Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Русский язык и литература / Конспекты / Разработка урока +презентация по башкирскому языку и литературе.Ш.Бабич.
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Русский язык и литература

Разработка урока +презентация по башкирскому языку и литературе.Ш.Бабич.

Выбранный для просмотра документ Шәехзада Бабич.ppt

библиотека
материалов
Хәйерле көн Хәйерле көн, ағастар ! Хәйерле көн, ҡоштар! Хәйерле көн, тәбиғәт...
тел төҙәткес : ҙең-ҙең Башҡортостан һин беҙҙең беҙ-беҙ Тыуған үҫкән илебеҙ ла...
«ШӘХЕС »туҡталышы Шағирҙарҙы ситтән килтермәйҙәр, Моңо менән тулышып халҡыны...
Ш.Бабичтың тормошо һәм ижады 1895 йылдың 2 ғинуарында Өфө губернаһының Бөрө ө...
Шәйехзада Бабичтың атаһы Мөхәмәтзакир.
Шәйехзада Бабичты башланғыс белемде тыуған ауылында атаһы уҡыткан мәҙрәсәлә а...
1916 ЙЫЛ Шәйехзада Троицк ҡалаһына барып, укытыусы булып эшләй. Шул ҡалала с...
Эй китабым, эй китап, миңә ҡыл һин хитап, Һин генә башымдағы сүп–сарҙы алырһы...
п п . Ә 1917 йылдың авгусында “Кармаҡ” журналы редакцияһының саҡырыуы буйынса...
Башҡорт республикаһы Ваҡытлы Хәрби-революцион комитетының 1919 йыл 25 февраль...
Бабичтың исемен мәңгеләштереү өсөн нимәләр эшләнгән? - Йылайыр ауылында шағир...
Әсән ауылындағы музей
Бабич ижадын өйрәнеүселәр Профессор Әхнәф Харисов Башҡортостандың халыҡ шағир...
Бабич ижадын өйрәнеүселәр Академик Ғ.Хөсәйенов Шағир Ғ. Шафиков
 ЯЛ МИНУТЫ
“Шиғриәт” туҡталышы Их, рәхәт шыуа санам һәм юрта ат алҡын ғына, Яҡ-яғымда ки...
Һүҙлек эше : (Ат) юрта –скачет Алҡын ғына –а ҡрын ғына(медленно) Мәрйен-муйы...
Алдымда аҡ ҡар йәйелгән,ялтырап ап-аҡ булып, Ынйы-мәрйендәр сәселгән,өҫт өнә...
«Ижад»туҡталышы
26 1

Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Хәйерле көн Хәйерле көн, ағастар ! Хәйерле көн, ҡоштар! Хәйерле көн, тәбиғәт
Описание слайда:

Хәйерле көн Хәйерле көн, ағастар ! Хәйерле көн, ҡоштар! Хәйерле көн, тәбиғәт! Хәйерле көн, дуҫтар !

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3
Описание слайда:

№ слайда 4 тел төҙәткес : ҙең-ҙең Башҡортостан һин беҙҙең беҙ-беҙ Тыуған үҫкән илебеҙ ла
Описание слайда:

тел төҙәткес : ҙең-ҙең Башҡортостан һин беҙҙең беҙ-беҙ Тыуған үҫкән илебеҙ лап-лап гүзәл ерем буйлап, быҙ-быҙ сәйәхәткә сығабыҙ.

№ слайда 5 «ШӘХЕС »туҡталышы Шағирҙарҙы ситтән килтермәйҙәр, Моңо менән тулышып халҡыны
Описание слайда:

«ШӘХЕС »туҡталышы Шағирҙарҙы ситтән килтермәйҙәр, Моңо менән тулышып халҡының, Ер ҡуйынынан сыҡҡан шишмә кеүек, Ил күңеленән сыға талпынып.

№ слайда 6 Ш.Бабичтың тормошо һәм ижады 1895 йылдың 2 ғинуарында Өфө губернаһының Бөрө ө
Описание слайда:

Ш.Бабичтың тормошо һәм ижады 1895 йылдың 2 ғинуарында Өфө губернаһының Бөрө өйәҙе (хәҙерге Дүртөйлө районы) Әсән ауылында мулла ғаиләһендә тыуған.

№ слайда 7 Шәйехзада Бабичтың атаһы Мөхәмәтзакир.
Описание слайда:

Шәйехзада Бабичтың атаһы Мөхәмәтзакир.

№ слайда 8 Шәйехзада Бабичты башланғыс белемде тыуған ауылында атаһы уҡыткан мәҙрәсәлә а
Описание слайда:

Шәйехзада Бабичты башланғыс белемде тыуған ауылында атаһы уҡыткан мәҙрәсәлә ала. Ун биш йәшендә ул “бәхет эҙләп” ҡаҙаҡ далаларына сығып китә, Дүсәнбай тигән мәктәптә балалар уҡыта, ҡаҙаҡ телен өйрәнә.

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10 1916 ЙЫЛ Шәйехзада Троицк ҡалаһына барып, укытыусы булып эшләй. Шул ҡалала с
Описание слайда:

1916 ЙЫЛ Шәйехзада Троицк ҡалаһына барып, укытыусы булып эшләй. Шул ҡалала сыға торған “Аҡмулла” исемле сатирик журнал эшендә ҡатнаша: шиғырҙар яҙа.

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12 Эй китабым, эй китап, миңә ҡыл һин хитап, Һин генә башымдағы сүп–сарҙы алырһы
Описание слайда:

Эй китабым, эй китап, миңә ҡыл һин хитап, Һин генә башымдағы сүп–сарҙы алырһың утап

№ слайда 13 п п . Ә 1917 йылдың авгусында “Кармаҡ” журналы редакцияһының саҡырыуы буйынса
Описание слайда:

п п . Ә 1917 йылдың авгусында “Кармаҡ” журналы редакцияһының саҡырыуы буйынса Ырымбурға китә, унда секретарь булып эшләй башлай. Әммә шағирға “Кармаҡ” редакцияһында оҙаҡ эшләргә тура килмәй. Ваҡиғалар уның тормошон икенсе яҡҡа бора.

№ слайда 14 Башҡорт республикаһы Ваҡытлы Хәрби-революцион комитетының 1919 йыл 25 февраль
Описание слайда:

Башҡорт республикаһы Ваҡытлы Хәрби-революцион комитетының 1919 йыл 25 февраль приказы менән Бабич Башревкомдың башҡорт матбуғатына эшкә ебәрелә..1919 йылдың 24 мартында Бабич, типографияны тейәп, ун бишләп һыбайлы менән Темәстән ҡыҙыл Мәсеткә (Мораҡҡа) юлға сыға. Йылайырға етеү менән, Шәйехзада Бабич ҡулға алына һәм ҡыҙыл командир тарафынан йыртҡыстарса язалап үлтерелә.

№ слайда 15 Бабичтың исемен мәңгеләштереү өсөн нимәләр эшләнгән? - Йылайыр ауылында шағир
Описание слайда:

Бабичтың исемен мәңгеләштереү өсөн нимәләр эшләнгән? - Йылайыр ауылында шағирҙы үлтергән ерҙә уға һәйкәл ҡуйылған. - урамдар уның исемен йөрөтә. - Дүртөйлө районының Әсән ауылында ла һәйкәл һәм музей бар. - Мишкә районының Ҡыйғаҙытамаҡ ауылында шағирға һәйкәл ҡуйылып, мәктәптә музей булдырылды.

№ слайда 16
Описание слайда:

№ слайда 17
Описание слайда:

№ слайда 18 Әсән ауылындағы музей
Описание слайда:

Әсән ауылындағы музей

№ слайда 19 Бабич ижадын өйрәнеүселәр Профессор Әхнәф Харисов Башҡортостандың халыҡ шағир
Описание слайда:

Бабич ижадын өйрәнеүселәр Профессор Әхнәф Харисов Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев

№ слайда 20 Бабич ижадын өйрәнеүселәр Академик Ғ.Хөсәйенов Шағир Ғ. Шафиков
Описание слайда:

Бабич ижадын өйрәнеүселәр Академик Ғ.Хөсәйенов Шағир Ғ. Шафиков

№ слайда 21  ЯЛ МИНУТЫ
Описание слайда:

ЯЛ МИНУТЫ

№ слайда 22 “Шиғриәт” туҡталышы Их, рәхәт шыуа санам һәм юрта ат алҡын ғына, Яҡ-яғымда ки
Описание слайда:

“Шиғриәт” туҡталышы Их, рәхәт шыуа санам һәм юрта ат алҡын ғына, Яҡ-яғымда киң ялан йоҡлап ята тын ғына.

№ слайда 23 Һүҙлек эше : (Ат) юрта –скачет Алҡын ғына –а ҡрын ғына(медленно) Мәрйен-муйы
Описание слайда:

Һүҙлек эше : (Ат) юрта –скачет Алҡын ғына –а ҡрын ғына(медленно) Мәрйен-муйынсаҡ,бусы

№ слайда 24 Алдымда аҡ ҡар йәйелгән,ялтырап ап-аҡ булып, Ынйы-мәрйендәр сәселгән,өҫт өнә
Описание слайда:

Алдымда аҡ ҡар йәйелгән,ялтырап ап-аҡ булып, Ынйы-мәрйендәр сәселгән,өҫт өнә ваҡ-ваҡ булып.

№ слайда 25 «Ижад»туҡталышы
Описание слайда:

«Ижад»туҡталышы

№ слайда 26
Описание слайда:

Выбранный для просмотра документ Минең педагогик фәлсәфәмреспубликаға..doc

библиотека
материалов

Минең педагогик фәлсәфәм.

Заман уҡытыусыһы-ул ниндәй булырға тейеш?

Үҙ ғүмеремдә был һорауға күпме генә әйләнеп ҡайтһам да ,теүәл генә яуап таба алғаным юҡ.Бынан бик күп йылдар элек класташтарым менән “Егерменсе быуат мәктәбе” тигән темаға инша яҙғанда бер-беребеҙҙән уҙҙыра-уҙҙыра мәктәптең киләсәге,сихри көскә эйә булған илаһи зат, киләсәк уҡытыусылары тураһындағы зәңгәр хыялдарыбыҙҙы ҡарҙай аҡ ҡағыҙға төшөргәйнек.Ул ваҡытта шундай алыҫ булып тойолған егерменсе быуат килеп тә еткән.Ә мин үҙем,шул зәңгәр хыялымдағы киләсәк уҡытыусыһы. Ләкин мин илаһи зат та түгелмен,ошолай уҡ сихри көскә лә эйә түгелмен. Мин бары тик тормошҡа айыҡ ҡарашлы,заман менән бер рәттән атларға тырышыусы уҡытыусы. Минең күҙҙәрем тормошҡа ышаныс менән баға. Уйҙарым йәшәү, фекерләү рәүешем,тормошто бар ҡатмарлылығында ҡабул итеү формаһы булған мәктәбемә, уҡыусыларыма тоташа.

Минеңсә,әлмисаҡтан «һин уҡытыусыһың” тигән мөһөр баҫылған һәр

кеше иртәме,һуңмы-бер килеп ысын мәғәнәһендә үҙенең тәғәйенләнешен, йәмғиәттәге ролен,оло бурысын балалар тәрбиәләүҙә таба. Күрәһең миңә лә ошондай мөһөр баҫылған булғандыр.Әле лә хәтеремдә,уҡырға төшмәҫ борон уҡ әхирәттәрем менән уҡытыусылы уйнай инек. Йышыраҡ үҙем “уҡыта” инем.Беренсе класҡа кергәс, уҡытыусы апайымдың ҡыҙыл ҡәләм тотоп, дәфтәр тикшереп ултырғанын күрһәм, шул ҡыҙыл ҡәләмде тотһам, тылсымсы булырмын кеүек тойола ине.Атай-әсәйемдең уҡытыусыларҙы ни тиклем ихтирам иткәнен белмәһәм,уҡытыусыларым кескенә йөрәгемде яулап ала алмаған булһа ла,урау-урау юлдар аша барыбер мәктәпкә ҡайтыр инем.

Инде 30 йыл үткән.Ә минең ялғыш ҡына ла :”Мәктәптән башҡа ергә китәр инем”тигән сағым булманы.Уҡыусыларымды яратам,белем биреү аша уларға үҙ-үҙҙәрен танып белергә ярҙам итәргә тырышам. Үҙемде бала тәрбиәләүсе,уҡытыусы сифатында күрәм.Ә һуң ,был сифаттар заман уҡытыусыһы ҡалыбына тура килә микән?

Тәрбиәсе,уҡытыусы кем һуң ул?

Тарихҡа күҙ һалайыҡ.Боронғо Грецияла уҡытыусы тип баланы мәктәпкә оҙатыусыны атап йөрөткәндәр.Йылдар үткән,быуаттар алмашынған,атамалар ҙа үҙгәрә торған.Ҡараусы,һаҡлаусы,ҡурсалаусы , өйрәтеүсе, класс етәксеһе, куратор.Ләкин атамалары үҙгәрһә лә мәғәнәһе үҙгәрмәгән.Уҡытыусы элеккесә үҙенең уҡыусыларын белем иленә оҙата,уларға юл күрһәтә, ауырлыҡтарҙан ҡурсалай, матурлыҡты күрә,таный,аңлай,ҡабул итә белергә, яҡшыны,ямандан айырырға өйрәтә.Дантеның “Илаһи комедия “ һын иҫкә төшөрөп китәйек.Кем төп геройҙы тамуҡ түңәрәге тирәләй йөрөтә?

-Яратҡан уҡытыусыһы.Ни өсөн?Бары тик,үҙенең уҡыусыһын ялғыштарҙан ҡурсалау, тормош һабаҡтары аша уҡыусыһына фәһем бирер өсөн.

Ҡурсалаусы, юлбашсы ... Бөгөн бындай уҡытыусыларҙың роле көндән-көн үҫә .Сөнки улар үҙҙәре күрһәткән юлды яҡшы белә.Уҡытыусы -ҡыҙыҡлы әңгәмәсе,иғтибарлы тыңлаусы.Иң мөһиме -ул илһам сығанағы.

Заман уҡытыусыһы -ул төндәр буйы ғаләм йоҡлағанда китап битенә текләп ултырыусы.Уның мейеһен меңдәрсә һорауҙар быраулай.Дәүләт,йәмғиәт- минең ирекле һәм ижади фекерләй белгән әхлаҡлы шәхес тәрбиәләүемде ,ата-әсәләр үҙ балаһын тормошта кәрәкле кеше, юғары уҡыу йортона керерлек белемле итеп әҙерләүемде,уҡыусылар үҙ шәхестәренә хөрмәт менән ҡарауымды,мәктәптә уҡыуҙың ҡыҙыҡлы ла, файҙалы ла булыуын теләй. Мин ни эшләй алам? Төндәр буйы мин ошо тормош талаптары ҡуйған һорауҙарға яуап эҙләйем,башҡалар йөрөгән һуҡмаҡтарҙы барлайым һәм үҙ юлымды ярам.Уҡытыусы булғанға ,тормоштоң һәр күренешенә үҙ мөнәсәбәтем бар.Ул бала йөрәгенә матурлыҡ,инсафлыҡ,гүзәллек орлоҡтары сәсеү, ижади фекерләү һәләтен үҫтереү,уҡыусыларҙы тыуған яҡҡа тоғролоҡ рухында тәрбиәләү,компьютерҙы яҡшы белеү,матбуғат яңылыҡтарын киң ҡулланыу.

Ләкин мин әҙәбиәт уҡытыусыһы булараҡ үҙемде күберәк

китап мәҙәниәте кешеһе тип һанайым.Әҙәбиәт минең өсөн күп мәғәнәгә эйә,сөнки һәр бер китап –яңы тормош,яңы яҙмыш... Китап ярҙамында мин «Мәңгелек урмандар” ға инеп юғалам, йә булмаһа уҡыусыларым менән Ырғыҙ буйҙарын әйләнеп ҡайтам.Зәйнәп, Сәйҙелдәр менән мөхәббәт уттарында янам.Мостай ағай,Зәйнәб апайҙар менән халҡымдың яҙмышы тураһында уйланам. Рәми Ғарипов,Рауил ,Баязит Бикбаевтар менән телемдең байлығына һоҡланам....

Кем өйрәтте мине был тылсымға? Уҡытыусым! үҙенең һөнәренә

ғашиҡ булған уҡытыусым! Ошо матурлыҡты күрә ,серен аса белгән,шуны башҡаларға күрһәтә алған, асҡан серҙе шиғри образға әйләндереп уҡыусыларға еткергән, ул ғына ла түгел,уларҙы һоҡланырға,уйланырға һәм тетрәнергә мәжбүр иткән,сихри донъяға ишек асыусы уҡытыусым!

Бынан күп йылдар иптәштәрем менән егерменсе быуат уҡытыусылары тураһында хыялланғанда,һеҙҙең донъяла иң яҡшы кешеләр икәнлегегеҙҙе ,үҙегеҙҙең һөнәрегеҙҙе нисек яратҡанығыҙҙы аңламағанбыҙ. Хәҙер мин үҙем һеҙҙең алмашсы. Эйе, мин уҡытыусы ! Бала күңелендә илгә,ергә, үҙ теленә һөйөү уятыусы.

Һәр көн һайын мин класҡа инәм. Минең алда- күҙҙәр,күҙҙәр... зәңгәр,ҡара,һоро,йәшел... Улар миңә төрлөсә ҡарай : ҡыҙыҡһынып , ҡурҡып, вайымһыҙ, хәйләкәр...һәр береһендә-үҙенсәлекле донъя сағылышы. Мин ошо донъяларҙы саҡ ҡына асырға,уларға үҫергә,яҡшы яҡҡа үҙгәрергә ярҙам итергә тейеш. Минең ынтылышым- һәр уҡыусыға ижади мөмкинлектәрен табырға ярҙам итеү, үҙенең көсөнә ышандырыу. Балаға уның барлыҡ эштәрҙе булдыра алырҙай шәхес икәнлеген күрһәтеү,уның һәр бер көнөн мауыҡтырғыс итеү.

Минең фекеремсә,башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәренең төп бурысы- уҡыусыла эске матурлыҡҡа ынтылыш тәрбиәләү, әйләнә-тирә мөхиткә, донъялағы төрлө ваҡиғаларға дөрөҫ бәйә биреү, үҙлегенән белем алырға өйрәтеү. Ә был маҡсатҡа нисек ирешергә һуң ? Был һорауға һәр уҡытыусы үҙенсә яуап бирәлер. Шәхсән мин үҙем был һорауҙы үҙ-үҙемә һәр иртә һайын бирәм. Яуапты ла көн һайын эҙләргә тура килә. ҡайсағында-фәнни һәм методик әҙәбиәттән, ҡайсағында-уҡыусыларымдың күҙҙәренән...

Әҙәбиәт дәрестәрендә әҫәрзе өйрәнеүҙе мин бейек ҡаяға менеү менән тиңләр инем.Бына беҙ уның ҡаршыһында торабыз, беҙҙең алда- үтеп сыға алмаҫтай кәртә. Беҙ барыбыҙ ҙа аҫта, нисек менергә белмәйенсә баш ватабыҙ, фекер алышабыҙ. Ошо миҙгелдә, ижад башлана ла инде. Һәр бала тәбиғәте менән эҙләнеүсе бит ул! Ошо ынтылышты һүндермәҫкә,уға ярҙам итеп торорға кәрәк Ләкин ярҙам менән ярҙам араһында айырма ла бар.Уҡыусыны бәйҙәге йән эйәһе шикелле эйәртеп алып менәргә лә , ирекле ҡош итеп осорорға ла мөмкин.Һәр ике осраҡта ла һөҙөмтә төрлөсә буласаҡ. Иркенлек ул –йүгәнһеҙлек түгел,иркенлек –хөрлөк.

Мин уҡыусыларым өсөн укытыусы апай ғына түгел,мин –кәңәшсе , ярҙамсы .

Мин уларға ҡаяға менеү юлын күрһәтмәйем, бары тик уңышҡа ирешеү өсөн теге йәки был йүнәлеш барлығын ғына әйтәм .Ә уңышҡа ирешеү,иң беренсе нәүбәттә,маҡсат ҡуйыуҙан башлана.Әгәр маҡсатты уҡыусыларға мин әйтһәм, был –минең маҡсатым, минең юлым буласаҡ . Ә балалар үҙ юлдарын үҙҙәре билдәләргә тейеш. Ошо ғәмәлдә генә ижадилыҡҡа бер аҙым яһала,сөнки ул үҙ алдыңа үҙе маҡсат ҡуя , тимәк ,уға ирешеү юлдарын һайлау ҙа, балаларҙың үҙҙәренән тора.

Ғәҙәттә дәрестәрҙә уҡыусылар уҡытыусы әйткәнде тыңларға күнеккән .Әгәр беҙ көн һайын ҡабатлана торған был схеманан ситләшеп, уҡыусыларҙы әҫәр менән күҙгә-күҙ ҡалдырһаҡ? Әйе, нисек теләй шулай бәйә бирһен, оҡшамаған яктарын әйтһен.Ул бит үҙ алдына маҡсатты ҡуйҙы, шуға ярашлы рәүештә эш итһен! Ҡаяға менгәндә бит-ҡулдары тырналған кеүек, уның йәне тырналһын, күңеле эҙләнһен, йәне бәргеләнһен. Бындай осраҡта уҡыусылар үҙҙәрен бик яуаплы һиҙә, эҙләнә,шаблон буйынса һөйләмәй,улар үҙ фекерҙәрен булдыралар,ошо уйҙарын дәлилләйҙәр, хистәрен иптәштәренә еткерәләр. Бында уйҙар,хистәр фекер йөрөтөү, фантазия- барыһы ла эшкә егелә. Дөрөҫ, әҙерлекһеҙ уҡыусы өсөн бындай эш шаҡтай ауыр булырға ла мөмкин, ҡаяға менеү еңелдәрҙән түгел бит. Ләкин бер тапҡыр фекер киңлектәрендә йөҙгән шәхес инде ҡәтғи кыҫаларға риза булмаясак!

Мин тәҡдим иткән биремдәр баланың проблемаһына әүерелергә, уның йәшәйеше менән тығыҙ бәйләнгән булырға тейеш. Минең маҡсатым: балала ижади мөмкинлектәрҙе асыу,уны һәләтле булыуына инандырыу. Юғарыраҡ күтәрелгән һайын,бала үҙенә иптәштәр кәрәклеген аңлай, уларзың ярҙамына мохтаж була башлай. Ысынын да, ниңә әле уҡыусы дәрес буйы уҡытыусының күҙенә генә ҡарап ултырырға тейеш? Ә ниңә иптәштәренең ҡарашында ла ни ҡәҙәр асылмаған сер ятҡанын белмәҫкә, уларҙың ышаныслы иңенә таянмаҫҡа?!

Уҡыусыларымды ижади киңлектәргә осороу, уларға ауыр юлда тоғро дуҫтар һайларға,уларҙы һаҡларға өйрәтеүем , минең йылдар тәжрибәһе аша асҡан педагогик хеҙмәтемдең кескәй генә өлөшө. ..

Ҡая тигәнебеҙ әҙәби әҫәр, ауыр юлыбыҙ- группаларҙа эшләү йә булмаһа таҡта алдына сығып сығыш яһау булып, ошо аҙымдан, укыусыларымда бер-береңә ҡарата ярҙамсыллыҡ, ысын дуҫлыҡ хистәре тоҡана икән, педагогик хеҙмәтемдең урынлы булыуына инанам. Яңы асыштарға,үрҙәргә ынтылам. Бындай дәрестәрҙән һуң уҡыусыларымдың күңелендә шиғырҙар тыуа.Был ижади уйҙарға балалар үҙҙәре барып етә,улар күңелендәгеһен әйтергә ынтыла.Улар инде ҡая башында тиерлек.. .Бер генә аҙым ҡалған,бер генә аҙым.Был аҙым-ижади бәйә. Артабан ижади емештәр башҡорт телендә сыҡҡан район газетаһы«Мираҫ» та донъя күрә. Шиғыр яҙа алған уҡыусы ,ысын мәғәнәһендә ҡая башында!

Бала бәхетле,уның йөҙө май ҡояшылай балҡый,сөнки ул бөгөн тағы бер юғарылыҡты яуланы!...Уның менән мин дә бәхетле! Уҡыусымдың ошо бер йылмайыуы өсөн, мин көн һайын әҙәбиәт дәресенә илһамланып инәм һәм уҡыусыларымдың күҙҙәрендә яңы ҡаяларҙы яуларлыҡ ынтылыш күреп һөйөнәм.

Әйҙәгеҙ хәйерле сәғәттә,уҡыусыларым!..






















Выбранный для просмотра документ ПРЕДСТАВЛЕНИЕ.doc

библиотека
материалов

В Оргкомитет республиканского конкурса

«Учитель года башкирского языка и литературы – 2015»


Представление Заявителя


МКУ Отдел образования муниципального района Бакалинский район Республики Башкортостан выдвигает Кашапову Лайсан Айратовну, учителя башкирского языка и литературы муниципального общеобразовательного бюджетного учреждения средняя общеобразовательная школа с. Куштиряково, победителя районного конкурса «Учитель башкирского и языка и литературы- 2014» на участие в республиканском конкурсе «Учитель года башкирского языка и литературы – 2015».


Информация о профессиональных достижениях

учителя башкирского языка и литературы МОБУ СОШ с.Куштиряково муниципального района Бакалинский район Республики Башкортостан

Кашаповой Лайсан Айратовны.


Кашапова Лайсан Айратовна , 26 июня1968 года рождения, учитель башкирского языка и литературы МОБУ СОШ с. Куштиряково муниципального района Бакалинский район Республики Башкортостан, в 2007 году прошла курсы переподготовки Башкирского института развития образования по специальности «Башкирский язык и литература». Имеет высшее образование, закончила Восточную экономико-юридическую академию по специальности «История», общий педагогический стаж - 30 лет. Учителем башкирского языка и литературы работает 8 лет.

Учитель хорошо владеет методикой преподавания своего предмета. Творческое применение современных методов обучения, отличное ориентирование в новейших исследованиях и передовом опыте, помогает ей добиться успеха в своей педагогической деятельности.

Кашапова Лайсан Айратовна требовательна к себе и к своим воспитанникам, в то же время находит пути к сотрудничеству на уроках и внеклассных мероприятиях. Она постоянно стремится к методическому самосовершенствованию в области учебно-воспитательной работы, успешно работает над самообразованием по теме:«Использование компьютерной технологии как средство активизации познавательной деятельности обучающихся на уроках башкирского языка и литературы »

Её педагогическая деятельность нацелена на умственно-психологическое и нравственное развитие учащихся, формированию общеучебных умений и навыков. Каждый учебный год в школе проводятся филологические декадники, где учащиеся показывают хорошее знание языка. На литературных конкурсах, читательских конференциях дети высказывают свою мнение, а учитель развивает у учащихся интеллектуальную способность, воспитывает творческую личность

Целенаправленно ведёт исследовательскую деятельность по изучению творчества писателей и поэтов района. Под её руководством в школе действует литературный кружок «Шиғриәт», где её воспитанники активно выступают на страницах периодической печати. Тесно сотрудничает с районно-издательским комплексом «Сельские зори» и изданием на башкирском языке «Мирас»

Применение новых педагогических технологий, электронных учебников, образовательных интернет – ресурсов на уроках и внеклассных занятиях способствует повышению профессионального и методического уровня учителя. Поэтому её ученики на районных олимпиадах каждый год занимают призовые места: в 2012-2013 учебном году 2 призовых мест: Сабирова Гульсум(10 кл) I место, Газизова Гульнур( 9 кл) I место,

2013-2014учебном году 2 призовых мест: Сабирова Гульсум(10 кл) I место, Сабирова Гульчачак(9 кл) I место, 2014-2015году 3 призовых мест.: Сабирова Гульчачак(10 кл) III место, Хафизова Гульназ (9кл) III место, Ибрагимова Алия II место. Призёры олимпиад муниципального этапа участвовали на республиканском этапе: Сабирова Гульсум стала призером в республи-канской олимпиаде по башкирскому языку и литературе (2012 г.).

заняла 3 место в VIII открытой олимпиаде (2013г.), а также Сабирова Гульсум и Сабирова Гульчачак показали хорошие результаты в республиканской олимпиаде по башкирскому языку и литературе (2014г

А также учащиеся ведут исследовательскую деятельность в рамках «Малой академии наук», принимают активное участие в районных научно- практических конференциях . Сабирова Гульсум, Юнысова Ляйсан стали победителями на муниципальном этапе научно - практической конференции, Шайхетдинов Айдар,Шайхетдинова Диляра(2009 г.) стали победителями форума, посвященный международному Дню родного языка и литературы, письменности и культуры конкурса исследовательских работ в номинации «Поиск».

Сабирова Гульсум (2012 г.), Газизова Гульнур (2012г.) приняли активное участие на районном этапе республиканского конкурса сочинений

« Пою мою республику». Их работы были высоко оценены членами жюри. Сабирова Гульсум стала -победителем районного конкурса творческих работ, посвящённых 90- летию Н.Асанбаева в номинации «самое душевное письмо », Шарифуллина Зиля(10кл.) 2013г участвовала во Всероссийском конкурсе сочинений « Мои земляки в истории России». Каримов Идрис (9кл),Сахипгареева Эльвина(9кл.)Каримова Лилия (10кл)2012,2014гг.в республиканском конкурсе чтецов кубайыра «Урал батыр»были награждены Почетной грамотой Министерства образования за хорошие показатели.

Победители муниципального этапа Всероссийской олимпиады школьников и участники республиканской олимпиады Сабирова Гульсум ,Газизова Гульнур ( 2012 г.) стали призёрами и обладателями премии Фонда поддержки талантливой молодёжи «Земляки-Бакалинцы». Президентом фонда является Генеральный директор ОАО « Уралтранснефтепродукт» Багаутдинов Н.Я.

Лайсан Айратовна всегда в творческом поиске, проявляет общественно-методическую активность, часто выступает докладами на родительских собраниях перед родителями, лекциями на семинарах перед коллегами. Ее работа. высоко оценивается на районных семинарах. Умело организуя самостоятельную и творческую работу учащихся, учитель определяет качество усвоения материала каждым учеником и осуществляет индивидуализацию обучения и воспитания на основе диагностики знаний и поэтому стабильны результаты контрольных срезов знаний учащихся по предмету.

Эффективности учебной работы во многом способствует хорошая материальная база кабинета башкирского языка и литературы.

Она полна свежих идей и находится в постоянном поиске. Секрет её успехов - огромное трудолюбие, честность, любовь к детям и к своей профессии. Лайсан Айратовна пользуется авторитетом среди своих коллег, родителей, общественности и учащихся.


Начальник ОО Подпись:

Галиева Л. Р. _______________

































Председателю оргкомитета

межрегионального конкурса «Учитель года

башкирского языка и литературы - 2015»,

заместителю министра

образования Республики Башкортостан

В.Ф. Валеевой

Кашаповой Л.А., учителя

МОБУ СОШ с.Куштиряково

Бакалинского района Республ












Заявление

Прошу допустить меня к участию в межрегиональном конкурсе «Учитель года башкирского языка и литературы - 2015».








Подпись__________________

Число____________________














Информации о конкурсанте для включения в брошюру


Кашапова Ләйсән Айрат ҡыҙы

Баҡалы районы Куштирәк урта дөйөм белем биреү мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.

2007 йылда Башҡортостан Республикаһының Мәғарифты үҫтереү институтының «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте»курсын, 2010 йылда Көнсығыш иҡтисади-юридик гуманитар академияһын тамамлаған.

Дөйөм педагогик стажы 30йыл, башҡорт теле һәм әҙәбиәт уҡытыусыһы булараҡ эш стажы 8 йыл. Юғары категориялы уҡытыусы.
Почет граматалары, рәхмәт хаттары менән бүләкләнгән.Уҡыусылары республика, район олимпиадаларында,фәнни-ғәмәли конференцияларҙа, «Урал батыр», «Башҡортостан йынйылары», «Йондоҙло юл» конкурстарындаҡатнашып, призлы урындар яулай.

Уҡытыусы заман талаптарына яуап биргән асыҡ дәрестәр күрһәтә,методик кәңәшмәләрендә, район методик берекмәһе ултырышында әүҙем ҡатнаша,эш тәжрибәһе менән уртаҡлаша. Эш һөйөүсәнлеге, тырышлығы менән мәктәптә, ата - аналар, уҡыусылар араһында ҙур абруй ҡаҙанды.

Әҙәби китаптар уҡырға,сәйәхәт итергә,гөл үҫтерергә,баҡсала эшләргә ярата.

Тормош иптәше менән ул һәм ҡыҙ үҫтерәләр.





Мухамадиева Э.Ф.методист РМО





















Министерство образования Республики Башкортостан

Муниципальное казенное учреждение Отдел образования

муниципального района Бакалинский район Республики Башкортостан

Муниципальное общеобразовательное бюджетное учреждение

средняя общеобразовательная школа села Куштиряково МР Бакалинский район РБ














УЧИТЕЛЬ ГОДА БАШКИРСКОГО ЯЗЫКА И ЛИТЕРАТУРЫ -2015



















УФА-2015



Справка

об уровне обученности и качества знаний учащихся по башкирскому языку и литературе



2006-2007

учеб.

год

2007-2008

учебный

год

2008-2009

учебный

год

2009-2010

Учеб.

год

2010-2011

Учеб.

год

2011-2012

учебный

год

2012-2013

учеб.

год

2014-

2015

учеб.год

(IIсем)

Успевае

мость

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Качество

68%

69,5%

70%

73%

74,5%

78%

80%

81,2%

СОУ

62,2%

62,9%

65%

65,5%

68,3%

63,5%

65%

70%














Заместитель директора по УВР__________/Ямалиева Л.Н./

Дата « 24января 2015года»






Справка динамики достижений обучающихся по башкирскому языку за последние 3 года

Учебный год

класс

Форма контроля

Количество

«5»

Количество

«4»

Количество

«3»

Количество

«2»

Успев.

%

Качество

%

2012-2013

3

Срез знаний





100 %

75


6

Срез знаний





100 %



4

Срез знаний





100 %


2013-

2014

5

Срез знаний

0

3

0

0

100 %

100 %



Срез знаний





100 %



7

Срез знаний

4

4

1

0

100%

100%

2014

2015

8

Срез знаний

3

5

0

0

100%

100%


9

Срез знаний

5

2

1

0

100%

86%


Заместитель директора по УВР__________/Ямалиева Л.Н./

Дата « 24января 2015года»










Динамика качества знаний учащихся по башкирской литературе 2-11-х классов








































Справка по результатам внеурочной деятельности по предмету


Уч.годы

п/п

Фамилия учащихся,

коллектив

классы

место

Предмет,

название

конкурса

Место проведения

2007-2008

1

Театральный коллектив

III-IX


Номинация

«Наследие»


«Жемчужина

Башкортостана»


Район


2007-2008

2

Газизова Гульнур.

IV



III

Олимпиада по

башкирскому

языку литературе

Район


2007-2008

3

Ибрагимова Илюза


IX

III

Олимпиада по

башкирскому

языку литературе

Район


2008-2009

4

Театральный коллектив


V- IX


Номинация

«Богатое содержание»


«Жемчужина

Башкортостана»


Район


2008-2009

5

Фархутдинова Миляуша


VIII


III

Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район




2008-2009

6




7

Шайхутдинова Дилара






Шайхутдинов Айдар.


IV





X


Номинация

«Поиск»



Номинация

«Поиск»




Форум, посвященный международному Дню родного языка и литературы, письменности и культуры

Республика.






Республика

2009-2010

8

Фархутдинова Миляуша

IX

II

Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район


2009-2010

9

Хафизова Гульназ



IX

I

Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район


2009-2010

10

Фархутдинова Миляуша

X

I I


Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район


2009-2010

11


12

Сабирова Гульсум



Юнысова Ляйсан


VIII




VIII


Почетная грамота за активное участие.


Научно-практическая конференция


Район


2009-2010

13

Театральный коллектив

IX

Почетная грамота за активное участие

Конкурс на лучшую инсценировку произведений писателя, драматурга

Н. Асанбаева на башкирском языке

Район


2011-2012

14

Сабирова Гульсум

IX


I



13


Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район



Республика

2012-2013


15

Сабирова Гульсум

X

I

7(призер).

Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район


Республика

2012-2013


16

Газизова Гульнур

IX


I

20

Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район


Республика

2012-2013


17

Сахипгареева Эльвина



VIII




Почетная грамота

Министерства образования


Конкурс чтецов кубайыра «Урал батыр»


Куст

Район

Республика

2012-2013


18

Каримов Идрис


VIII


Почетная грамота

Министерства образования


Конкурс чтецов кубайыра «Урал батыр»


Куст

Район

Республика

2012-2013


19



20

Театральный коллектив



Театральный коллектив




II-VII


I




II

Конкурс «Звездная дорожка»


Районный фестиваль «Родные просторы»в рамках года


Район





Район


2012-2013


21

22

23


Каримов Идрис

Сахипгареева Эльвина Каримова Лилия



IX


IX


X

Почетная грамота

Министерства образования


Конкурс чтецов кубайыра «Урал батыр»


Куст

Район

Республика

2012-2013


24


25

Сабирова Гульчачак


Сабирова Гульсум


IX



XI

I; ХI


I; ХII

Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район

Республика


Район

Республика

2012-2013


26

Сабирова Гульсум


XI

III

VIII Республи канская открытая олимпиада по родным языкам

Республика

2014-

2015

27

28

29

Хафизова Гульназ

Сабирова Гульчачак

Ибрагимова Алия

IX



X


XI


III



III



II

Олимпиада по

башкирскому

языку и литературе

Район




Заместитель директора по УВР__________/Ямалиева Л.Н./

Дата «_23января__» 2015год







































Справка-объективка

1

ФИО учителя (полностью на двух государственных языках по паспорту)

Кашапова Лайсан Айратовна.

Кашапова Ләйсән Айрат ҡыҙы

2

Дата рождния

26июня,1968г.

3

Образование :когда, какой вуз и факультет окончил(а)

Высшее, Восточная экономико-юридическая гуманитарная академия, исторический факультет. 2010г.ГАОУ ДПО Институт развития образования Республики Башкортостан.Курсы профессиональной переподготови по специальности «Башкирский язык и литература»2007г.

4

Полное название и адрес школы по Уставу на 2-ух государственных языках

Муниципальное общеобразовательное бюджетное учреждение средняя общеобразовательная школа села Куштиряково муниципального района Бакалинский район Республики Башкортостан.

Башкортостан Республикаһы Баҡалы районы муниципаль районы Куштирәк ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбе дөйөм белем биреү муниципаль бюджет учреждениеһы

5

ФИО директора образовательного учреждения (полностью)

Гатин Сафа Рашитович

6

Общий стаж педагогический работы, в каких классах работает

30лет; во III классах.

7

Прохождение курсов повышения квалификации: когда, какие?

2010г ГАОУ ДПО Институт развития образования Республики Башкортостан по программе «Актуальные проблемы преподавания башкирского языка и литературы в русскоязычных школах» в объеме72ч.

2012г ГАОУ ДПО Институт развития образования Республики Башкортостан по программе «Научно методическое сопровождение педагогов ОУ в системе выявления и развития одаренности детей» в объеме72ч

2014г ГАОУ ДПО Институт развития образования Республики Башкортостан по программе « Преподавание башкирского языка и литературы в условиях реализации ФГОС » в объеме 108ч.




8

Применяемые технологии

Технология перспективно-опережающего обучения. ИКТ развивающее обучение по методу Д.Б.Эльконина, В.В.Давыдова, методику проблемного обучения, технологию использования в обучении игровых методов, метод проектов.


9

Кем выдвинут(а) на конкурс

МКУ Отдел образования МР Бакалинский район РБ

10

Результаты выступления на районном или городском конкурсе

Победитель районного конкурса «Учитель года-2014»

11

В каких классах и по какому предмету (язык или литература) планирует провести открытый урок.

8 класс, литература

12

По каким образовательным программам, учебникам работает, авторы учебника

Программа по башкирской литературе для V-IХ классов (на башкирском языке) составители: Гималова М.Г ., Хусаинов Г.Б., Байгарин А.Х.

Учебник Гималова М.Г.,Хусаинов Г.Б. Родная литература для VIII класса средней школы.

13

Технические средства, которые Вам обязательно потребуются для проведения урока

Компьютер, проектор, экран, магнитофон.

14

Адрес, индекс рабочий, мобильный, домашний телефон конкурсанта

Адрес :РБ, Бакалинский район,с.Куштиряково,ул,Центральная, дом,75. Индекс 452663.раб.тел. .(8-34742)2-72-18;дом.тел.(8-34742)2-72-54; сот.89173755912

15

Звания, награды, аттестационная категория

нет

высшая

16

Научные интересы

ИКТ как средство активизации познавательной деятельности обучающихся на уроках башкирского языка и литературы.

17

Наиболее значимые проблемы в вашей педагогической деятельности

Чтение художественной литературы

18

Семейное положение (укажите имя и отчество супруга,его профессию)

Замужем.

Муж- Фирдавис Рафкатович, главный энергетик.

19

Дети(возраст, имена, чем занимаются, интересы)

Сын- Рамиль, 7лет, учится в первом классе, увлекается коллекционированием машин.

Дочь- Кадерия 5лет, ходит в детский садик «Сказка»,любит играть «В дочки- матери».

20

Публикации в печати: книги,

брошюры, статьи и т.д

Газета «Мирас» №4(55),2010г. «Тел милләттең көҙгөһө»,№6(93)2012г. «Татыу ғаилә- ил күрке» №17(104)1012г «Яратып уҡыйбыҙ», №8 (71) «Педагогик фәлсәфәм»,№3(114) «Минең педагогик табыштарым»,№16(127)«Урал батыр»«»

21

Увлечения (хобби)

Увлекаюсь чтением художественной литературы, путешествием, садоводством, цветоводством

22

Юмористический случай из вашей

педагогической практики

На уроке башкирского языка в Vклассе прошу учащихся составить предложения, в которых только главные члены .Одна из учениц с места :

-Урок закончился. В этом классе есть мальчик «мечтатель» .Он соскакивает с места и собирается уходить, все смеемся . Сконфуженный, он садится на место.

23

Паспортные данные (№, когда и кем

выдан)

80 15 №050564, 17.11.2014г. Отделением УФМС России по Республики Башкортостан в Бакалинском районе

24

Социальный номер

024400081950

25

Страховое свидетельство

пенсионного фонда

073-762-790 95

26

Победитель конкурса «Учитель года

башкирского языка и литературы» -

это… (завершите фразу)

Победитель конкурса «Учитель года

башкирского языка и литературы» - это профессионал своего дела».


27

Дополнительные сведения. Факты,

достойные упоминания.

Активный участник смотра художественной самодеятельности села Куштиряково.





























Справка о результатах организационно-методической работы

Год

месяц

Наименование мероприятия,

в котором педагог принимал участие

Форма

Документ подтверждающий участие

2007

Декабрь



Март

Педагогический

совет


Районный семинар учителей английского языка

Докладчик


Открытый интегрированный урок по творчеству М.Карима

Доклад на тему:”Патриотическое воспитание учащихся на уроке башкирского языка и литературы”

Протокол заседания РМО.

2008

ноябрь


январь

Секционное занятие КМО



Районный семинар учителей КБ

докладчик



Открытый урок по творчеству РамиГарипова,внеклассное мероприятие “Исем ҡушыу”йолаһы.

Доклад на тему:” Преподавание башкирского языка  по современным технологиям".  


Протокол заседания РМО.


2009

март

Районный семинар учителей башкирского языка

докладчик


Из опыта работы Развитие творческих способностей учащихся на уроке башкирского языка

2010


ноябрь

Общешкольное родительское собрание

докладчик


Доклад на тему:
Роль традиций в воспитании детей

2011

сентябрь

Секционное занятие КМО


докладчик


Доклад на тему:ИКТ на уроках башкирского языка и литературы.

2012

Общешкольное родительское собрание

Организатор мероприятия

внеклассное мероприятие “Һыйыр һаҡлау”

2013

Районный семинар учителей башкирского языка

докладчик

Протокол заседания РМО

2014

январь

сентябрь



октябрь

 Районный семинар учителей башкирского языка




Пою мою Республику" – внеклассное мероприятие 

посвященное Дню Республики

 Башкортостан. 


докладчик









Организатор мероприятия

Результаты республиканских олимпиад по баш.языку и литературы

Протокол заседания РМО Результаты республиканского конкурса “Урал батыр”


Сценарий,фотографии мероприятия.

Зам .дир.по УВР /Ямалиева Л.Н./

Дата 23января 2015 г

































КАШАПОВА ЛАЙСАН АЙРАТОВНА

учитель башкирского языка и литературы

МОБУ СОШс.Куштиряково










Выбранный для просмотра документ Яралы китап5класс.doc

библиотека
материалов


Тема:Динис Бүләков.»Яралы китап»

Маҡсат:

1)яҙыусының ижадын төплөрәк өйрәнеү,уның башҡорт әҙәбиәте үҫешендә тотҡан урынын уҡыусыларға еткереү;

2)»Яралы китап»әҫәре аша Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашып,Тыуған ил азатлығы өсөн йәнен-тәнен йәлләмәгән ватандаштарыбыҙ быуынына ихтирам тәрбиәләү;

3)Телмәр үҫтереү- сюжет,хикәйә төшөнсәләрен нығытыу,уҡыусыларҙың фекерләү кимәлен байытыу.

Йыһазландырыу:

Д.Бүләков китаптары күргәҙмәһе,яҙыусының тормош юлы һәм ижадына арналған биографик материалдар, фотоһүрәттәр, портрет, мультимедиа, эпиграф.

Таҡтала:»Ул ҡанатлы кешеләр хаҡында,көслө,ҡыйыу һәм матур кешеләр тураһында яҙырға яратыр ине.»Р.Бикбаев.

ДӘРЕС БАРЫШЫ:

1.Ойоштороу өлөшө:

а)иҫәнләшеү.

б)фонетик күнегеү.

2.Маҡсаттар менән таныштырыу:

бөгөнгө дәрес күренекле яҙыусы Д.Бүләковтың тормош юлы һәм ижадына,уның «Яралы китап» исемле әҫәрен анализлауға арнала.

Төп өлөш:

а)Д.Бүләковтың тормош юлы һәм ижады.

Кем ул –Динис Бүләков?

Яҙыусының тормош юлы хаҡында уҡыусылар сығыш яһай:

Уҡытыусы:әйе уҡыусылар Д.Бүләков-яҙыусы.Ул Кинйә батырҙарҙың эҙҙәре уйылып ҡалған тарихи төбәктә, һәр кемде бер күреүҙә ғашиҡ итерлек Нөгөш буйҙарында тыуып үҫкән. Шуға ла Д.Бүләков тәбиғәтте нескә тойоусы әҙип ( фотоһүрәттәрҙе ҡарап үтеү).

Уҡыусылар !һеҙ уның ниндәй әҫәрҙәрен беләһегеҙ?

Уҡыусыларҙың яуабы-«Йөҙшишмә ауылы»,»Кейәү ҡашы,»Баллы шишмә»,»Йәмбиргән ауылы»,»Яралы китап».

Бына уҡыусылар үҙегеҙ үк әйтеп тораһығыҙҫәрҙәрҙең исемдәре ер-һыу атамалары менән бәйле,был бәйләнеш һеҙгә нимә булһа ла асыҡлаймы?

Яҡынса яуаптар-әйе, тәбиғәтте яратыуы хаҡында һөйләй.

Әйе,уның күп кенә әҫәрҙәре тәбиғәтте һүрәтләүҙән башлана,уҡыусылар! Бер нисәгеҙгә ошондай һүрәтләү саралары ингән әҫәрҙәренән өҙөк әҙерләп килергә ҡушҡайным.Әҙерһегеҙме?

Уҡып үтәләр.

Балалар! Д.Бүләков холҡо менән ниндәйерәк кеше булған тип уйлайһығыҙ?

Яуаптар: күркәм холоҡло,тыйнаҡ,тынғыһыҙ Һ.б.

-Әйе,ул үҙенә үҙе аяу белмәүсе сая рухлы, тынғыһыҙ йәнле шәхес ине.Илле беренсе яҙын ҡаршылар-ҡаршыламаҫ беҙҙең аранан мәңгелеккә юлланған талантлы әҙип.

(Динис Бүләковтың яҡты иҫтәлегенә арналған» Динис дуҫҡай»тигән шиғырҙы уҡып ишеттерәһем килә. 212-се бит.

Бындай шиғри юлдарҙы бары тик алсаҡ,матур кешеләргә генә бағышлап була.

Бар донъяны яратыу тойғоһонан ғына тора тип иҫбатларға тырышҡан Д.Бүләков ысынлап та ошондай яҙыусы, шуға күрә лә үҙенең әҫәрҙәрендә ул матур кешеләр тураһында яҙа.

2.»Яралы китап »әҫәренә аналиҙ.

Хәҙер инде ,уҡыусылар беҙ һеҙҙең менән»Яралы

китап»хикәйәһендәге матур кешеләр менән танышасаҡбыҙ

Д.Бүләков үҙенең геройҙарын уҡыусыны һәр ваҡыт тиерлек тәбиғәт аша алып ингәнең асыҡланыҡ.Әйҙәгеҙ әле балалар шул урынды әҫәрҙән табайыҡ.

Ауыл атамаһына иғтибар итәйек(Йәтимәк).Ни өсөн ауыл шулай аталған?

Ауыл бәләкәй булған,унда һуғышҡа тиклем ни бары утыҙ биш өй булған.Ауыл бөтөүгә барғанға күрә,етемлеккә ишара яһап ауылды Йәтемәк тип атағандар.

Ауылдағы халыҡтың көнкүреше ниндәй?

(урман,тауҙар булғас халыҡ һунарсылыҡ менән шөғөлләнгән)-Йәтимәк, ауылы башлыса һунарсылыҡ менән көн күргән…һ.б.

-Уҡыусылар, хәҙерге ауыл тормошо ул саҡтағы

ауыл тормошонан айырыламы?

Яуаптар

Афарин! Беҙ һеҙҙең менән ауыл халҡына,тәбиғәтенә байҡау яһаныҡ

.Ә хәҙер әйтегеҙҫәрҙең төп темаһы ниндәй?(Бөйөк Ватан һуғышы темаһы)

Автор Бөйөк Ватан темаһын нисек күтәрә? Халыҡты нисек һүрәтләй

1.Һуғыш башланып киткәс,ҡайғы хәбәре Йәтимәккә лә килеп еткән.Утыҙ дүрт өйҙән утыҙ дүрт ир киткән яуға.Утыҙ бишенсе йорттоң хужаһы Илғужа ағай һуғышҡа тиклем һунарҙа яраланып ҡайтып,донъя ҡуйғанға күрә был йорттан уның ҡатыны Фәғилә апай киткән.

2..Ил алдында ауыр һынау көндәре килеп еткәс,халыҡ дәрәү күтәрелгән. Бер кеше лә ситтә тороп ҡалмаған.

ЙЫР-«Оҙатып вокзалдар ҡаршында»

3-Ғәрсел,ғорур.

4.-китаптан табып уҡып күрһәтегеҙ.(204 –се бит.)»Фашист эттәренә ҡаршы….»

1.ТӨП ЖАНР ҮҘЕНСӘЛЕГЕ.

Әҫәр ниндәй жанрҙа яҙылған?

Аңлатма бирегеҙ.(хикәйә-)

2.Персонаждарга характеристика бирегеҙ.

(Мәжит менән Әсләмдең һөйләшеүен сәхнәләштереү.)

Әсләм –тыйнаҡ,күп һөйләшеп бармай,иғтибарлы,сабыр.

Мәжит – маҡтансыҡ,ҡуҡырайырға ярата,маһайыусан.

-Ә Фәғилә апайға ниндәй характеристика бирер инегеҙ?

Көслө рухлы ,ҡурҡыу белмәҫ,батыр йөрәкле,илһөйәр,тура һүҙле ҡатын.

Кемгә ҡайһы персонаж оҡшаны ни өсөн?

Автор уларҙың ниндәй һыҙаттарына иғтибар итә?Уларҙын һүҙҙәре эштәре менән тап киләме?

Мәктәптәге музейҙы асыу өсөн кемдәр көс һалалар?

3.Әҫәрҙең сюжеты.(сюжет –иҫкә төшөрөү).

Шулай итеп. Бында әҫәрҙең сюжеты булып нимә тора? Ин өсөн хикәйә «Яралы китап» тип атала?Ул ҡайһы авторҙың китабы?

Уҡыусыларҙың яуаптары.

Уҡытыусы һүҙе.-уҡыусылар «Яралы китап»тағы ваҡиғалар һымаҡ беҙҙең Куштирәк ауылында ла булған ул.Һуғышта Һәләк булған яугирҙың миҙалы тыуғандарына тапшырылған(күрһәтеп,ҡыҫҡаса һөйләп китәм),Хәҙерге көндә был бүләк мәктәп музейында һаҡлана.

Уҡыусылар! Был әҫәр һеҙгә оҡшанымы? Ни өсөн?Малайҙарҙың ҡул ҡыҫышыуын нисек аңлайһығыҙ?

ЙОМҒАҠЛАУ:Ауыр,бик ауыр йылдар ине.Ләкин түҙҙеләр.Бер ҡайтмаһаҡ,Бер ҡайтырбыҙ,тип китһәләр ҙә күпме яугирҙәр тыуған тупрағын күреү бәхетенә ирешмәнеләр.Улар йыраҡта мәңгелек йоҡоға талды.Ә беҙ уҡыусылар !бөгөнгө көнөбөҙ өсөн рәхмәтле булып,тыныс тормошта йәшәүебеҙгә шатланып,илебеҙҙе яратып,кәрәк саҡта илебеҙгә Салауаттар,Д.Мурзиндар,А. Матросовтар һәм бик күптәр кеүек терәк булырлыҡ,илебеҙҙе һаҡларлыҡ булып үҫәйек.!

Баһалар

ӨЙ ЭШЕ:»Тыуған ил,халыҡ алдындағы бурыс.

Выбранный для просмотра документ ш.Бабич.doc

библиотека
материалов

Тема: Шәйехзада Бабич «Ҡышҡы юлда»

Маҡсаттар : 1)Ш.Бабичтың тормош һәм ижад юлы менән таныштырыу; «Ҡышҡы юлда» шиғырының йөкмәткен үҙләштереү.Шағирҙың «Ҡышҡы юлда» әҫәре аша уҡыусыларҙың фекерләү һәләтен, ишетеп аңлау күнекмәлерен үҫтереү;ҡышҡы тәбиғәтте тоя һәм тасуирлай белергә өйрәтеү; 2)Тәбиғәткә һөйөү уятыу,һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү,ярҙам итеү теләге уятыу.

3)бәйләнешле һөйләм телен үҫтереү;ижади эҙләнеүгә йүнәлеш биреү.

Йыһазлау:компьтер, презентация, таратыу материалдары, туп, ҡыш бабай башлығы, ҡар ҡыҙҙары таҡыяһы, ҡар бөртөктәре.

Дәрес тибы: яңы белем биреү.

Дәрес төрө: «Хазина иленә сәйәхәт»

Дәрес барышы:


I Ойоштороу мәле: 1) Иҫәнләшеү- һаумыһығыҙ балалар.

Ултырығыҙ.

Тағы ла бер ғәжәйеп матур,иҫ киткес көн тыуҙы. Шушы йәмле иртәгә,матур донъяға ҡарап, үҙебеҙгә дәрт,илһам алайык.Күңел торошобоҙҙо яҡшыға көйләп,бөгөнгө көнгә өндәшәйек Хәйерле көн, ағастар !

Слайд 1 Хәйерле көн, ҡоштар!

Хәйерле көн, тәбиғәт!

Хәйерле көн, дуҫтар,!

-балалар, бер нисә көн элек мин Баҡалы мәғариф бүлегенән хат алдым. Был хатта:

Хөрмәтле Ләйсән Айрат ҡыҙы!

Баҡалы ауылының 2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең VIII класс уҡыусылары башҡорт телен яратып уҡыйҙар; Яңы йыл алдынан ошондай яҡшы балаларға


«Хазина иленә сәйәхәт» ойоштора алмаҫһығыҙмы? тигән мөрәжәғәт ине.

Мин шатланып риза булдым һәм бына һеҙҙең алдығыҙҙа торам.

Уҡыусылар! әле ниндәй миҙгел? Ҡыш миҙгелдәренә ниндәй айҙар инә? Һеҙ ҡышты яратаһығыҙмы? Ни өсөн?


Балаларҙың яуабы

1-2 слайдтар Уҡытыусы: эйе,йылдың һәр бер миҙгеле үҙенсә матур, ә ҡыш- бер кешене лә битараф ҡалдырмаған илаһи тылсым донъяһы ул. Шул тылсым серҙәрен асар өсөн беҙ сәйәхәткә сығабыҙ.

Сәйәхәтебеҙ дауамында ҡышҡы матурлыҡты яҡшыраҡ “күрергә””ишетергә”,”һүрәтләргә” туған телебеҙҙә тағы ла оҫтараҡ һөйләшергә өйрәнербеҙ. Сәйәхәт күңелле,ҡыҙыҡлы булһын өсөн, һеҙҙең иғтибарлы, актив булыуығыҙ һорала.

Автобус беҙҙе юлға саҡыра. Автобусҡа ултырыр өсөн нимә кәрәк?

(Билет)

Билеттар ябай түгел, биремле.Кем йомаҡтарҙың яуаптарын таба,шулар ғына сәйәхәткә сыға. (йомаҡтар таратып бирәм ҡысҡырып уҡыйҙар,Яуап бирәләр)

Булдырҙығыҙ,тимәк сәйәхәткә барыбыҙ ҙа сығабыҙ.


4 –се слайд тел төҙәткес : ҙең-ҙең Башҡортостан һин беҙҙең

беҙ-беҙ Тыуған үҫкән илебеҙ

лап-лап ғүзәл ерем буйлап,

быҙ-быҙ сәйәхәткә сығабыҙ.

Уҡытыусы- юлда миңә ярҙам итеүсе дуҫтар кәрәк ,шуға күрә мин ҡыш бабай менән ҡар ҡыҙҙарын саҡырҙым (улар һеҙҙең һәр бер яуабығыҙға ҡар бөртөктәре бирер,аҙаҡ беҙ уларға ҡарап баһалар ҡуйырбыҙ.)

(Фонограмма автобус тауышы)

II Төп өлөш- Яңы белем биреү

1.Хөрмәтле пассажирҙар,беҙ Дүртөйлө районы Әсән ауылындағы “Шәхес” туҡталышына килеп еттек. Был туҡталышта беҙҙе нимә көткәнен ошо шиғри юлдарҙы уҡып белербеҙ.


5-се слайд ( шиғри юлдарҙы уҡып китеү) Шағирҙарҙы ситтән килтермәйҙәр,

  • Моңо менән тулышып халҡының,

  • Ер ҡуйынынан сыҡҡан шишмә кеүек,

  • Ил күңеленән сыға талпынып.

Уҡыусылар, шиғырҙа һүҙ нимә тураһында бара?,Кемдәргә беҙ шағир тибеҙ ? Улар нисек тыуа ?

(Ил күңеленән сыға , шишмә кеүек)

Шундай ил күңеленән, шишмә кеүек талпынып сыҡҡан шағирҙарҙың береһе Шәйехзада Бабич менән. танышып китәбеҙ . Ул беҙгә ҡышҡы матурлыҡты яҡшыраҡ “күрергә””ишетергә”,”һүрәтләргә” ярҙам итер.


Шәйехзада Бабичтың тормош һәм ижад юлы буйынса ЛММ төҙөү

К-1 Ғүмер юлы

К-2 белемгә юл

К-З Ижады

К-4Үлемһеҙлек юлы.


6-сы слайд.Шәйехзада Бабич 1895 йылдың 2 ғинуарында Өфө губернаһының Бөрө өйәҙе (хәҙерге Дүртөйлө районы) Әсән ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Уның атаһы Мөхәммәтзакир тирә-яҡҡа даны таралған уҡымышлы кеше булған.

7 –се слайд Шәйехзада Бабич башланғыс белемде тыуған ауылында атаһы уҡыткан мәҙрәсәлә ала.

8-се слайд Ун биш йәшендә ул “бәхет эҙләп” ҡаҙаҡ далаларына сығып китә, Дүсәнбай тигән мәктәптә балалар уҡыта, ҡаҙаҡ телен өйрәнә.

9-сы слайд Бер ни тиклем аҡса йыйғас, 1911йылдың көҙөндә Өфөгә килә һәм “Ғәлиә” мәҙрәсәһенә уҡырға инә.

  1. йылда “Ғәлиә”не тамалағас, Шәйехзада Троицк ҡалаһына барып, укытыусы булып эшләй. Шул ҡалала сыға торған “Аҡмулла” исемле сатирик журнал эшендә ҡатнаша: шиғырҙар яҙа. Ш.Бабич бик иртә шиғыр яҙа башлай.


10-сы слайд Бер йылдан һуң Бабич Өфөгә әйләнеп ҡайта. Ә 1917 йылдың авгусында “ҡармаҡ” журналы редакцияһының саҡырыуы буйынса Ырымбурға китә, унда секретарь булып эшләй башлай. Әммә шағирға “ҡармаҡ” редакцияһында оҙаҡ эшләргә тура килмәй. Ваҡиғалар уның тормошон икенсе яҡҡа бора.


11 –се слайд Башҡорт республикаһы Ваҡытлы Хәрби-революцион комитетының 1919 йыл 25 февраль приказы менән Бабич Башревкомдың башҡорт матбуғатына эшкә ебәрелә.. 1919 йылдың 24 мартында Бабич, типографияны тейәп, ун бишләп һыбайлы менән Темәстән ҡыҙыл Мәсеткә (Мораҡҡа) юлға сыға. Йылайырға етеү менән, Шәйехзада Бабич ҡулға алына һәм ҡыҙыл командир тарафынан йыртҡыстарса язалап үлтерелә.


12-се ,13-сө слайд тар Бабич милли шиғыр мәҙәниәтен яңы бейектәрғә күтәргән шиғыр оҫтаһы.

Уның әҫәрҙәрен (Башҡорт халҡына көйлө хитап,Башҡортостан,Ҡурайҡайға ,Ҡышҡы юлда һ.б.яратып уҡыйҙар.)


14—19 сы слайдтар Бабичтың исемен мәңгеләштереү өсөн нимәләр эшләнгән?

- Йылайыр ауылында шағирҙы үлтергән ерҙә уға һәйкәл ҡуйылған.

- урамдар уның исемен йөрөтә.

- Дүртөйлө районының Әсән ауылында ла һәйкәл һәм музей бар.

- Мишкә районының Ҡыйғаҙытамаҡ ауылында шағирға һәйкәл ҡуйылып, мәктәптә музей булдырылды.


Шәйехзада Бабич премияһы булдырылды. (Шәйехзада Бабич исемендәге премия лауреаттары

Бабич исемендәге премия 1995 йылда барлыҡҡа килә. Был премия:

а) әҙәбиәт өлкәһендә;

б) һынлы сәнғәт өлкәһендә;

в) театр, музыка, эстрада, цирк сәнғәте, хореография өлкәһендә;

г) кинематография өлкәһендә;

д) архитектура өлкәһендә эшләүсе йәштәргә бирелә.

Уларҙың йәше 16 йәштән алып 35 йәшкә тиклем булырға тейеш.

Премияны 27 июндә - Йәштәр көнөндә бирәләр.

Төрлө йылдарҙа Ш.Бабич премияһы лауреаты исемен йырсылар Вахит Хыҙыров, Земфира, Рәсүл Ҡарабулатов, балерина Гүзәл Сөләйманова, яҙыусылар Зөһрә Бураҡаева, Лариса Абдуллина, композитор Урал Иҙелбаев, ҡурайсы Роберт Юлдашев, художник Сулпан Билалова һәм башҡалар булғандар.

Бөгөнгө көндә 58 кеше премияға лайыҡ булған.)


24 слайд Ял минуты

Ҡар менән уйнау

Укытыусы –ҡар ниндәй?

Уҡыусылар-аҡ,йомшаҡ,еүеш,еңел,пак,эре, шаян,ябалаҡ-ябалаҡ, ынйы,ялтырауыҡ,елбәҙәк,

Мамыктай,ҡупшы,түшәктәй, һыуыҡ,


Юлыбыҙҙы дауам итәбеҙ.Алдағы туҡталыш “Шиғриәт һөйөүселәр ҡалаһы”на


СЛАЙД 22

Шиғриәт”Был туҡталыштан Шәйехзада Бабичтың «Ҡышҡы юлда»шиғырын үҙләштермәйенсә,төп фекерен асыҡламайынса китеп булмай.


23 СЛАЙД Һүҙлек эше : (Ат)юрта-скачет

Алҡын ғына -аҡрын ғына (медленно)

Мәрйен-муйынсаҡ,бусы.


24 СЛАЙД

1.Шиғырҙы уҡып ишеттереү.

2. Үҙаллы уҡытыу,

3. Хор менән уҡытыу.

4 Сылбырлап уҡытыу.


Уҡыусылар был әҫәр һеҙгә оҡшанымы? Әҫәр ниндәй жанрға ҡарай?(Шиғыр-ритмик яҡтан ойошторолған,билдәле бер үлсәмгә нигеҙләнеп ижад ителғән теҙмә әҫәр) Шиғырҙа ритм- интонация нисек яңғырай?

Яҡынса яуаптар-тигеҙ яңғырашлы,матур ағышлы.

(Бик тигеҙ яңғырай, ғүйә үҙенән –үҙе ағып бара).


Шиғыр нимә тураһында?


Тема:ҡышҡы матур тәбиғәтте һүрәтләү, лирик геройҙың ҡыш менән һоҡланыуын күрһәтеү.


Идея:шағир был шиғыры менән йылдың һәр миҙгеленең үҙенә күрә генә хас матурлығы бар, шуны күреп һоҡланып зауыҡ ала белергә кәрәк тип әйтергә теләй. Ләкин тәбиғәттә лә кеше тормошондағы кеүек тыныс матур мәлдәр менән бергә тынғыһыҙ , һағышлы күңелһеҙ мәлдәре була.

Тәбиғәт лирикаһының аҫыл үрнәге булған был шиғыр ҡышҡы матур бер көндө тасурлауға арнаған.Ҡышҡы юлдағы матурлыҡ шағирҙың кәйефен күтәрә.Шиғырҙан сафлыҡ бөркөлөп тора.

Уҡыусылар! Быға ул ниндәй һүрәтләү сараларын оҫта ҡулланыу һөзөмтәһендә ирешә.?

Шиғырҙан сафлыҡ бөркөлөп тора тинек быға ул нисек ирешә.?


24 слайд “Аҡ” төҫө ҙур поэтик йөкмәткегә эйә:

Алдымда аҡ ҡар йәйелгән,ялтырап ап-аҡ булып,

Ынйы-мәрйендәр сәселгән,өҫтөнә ваҡ-ваҡ булып.

Аҡ ҡояш”нурҙары был матурлыҡты тағы ла сағыуыраҡ балҡыта.

Автор тарафынан ҡулланған поэтик һүрәтләү саралары(йәнләндереүҙәр, эпитеттар)беҙҙең күҙ алдына матур бер картинаны баҫтыра һәм тәбиғәт менән кеше араһындағы гармонияны асыҡ сағылдыра.Лирик герой тәбиғәт моңона үҙенең йырын ҡушмаҡсы,әммә “уҫал ел иҫеп,ҡырҙағы бар йәмде,бар моңдо кисә”,һөҙөмтәлә лирик геройҙың күтәренке кәйефе бер аҙ ҡырыла төшә. Шуға карамаҫтан,шиғырҙың йөкмәткеһе йылы хистәр ҡалдыра,ҡышкы тәбиғәт матурлығына тойғоһо һис тә кәмемәй. Артабан китеү.

Автобус тауышы.


III Хөрмәтле пассажирҙар «Ижад» туҡталышына килеп еттек 25-26 слайдтар.

Был туҡталышта ла беҙҙе биремдәр көтөп тора.

Үҙем уҡып күрһәтәм,унан балаларға ижади эш бирәм-

Ҡыш тураһында кескенә хикәйә яҙырға.


Уҡыу,фекер алышыу.

:Был фани доняларҙа ни бары 24 йыл йәшәгән,боронғоларҙың иҫәбе буйынса ике мөсәл ғүмер кисергән Бабичтың ижады бөгөн һеҙҙең дә ижади ҡәмәрегеҙҙе уятты.

Атылған йондоҙ кеүек ҡыҫҡа,әммә сағыу ғүмерле шәхес Бабич,Халҡына тағы ҡайтты,был юлы мәңгелеккә. Сәйәхәтебеҙҙең аҙағында ,ҡәҙерле балалар һеҙгә бер нисә теләк әйтеп киткем килә.

Кеше ғүмере бер миҙгел,бер арауыҡ ҡына,ошо арауыҡты ғорур үтегеҙ,үҙ фекерегеҙҙе әйтә алған,тыуған илде яратҡан,телде һаҡлаған шәхестәр булып үҫегеҙ!

Автобус тауышы.уҡысылар беҙ ошонда сәйәхәтебеҙҙе тамамлайбыҙ һәм ҡайтырға сығабыҙ .Ҡайтканда сәйхәт оҡшанымы, нимәләр ҡүрҙек,ниндәй фәһем алдыҡ шул турала әңгәмәләшербеҙ.


IV Йомғаҡлау Әңгәмә:1Ниндәй фәһем алдығыҙ?

2Нимәләр белдегеҙ?

Уҡыусыларға баһалар ҡуйы.

VӨй эше . Ш Бабичтың биографияһын ЛММ таянып һөйләргә өйрәненгә, шиғырын тасуири уҡырға.

Хөрмәтле балалар! Сәйәхәтебеҙ тамам, миңә Һеззең менән хеҙмәттәшлек бик оҡшаны.Һеҙгә ҙур рәхмәт,алдағы тормошоғоҙҙа һаулыҡ теләйем. Бәхетле булығыҙ тырышып уҡығыҙ.


Ҡулланылған әҙәбиәт: Ш.бабичтың “Ҡышҡы юлда”шиғыры.Википедия.

4



Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Краткое описание документа:

         Тема:  Шәйехзада Бабич  «Ҡышҡы юлда»учебник 8-ого по башкирскому языку и литературе.Автор книги Гафаров Б.Б.,Тикеев Д.С.

Задачи: изучить жизнь и творчество Ш..Бабича .Анализ стихотворения "Зимняя дорога."

Оборудование: презентация.

Ход урока:

IОрг.момент

определение цели  урока.

II Основная часть урока:1.Хөрмәтле пассажирҙар,беҙ Дүртөйлө районы   Әсән ауылындағы “Шәхес” туҡталышына килеп еттек. Был туҡталышта беҙҙе нимә көткәнен ошо шиғри юлдарҙы уҡып белербеҙ.

 

составление ЛММ

IIIЗаключительная часть- закрепление

IVдом.задание: выучить стих наизусть.

Автор
Дата добавления 01.02.2015
Раздел Русский язык и литература
Подраздел Конспекты
Просмотров1760
Номер материала 357386
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх