422376
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5 480 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1 400 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до 28 февраля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

Инфоурок / Физика / Конспекты / Разработка урока "Җирдә һәм башка күк җисемнәрендә тоткарсыз төшү тизләнеше"(9 класс)

Разработка урока "Җирдә һәм башка күк җисемнәрендә тоткарсыз төшү тизләнеше"(9 класс)


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Дәрес темасы: Җирдә һәм башка күк җисемнәрендә тоткарсыз төшү тизләнеше

Максат:

  • Бөтендөнья тартылу законы турындагы белемнәрне ныгыту;

  • Аның практик әһәмиятен ачыклау;

  • Укучыларның Җирдә һәм башка күк җисемнәрендә тоткарсыз төшү тизләнеше турындагы белемнәрен тирәнәйтү;

  • Мәсьәләләр чишкәндә башка планеталарда тартылу көчен һәм кешенең физик мөмкинлекләрен билгеләү.


Дәрес барышы

I. Оештыру өлеше. Укучыларның дәрескә әзерлекләрен барлау.

II. Кабатлау. (Үткән дәрес материалын сораулар ярдәмендә кабатлау, телдән җавап бирү)

  1. Бөтендөнья тартылуы дип нәрсәне атыйлар?

  2. Бөтендөнья тартылу көчләре башкача ничек атала?

  3. Бөтендөнья тартылу законын кем һәм кайчан ачкан?

  4. Бөтендөнья тартылу законы ничек укыла?

  5. Бөтендөнья тартылу законын чагылдыручы формуланы язарга.

  6. G коэффициенты күпмегә тигез һәм ничек атала?

  7. Җир агачта асылынып торган алмага тартыламы?

  8. Барлык җисемнәр дә үзара тартылалармы?

  9. Ни өчен без бу тартылуны сизмибез?

<слайд 2> <слайд 3> <слайд 4> <слайд 5>

III. Яңа теманы өйрәнү.

1) Җисемнәрнең Җиргә тартылуы – бөтендөнья тартылу законының бер очрагы ул. Икенче төрле ул авырлык көче бип атала.

Бөтендөнья тартылу законы формуласы ярдәмендә Җир өслегендә ирекле төшү тизләнешен билгелибез <слайд 6>

hello_html_e8f1a76.png

Тоткарсыз төшү тизләнеше һәрвакыт Җирнең үзәгенә таба юнәлгән <слайд 7>

2) g коэфициентының кыйммәте түбәндәге факторларга бәйле:

. <слайд 8>

  • Үзәккә омтылу тизләнеше

  • Җир шарының төгәл шар формасында булмавы

  • Җир өслегеннән биеклеккә һәм җир матдәсенең тыгызлыгына

hello_html_m64e25d1c.png

Белгәнебезчә Җир полюслар ягыннан сытылганрак, шунлыктан Җирнең радиусы экваторда полюслардагыга караганда 21,5 км га зуррак. Шуңа күрә экватордан полюска меридиан буйлап барсак, ирекле төшү тизләнеше арта, димәк авырлык көче дә артачак.

Нәтиҗә ясыйбыз: ирекле төшү тизләнеше урынның географик киңлегенә бәйле.

Ирекле төшү тизләнеше формуласын бөтендөнья тартылу законы ярдәмендә чыгарганда Җирне һәм җисемне материаль нокта дип алабыз. Чөнки Җир төгәл шар формасында түгел һәм төрле урында җир матдәсенең тыгызлыгы төрлечә. Димәк, җир матдәсенең тыгызлыгы зуррак булган саен, тартылу көче күбрәк була һәм ирекле төшү тизләнеше дә күбрәк була.

Бу үзлекне кулланып җир астындагы файдалы казылмалар ятмаларын төгәл табарга мөмкин (мәсәлән тимер рудасы).

3) Башка күк җисемнәрендә тоткарсыз төшү тизләнеше. <слайд 9> <слайд 10>

Башка күк җисемнәрендә тоткарсыз төшү тизләнешен (1) нче формула ярдәмендә табарга мөмкин.

hello_html_35b12473.png(1)

Җир g-ның санча кыйммәт буенча планета-гигантлар арасында тора. Сатурн һәм Уранда Җиргә караганда авырлык көче кимрәк, ә Юпитер һәм Нептунда ул күбрәк.

Кеше Венера планетасы өслегендә Җирдәгегә караганда 10% ка җиңелрәк. Ә Меркурий һәм Марста авырлык 2,6 тапкыр кимрәк, Плутонда кеше җирдәгегә караганда 17 тапкыр җиңрәк.
Ә менә Кояшта тартылу көче Җирдәгегә караганда 27,3 тапкыр көчлерәк. Кеше анда 2 тонна булыр иде һәм үз авырлыгы белән сытылыр иде. Кояшка килеп җиткәнче бар җисем дә кайнар газга әверелер иде. Кечкенә күк җисемнәрендә (Марс иярченнәре, астероидлар) без чыпчык авырлыгында булыр идек.

IV. Мәсьәләләр чишү.

Укучылар мөстәкыйль мәсьәләләр чишәләр, <Приложение> <слайд 11> чишелеш тикшерелә , нәтиҗә ясала.

<слайд 12> <слайд 13> <слайд 14> <слайд 15> <слайд 16>

V. Бөтендөнья тартылу законының практик яктан әһәмияте.

Бөтендөнья тартылу законы нигезендә күп еллар алдан күк җисемнәренең торышын, аларның хәрәкәт траекторияләрен зур төгәллек белән билгеләргә мөмкинлек бирә. Шушы закон нигезендә яңа күк җисемнәре ачыла. <слайд 17>



Нептун планетасын ачу

Уран – Сатурн артындагы планета. Күп гасырлар буе иң ерактагысы дип саналган бу планетаны XVIII гасыр ахырында инглиз астрономы Уильям Гершель ачкан.

XVIII г. Гади күзгә Уран бик начар күренә. XIX гасырның 40-нчы елларында үткәрелгән төгәл күзәтүләр Уранның билгеле булган барлык планеталар тәэсирендәге тайпылышларын күздә тотып исәпләнгән юлдан бераз авышуын күрсәтә. <слайд 18>

Франциядә Урбен Жан Жозеф Леверье һәм Англиядә Джон Куч Адамс билгесез планетаның орбитасын, массасын исәпләгәннәр, аның күк йөзендә билгеле бер вакыттагы урынын күрсәткәннәр. Бу планета 1846 нче елда нәкъ алар әйткән урында табылган. Аны Нептун дип атаганнар. <слайд 19>

VI. Дәрескә йомгак ясау.

<слайд 20>

VII. Өй эше

<слайд 21>

Общая информация

Номер материала: ДВ-420823



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Информационные технологии в деятельности учителя физики»
Курс профессиональной переподготовки «Физика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс «Бухгалтерский учет»
Курс повышения квалификации «Интеллектуальная собственность: авторское право, патенты, товарные знаки, бренды»
Курс повышения квалификации «Введение в сетевые технологии»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС юридических направлений подготовки»
Курс профессиональной переподготовки «Логистика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Страхование и актуарные расчеты»
Курс повышения квалификации «ЕГЭ по физике: методика решения задач»
Курс профессиональной переподготовки «Основы организации рекреационной деятельности и лечебного туризма»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: взаимодействие с органами государственной власти и управления, негосударственными и международными организациями»
Курс профессиональной переподготовки «Гостиничный менеджмент: организация управления текущей деятельностью»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и Охраны исторических памятников»
Курс профессиональной переподготовки «Осуществление и координация продаж»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.