аламехь б1аьста хуьлу хийцамаш, 1алам довза а , 1алашдан а лаам кхоллалур бу.


1аламе безам кхоллар, цуьнан доладан лаам кхиор

Шера д1адеша М. Сулаевн «Б1аьсте» дийцар.

(Аг1онаш 119-120).

Яздархочун сурт

3

Б. Саидов «Барх1алг1а март»

(1аморан заняти)

1


Б. Саидовн дахар , кхолларалла , «Барх1алг1а март» ц1е йолу стихотворении йовзийтар; нийса а , шера а , кхеташ а стихотворенин тексташ еша 1амор

Берашан 1емар ду нийса а , кхеташ а яздархочун дог-ойла а гойтуш стихотворенин тексташ еша

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: берашна 1емар ду текстера цхьацца аларш талла

Берашна 1емар ду ненан сий дан , нанна хазахетар дерг дан.


Б. Саидовн «Барх1алг1а март» стихотворении дагахь 1амо.

(Аг1о 123)

Презентаци

4-5

Хь.Саракаев

«Мамина совг1ат»



(1аморан заняти)

2


Хь. Саракаевн «Мамина совг1ат» ц1е йолу дийцар довзийтар; нийса а , кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша

Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша. Берашна 1емар ду предложенин чаккхе соцунг1а ярца аз лахдарца билгалъяккха.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: Берашна 1емар ду чулацамах кхета , хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни:дешархошна 1емар ду текстаца болх бан

Берашна 1емар ду ненан сий дан , лерам бан

Шера д1адеша Хь. Саракаевн «Мамина совг1ат» 1-ра (Аг1онаш 124-125,дакъа.

2-г1а дакъа

(Аг1онаш 125-126)

Суьрташ. Презентаци

6

Хь. Сатуев.

«Б1аьсте йог1у»

(Урок - кхетор )

1


Хь. Сатуевн «Б1аьсте йог1у» ц1е йолу стихотворении йовзийтар; нийса а , шера а , кхеташ а стихотворенин тексташ еша 1амор

Берашан 1емар ду нийса а , кхеташ а яздархочун дог-ойла а гойтуш стихотворенин тексташ еша

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: Берашна 1емар ду текстера цхьацца аларш талла. Берашна 1емар ду 1аламан тидам бан , 1алам довза.


1аламе безам кхоллар

Хь. Хасаевн «Б1аьсте йог1у» ц1е йолу стихотворении стихотворении стихотворении дагахь 1амо.

(Аг1онаш 126-128)

Суьрташ. Карточкаш

7-8

  1. Гайсултанов

«1алам хаздан деза»

(1аморан заняти)

2


1. Гайсултановн «1алам хаздан деза» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , шера а, кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашна 1емар ду нийса а, кхеташ а , шера а дийцаран тексташ еша.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацамах кхета,хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.Берашна 1емар ду чулацам схьабийца

Познавательни: берашна евзар ю адамийн амалаш. 1емар ду диканиг схьаэца , вониг д1ататта.


1аламе безам кхоллар

1. Гайсултановн «1алам хаздан деза» дийцаран 1-ра дакъа схьадийца(Аг1онаш 129-131)

«1алам хаздан деза» дийцаран 2-г1а дакъа схьадийца(Аг1онаш 131-132)

Суьрташ

9-11

Хь.Хасаев«Зевне хьеший»

(1аморан заняти)

3


Хь.Хасаевн «Зевне хьеший» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , шера а , кхеташ адийцаран тексташ еша 1амор

Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду хьехархочо т1едилларца оьшу к1айдарг каро .Берашна 1емар ду чулацамах кхета

Берашна 1емар ду 1аламан тидамабан, 1алам хаздан , цуьнан доладан.


Шера д1адеша Хь. Хасаевн «Зевне хьеший» дийцаран 1-ра дакъа(Аг1онаш 132-133)

2-1га дакъа(Аг1онаш 134-135)

3-г1а дакъа(Аг1онаш 135-136)

Презентаци

12

Д.Кагерманов «Арахь»

(Урок - кхетор )

1


Д.Кагермановн «Арахь» ц1е йолу стихотворении йовзийтар ; нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша 1амор. Ойлаяр, тидамбар , къамел кхиор

Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а стихотворни тексташ ешар. Берашна 1емар ду авторан дог-ойла а гойтуш еша.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: текстаца болх бан хуур ду дешархошна

1аламе безам кхоллар

Д. Кагермановн «Арахь» ц1е йолу стихотворении дагахь 1амо

(Аг1о 136).

Презентаци

13

Хь.Сатуев«Б1аьстенан дог1а» .



(1аморан заняти)

1


Хь. Сатуевн «Б1аьстенан дог1а» ц1е йолу стихотворении йовзийтар ; нийса а , кхеташ а , шера а стихотворни тексташ еша 1амор. Ойлаяр, тидамбар , къамел кхиор.

Берашна 1емар ду нийса а , кхеташ а стихотворни тексташ ешар. Берашна 1емар ду авторан дог-ойла а гойтуш еша.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна 1емар ду 1аламан хазалла ган.

1аламе безам кхоллар

Хь. Сатуевн «Б1аьстенан дог1а» ц1е йолу стихотворении дагахь 1амо

(Аг1онаш 137)

Презентаци

14

А.Айдамиров

«Б1аьсте схьакхаьчна »

(1аморан заняти)

1


А. Айдамировн «Б1аьсте схьакхаьчна» ц1е йолу дийцар довзийтар. Нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша 1амор.

Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а дийцаран тексташ еша

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1анисбан

Коммуникативни: берашна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду хьехархочо т1едилларца оьшу к1айдарг каро .Берашна 1емар ду чулацамах кхета

Берашна 1емар ду 1аламан тидамабан, 1алам хаздан , цуьнан доладан

А. Айдамировн «Б1аьсте схьакхаьчна» ц1е йолу дийцар. (Аг1онаш 137-138)


Яздархочун сурт

15

Кл. ар еш. «Б1аьсте йог1у, б1аьсте йог1у»



(Урок-ловзар)

1


Чакхдаьллачу декъехь гулбина хаамаш карлабахар. Харш таллар.

Дешархошна хуур ду шаьш еша книга харжа.

Регулятивни: берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цуьнан рог1аллица болх бан

Коммуникативни: берашна хуур ду дийцаран чулацамах кхета шайна хетарг ала, хьехархочун хатташан жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду чакхдаьллачу декъехь бевзина яздархой къасто . Берашан хуур ду х1етал-металш, ребусаш та лла.


Вовшашка леерам , накъосталла дан лаам кхиор

Б1аьстенах лаьцна жима дийцар х1оттор

Карточкаш. Суьрташ




«Халкъан барта кхолларалла» (4 сахьт).




16

«Ден весет»



(Урок - кхетор )

1


«Ден весет» ц1е йолу дийцар довзийтар ; нийса а , шера а тексташ еша 1амор. Хьекъал , къамел кхиор.


Берашна евзар ю халкъан барта кхолларалла йовзийтар, цуьнан тайпанаш девзар ду. Берашан хуур ду чулацам схьабийца.

Регулятивни:дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто , оцу планан рог1алла а ларъеш кхиамаш баха.

Коммуникативни:дешархошна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала, вовшашца къамел д1адахьа

Познавательни: Берашна ширачу дийцарийн маь1нах кхета хуур ду , дийцаран хьекъал девзар ду

Халкъан барта кхолларалле безам кхоллар

«Ден весет» дийцар схьадийца



(Аг1онаш 139-141)

Аудиозапись

17-18

«Бабин Ч1ирдиг»



(1аморан заняти)

2


«Бабин Ч1ирдиг» ц1е йолу дийцар довзийтар ; нийса а , шера а тексташ еша 1амор. Хьекъал , къамел кхиор.


Берашна евзар ю халкъан барта кхолларалла йовзийтар, цуьнан тайпанаш девзар ду.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто , оцу планан рог1алла а ларъеш кхиамаш баха.

Коммуникативни: берашан хуур ду чулацам схьабийца.

Познавательни: берашна ширачу дийцарийн маь1нах кхета хуур ду , дийцаран хьекъал девзар ду

Халкъан барта кхолларалле безам кхоллар

Дийцар « Бабин Ч1ирдиг» схьадийцар(Аг1онаш 141-143)

Аудиозапись

19-20

«Бекхам»

(1аморан заняти)

2


Халкъан туьйра «Бекхам» довзийтар; нийса а , кхеташ а , шера а туьйранаш деша 1амор.

Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а туьйранаш деша

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто , оцу планан рог1алла а ларъеш кхиамаш баха.

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацамах кхета ,хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала, туьйранан чулацам схьабийца

Познавательни: берашна 1емар ду т1айп-тайпана амалаш евзар ю , диканиг схьаийца хуур ду , вониг д1ататта , цунах ларвала

Халкъан туьйранашка безам кхоллар

Туьйра «Бекхам» схьадийца. (Аг1онаш 144-146)


Аудиозапись

21-23

«Тешам боцу лулахой» (Туьйра)

(Урок - кхетор )

2


Халкъан туьйра «Тешам боцу лулахой» довзийтар; нийса а , кхеташ а , шера а туьйранаш деша 1амор

Берашна 1емар ду нийса а , шера а , кхеташ а туьйранаш деша.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто , оцу планан рог1алла а ларъеш кхиамаш баха.

Коммуникативни: берашна 1емар ду чулацамах кхета ,хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала, туьйранан чулацам схьабийца

Познавательни: берашна 1емар ду т1айп-тайпана амалаш евзар ю , диканиг схьаийца хуур ду , вониг д1ататта , цунах ларвала.

Туьйранашка безам кхоллар.

(Аг1онаш 146-149)


Аудиозапись

24

Классал арахьара ешар.










Название документа #U0427#U0415#U0427#U0415#U041d#U0421#U041a#U0418#U0419 #U042f#U0417#U042b#U041a 3 #U041a#U041b#U0410#U0421#U0421.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

ХОАЛГ1АЧУ КЛАССЕХЬ НОХЧИН МЕТТАН УРОКИЙН ТЕМИН ХЬЕСАП

Э.Х. Солтахановн

шарахь-102 сахьт к1ирнах-3 сахьт



Урокан ц1е.

Урокан тайпа

Сахьт

Беттан де

1алашонаш

Юкъара дешаран ардам (УУД)

(Кхочушдан лерина жам1аш)

Ц1ахь бен болх

Г1ирс






Предметни

Метапредметни

Личнот

ни



І чийрик (24 с.) Д.- 2; И.- 1; С.-1.

«1амийнарг карладаккхар» (10 с.).

1

Къамел . Текст. Предложени.(Карладаккхар)

(Урок-карладаккхар)

1


Керла учебник йовзийтар. Берийн къамелах, текстах предложених болу хаамаш карлабахар , т1еч1аг1бар. Ойлаяр , тидамбар кхиор

Берашна евзар ю керла учебник , цуьнан автор .Берашна 1емар ду текст а , предложении талла, предложенеш х1итто , уьш д1аязъян.


Регулятивни: дешархошна 1емар ду учебникаца болх бан.

Коммуникативни:

1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни:Берашна 1емар ду предложенеш йозанехь нийса билгалъяха.

Нохчийн матте безам кхоллалур бу берийн.


Шардар № 3. аг1о 5, бакъо 4-чу аг1он т1ера.


Презентаци

2

Къамел . Текст. Предложени.Дош.(Карладаккхар)



(Урок-карладаккхар)



Берийн къамелах, текстах , дашах ,предложених болу хаамаш карлабахар , т1еч1аг1бар.


Берашна 1емар ду текст а , предложении талла, предложенеш х1итто , уьш д1аязъян. Берашна 1емар ду предложенеш текст вовшех къасто; дешан , предложенин башхаллаш а евзар ю.

Регулятивни:дешархошна хуур ду учебникаца болх бан , оьшу г1ирс каро.

Коммуникативни:дешархошна хуур ду хьехархочуьнца а, накъосташца а къамел д1адахьа

Познавательни: берашна 1емар ду предложенеш йозанехь нийса билгалъяха. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.

Нохчийн матте безам кхоллалур бу берийн.


Шардар № 8, аг1о 9.


Презентаци

3

Къамел. Текст. Предложени.Дош.(Карладаккхар)





(Урок-карладаккхар)



Берийн къамелах, текстах , дашах ,предложених болу хаамаш карлабахар , т1еч1аг1бар

Берашна 1емар ду текст предложенешка екъа , х1ора декъана ц1е тилла.Берашна 1емар ду текст а , предложении талла, предложенеш х1итто , уьш д1аязъян. Берашна 1емар ду предложенеш текст вовшех къасто; дешан , предложенин башхаллаш а евзар ю.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду шайна оьшург хата.

Познавательни: Берашна 1емар ду предложенеш йозанехь нийса билгалъяха. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Нохчийн матте безам кхоллалур бу берийн..


Шардар №13, аг1о 9.


Презентаци. Карточкаш

4-5

Диктант «1уьйре»

(аг1о 55)

(Урок- таллам бар)

2


Шолг1ачу классехь 1амийнарг карладаккхар. Хьехархочо д1ааларца йозанан болх кхочуш бан хаар таллар. Грамматически т1едилларш кхочушдар

Дешархошна хуур ду йозанан болх кхочушбан. Т1едахкарш кхочушдан


Бакъонаш карлаяха.


6-8

Г1алаташ т1ехь болх бар Х1уманаш билгалъен а , церан дар а , билгало а гойту дешнаш





(Урок-карладаккхар)

3


Х1уманаш билгалъен а , церан дар а, билгало а гойту дешнаш довзийтар, церан башхаллаш йовзийтар, уьш вовшехкъасто 1амор.


Бераша карлабохур ду х1уманаш билгалъен а , церан дар а, билгало а гойтучу дешнех болу хаамаш. Бераша карлайохур ю царна юкъарчу башхаллех болу хаамаш.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду белхан план х1отто, оцу планан рог1аллица болх бан.

Коммуникативни:дешархошна 1емар ду х1уманаш, церан билгалонаш,дар билгалдечу дешнашна хаттарш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду и дешнаш тобанашка декъа. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан , шайна оьшу материал лаха, цунах пайдаэца.


Дешарн дика кхиамаш болуш , уьш баха лаам болуш корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 17 , аг1о 11.



Шардар № 21 , аг1о 13.



Шардар № 27 , аг1о16.


Презентаци. Карточкаш. Таблица «Къамелан дакъош»

9-10

Ц1ерашкахь , ден ц1ерашкахь , фамилешкахь доккха элп яздар



(Урок-карладаккхар)

2


Ц1ердешнех болу хаамаш карлабахар; фамилешкахь , ц1ерашкахь, ден ц1ерашкахь доккха элп яздарах болу хаамаш карлабахар.

Берашна хуур ду доллара , юкъара ц1ераш вовшех къасто. Берашна хуур ду ц1ерашкахь , ден ц1ерашкахь , фамилешкахь доккха элп яздаран бакъонаш карлайохур ю

Регулятивни: Берашна хуур ду шайн белхан план х1отто , цу плпнпца болх бан. Берашна хуур ду шайн кхииамш бовза, уьш дика хиларан бахьанаш довза

Коммуникативни:дешархошна 1емар ду хаттаршна жоьпаш дала, вовшашна шайна хуург дийца.

Познавательни: берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Дешарн дика кхиамаш болуш , уьш баха лаам болуш корматаллин дешархой хир бу

Шардар № 29, бакъо 17 аг1он т1ера.



Шардар № 33 аг1о 19


Карточкаш.

11

Сочинени «Хьуьнхахь».(Аг1онаш 16-17. Ш. 28)

(Урок –къамел кхиор)



Суьрта т1ехь гушдерг йозанца билгалдан 1амор; суьрта т1ехь гушдолчух лаьцна шена хетарг ала 1амор

Дешархошна 1емар ду шайна гуш дерг нийса а , цуьнан рогалла а ларъеш д1аяздан.

Регулятивни:дешархошна 1емар ду кийчачу планаца болх бан.

Коммуникативни: хьехархочун хаттаршна нийса а , дуьззина а жоьпаш дала 1емар ду.

Познавательни: дешархошна 1емар ду шагахь болучу г1ирсаца болх бан (суьртаца болх бан)

Дешархошна 1емар ду 1аламан хазаллин мах хадо . Цуьнах лаьцна яздан лаам хир бу.

Шардар № 35, аг1о 20.

Сурт




«Нохчийн алфавит» (14 с.).




12

Г1алаташ т1ехь болх бар.Алфавит



(Урок - кхетор )



Г1алаташ нисдан 1амор. Нохчийн алфавит йовзийтар , алфавитехь 49 элп хилар хаийтар. Элпийн нийса ц1ераш яхар 1амор.


Берашна хуур ду алфавит –иза массо а элп хилар; берашна хуур ду алфавитах пайдаэца.

Регулятивни: Берашна хуур ду шайн белхан план х1отто, урокехь бийр болу болх, цуьнан кхиамаш билгалбаха

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду хаттаршна жоьпаш дала, вовшашна шайна хуург дийца.

Познавательни: Берашна хуур ду учебникаца болх бан , вовшашна г1о дан 1емар ду.

Ненан мотт дика 1амо лаам хир бу.

Шардар № 40, бакъо 20-аг1он т1ера.


Презентаци. Алфавит.

13

Мукъа аьзнаш





(Урок - кхетор )



Мукъа аьзнех лаьцна болу хаамаш карлабахар, церан башхаллаш йовзийтар.


Берашна евзар ю мукъачу аьзнийн башхаллаш. Хуур ду мукъачу озо дешдакъа кхуллуш хилар. Берашна карлабохур бу ши аз билгалдечу элпех лаьцна болу хаамш.

Регулятивни: Берашна хуур ду белхан план х1отто, цу планаца болх бан.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду шайна оьшург нийса хата, дуьйцучуьнга ладог1а.

Познавательни: Берашна хуур ду Ё,Ю,ЮЬ,Я,ЯЬ элпаш мукъаза элпашна т1ехь яздан ца магар

Дешархойн лаам хир бу нохчийн мотт к1оргера 1амо.

Шардар № 47, аг1о 25 , бакъо.


Элпийн лента.

14

Деха а , доца а мукъа аьзнаш



(Урок - кхетор )

1


Деха а , доца а муъа аьзнех кхетам балар . Царехь йозанехь нийса пайдаэца 1амор.

.

Берашна девзар ду деха а , доца а мукъа аьзнаш , хуур ду аьзнаш (А,О,У,Ю,Э,Е) аьзнаш дехий , доций хуьлий, церан деха я доца хилар маь1ница къаьсташ хилар

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамийн бахьнаш довза, царех пайдаэца.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду шайна оьшург нийса хата, дуьйцучуьнга ладог1а.

Познавательни: Берашна хуур ду аьзнаш (И,УЬ,ЮЬ) аьзнаш деха хезаш хилча т1ехьа элп Й яздеш хилар. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, шайна оьшург лаха.


Дешархойн лаам хир бу нохчийн мотт к1оргера 1амо

Шардар № 52, бакъо 25 аг1он т1ера.


Презентаци . Картокаш.

15

Диктант «Синтарш».



(Урок- таллам бар)



Дешархошна нийса а , 1амийна бакъонаш ларъеш, яздан хаар таллар

Дешархошна хуур ду 1амийначу бакъонашна грамматически т1едахкарш кхочушдан. Нийса текста язъян.


16

Г1алаташ т1ехь болх бар.Шалхачу элпашца билгалдеш долу аьзнаш.

(Урок - кхетор )

1


Г1алаташ нисдан хуур ду. Берашна. Шалхачу элпашца билгалдеш долу аьзнаш довзийтар, царех йозвнехь пайдаэца 1амор.


Берашна девзар ду шалха элпаш , 1емар ду царех йозанехь пайдаэца. Берашна 1емар ду уьш буха сиз хьакхарца билгалдаха.

Регулятивни:дешархошна 1емар ду шайн кхиамаш бовза , царех пайдениг схьаэца

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Дешар шайн дахаран коьрта г1уллакх дуй хууш , деша лаам болуш , корматаллин дешархой хир бу

Шардар № 61 , аг1о 30 . 28 аг1он т1ера бакъо.


Презентаци. Элпийн лента

16-17

Мукъаза шалха элпаш





(Урок - кхетор )

1


Мукъаза шалхачу элпех болу хаамаш т1еч1аг1бар. Мукъаза шиъ шалаха элпаш т1аьхьа- хьалха нисделча нийсаязъяран бакъонаш йовзийтар.


Берашна хуур ду мукъаза шиъ шалха элп т1аьхьий – хьалхий нисделча уьш нийсаязъяран бакъонаш йовза , 1емар ду царех пайдаэца.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамаш бовза , царех пайдениг схьаэца

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Нохчийн метан башхаллаш йовза и дика 1амо лаам болуш хир бу дешархой

Шардар № 66, аг1о 32 . Бакъо 31-чу аг1он т1ера.



Бакъонаш карлаяха

Презентаци

18

Изложени «Бух1анан к1орни». (аг1о- 29-30)

(Урок –къамел кхиор)

1


1амийна бакъонашна йог1у дийцаран текст язъян 1амор

Дешархошна хуур ду шаьш ешна текст, шайн дешнашца цуьнан чулацам а ца талхош язъян

Регулятивни: дешархошна хуур ду кийчачу планаца болх бан.

Коммуникативни:дешархошна 1емар ду хьехархочун хаттаршна дуьззина жоьпаш дала.

Познавательни:хуур ду текстаца болх бан

1аламе безам хир бу, илардан лаам хир бу.

Бакъонаш карлаяха

Презентаци

19-20

Г1алаташ т1ехь болх бар. Къасторан хьаьркаш.

(Урок - кхетор )

2


Г1алаташ нисдан 1амор. Къасторан хьаьркийн маь1на , церан дашехь йолу меттиг йовзийтар.


Берашна 1емар ду дешнашкахь къасторан хьаьркаш язъя, церан меттиг дашехь йовза

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамаш бовза , царех пайдениг схьаэца

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан , оьшург лаха , цунах пайдаэца.


Вовшашца уьйр йолуш , вовшашна г1о дан лаам болуш дешархой кхиор.

Шардар №72 , аг1о 35. Бакъа аг1о 34.





Шардар № 74, аг1о 36.


Таблицаш.

21-22

Доца шеконан мукъа аьзнаш.



(1аморан заняти)

2


Нохчийн маттахь доций шеконан мукъа аьзнаш хилар хаийтар, церан нийсаяздаран бакъонаш йовзийтар.

Берашна хуур ду дешнашкахь доций шеконан мукъа аьзнаш каро, церан нийсаяздаран бакъонех пайда а оьцуш болх бан 1емар ду.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамаш бовза , царех пайдениг схьаэца

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро , цунах пайдаэца.

Дешархойн амалехь кхуьуур бу дика аг1онаш: дика деша лаам , ненан мате безам

Шардар № 81 , аг1о 39.Бакъо 37 т1ера.



Шардар №82, аг1о 39.


Карточкаш.

23-24

Дешан чаккхенгахь –Н яздар



(1аморан заняти)

2


ХЬЕНАН? СТЕНАН? хатта ршна доьпаш лу дешнаш довзийтар . Церан чаккхенгахь –Н яздар хаийтар, царна хаттарш х1итто 1амор.

Берашна 1емар ду –Н чаккхенгахь долу дешнашна хаттарш дала (ХЬЕНАН? СТЕНАН?). Берашна евзар ю дешан чаккхенгахь –Н яздаран бакъонаш , царех йозанехь пайдаэца а 1емар ду.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамаш бовза , царех пайдениг схьаэца

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Шен ненан мотт беза , бовза 1амо лаам болуш корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 87, бакъо.





Шардар № 91, аг1о 44.


Презентаци




2-г1а чийрик - 21 с. Д.- 1; И.- 2; С.-1.






«Предложени» (10 с.)





1-2

Дийцаран , хаттаран предложенеш

(1аморан заняти)

2


Предложении кхочушхилла ойла гойтуш долу дешнаш хилар хаийтар ; предложенин тайпанаш (дийцаран, хаттаран) довзийтар. Церан башхаллех кхетор.

Берашна 1емар ду предложенеш вовшех къасто , 1емар ду церан чаккхенга оьшу хьаьрк х1отто. Берашна хуур ду йоьхна предложенеш тоян, чаккъенга оьшу хьаьрк х1отто

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, оцу планан рог1алла ларъеш болх д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду вовшашца къамеле бовла, шайна оьшург хата.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан , оьшург лаха, цунах пайдаэца

Ненан маттахь къамел дан, цунах пайдаэца хуур корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 96 , аг1о 47.



Шардар № 104 , аг1о 52.



Шардар № 103, аг1о 51






Презентаци. Карточкаш

3

Изложени «Дехкий а , цициг а».(Аг1о 36, Ш «75).

(Урок –къамел кхиор)

1


Шаьш ешна текст чулацам , рог1алла ца талхош шайн дешнашца язъян 1амор

Дешархошна 1емар ду дийцаран тексташ шайн дешнашца язъян.

Регулятивни:дешархошна 1емар ду кийчачу планаца болх бан

Коммуникативни:дешархошна 1емар ду дийцаран чулацам д1абийца.

Познавательни: текстаца болх бан хуур ду.

Нохчийн мате , дийцаршка а безам г1ур бу . 1аламе безам кхоллар.

Бакъонаш карлаяха.

Презентаци

4-5

Г1алаташ т1ехь болх бар. Айдаран предложенеш.





(1аморан заняти)

2


Г1алаташ нисдан 1амор.Шайн г1алаташ каро , уьш нисдан 1амор.Айдаран предложенех лаьцна юкъара кхетам балар. Къамелехь айдаран предложенин маь1на довзийтар , йозанехь уьш билгалъяха 1амор.


Бераша карлабохур бу дийцара н, хаттаран предложенех лаьцна болу хаамаш ; берашна 1емар ду айдаран предложенин башхаллаш йовза, уьш оьшу хьаьрк дилларца билгалъяха.

Регулятивни: дешархошна 1емар тобанашца болх бан, х1оранна корматалле хьаьжжина вовшашна юкъахь т1едиллар дала.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду луш долу жоп вовшех дага абовлуш дала.

Познавательни: берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро , цунах пайдаэца.

Ненан маттахь къамел дан, цунах пайдаэца хуур корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 112, аг1о 56. Бакъо аг1о 55.



Шардар № 117, аг1онаш 58-59.


Презентаци.

6

Предложенин коьрта меженаш.



(1аморан заняти)

1


Предложенин коьрта меженаш йовзийтар. Коьрта меженийн маь1на , хаттарш довзийтар.


Берашна евзар ю предложенин коьрта меженаш йовзийтар, 1емар ду уьш предложенахь йовза , царна хаттарш дала, билгалъяха.

Регулятивни: дешархошна 1емар тобанашца болх бан, х1оранна корматалле хьаьжжина вовшашна юкъахь т1едиллар дала

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду луш долу жоп вовшех дага абовлуш дала

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан , оьшу материал лаха цунах пайдаэца.

Ненан маттахь къамел дан, цунах пайдаэца хуур корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 121 , аг1о 60 . Бакъо.


Презентаци. Таблица.

7

Предложенин коьрта а ,коьртаза а меженаш



(1аморан заняти)

1


Берашна предложенехь коьртаниш йоцург кхин а коьртаза меженаш хила хаийтар. Предложенехь коьртаза меженаш коьртачарех йозуш хилар хаийтар

Берашна 1емар дупредложенин коьрта мешенаш лаха ,уьш билгалъяха. Берашна хуур ду коьртаза меженаш йовза, уьш билгалъяха.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, оцу планан рог1алла а ларъеш кхиамаш баха.

Коммуникативни: дешархошна хуур ду шайна 1еминарг накъосташна хьеха. 1емар ду вовшех дагабовла

Познавательни: Берашна хуур ду учебникаца болх бан, оьшург лаха.


Ненан маттахь къамел дан, цунах пайдаэца хуур корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 126, аг1о 63.


Презентаци. Таблица.

8

Подлежащи ,цуьнан башхаллаш



(1аморан заняти)

1


Подлежащих лаьцна болу хаамаш т1еч1аг1бар.Берашна предложенехьподлежашимасийттатайпанахаттаршнажоплушхилархаийтар (Мила? Муьлш? Х1ун? Хьан? Стен?).


берашна хуур ду предложенехь подлежащи тайп-тайпана хаттаршна жоьпаш луш хилар.Берашна хуур ду подлежащи хуьлу МИЛА? МУЬЛШ? Х1УН? Хатаршна жоьпашлуш долу дешнаш ,нагахь сана предложенехьХЬАН? СТЕН? Хаттаршна жоьпашлуш долу дешнашдацахь .Тайп-тайпанчу предложенешкахь подлежащин тидамбар.Берашна 1емар ду предложенин коьрта мешенаш лаха , уьш билгалъяха.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, оцу планан рог1алла а ларъеш кхиамаш баха.

Коммуникативни: дешархошна хуур ду шайна 1еминарг накъосташна хьеха. 1емар ду вовшех дагабовла

Познавательни: Берашна хуур ду учебникаца болх бан, оьшург лаха.


Вовшашна дан г1о-накъосталла а долуш ерам болу амалаш кхуьуур ю дешархойн.

Шардар № 134, аг1о 68.


Суьрташ.

9

Диктант «Хьайбанаш» . (аг1о45-46)

(Урок- таллам бар)

1


Нийса ,1амийна бакъонаш ларъеш диктант язъян 1амо.

Дешархошна хуур ду нийса тексташ яздан.

1аламе безам е безам хир бу.


10

Г1алаташ т1ехь болх бар.Предложени а, дешнийн цхьанакхетарш а



(1аморан заняти)

2


Г1алаташ нисдан 1амор. Предложенехлаьцна болу хаамаш т1еч1аг1бар,Предложенехь дешнийн цхьанакхетарш довза а , схьакъасто а 1амор.


бераша карлабохур бу предложенех лаьцна болу хаамаш . Берашна хуур ду дешнийн цхьанакхетарш х1ун ю, уьш предложенина юкъара схьакъасто а 1емар ду берашна. Берашна хуур ду дешнийн цхьанакхетаршкахь дешнаш коьрта , дозуш хуьлий , царна юкъара уьйр хаттарца билгалйоккхий

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн болх кийчачу планаца д1абахьа.

Коммуникативни:дешархошна 1емар ду хьехархочун хаттаршна бух болуш жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебника цаболх бан ,оьшург каро, цунах пайдаэца.


Шага д1адийцинчух пайдаэца хууш дешархой хир бу.

Шардар № 139 , аг1о 70. Бакъо. аг1о 69.



Шардар № 142, аг1о 72.


Таблицаш.




«Дешан х1оттам» (16 с).




12-13

Дешан х1оттам .Орам





(1аморан заняти)

2


Гергара дешнех кхетам балар.Гергарчу дешнийн юкъара дакъа хилар хаийтар, «орам» термин йовзийтар. Цуьнанмаь1нех кхетор

Берашна девзар ду гергара дешнаш,хуур ду церан билгалонаш йовза (цхьатера дакъа, цхьа маь1на). Берашна хуур ду дешнашкара орам къасто, и къасторан коьрта бакъонашевзар ю (дешан орам каро лаха деза гергара дешнаш).

Регулятивни: дешархошна 1емар ду тобанашкахь болх дан. Болх шайна юкъахь д1асабекъа .

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро, цунах пайдаэца.


Меттан хазалла, цуьнан башхаллаш йовза лаам хир бу дешархойн.

Шардар № 151 , аг1о76.Бакъо аг1о 75.



Шардар №155, аг1о 78. Бакъо 77.


Презентаци. Таблица.

15

Изложени «Ч1ерий дахар».(Аг1о 65. Ш. № 129)

(Урок –къамел кхиор)

1


Ешначу текстан чулацам нийса йозанца схьабала 1амор.

Дешархошна хуур ду текстан маь1на а лардеш,чулацам ца талхош д1аязбан.

Регулятивни: дешархошна хуур ду кийчачу планаца болх бан

Коммуникативни:дешархошна хуур ду хьехархочун хаттаршна дуьззина жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду текстца болх бан.

1аламан хазалла ган, цуьнан доладан лаам хир бу дешархойн

Бакъонаш карлаяха.

Презентаци

14

Г1алаташ т1ехь болх бар. Орамехь шала мукъазнаш яздар.



(1аморан заняти)



Г1алаташ нисдан 1амор. Шайн г1алаташ нисдан 1амор. Орамах лаьцна болу хаамаш шорбар. Дешан орамехь шала мукъаза элпаш яздаран бакъонаш йовзийтар , царех пайдаэца 1амор

Дешархошна хуур ду дешнашкахь орам билгалбаккха, гергара дешнаш лаха. Дешархошна 1емар ду дешан орамехь оьшучохь шала мукъаза элпаш яздан. Хуур ду орамехь шала мукъаза элпаш долу дешнаш мог1анера нийса сехьадаха

Регулятивни: дешархошна 1емар ду тобанашкахь болх дан. Болх шайна юкъахь д1асабекъа .

Коммуникативни: Дешархошна 1емар ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала , оьшург лаха.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан. Керла хаамаш т1е тидама бахийта.

Дешархойн лаам хир бунохчийн мотт дика 1амо.


Шардар № 164, аг1о 82. Бакъо 81 аг1он т1ера.


Карточкаш

15-16

Чаккхе.



(1аморан заняти)

2


Дешан чаккхе йовзийтра. Чаккхе дешан хийцалуш долу дакъа хилар хаийтар. Чаккхено дешнашна юкъахь уьйр латтор хаийтар.

Берашна хуур ду чаккхе х1ун ю, 1емар ду дешнашкахь чаккхе каро , билгалъяккха. Берашна хуур ду предложенахь дешнашна юкъахь уьйр чаккхено латтош хилар.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду тобанашкахь болх бан. Шайн корматаллаш тидаме а оьцуш болх д1асабекъа.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду шайна хетарг учебника т1ера масалаш далорца ч1аг1дан.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург лаха , цунах пайдаэца 1емар ду.

Меттан хазалла, цуьнан башхаллаш йовза лаам хир бу дешархойн

Шардар № 169, аг1о наш 84-85. Бакъо аг1о 83.



Шардар № 174, аг1о 86


Таблица.

17

Сочинени «Гуьйре».

(Урок –къамел кхиор)


1


Гуш долу сурт маь1на ца талхош , дийцаран текстца д1аяздан 1амор.

Дешархошна хуур ду шайна гуш долчу суьртах лаьцна дийцар яздан.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду кийчачу планаца болх бан.

Коммуникативни:хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду кийчачу планаца болх бан.

1аламан хазалла ган, цунах лаьцна ала хаза дешнаш долуш дешархой кхиор.

Бакъонаш карлаяха

Сурт

Презентаци

18

Г1алаташ т1ехь болх бар .Дешан чаккхенга шала мукъаза элпаш яздар.

(1аморан заняти)

1


Шайн г1алаташ нисдан 1амор. Дешан чаккхенга шала мукъаза элпаш яздаран бакъонаш цовзийтар, царех йозанехь пайдаэца 1амор.


Берашна евзар ю дешан чаккхенга шала мкъаза элпаш яздаран бакъонаш , 1емар ду царех пайдаэца

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх д1абахьа.

Коммуникативни: Берашна 1емар ду текстехь шала мукъаза элпаш долу дешнаш каро , уьш нийса яздан, шайна хетарг бакъо ялорца т1еч1аг1дан.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан

Меттан хазалла, цуьнан башхаллаш йовза лаам хир бу дешархойн

Шардар № 180 , аг1о 89. Бакъо аг1о 89.


Презентаци. Карточкаш

19-20

Дешхьалхе.





(1аморан заняти)

2


Термин «дешхьалхе» йовзийтар ,дешхьалхенан маь1на, цолело г1уллакх (керла маь1на а долушдешнашкхоллар), дашехьдешхьалхенанметтигйовзийтар.


Берашна хуур ду дешхьалхе х1ун ю ,1емар ду дашехь дешхьалхе билгалъяккха. Берашна хуур ду дешхьалхе дар билгалдечудешнашкахь хуьлш хилар.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду оьшу г1ирс учебника т1ехь каро.

Коммуникативни: хуур ду хаттаршна жоьпаш учебника т1ера д1адеша, шайн дешнашца д1аала.

Познавательни: Берашна 1емар ду дешхьалхенашца керла дешнашкхолла. Берашна 1емар ду тобанашца болх бан ,учебникаца болх бан

Меттан хазалла, цуьнан башхаллаш йовза лаам хир бу дешархойн

Шардар № 188, аг1онаш 91-92.

Бакъо 90 аг1он тера.



Шардар № 194, аг1о 94


Таблица.

21

Дешхьалхе, дешт1аьхье.



(1аморан заняти)

1


Дешхьалхенах болу хаамаш шорбар , дешт1аьхьенаш йовзийтар. Церан маь1на, г1уллакх довзийтар. Дешт1аьхье иза ша дош хилар ,иза дашах къаьстина яздеш хилар хаийтар

Бераша карлабохур бу дешхьалхенех лаьцна болу хаамаш ,евзар ю дешт1аьхьенаш. Берашна хуурду дешт1аьхье иза ша дош хилар ,иза дешнашна т1ехьа яздеш хилар

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш дика хир болчу кепара д1анисбан.

Коммуникативни:дешархошна 1емар ду шайн жоьпаш масалашца т1еч1аг1дан.

Познавательни: Бераш т1екхуьур ду дешхьалхенаш дар билгалдечу дешнашкахь хилар, дешт1аьхьенаш х1уманаш билгалъечу дешнашца , х1уманийн масалла гойтучу дешнашца хилар.Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро , билгалдаккха , цунах пайдаэца.

Нохачин метан к1оргенаш йовза , уьш каро лаам болуш хир бу дешархой .

Шардар № 199, аг1о95.Бакъо 94 аг1он т1ера.


Таблица.




3-г1а чийрик 30 с. Д.- 3; С.-1. ; Т1. Схь.-1.



1.

Дешхьалхе орамца къаьстина яздар



(1аморан заняти)



Дешхьалхе орамца цхьана а ,кхьастина яздеш хилар хаийтар. Дешхьалхе орамца къаьстина язъяран бакъонаш йовзийтар.

Бераша карлабоху дешхьалхенах лаьцна хаамаш.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамийн бахьанаш довза , царех пайдаэца

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна евзар ю дешхьалхенаш орамца къаьстина язъяран бакъонаш. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро ,цунах пайдаэца.


.

Дешархойн амалехь дика аг1онаш кхиор: дика деша лаам, вовшашка лерам.

Шардар № 207, аг1о 99. Бакъо 96 аг1он т1ера.


Карточкаш.

2

Изложени «Ши газа» (Ш. «205, аг1о 98).

(Урок –къамел кхиор)

1


Дешархошна 1емар ду дийцаран чулацам шайн дешнашца д1аязбан

Дешархошна хуур ду текстан бакъонаш а ларъеш изложении язъян.

Регулятивни:дешархошна хуур ду планаца болх бан.

Коммуникативни:дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: дешархошна хуур ду текстаца болх бан

Г1иллакх ,оьздангалла а йолуш дешархой хир бу.

Шардар № 206.

Сурт

3-4

Г1алаташ т1ехь болх бар.Суффикс.

(Урок - кхетор )

2


Галаташ нисдан 1амор.Суффиксах кхетам балар.Суффикс дешан дакъахилар хаийтар, дашехь цуьнан меттиг бовзийтар.Суффиксо керла маь1на а долуш дешнаш кхоллар д1ахаийтар

Берашна евзар ю керла термин «Суффикс», хуурду суффикс иза дешандакъа хилар ,цо керла маь1на долуш дешнаш кхуллуш хилар. Берашна 1емар ду дешнашкахь суффикс каро ,иза билгалъяккха.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамийн бахьанаш довза , царех пайдаэца

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: берашна 1емар ду суффикс т1етохарца керла дешнаш кхолла. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро, цунах пайдаэца.


Нохчийн метан хаззалла йовза хууш , и дика 1амао лаам болуш корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 211, аг1о 101.



Шардар № 218, аг1о 103. Бакъо аг1о 102



Шардар № 219 , аг1о.


Таблица

5

Диктант « Салазаш хехкар» (Аг1о 61).

(Урок- таллам бар)

1


1амийна бакъонаш ларъеш , йозанан болх бан 1амор

Дешархошна 1емар ду 1амийначу бакъонашца йог1у диктант язъян.


1аламе безам хир бу, цуьнан хазалла йовза лаам хир бу.

Бакъонаш карлаяха.





«Къамелан дакъош. Ц1ердош» (15 с.)




6-7

Г1алаташ т1ехь болх бар.Къамелан дакъош.



(Урок - кхетор )

3


Г1алаташ ган, церан бахьнаш довза, уьш нисдан 1амор.Къамелан дакъойх юкъара кхетам балар. Х1уманаш, церан билгалонаш , дар билгалден дешнаш вовшехкъасто 1амор.

Бершна девзар ду къамелан дакъош. 1емар душайн г1уллакхе хьаьжна уьш вовшехкхасто

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамийн бахьанаш довза , царех пайдаэца

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала

Познавательни: «Ц1ердош», «Билгалдош», «Хандош» терминаш евзар ю, церан хаттарш девзар ду берашна. Учебникац болх бан 1емар ду берашна.


Нохчийн метан хаззалла йовза хууш , и дика 1амао лаам болуш корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 226, аг1о 107. Бакъо 106 аг1он т1ера.



Шардар № 231, аг1онаш 109-110



Шардар № 240, аг1о 113.


Презентаци. Таблица «Къамелан дакъош»

8

Ц1ердош.



(Урок - кхетор )

1


Ц1ердашах болу хаамаш шорбар. Вайн дахарехь ц1ердешнийн маь1на довзийтар.


Берийн ц1ердешнех лаьцна болу хаамаш шорлур бу, 1емар ду предложенина юкъара ц1ердешнаш лаша . Берашна 1емар ду ц1ердешнаш тобанашка декъа , царна хаттаршх1итто.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду тобанашкахь болх бан. Т1едиллинарг вовшашна юкъахь декъа.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду вовшех дагабовла.

Познавательни: Берашна хуур ду ц1ердешнаш кхечу къамелан дакъошкара дешнех кхолла. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро, цунах пайдаэца

Вовшаца леерам болуш, балха т1ехь вовшашка дагабовла лаам болуш аг1онаш хир бу дешархойн амалехь.

Шардар № 245, аг1о 115. Бакъо 114 аг1он т1ера.


Таблица.

9

Адамашнамаш , кхийолу х1уманаш билгалъечу ц1ердешнашна хаттарш х1иттор





(Урок - кхетор )

1


Берашан адамаш билгалдечу ц1ердешнаша МИЛА? МУЬЛШ? хаттаршна жоьпаш луш хилар , массо а кхийолчу х1уманаша Х1УН ? хаттарна жоп луш хилар хаийтар

Берашна 1хуур ду адамаш билгалдечу ц1ердешнашна хаттарш х1итто, кхийолу х1уманаш билгалъечу ц1ердешнашна хаттарш х1итто.Берашна хуур ду ц1ердешнаш тобанашка декъа

Регулятивни:дешархошна 1емар ду шайн белхан кхиамаш билгалбаха, царех пайда а оьцуш болх д1абахьа.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду нийса , ц1еначу нохчийн маттахь къамел дан.

Познавательни: Берашан хуур ду къамелан дакъош предложенин муьлха меженаш хуьлу. Б1ерашна 1емар ду учебникаца болхбан, оьшург каро, цунах пайдаэца.


Вовшийн кхиамаийн тидамаш барца, уьш лерарца , дика доьшучу дешархойх тарбала лаам хир бу дешархойн.

Шардар № 250, бакъо 116 аг1он т1ера.


Презентаци.

10

Долара , юкъара ц1ераш.







(Урок - кхетор )

1


Берашна ц1ераш доллара , юкъара хаийтар. Долара ц1ераш цхьана х1уманах яккха тиллина ц1е хилар хаийтар, юкъара ц1е массо а ша санначу х1уманах яккха тиллина ц1е хилар хаийтар.


Берашан хуур ду доллара а , юкъара а ц1ераш йовза , уьш вовшех къасто.Берашна хуур ду ц1ердешнаш тобанашка декъа.

Регулятивни: берашна 1емар ду вовшашна г1о дан , вовшийн кхиамех бакхийбен.

Коммуникативни:дешархошна хуур ду нийса шайн оьшург хата, дуьйцучуьнга ладога.

Познавательни: Бераша карлабохур бу доца шеконан мукъачу аьзнех болу хаамаш.Б1ерашна 1емар ду учебникаца болхбан, оьшург каро, цунах пайдаэца.




Вовшашна г1о дан лаам , вовшашка леерам болуш корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 252, аг1о 118.


Презентаци

11

Т1ера схьаязъяр «Нохчийн меттан урок» (Аг1о 117, ш № 250)

(Урок- таллам бар)



Нийса текст т1ера схьаязъян 1амор.

Дешархошна 1емар ду нийса текст схьаяздан. Грамматически т1едахкарш кхочушдан хуур ду.


Кхоъ доллара ц1е, кхоъ юкъара ц1е язъе.


12

Ц1ердешнийн терахьашца хийцадалар.





(Урок - кхетор )

1


Ц1ердешнийн терахьашца хийцадаларх кхетам балар. Цхьаллин терахьо цхьа х1ума билгалъяр хаийтар, дукхаллин терахьо шортта х1уманаш билгалъяр хаийтар. Дукхаллин терахьехьдолчу ц1ердешнийн чаккхенийн тидам бар.


Берашна хуур ду цхьаллин а , дукхаллина терахьера ц1ердешнаш вовшех къасто , церан чаккхенаш билгалъяха.

Регулятивни: берашна 1емар ду вовшашна г1о дан , вовшийн кхиамех бакхийбен

Коммуникативни: дешархошна хуур ду нийса шайн оьшург хата, дуьйцучуьнга ладога.

Познавательни: Берашан 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург лаха, цунах пайдаэца.

Вовшашна г1о дан лаам , вовшашка леерам болуш корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 256, аг1о .Бакъо 120 аг1он т1ера

Презентаци

13-14

Ц1ердешнийн классаш.



(Урок - кхетор )

2


Ц1ердаешнаш классашка декъалуш хилар хаийтар. Ц1ердешнийн коьрта кхо класс йовзийтар, цу чу дешнаш нисдан 1амор.

Берашна евзар ю ц1ердешнийн классаш, хуур ду : муьлхачу билгалонашца даладо ц1ердешнаш цу классаш чу. Берашна бевзар бу классийн гайтамаш.

Регулятивни: берашна 1емар ду вовшашна г1о дан , вовшийн кхиамех бакхийбен

Коммуникативни: дешархошна хуур ду нийса шайн оьшург хата, дуьйцучуьнга ладога.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро, цунах пайдаэца

Вовшашна г1о дан лаам , вовшашка леерам болуш корматаллин дешархой хир бу.

Шардар № 260, аг1о 122, бакъо 122 аг1он т1ера.



Шардар №262 , аг1о 123.


Таблица

15

Сочинени «1а» (Аг1о 109, )

(Урок –къамел кхиор)



Суьртах лаьцна жима дийцар х1отто 1амор.

Дешархошна хуур ду шайна гуш долу сурт йозанца билгалдаккха.

Регулятивни: дешархошна хуур ду белхан план х1оттор, цуьнан г1онца болх бан

Коммуникативни:дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна 1емар ду шайгахь болчу г1ирсаца болх бан.

Дешархошна 1емар ду 1аламан хазалла ган, цуьнан доладан лаам хир бу.

Кхоъ зударийн классера ц1ердешнаш, кхо- божарийн классера ц1ердош, кхоъ- кхийолчу классера ц1ердешнаш яздар

Сурт . Презентаци

16-19

Г1алаташ т1ехь болх бар.Ц1ердешнийн дожаршца хийцадалар (Легар).



(Урок - кхетор )

4


Г1алаташ т1ехь болх бан 1амор. Шайн г1алаташ ган, уьш нисдан 1амор.Ц1ердешнаш дожаршца хийцалуш хилар хаийтар. Ц1ердешнийн барх1 дожар хилар хаийтар, церан х1оран хаттарш, чаккхенаш йовзийтар.


Берашна хуур ду ц1ердешнаш дожаршца хийцалуш хилар. Берашна девзар ду ц1ердешнийн барх1 дожар, церан хаттарш, чаккхенаш. Берашна 1емар ду ц1ердешнийн дожарш къасто.

Регулятивни:дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто , оцу планан рог1аллица кхиамаш д1абахьа.

Коммуникативни: дешархошна хуур ду шайн кхиамах лаьцна дийца

Познавательни: берашна хуур ду учебникаца болх бан , оьшург лаха , цунах пайдаэца.

.

Дешар т1ехь низам лело хушш, дешар шайн дахаран коьрта г1уллакх дина деша лаам хир бу дешархойн.

Шардар № 269, аг1о 127.Бакъо 125 аг1он т1ера

Шардар № 277, аг1о 131.

Шардар № 282, аг1о 133.

Шардар № 287, аг1о 135,бакъо аг1о 134.


Таблица. Презентаци

20

Диктант «Хаза книжка». (Аг1о 75)

(Урок- талам бар)

1


Нийса диктант яздан 1амор.

Дешархошна хуур ду диктанташ язъян.


Лом дош легар.





«Билгалдош» (6 с.).




21-22

Г1алаташ т1ехь болх бар. Билгалдош.



(Урок - кхетор )

2


Г1алаташ нисдан 1амор. Билгалдашах кхетам балар. Билгалдешан маь1на , цуьнан г1уллакх(х1уманийн билгало билгалъяр) , хаттарш довзийтар. Билгалдешнаша ц1ердешнашца уьйр лелош хилар хаийтар.


Берашна девзар ду билгалдешнаш, девзар ду церан маь1на , хаттарш. Берашна хуур ду билгалдешнаша ц1ердешнашца уьйр лелош хилар

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамех пайда а оьцуш болх д1абахьа

Коммуникативни: Бершана 1емар ду ц1ердешнашна т1ера билгалдешнашна хаттарш х1итто, текста юкъара уьш цхьана схьаяздан

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Дешар т1ехь низам лело хушш, дешар шайн дахаран коьрта г1уллакх дина деша лаам хир бу дешархойн

Шардар № 296 , аг1о 140 . Бакъо 138 -аг1о



Шардар № 302 . аг1о 142.


Таблица

23

Гергара а, дуьхьал маь1на а долу а билгалдешнаш







(Урок - кхетор )

1


Билгалдешнех болу хаамаш карлабахар. Гергара а , дуьхьал маь1на долу а билгалдешнех кхетам балар.


Бераша карлабоху билгалдешнеш болу хаамаш. Хуур ду билгалдешнийн гергара а , дуьхьал а маь1на хуьлий.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн кхиамех пайда а оьцуш болх д1абахьа

Коммуникативни:дешархошна хуур ду шайн тидамех лаьцна дерг нийса д1адийца

Познавательни: Берашна 1емар ду гергара а , дуьхьал а мь1наш долу билгалдешнийн текстехь тидам бан, башхаллаш йовзийта. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро, цунах пайдаэца.


Дешар т1ехь низам лело хушш, дешар шайн дахаран коьрта г1уллакх дина деша лаам хир бу дешархойн

Бакъо 143 аг1он т1ера.


Суьрташ.

24-25

Лааме а , лаамаза а билгалдешнаш.





(Урок - кхетор )

2


Лааме а, лаамаза а билгалдешнаш довзийтар, церан башхаллех кхетам балар(Цхьаъ ша дерг ламе билгалдош, ц1ердешнашца цхьана дерш лаамаза билгалдешнаш хилар).


Бераша т1еч1агбийр бу билгалдешнех болу хаамаш. Берашна хуур ду ламе а, лаамаза а билгалдешнаш довза , вовшех къасто.Берашна девзар ду ламе билгалдешнин, лаамзачеран хаттарш довза.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду 1амочу темица дог1у хаттарш дала, царна нийса жоьпаш дала.

Познавательни: берашна хуур ду ламе билгалдешнаш шина дешан метана лелар .Берашна 1емар ду лааме а , лаамаза а билгалдешнех пайдаэца. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Нохчин метан хазалла йовза , шеен маттахь хаза къамел дан лаам хир бу дешархойн.

Шардар № 311, аг1о 146, бакъо 145.



Шардар № 315 , аг1о 147.


Презентаци

26

Диктант « Можа хьоза» (Аг1о 80)

(Урок- таллам бар)

1.


Нийса диктант яздан 1амор.

Дешархошна хуур ду 1амийначу бакъонашна дог1у дешнаш нийсаяздан.

Шардар № 316, аг1о 148





«Хандош» (17 с.)





27-28

Г1алаташ т1ехь болх бар. Хандош.





(Урок - кхетор )

3


Галаташ нисдан 1амор.Берашна хандешнех лаьцна кхетам балар.Хандешан маь1на , хаттарш довзийтар. Къамелехь хандашо х1ун г1уллакх до хаийтар.


Берашна девзар ду хандешнаш, церан маь1на , хаттарш. Берашна хуур ду предложенехь хандешнаш каро, царна хаттарш х1итто. Берашна 1емар ду хандешнаша лело г1уллакх билгалдакха.

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду 1амочу темица дог1у хаттарш дала, царна нийса жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду оьшчу хандешнаш т1еяздарца предложенеш юза, хандешнаш предложенешкара схьаяздан.Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, оьшург каро, цунах пайдаэца.


1амийначух шайн къамелехь пайдаэца хууш хир бу дешархой.

Шардар № 320 , аг1о 149. Бакъо 148 аг1он т1ера.



Шардар № 325 , аг1о 151.



Шардар № 328 , аг1о 152.


Таблица

29-30

Хандешнийн хенашца хийцадалар.



(Урок - кхетор )

2


Хандош хенашца хийцадалар хааийтар, хандешан кхоъ хан хилар берашка д1акхачор, церан хаттарш довзийтар.

Берашна хуур ду хандешнаш хенашца хийцалуш хилар, евзар ю хандешнийн коьрта кхо хан , церан хаттарш. Берашна 1емар ду хандешнаш хенашка д1анисдан

Регулятивни: дешархошна 1емар ду шайн белхан план х1отто, цуьнан рог1аллица болх бан.

Коммуникативни: дешархошна 1емар ду 1амочу темица дог1у хаттарш дала, царна нийса жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Дешархойн лаам хир бу шайн дешар цхьана низамца д1адахь. Дешар шайн дахаран коьрта г1уллакх хилийта.

Бакъо 154 аг1он т1ера.

Шардар № 335 , аг1о 156.


Таблица.




4-г1а чийрик -24 с. Д.- 2; И.- 1; С.-2.




1

Хандешан карара хан.

(Урок - кхетор )

1


Хандешан карарчу хенах кхетам балар. Карачу хенан хандешан маь1на , хаттарш довзийтар.

Бераша кхин д1а шорбийр бу шайн хандешнех болу хаамаш . Хандешан карарчу хенан маь1на а , хаттарша а девзар ду берашна. Берашана 1емар ду текстехь карарчу хенан хандешнаш каро уьш билгалдаха

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх цхьана билгалйинчу планаца д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хандешнашна хаттарш х1итто, царна жоьпаш дала.

Познавательни: Берашна хуур ду предложенеш оьшу хандешнаш дохкуш юза. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан, цунах пайдаэца.



Шардар № 343 , аг1о 159. Бакъо 156 аг1он т1ера.


Таблица.

2-4

Хандешнийн яхана хан.



(Урок - кхетор )

3


Яханчу хенан хандешнаш довзийтар, яханчу хенан хандешнийн хаттарш довзийтар.


Берашна девзар ду яханчу хенан хандешнаш, девзар ду церан хаттарш. Берашна 1емар ду текстера хандешнаш схьаяздан.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх цхьана билгалйинчу планаца д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хандешнашна хаттарш х1итто, царна жоьпаш дала

Познавательни: Берашна 1емар ду хандешнаш хенашца хийцо , царна хаттарш дала. Берашна 1емар ду учебникаца болх бан , оьшург каро , цунах пайдаэца.


Нохчийн мате безам хир бу

Шардар № 348, аг1о 161.

Бакъо 160 аг1он т1ера.

Шардар№ 357, аг1о 165.

Шардар№ 361, аг1о 165


Таблица , карточаш

5

Сочинени «Бежехь» (Аг1о 159 ,ш. №342).

(Урок –къамел кхиор)

1


Гуш долчу суьртах лаьцна жима дийцар х1оттор.

Берашна хуур ду шайна гучу суьртах лаьцна текстан бакъонаш ларъеш дийцар х1отто.

Регулятивни: дешархошна хуур ду планаца болх бан.

Коммуникативни:хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала хуур ду.

Познавательни: текстаца болх бан хуур ду дешархошна.

1аламан хазалла ган лаам болуш, цунах шайн балха т1ехь пайдаэца лаам болуш хир бу дешархой

Бакъонаш карлаяха.

Сурт Презентаци

6-7

Г1алаташ т1ехь болх бар. Хандешан йог1у хан



(Урок - кхетор )

2


Г1алаташ т1ехь болх бан 1амар. Йог1учу хенан хандешнаш довзийтар. Йог1учу хенан хандешнийн хаттарш довзийтар.


Берашна девзар ду йог1учу хенан хандешнаш, девзар ду церан хаттарш. Берашна 1емар ду текстера хандешнаш схьаяздан. Берашна 1емар ду хандешнаш хенашца хийцо , царна хаттарш дала.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх цхьана билгалйинчу планаца д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хандешнашна хаттарш х1итто, царна жоьпаш дала

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан , оьшург каро , цунах пайдаэца.

Дешар шайн дахаран коьрта г1уллакх дина д1абаха лаам болу хир бу дешархой.

Шардар № 366, аг1о 167. Бакъо 166 аг1он т1ера.

Шардар № 164, аг1о 82. Бакъо 81 аг1он т1ера.


Карточкаш

8

Хандешан билгалаза кеп.



(Урок - кхетор )

1


Хандешан билгалзачу кепах лаьцна кхетам балар.Билгалзачу кепо цхьа а хан билгал ца яран тидам бар. Хандешан билгалзачу кепан хаттарш довзийтар.

Берашнау евзар ю хандешан билгалза кеп ,девзар ду цуьнан хаттарш. Берашна 1емар предложенехь билгалза кепан хандешнаш довза ,билгалдаха.

Регулятивни: дешархошна хуур ду шайн болх цхьана билгалйинчу планаца д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хандешнашна хаттарш х1итто, царна жоьпаш дала

Познавательни: Берашна 1емар ду учебникаца болх бан.


Дешар шайн дахаран коьрта г1уллакх дина д1абаха лаам болу хир бу дешархой

Шардар № 378 , аг1о 171 .Бакъо 170 аг1он т1ера.


Таблица

9-10

Хандешнашца ЦА, МА нийсаяздар.



(Урок - кхетор )

1


Хандешнех болу хаамаш шорбар. Хандешнашца ЦА, МА нийсаяздаран бакъонаш йовзийтар.

Бераша карлабохур бу хандешнех лаьцна болу хаамаш. Берашна евзар ю хандешнашца ЦА, МА нийсаязъяран бакъонаш, 1емар ду царех йозанехь пайдаэца.

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш дика хир болчу кепара д1анисбан.

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хьехархочун хаттаршна бух болуш жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан.

Хаамех нийса пайдаэца а хууш корматалла а йолуш дешархой хир бу.

Шардар № 383, аг1о 173.

Бакъо 172 аг1он т1ера.


Карточкаш

11

Диктант «Хасбешахь»

(Урок- таллам бар)

1


Хандешнех лаьцна брлу хаамаш таллар. Нийса диктант язъян 1амор.

Дешархошна 1емар ду диктант язъян


Шардар № 379, аг1о 172.


12

Г1алаташ т1ехь болх бар.

(Урок - кхетор )

1


Шайн г1алаташ ган, уьш нисдан 1амор.

Дешархошна хуур ду г1алатийн бахьанаш ган, царна бакъонаш каро.

Коммуникативни:дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни:текста юкъара г1алаташ билгалдаха хуур ду.


Бакъонаш карлаяха.




«Шарахь 1амийнарг карладаккхар». (12 с.).



13

Предложени. Дош.



(Урок - кхетор )

1


Предложенех ,дешнех лаьцна шарахь 1амийнарг карладаккхар

Дешархошна хуур ду предложенеш текска юкъара къасто, дешнаш билгалдаха

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан

Дика деша лаам хир бу.

Шардар №391, аг1о 177.

Теста

14.

Изложени «Цициган к1орни».



(Урок - кхетор )

1


Шаьш дешначу дийцаран чулацам маь1на а ца талхош шайн дешнашца д1аязбан 1амор.

Дешархошна хуур ду текстан бакъонаш ларъеш , абзацаш билгалйохуш изложении язъян

Регулятивни: планан рог1аллица болх бан хуур ду дешархошна.

Коммуникативни:хьехархочун хаттаршна жоьпаш дала хуур ду.

Познавательни: текстехь коьрта маь1на лело дешнаш билгалдаха, цаьца текст х1отто хуур ду.

1аламе безам болуш, садолучу х1уманах кхихетам а болуш амал кхиор.

Шардар №397, аг1о 180

Сурт. Презентаци.

15

Г1алаташ т1ехь болх бар. Аьзнаш ,элпаш.



(Урок - кхетор )

1


Шайг г1алаташ ган , уьш нисдан 1амор.

Дешархошна хуур ду аьзнех болчу хаамех пайда а оьцуш болх бан.

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан

Дика деша , кхиамаш баха лаам хир бу дешархойн

Шардар №399, аг1о 182

Карточкаш

16

Дешан х1оттам



(Урок - кхетор )

1


Дешан х1оттамах болу хаамаш карлабахар.

Дешархошна хуур ду дешан х1оттамах болу хаамех пайда а оьцуш болх бан.

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан


Шардар №407, аг1о 184


17

Сочинени «Аьхке» (Аг1о 178, ш. №392).

(Урок –къамел кхиор)

1


Дешархошна гуш долчу суьртах лаьцна жима дийцар х1отто 1амор.

Дешархошна хуур ду текстан бакъонаш ларъеш сочинении язъян.

Регулятивни:планаца болх бан хуур ду.

Коммуникативни:хьехархосун хаттаршно жоьпаш дала хуур ду.


1аламан хазалла ган, цуьнан доладан лаам хир бу.

Шардар №409, аг1о 185

Сурт . Презентаци

18

Г1алаташ т1ехь болх бар. Ц1ердош.

(Урок - кхетор )

1


Шайн г1алаташ ган, уьш нисдан 1амор. Ц1ердешнех лаьцна хаамаш карлабахар

Ц1ердешнех лаьцна болчу хаамех пайда а оьцуш болх бийр бу .

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан


Шардар №410 , аг1о 186


19

Ц1ердешнийн дожарш.

(Урок - кхетор )

1


Ц1ердешнийн хицадаларх болу хаамаш карлабахар

Ц1ердешнийн дожарех , легарх лаьцна 1амийначух пайда а оьцуш болх бан хуур ду дешархошна.

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан


Шардар № 415, аг1о 188.


20

Диктант «Дог1а дале (Аг1о 85)

(Урок- таллам бар)

1


Шарахь 1амийначун талам бар

Дешархошна хуур ду 1амийначу бакъонаш ларъеш диктант язъян

Познавательни:дешархошна хуур ду текстаца болх бан.


Шардар №417, аг1о 188


21

Г1алаташ т1ехь болх бар. Ц1ердешнийн терахьашца хийцадаоар.

(Урок - кхетор )

1


Шайн г1алаташ нисдан 1амор. Терахьех лаьцна болу хаамаш карлабахар.

Дешархошна хуур ду ц1ердешнийн терахьехь шаьш гулбинчу хаамех пайда а оьцуш болх бан.

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан


Шардар №422, аг1о 190


22-23

Ц1ердешнийн дожарца хийцадалар.

(Урок - кхетор )

1


Ц1ердешнийн дожарех лаьцна болу хаамаш карлабахар.

Ц1ердешнийн дожарех болчу хаамех пайдаэца 1амор.

Регулятивни:дешархошна хуур ду шайн болх кхиамаш хир болчу кепара д1абахьа

Коммуникативни: дешархошна хуур ду хаттаршна жоьпаш дала.

Познавательни: дешархошна хуур ду учебникаца болх бан


Шардар №429, аг1о 191


24.

Тест.





:


























Талламан белхаш

1уьйре

1уьйранна самайолу юрт. Г1овг1анаш юьйлало. Баккхий нах балха оьху. Бераш школе деша доьлху. Юьртан бажа бажо буьгу. Цхьа Борзик бду ,х1оз хилла дижна 1уьллуш. И х1унда 1уьллу дийнахь дижна?

Цо шен декхар буса кхочушдо. Буьйса д1аяллалц сема 1а иза, наггахь г1алх а деш.

Синтарш.

Дешархоша школан бешахь стоьмийн синтарш дийг1ира. Урамийн йистошца а дийг1ира цара уьш. Синтарш кеста хьалакхуьур ду. Цара 1индаг1 латтор ду. Цара стоьмаш лур бу.Синтарийн г1айга беш хир бу дешархой. Царна шайн школа а, шайн юрт а хазахила лаьа.

Салазаш хехкар.

Бераш сатийсина 1аьнан каникулаш т1екхечира. Салазаш а эцна, гу т1е дахара бераш.Кху 1ай ло дуккха а диллинера.

Гу т1ера чу салаз хахка цхьа а ца ваьхьара. Массарел а ша майра гайта г1ерта Лоьма хьалхавелира. Чухийцира цо шеен салаз. Лаха чу кхаччалц дика вахара иза. Иза цигахь охьакхийтира. Ло к1еда хиларна лаза ца вира.

Т1аккха вукху бераша а хаьхкира шайн салазаш.

Хаза книжка.

Книжки т1ерачу суьрташка хьоьжуш самукъадолура Санетан, ша жима йолуш. Х1инца ,деша а 1емина, книжканаш йоьшу цо. Суьрташка хьежарел самукъане хиллера уьш ешар. Дуккха а керланиг девзира цунна книжкаш йоьшуш.

Хьо цкъа а хилла воцучу махка кхачаво книжкано, кхечу къаьмнийн г1иллакхаш а довзуьйту.

Дог1а далее хьалха.

Кхоьлина де дара. 1уьйранна хьалххе хьаьжина малх 1аьржачу мархаша д1ахьулбира . Цкъа а сийна хила а хилли те аьлла хеталора стигале хьаьжча. Еза мархаш яра т1екхохкаелира . Д1атийна каде хьийзина олхазарш а. Наг-наггахь дог1анан даккхийра т1адамаш ийгира. Т1аккха т1екхевсира чехка дог1а.

Хасбешахь.

Хасбеша дахара бераш. Цигахь белхаш бира цара. Цхьаболчара хасстоьмашна асар дира, вукхара хи диллира. Дукха хастоьмаш гулбийр бу хасбешара. Цигахь йийна дика кхуьуш ю копасташ а,ж1онкаш а, наьрсаш а. Муьлхачу хастоьмашна хи маца дилла деза а , молханаш муьлханаш тоха деза а хьоьхо агрономо берашна.

Хьайбанаш.

Гуьйре йоьлча , арахь шелъелира. Дитташ т1ехь мажъелла хьайбанаш кхозу. Хьайба стоьмех массарел т1аьхьа кхуьу. Дуьххьара ло тесча схьаяьхна хьайбанаш мерза хуьлу. Мадъелла хьайбанаш догдог1уш юу жимчу Хьамида.

Бошмийн доттаг1ий.

Дитта т1ехь д1атоьхна бен бу. Цу чохь олхазарш дека. Олхазарш бошмийн доттаг1ий дуйла хаьа сунна.

Ас уьш къехка ца до. Цундела тхан дитташ т1е стоьмаш дуккха а латабо.

Можа хьоза.

Мурада можа хьоза лецира. Цо иза ц1а а деана, гура чу хаийра. Хьоза декара сагатлуш, шеен жимачу з1акарца гуран дуткъийчу серех тийсалора. Ц1а еача йишас дов дира вешина. Мурада д1ахийцира можа хьоза. Декаш сирлачу стиглара т1ома делира хьоза.



Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!

Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".

Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy



Автор
Дата добавления 23.09.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Рабочие программы
Просмотров2304
Номер материала ДВ-005430
Получить свидетельство о публикации

УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ

от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.

Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.

Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх