Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / История / Презентации / Разработка по истории на тему
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • История

Разработка по истории на тему

библиотека
материалов
Сабақтың тақырыбы:Киіз үй –көшпелілердің баспанасы. Сыныбы:6
Сабақтың мақсаты: 1.Оқушыларға көшпелілер өмірінен деректер беру, киіз үйдің...
Түрі: жаңа сабақ  Көрнекілігі: суреттер, тақырыпқа арналған слайдтар.  Пәнар...
1. Тренинг «Жүректен шыққан жылы сөз». Оқушылар сабақты бір - біріне жылы сө...
2. Үй жүмысын тексеру  Жұптық жұмыс 2.1 Сұрақ жауап 1. Темір дәуірі неше кез...
   кезеңі кезеңі Қамтитын уақытты Қамтитын уақытты Темір дәуірі
 .
 . 2.4 Суретпен жұмыс Пеш көріктің жұмыс істеу принципіне сипаттама бер
. 2.5 Отырықшы шаруашылық пен көшпелі мал шаруашылығын салыстырыңдар (Венн д...
. І.Қызығушылықты ояту.  Ой шақыру стратегиясы.  Мұғалім:  Жұмбақ шешкізу Тө...
. Жаңа тақырып Жоспары: 1. Дәстүрлі мал шаруашылығындағы көші- қон 2. Көшпел...
 .
 . Бейнеоролик көру
 .
 . Көшу ұраны: Тек қажеттілерді алу)
 .
. Киіз үй маңызы мен көлеміне қарай бірнеше түрге бөлінеді. Орда - салтанатт...
 . Ақ ала орда - 8 қанатты дәулетті бай, үй.
 . Ақ үй - 6 қанатты дәулетті адамдар тұратын үй.
. Боз үй, қоңыр үй, қараша үй - 4 - 5 қанатты қарапайым адамдар тұратын киіз...
. Отау үй - жас жұбайлар үйі. Жолым үй, абылайша үй, жаппа – уақытша ғана от...
. V. Бекіту. 1. «Киіз үй тігу» ойыны Ойынның шарты: төменде берілген сұрақта...
. «Бес жолды өлең құрастыру» 1. Зат есім Киіз үй 2. Қандай?   3. Не істейді...
. Қорытындылау: Мына ойды жалғастыр Егер мен киіз үйде тұрсам..................
Үйге тапсырма беру: §13 оқып келу. Диаграмма сызу, киіз үйдің ішкі бөлігі тур...
VI. Бағалау. Оқушылардың үй тапсырмасы мен жаңа сабақты игерумен белсенділікт...
«Біле бер қанша білсең, тағы тіле.  Жетерсің мақсатыңа біле-біле». Ж.Баласағұн
28 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Сабақтың тақырыбы:Киіз үй –көшпелілердің баспанасы. Сыныбы:6
Описание слайда:

Сабақтың тақырыбы:Киіз үй –көшпелілердің баспанасы. Сыныбы:6

№ слайда 2 Сабақтың мақсаты: 1.Оқушыларға көшпелілер өмірінен деректер беру, киіз үйдің
Описание слайда:

Сабақтың мақсаты: 1.Оқушыларға көшпелілер өмірінен деректер беру, киіз үйдің ерекшеліктерімен таныстыру. 2.Оқулық пен қосымша деректерді пайдалануға, өз ойларын еркін  айтуға, өз пікірлерін қорғап6әдеби тілмен сөйлеуге дағдыландыру.  3.Ұлтжандылыққа, батылдыққа, бірлікке, туған жерін, елін сүюге тәрбиелеу. 

№ слайда 3 Түрі: жаңа сабақ  Көрнекілігі: суреттер, тақырыпқа арналған слайдтар.  Пәнар
Описание слайда:

Түрі: жаңа сабақ  Көрнекілігі: суреттер, тақырыпқа арналған слайдтар.  Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, музыка  Барысы: . 1.Ұйымдастыру  -Сәлеметсіздер ме балалар. Отырыңыздар.  -Оқушылар назарын сабаққа аудару. 

№ слайда 4 1. Тренинг «Жүректен шыққан жылы сөз». Оқушылар сабақты бір - біріне жылы сө
Описание слайда:

1. Тренинг «Жүректен шыққан жылы сөз». Оқушылар сабақты бір - біріне жылы сөз айтып, жаңа сабақты меңгеру барысында көңіл - күйлерінің жақсы болуына тілек білдіреді. - Балалар, қазақта мынадай сөз бар «Жылы сөз жанға қуат береді» дейді. Ендеше бүгін сабағымызды бастамас бұрын бір - бірімізге жылы сөз айтып, бүгінгі күнге жақсы тілек айтып бастайық.

№ слайда 5 2. Үй жүмысын тексеру  Жұптық жұмыс 2.1 Сұрақ жауап 1. Темір дәуірі неше кез
Описание слайда:

2. Үй жүмысын тексеру  Жұптық жұмыс 2.1 Сұрақ жауап 1. Темір дәуірі неше кезеңнен тұрады? 2. Тарихтағы дәуірлердің атауы нені білдіреді? 3.Тарихта еңбек құралдарын жасаудың адам өмірінде қандай маңызы болды? 4. Көшпелі мал шаруашылығы дегеніміз не? 5. Көшпелі мал шаруашылығының пайда болуының негізгі себептері 6. Ат әбзелдерін атаңдар  

№ слайда 6    кезеңі кезеңі Қамтитын уақытты Қамтитын уақытты Темір дәуірі
Описание слайда:

  кезеңі кезеңі Қамтитын уақытты Қамтитын уақытты Темір дәуірі

№ слайда 7  .
Описание слайда:

.

№ слайда 8  . 2.4 Суретпен жұмыс Пеш көріктің жұмыс істеу принципіне сипаттама бер
Описание слайда:

. 2.4 Суретпен жұмыс Пеш көріктің жұмыс істеу принципіне сипаттама бер

№ слайда 9 . 2.5 Отырықшы шаруашылық пен көшпелі мал шаруашылығын салыстырыңдар (Венн д
Описание слайда:

. 2.5 Отырықшы шаруашылық пен көшпелі мал шаруашылығын салыстырыңдар (Венн диаграммасы ) Айырмашылығы Ұқсастығы Айырмашылығы Отырықшы шаруашылық Көшпелі мал шаруашылығы

№ слайда 10 . І.Қызығушылықты ояту.  Ой шақыру стратегиясы.  Мұғалім:  Жұмбақ шешкізу Тө
Описание слайда:

. І.Қызығушылықты ояту.  Ой шақыру стратегиясы.  Мұғалім:  Жұмбақ шешкізу Төбедегі көзінен Күн сәулесі түседі Бұрышы жоқ төрінен Самал еркін еседі

№ слайда 11 . Жаңа тақырып Жоспары: 1. Дәстүрлі мал шаруашылығындағы көші- қон 2. Көшпел
Описание слайда:

. Жаңа тақырып Жоспары: 1. Дәстүрлі мал шаруашылығындағы көші- қон 2. Көшпелілердің баспанасы ІІ. Мағынаны тану

№ слайда 12  .
Описание слайда:

.

№ слайда 13  . Бейнеоролик көру
Описание слайда:

. Бейнеоролик көру

№ слайда 14  .
Описание слайда:

.

№ слайда 15  . Көшу ұраны: Тек қажеттілерді алу)
Описание слайда:

. Көшу ұраны: Тек қажеттілерді алу)

№ слайда 16  .
Описание слайда:

.

№ слайда 17 . Киіз үй маңызы мен көлеміне қарай бірнеше түрге бөлінеді. Орда - салтанатт
Описание слайда:

. Киіз үй маңызы мен көлеміне қарай бірнеше түрге бөлінеді. Орда - салтанатты, жоғары мәртебелі адамдар бас қосатын, аса құрметті хан, би, сұлтандар отыратын үй. Мүның да бірнеше түрі бар. Алтын орда - 30 қанаттан тұратын ханның мәжіліс ордасы.

№ слайда 18  . Ақ ала орда - 8 қанатты дәулетті бай, үй.
Описание слайда:

. Ақ ала орда - 8 қанатты дәулетті бай, үй.

№ слайда 19  . Ақ үй - 6 қанатты дәулетті адамдар тұратын үй.
Описание слайда:

. Ақ үй - 6 қанатты дәулетті адамдар тұратын үй.

№ слайда 20 . Боз үй, қоңыр үй, қараша үй - 4 - 5 қанатты қарапайым адамдар тұратын киіз
Описание слайда:

. Боз үй, қоңыр үй, қараша үй - 4 - 5 қанатты қарапайым адамдар тұратын киіз үй.

№ слайда 21 . Отау үй - жас жұбайлар үйі. Жолым үй, абылайша үй, жаппа – уақытша ғана от
Описание слайда:

. Отау үй - жас жұбайлар үйі. Жолым үй, абылайша үй, жаппа – уақытша ғана отыратын шағын немесе жартылай тігілетін үй. Ақ шаңқан үй - сүттей ақ, аппақ киіз үй. Ұраңқай - уық тәрізді сидам ағаштардан басын түйістіріп тігілген киіз үй.

№ слайда 22 . V. Бекіту. 1. «Киіз үй тігу» ойыны Ойынның шарты: төменде берілген сұрақта
Описание слайда:

. V. Бекіту. 1. «Киіз үй тігу» ойыны Ойынның шарты: төменде берілген сұрақтарға дұрыс жауап беру арқылы киіз үй макетін құрастыру. 1. Киіз үй неше бөліктен тұрады? 2. Киіз үйден басқа ежелгі Қазақстанда қандай баспаналар болған? 3. Кереге мен шаңырақты жалғастыратын иілген сырық. 4. Сықырлауық дегеніміз не? 5. 30 қанат киіз үйді қалай атайды?

№ слайда 23 . «Бес жолды өлең құрастыру» 1. Зат есім Киіз үй 2. Қандай?   3. Не істейді
Описание слайда:

. «Бес жолды өлең құрастыру» 1. Зат есім Киіз үй 2. Қандай?   3. Не істейді   4.Түйін:   5. Синоним  

№ слайда 24 . Қорытындылау: Мына ойды жалғастыр Егер мен киіз үйде тұрсам...............
Описание слайда:

. Қорытындылау: Мына ойды жалғастыр Егер мен киіз үйде тұрсам......................

№ слайда 25 Үйге тапсырма беру: §13 оқып келу. Диаграмма сызу, киіз үйдің ішкі бөлігі тур
Описание слайда:

Үйге тапсырма беру: §13 оқып келу. Диаграмма сызу, киіз үйдің ішкі бөлігі туралы қосымша мәлімет жинау

№ слайда 26 VI. Бағалау. Оқушылардың үй тапсырмасы мен жаңа сабақты игерумен белсенділікт
Описание слайда:

VI. Бағалау. Оқушылардың үй тапсырмасы мен жаңа сабақты игерумен белсенділіктерін бағалаймын.

№ слайда 27 «Біле бер қанша білсең, тағы тіле.  Жетерсің мақсатыңа біле-біле». Ж.Баласағұн
Описание слайда:

«Біле бер қанша білсең, тағы тіле.  Жетерсің мақсатыңа біле-біле». Ж.Баласағұн

№ слайда 28
Описание слайда:

Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Киіз үй – көшпелілердің баспанасы (киіз үйдің құрылысы және жасауы)

Сабақтың мақсаты:

§  Киіз үй – тарихымыздағы ең бірінші сәулеттік құрылыс, көшпелілердің ғаламат өнертабысы екендігін айта отырып, оқушыларды халқымыздың тарихына үңілдіру;

§  Оқушылардың тарихқа, халқының мәдениетіне деген қызығушылығы мен құрмет сезімін дамыту;

§  Еңбексүйгіштікке, ұқыптылыққа, жоғары эстетикалық талғамға тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі:интерактивтік тақта,тірек сызбалар, слайдтар.
Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың типі: жаңа білім беру

Сабақтың әдісі: «Қарлы кесек» сұрақ-жауап әдісі, «Синкуейн» әдісі, «Бортты журнал» әдісі, ассосация құру, түсіндіру

Сабақтың барысы:

I.Ұйымдастыру.

а) оқушылармен амандасу;

ә) сабаққа қатысымын тексеру;

б) сабаққа дайындық жасау

II. Үй тапсырмасын сұрау

«Қарлы кесек» сұрақ-жауап әдісі арқылы үй тапсырмасын бекіту.

Миға шабуыл:

Бір нәрсе өзі білік, іші қуыс,

Ол заттың сүйегі көп айқыш-ұйқыш.

Көзі бар жарқыраған төбесінде,

Жайса үлкен, жиналғанда бір-ақ уыс. (киіз үй)

Жұмбақ шешу арқылы жаңа тақырып хабарланады.

«Бортты журнал» әдісі

Жүзеге асыру қадамдары:

1-қадам: сабақ тақырыбын хабарлау.

2-қадам: тақырып бойынша болжамды жүк журналының сол жағына жазу.

Жүк журналы

Болжам

Жаңа ақпарат

Тақырып бойынша бұрыннан не білемін? Бұл туралы не білуім керек?

Бұл туралы енді не білдім? Қандай маңызды сәттерді мен енді анықтадым.

ІІІ. Жаңа білімді меңгерту

Киіз үй – көшпелілердің баспанасытақырыбы бойынша бейнебаян көрсету.

Киіз үй – жер бетіндегі ең жеңіл тұрғынжай. Оны бірнеше сағат ішінде “тұрғызуға”, яғни тігуге болады, сондай-ақ соншалықты мерзімде жығып, өзіңмен бірге алып кетуге болады. Киіз үй – көшпелілердің ғаламат өнертабысы. Оның жасы, шамасы, көшпелілер дүниеге келген уақытпен парапар болар. Біз әңгіме етіп отырған киіз үй біздің заманымыздың мыңжылдығының ортасында пайда болды.Үй тігу мен жығу дегеніміз – тұтас бір рәсім. Дәстүр бойынша оны бірер ер адам мен екі-үш әйел тұрғыза береді. Олар әуелі ағаш есікке қос қапталынан екі кереге-қанатын бекітеді, сосын қалған қанаттарын (төрт, алты… он екі болуы мүмкін) жалғастырып, дөңгелектеп, үйдің негізгі қаңқасын іргесін тұрғызады. Сосын оның ортасынан жоғары қарай, бақанға іліп, шаңырақты көтереді.

Кереге мен шаңырақты уықпен біріктіріп болған соң, оны киізден жасалған туырлық, үзік, түндік, есікпен жабады. Олар желден, қардан, ыстықтан өте жақсы қорғайды. Киіз үйдің сүйегін ұстастырып, оның киізден істелген бөліктерін мықтап бекіту, бастырып тұру мақсатында түрлі бау-басқұрлар қолданылады.

Киіз үй негізгі 3бөліктен тұрады:Үйдің сүйектері(ағаштан жасалған бөліктері «сүйектері»деп аталады.Киіздері(ши де осыған кіреді). Баулары мен басқұр, арқандары(мұны кейде бір сөзбен «бау-шулары» дейді).

Киіз үй ағаштан,оның ішінде қайыңнан, көпшілігі талдан жасалады.Бұл ағаштар әрі берік, әрі құрт түспейді, басқалардай тез шірімейді.Талдың тағы бір артықшылығы-оны керегеге қажетті жуан-жіңіңшкесін таңдап алуға болады.Үйдің сүйегін үйшілер жасайды, оны «үй басу»дейді.Қажетті ағаштар 6ай, кейде бір жылдай көлеңкеде кептіріледі.Үйшілер мезгілі жеткен кезде бұл ағаштарды қажетінше жонып,тезге салып, түзетіп алады.

Киіз үйдің негізін құрайтын –кереге.Үйдің берік, кеңдігі керегеге байланысты. Керегенің басы мен аяқ жағы сәл шалқайтып ортасы дөңестеу жасалады.Дайын керегені «қанат» деп атайды. Яғни 18қанат үйде 18кереге болады деген сөз.

Киіз үйде есік екеу болады. Бірі ағаштан жасалады, оны сықырлауық деп атайды. Екіншісі киізден жасалады, ол сықырлауықтың сыртынан қапталады.Мұны киіз есік дейді. Киіз есік ашық күндері маңдайшаға дейін шиыршықталып, жиналып қойылады. Үйдің барлық ауырлығын ұстайтын, беріктігін сақтайтын бас арқан. Бас арқан тұсынан сәндік үшін және кереге басы туырлықты қажамас үшін басқұр тағы да орай жүргізіледі.

Уық кереге мен шаңырақ ортасын қосатын негізгі бөліктің бірі.Уық «алақан», «иіні», «қары» және «қаламы» деген атаулардан тұрады.Ол иінінен ішке иіле жасалады,яғни үйдің күмбезді үлгісі осы уақыттан басталады. Қанат санына қарай уақыттың саны да, ұзындығыда өсе береді.Әр үйде көлеміне қарай кеміне 60,әрі кеткенде 150-160-тай уық болады.

Шаңырақ киіз үйдің қасиетті, киелі мүлкі. Киіз уй шаңырағы тоғын,күлдіреуіш, кепілдік (кейде «қарғаша») деген бөліктерден тұрады. Тоғынды (яғни шеңбер) қайыңнан оюлап, өрнектеп жасайды.

Үй сүйегі әзір болған соң,оның киіздері жасалады. Киіздері: кереге бойына «туырлық», шаңыраққа дейін «үзік» шаңырақты жабатын «түндік» және «киіз есік» деп аталады. Киіздер құр, бауырлар арқылы тұтылады.

Дәптермен жұмыс:

Киіз үй— көшпенділердің тез жығып, шапшаң тігуге, яғни көшіп-қонуға ыңғайлы үйі.

ІV. Қорытынды:

V. Бекіту.

1. Ассоциация құру:

2. «Киіз үй тігу» ойыны

Ойынның шарты: төменде берілген сұрақтарға дұрыс жауап беру арқылы киіз үй макетін құрастыру.

1. Киіз үй неше бөліктен тұрады?

2. Киіз үйден басқа ежелгі Қазақстанда қандай баспаналар болған?

3. Кереге мен шаңырақты жалғастыратын иілген сырық.

4. Сықырлауық дегеніміз не?

5. 30 қанат киіз үйді қалай атайды?

3.«Синкуейн» әдісі (бес жолды өлең шығару)

4. «Бортты журнал» әдісі

3-қадам: ақпаратты тыңдап «Болжам» бөлігімен жұмыс жасап, «-» немесе «+» таңбасын болжамның дұрыс-бұрыстығына қарай қойып отырады, екінші бөлігіне жаңа ақпарат жазады.

4-қадам: «жүк» журналының екі жағын салыстырып, сабақ соңында класпен талдау.

VI. Үй тапсырмасы: 13 оқу

VII. Бағалау.

 

 

Автор
Дата добавления 23.02.2015
Раздел История
Подраздел Презентации
Просмотров504
Номер материала 406074
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх