139317
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокИсторияКонспектыРазработка внеклассный открытый урок "Абылай хан"

Разработка внеклассный открытый урок "Абылай хан"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Сабақтың тақырыбы: Абылай хан

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларды Абылайдың өмірі және қызметімен таныстыра отырып, аса ірі мемлекет қайраткері, дипломат, қолбасшы өз халқының азаттығы мен тәуелсіздігі үшін күрескен адам ретінде сипаттау.

Дамытушылық: Оқушылардың ақыл - ойын, байқағыштық қабілеттерін дамыта отырып, сана - сезімін ояту.

Тәрбиелік: Абылай хан бейнесі арқылы оқушылар бойында өз жеріне, еліне деген сүйіспеншілікке баулу, оның қадір - қасиетін ұғынуға тәрбиелеу.

Типі: Аралас сабақ

Сабақ әдісі: Сұрақ - жауап, ой - қозғау.

Көрнекілігі: Карта, интерактивті тақта.

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі, оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, назарларын сабаққа аудару, құрал - жабдықтарын тексеру.

I. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі:

Ауызша сұрақ - жауап:

1. Тәуке хан қай жылы қайтыс болды?

2. XVIII ғ. қазақ халқына қауіпті болған мемлекет?

3. Кіші жүзді Ресейдің қол астына алу туралы грамотаға қай жылы, кім қол қойды?

4. Кіші жүз Ресей бодандығына өткеннен кейін елде жағдай қандай болды?

5. Әбілхайыр хан атағын қай жылы алды?

6. Бұланты шайқасында кім басшылық етті, қай жылы болды?

II. Тарихи диктант

Нүктенің орнына тиісті сөзді қой

1................. Қайып хан қаза болды?

2. Әбілхайыр ханды................... етіп сайлады.

3. Әбілхайыр қолбасшылық еткен қазақ жасақтары............... Жоңғарларға күйрете соққы берді.

4. Әбілхайыр хан Ресейден көмек сұрап,................... аттандырды.

5. Қазақстанның Ресей империясына бодан болуы................. басталды.

III ”Сандар да сөйлейді” ойыны

1711 - 1781 жж.

Абылай ханның өмір сүрген жылдары

1741 - 1742жж.

Абылай Жоңғар тұтқынында болды

1729 ж

Жоңғар шайқасында Сабалақтың аты шықты.

1771 ж.

Үш жүздің ханы болып сайланды

1771 ж.

Әбілмәмбет қайтыс болды.

1781ж.

Түркістандағы Қ. А. Иассауи кесенесіне жерленді


Жаңа сабақ жоспары:

1. Абылайдың өмірі.

2. Абылай ханның қайраткерлік жолы.

● Негізгі мәлімет:

1711ж - Әбілмансұр дүниеге келді

1741 - 1742жж Жоңғар тұтқынында болды

1771ж - Үш жүздің ханы болып сайланды

1778ж - Ресей империясы Орта жүздің ханы деп тағайындады.

1781ж - Түркістандағы Қ. А. Иассауи кесенесінде жерленді

Мирасқоры - Уали

Абылайдың өмірі мен қызметіне арналған туындылар; “Аласапыран”, “Алмас қылыш”,“Көшпенділер” (І. Есенберлин), “Батыр Баян”(М. Жұмабаев) «Абылай хан» диссертациясы (Ж. Жақсығалиев)

Абылай (Әбілмансұр) хан (1711 - 1781) Қазақ ордасының ханы, қазақ мемлекетінің тарихындағы аса көрнекті мемлекет қайраткері, арғы тегі Жошы хан, бергі бабалары қазақ ордасының негізін салған Әз - Жәнібек, одан соң еңсегей бойлы ер Есім хан, Салқам Жәңгір хан. Абылай - Жәңгір ханның бесінші ұрпағы. Жәңгір ханның Уәлибақы, Тәуке деген екі ұлы болады. Жәңгір қайтыс болып, таққа Тәуке отырғанда Уәлибақы хандыққа өкпелеп, Үргенішті билеген нағашы атасы Қайып ханның қолына барады. Уәлибақының баласы Абылай жекпе - жекке шыққанда жауы шақ келмейтін батыр болып, қанішер Абылай атаныпты. Осы Абылайдан көркем Уәли туады. Оның баласы Әбілмансұр (кейін қазаққа хан болып Абылай атанған) «Ақтабан Шұбырынды» жылдарында жетім қалып, үйсін Төле бидің қолына келеді. Аш - жалаңаштықтан жүдеген өңіне, өсіп кеткен шашына қарап Төле би оған «Сабалақ» деп ат қойып, түйесін бақтырады. Әбілмәмбет төренің жылқысын да бағады. Бұл, Ш. Уәлихановтың айтуына сүйенсек, Абылайдың 13 жасар кезі болса керек.

Сұлтан Абылай мұсылманша жақсы білім алған. Ол шығыстың жеті тілін білді. Домбыраны жақсы тартты. Оның өзі шығарған жиырмадан астам күйлері бар. Төле бидің тәлім - тәрбиесінде болуы Абылайға зор ықпал жасады. Қазақ даласының даналығын бойына жинаған баба ақылы мен парасатын, ел билеу қабілетін, анталаған жауға қарсы қазақ халқы басы біріксе ғана тойтарыс бере алатынын жас баланың санасына ұялата білген. Оған қоса бала кезінен көрген жұпыны тіршілік, өмірлік тәжірибе Абылайдың ел өміріне ерте араласуына себепші болды. Бұқар, Үмбетей жыраулардың, т. б. ауыз әдебиетінің ірі өкілдерінің мәліметтеріне қарағанда Абылай 20 жасында қан майданында ерлігімен танылған. Үлкен әкесінің аруағын шақырып, жауға Абылайлап ат қойған Әбілмансұр жеңісті ұрыстан соң, орта жүздің сұлтаны деп танылып, қазақ даласындағы ең беделді әміршілеріне айналады. Бұдан соңғы жерде Әбілмансұр есімі ұмытылып Абылай атанады.


Абылай қаһарлы хан болумен қатар, қазақ халқының рухани қасиетінен еркін сусындаған дарынды күйші ретінде де белгілі. Ол « Ақ толқын», «Ала байрақ», «Дүние қалды», «Жетім торы», «Қайран елім», «Қаражорға», «Сары бура», «Шаңды жорық» т. б күйлердің авторы. Абылай өмір жолын ат үстінде, жорықтарда өткізіп, Арыс өзені жағасында қайтыс болды. Сүйегі Түркістан қаласындағы Қ. А. Иассауи кесенесінің ішінде Қабырхана мен Ақ сарай арасындағы дәлізде жерленген. Абылайдың артында 12 әйелден 30 ұл, 40 қызы қалды. Қазақ халқының жадына Абылай қажырлы мемлекет қайраткері батыл қолбасшы, дарынды дипломат ретінде сақталып келеді.

Бекіту кезеңі:

Ой толғау

Бүгінгі сабақта нені білдік, не үйрендік?

Абылай кім?

Хан

Елін қорғады

Тәуелсіздікті нығайтты

Саясаткер, мәмілегер, қайраткер, күйші, қолбасшы

Не істеді?

Ағаш үйлер салғызды

Халықты біріктірді, еігіншілікті дамытты

Оқушыларды бағалау:

Үй тапсырмасы: Абылай хан жайлы деректер іздеу

Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Абылай хан

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Оқушыларды Абылайдың өмірі және қызметімен таныстыра отырып, аса ірі мемлекет қайраткері, дипломат, қолбасшы өз халқының азаттығы мен тәуелсіздігі үшін күрескен адам ретінде сипаттау.

Дамытушылық: Оқушылардың ақыл - ойын, байқағыштық қабілеттерін дамыта отырып, сана - сезімін ояту.

Тәрбиелік: Абылай хан бейнесі арқылы оқушылар бойында өз жеріне, еліне деген сүйіспеншілікке баулу, оның қадір - қасиетін ұғынуға тәрбиелеу.

Типі: Аралас сабақ

Сабақ әдісі: Сұрақ - жауап, ой - қозғау.

Көрнекілігі: Карта, интерактивті тақта.

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі, оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, назарларын сабаққа аудару, құрал - жабдықтарын тексеру.

I. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі:

Ауызша сұрақ - жауап:

1. Тәуке хан қай жылы қайтыс болды?

2. XVIII ғ. қазақ халқына қауіпті болған мемлекет?

3. Кіші жүзді Ресейдің қол астына алу туралы грамотаға қай жылы, кім қол қойды?

4. Кіші жүз Ресей бодандығына өткеннен кейін елде жағдай қандай болды?

5. Әбілхайыр хан атағын қай жылы алды?

6. Бұланты шайқасында кім басшылық етті, қай жылы болды?

II. Тарихи диктант

Нүктенің орнына тиісті сөзді қой

III ”Сандар да сөйлейді” ойыны

1711 - 1781 жж.

Абылай ханның өмір сүрген жылдары

1741 - 1742жж.

Абылай Жоңғар тұтқынында болды

1729 ж

Жоңғар шайқасында Сабалақтың аты шықты.

1771 ж.

Үш жүздің ханы болып сайланды

1771 ж.

Әбілмәмбет қайтыс болды.

1781ж.

Түркістандағы Қ. А. Иассауи кесенесіне жерленді

Жаңа сабақ жоспары:

1. Абылайдың өмірі.

2. Абылай ханның қайраткерлік жолы.

● Негізгі мәлімет:

1711ж - Әбілмансұр дүниеге келді

1741 - 1742жж Жоңғар тұтқынында болды

1771ж - Үш жүздің ханы болып сайланды

1778ж - Ресей империясы Орта жүздің ханы деп тағайындады.

1781ж - Түркістандағы Қ. А. Иассауи кесенесінде жерленді

Общая информация

Номер материала: 477322

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «История: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Анализ результатов образовательной деятельности в работе учителя истории»
Курс повышения квалификации «История и философия науки в условиях реализации ФГОС ВО»
Курс повышения квалификации «Основы духовно-нравственной культуры: история и теория русской культуры»
Курс повышения квалификации «Достижение эффективности в преподавании истории на основе осуществления положений историко-культурного стандарта»
Курс повышения квалификации «Изучение русской живописи второй половины XIX века на уроках МХК в свете ФГОС ООО»
Курс повышения квалификации «Моделирование современных уроков истории»
Курс повышения квалификации «Теория и методика преподавания основ философии в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «История и теория этики в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация проектно-исследовательской деятельности в ходе изучения курсов истории в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Федеральный государственный стандарт ООО и СОО по истории: требования к современному уроку»
Курс повышения квалификации «Развитие ИКТ-компетенции обучающихся в процессе организации проектной деятельности при изучении курсов истории»
Курс повышения квалификации «Электронные образовательные ресурсы в работе учителя истории в контексте реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Философия и история образования в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.