Логотип Инфоурока

Получите 30₽ за публикацию своей разработки в библиотеке «Инфоурок»

Добавить материал

и получить бесплатное свидетельство о размещении материала на сайте infourok.ru

Инфоурок Другое Другие методич. материалыСабақ жоспары 5 сынып Дүниежүзі тарихы

Сабақ жоспары 5 сынып Дүниежүзі тарихы

ҚАШЫҚТАН ОҚЫТУ КЕЗІНДЕГІСАБАҚ ЖОСПАРЫНЫҢ ҮЛГІСІ


Шакенова Г.К

Пән/Сынып:

Дүниежүзі тарихы, 5- сынып


Қай аптаның нешінші сабағы

5- апта, 5- сабақ

Тарау немесе бөлім атауы:

Бөлім 1A: Қосөзен өркениеттері

Сабақтың тақырыбы:

Месопотамия тарихының ежелгі кезеңі

Оқу мақсаты:

5.4.1.3 ежелгі өркениеттердің шаруашылық жүйесін сипаттау

5.2.2.3 ежелгі дүние өнеріне сипаттама беру

Бағалау критерийі:

  • Алғашқы өркениет ошақтары жайлы біледі;

  • Алғашқы өркениет өкілдерінің діни-мәдени, шаруашылық ерекшеліктерін сипаттайды;

Саралап оқыту тапсырмалары

Ұжымдық жұмыс

Жаңа тақырыптың түсіндірілуі


Бірлескен жұмыс (1,2 тапсырма)

Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету

Жеке жұмыс

Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы

Уақыты

Кезеңдері

Тапсырма


Тапсырманың мақсаты

Бағалау

Ресурстар

1 минут

00:00-01:00







5-6 минут

02:00-03:00

04:00-07:00

Ұйымдастыру










Жаңа сабақ


Сәлеметсіздер ме оқушылар?

Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы: Месопотамия тарихының ежелгі кезеңі

Бүгінгі сабақта білетіндеріңіз:

  • Ежелгі өркениеттер туралы;

  • Қосөзеннің табиғат жағдайлары туралы

  • Шумер мемлекеті

  • Аккад мемлекеті

  • Урдың ІІІ әулетінің билігі

Ежелгі өркениеттер. Ежелгі замандарда шаруашылғы, құрылысы мен мәдениеті жағынан ерекшеленген бірнеше аймақтар болған. Оларды өркениет ошақтары деп атаған.

Мұндай өркениет ошақтары ірі өзен алқаптарында қалыптасты.

Бұл өзендер: Еврат, Тигр, Ніл, Үнді және Ганг, Янцзы мен Хуанхе өзендері еді. Өзен алқаптарында орналасу ежелгі адамдардың шаруашылығына өте қолайлы еді.

Мұндай өзен алқаптарында орналасқан елді –мекендер осы өзен атауларымен аталды. Мысалы Қосөзен өркениеті.

Ірі өзен алқаптарында алғашқы қала, мемлекеттер, жазу, сәулет өнері, әлемдік діндер пайда болды.

Өркениет – жоғары дәрежедегі жаңалықтарға қол жеткізген қоғам немесе мемлекеттің даму деңгейі. Ең қызығы – ежелгі адамзаттық өркениеттердің бір-бірінен тәуелсіз, байланыссыз ірі өзендердің алқаптарында пайда болуы.

Егіншіліктің дамуы мен суармалы құрылыстарды салу қажеттілігі қоғамның күрделі құрылымдарының қалыптасуына алып келді. Қолөнер мен тауар айырбасынан қоғамда әлеуметтік таптар, ақсүйектер, егіншілер бөлініп шықты. Олар ежелгі өркениеттер өмірінде маңызды рөлге ие болды, әрі оның негізгі ерекшелігінің бірі саналды.


Қосөзеннің табиғат жағдайлары. Азияның оңтүстік-батысында қатарласа ағып жатқан екі өзен Еврат пен Тигр болды. Бұл екі өзенді Қосөзен деп атады. Өзендер Кавказ тауларының оңтүстік сілемдерінен басталып, Парсы шығанағына құйылды. Қосөзеннің алқап табиғаты өте қолайлы болған, сол себепті бұл жерде өсімдіктер мен жануарлар мол болды.

Шумер мемлекеті

Шумер бірінші өркениет деңгейіне жетті және ежелгі (қазіргі Ирак) аумағын мекендеген. Б.з.б. 4000 Шумерлер шығысқа және Эламның тауларынан төмен Парсы шығанағы бастауы бойынша батпақты жазығының (ежелгі шумерлік) келді. Олар Ефрат және Тигр өзендерінің бойларына қоныстанып, батпақтарды құрғатып, су реттеуді үйреніп және ауыл шаруашылығы игерумен айналысты. Өздерінің гүлденген қала-мемлекетін құрды, 3500 жылы б.э.д. ішіне Иран, Элам, Ассур, Үндістан және Жерорта теңізі жағалауы шумер реттеу салаларындағы сауда дамуымен қатар жетілдірілген металл өңдеу, тоқыма бұйымдар, монументалды сәулет және жазу жүйесін құрды.  Шумер мемлекеттерінде олардың әрқайсысы өкілі жер бетіндегі діни және әкімшілік өкілеттіктерге ие болғанына қарамастан, бас діни қызметкер (патеси) болып табылады, жергілікті құдайлардың, сипаты ретінде қарастырылады, солтүстік Месопотамияда семит мемлекеттік - ерте тарихи кезеңде ең маңызды орталықтары Ур, Урук, Еруду, Лагаш, Ниппура, Сиппар және Аккада қаласы болды. 

Аккад патшалығы  семиттердің көне заманда Месопотамияда құрған алғашқы мемлекеті. Негізін біздің заманымыздан бұрын 2330 жылдар шамасында Аккад қаласының билеушісі Саргон І қалаған. Әуелі ол Киштің билеушісін талқандап, Аккад княздігін құрды. Одан кейін Умма патшасы Лугальзагесиге соққы беріп, Оңтүстік Месопотамияны жаулап алды. Саргон І-нің және оның ұрпақтарының тұсында семиттер билеген алғашқы мемлекет аумағы солтүстік және батыс (Жерорта теңізі) бағыттарында кеңи түсті. Аккад патшалығы құрылған кезден бастап шумер тілін аккад тілі ығыстырып шығарды. Халықтың дүниетанымында да біраз өзгерістер орын алды. Шумерліктер мен аккадтықтардың табынатын құдайлары “араласып” кетті. Бірақ мемлекет ұзақ өмір сүре алмады. Саргон І-нің кезінде-ақ жаулап алынған халықтар бірнеше рет көтеріліс жасады. Оның немересі Нарамсиннің тұсында (б.з.б. 2250 ж. ш.) ыдырай бастаған Аккад империясы көп ұзамай ұсақ мемлекеттерге бөлініп кетті. Біздің заманымыздан бұрын 2220 жылы Аккад қаласын гутилер басып алғаннан кейін, Оңтүстік Месопотамияның басты орталығы Вавилон болды

Ерте әулеттік үлгідегі соңғы билеуші Лагашпен көршілес Умманың, кейіннен Уруктың билеушісі болған Лугальзагисси еді. Аккад патшасы Ежелгі Саргонға Умма, Урук пен Лагашты және Шумердің басқа да тәуелсіз мемлекеттерін бағындырудың сәті түсті. Ол Месопотамияда “дүниенің 4 мемлекеті патшалығын” (Аккад әулеті, б.з.б. 24 – 22 ғ.) құрды. Бұл мемлекет таулық кутий тайпаларының соққысынан құлады. біздің заманымыздан бұрын 22 ғ-дың соңында кутийлерді Урук патшасы Утухенгалем талқандады. Ол қайтыс болғаннан кейін билік Урдың ІІІ әулеті және “Шумер мен Аккад патшалығының” негізін салушы Ур-Наммға көшті.

Бұл мемлекет аса көп шенеуніктер мен бақылаушылар аппаратымен басқаратын алып патшалық иеліктерге негізделді. Ондағы қызметшілер іс жүзінде құлдық жағдайға жеткізілді. Соның салдарынан қауымдардың шаруашылық, саяси және мәдени өмірі құлдырап кетті. Урдың ІІІ әулеті кезінде құдайлардың храмдары бір үлгіге келтірілді, патшалар көздерінің тірісінде құдайлармен теңестіріле бастады. біздің заманымыздан бұрын 2000 жылдар шамасында Урдың ІІІ әулеті батыс семит тайпалары – амориттер мен таулықтар – эламиттердің соққысынан құлады. Шумердің бұдан кейінгі тарихы Вавилон тарихымен тығыз байланысты.


Не меңгеретінін білу үшін


Презентация № 1-2 бет









Презентация № 3 бет






Презентация № 4-5 бет


10мин.


08:00-

17:00

Тәжірибе

1 тапсырма. Алғашқы ежелгі өркениеттер өзендерге қатты тәуелді болды?

Декстриптор: ПОПС формуласы бойынша өздік ойыңызды білдіріңіз.

П____________________________________________________

О____________________________________________________

П____________________________________________________

С___________________________________________________


Жаңа тақырыпты тәжірибе арқылы меңгеру

Бағалау критерийлерін ұсыну

Презентация № 9 бет






1минут

18:00-19:00


Бекіту

ҚОРЫТЫНДЫ: Шумер жерінде алғашқы жазулардың бірі пайда болды. О.Сүлейменов шумер жазуын түркі тілділермен салыстырды. Өзара ұқсас сөздердің бар екенін анықтады.

Тақырыпты меңгергенін анықтау

Бағалау критерийлерін ұсыну

Презентация №

2 минут

20:00

Қорытынды

Үйге тапсырма.

Оқулықтың 34 – бетіндегі:

  1. Сұрақтарға жауап беру,

  2. Кестені дәптерге көшіру

Сұрақ:

  1. Шумер жіне түркі сөздерінде ұқсастықтардың кездесуі неліктен деп ойлайсың?




Презентация №










Просмотрено: 0%
Просмотрено: 0%
Скачать материал

Краткое описание документа:

Сабақ жоспары 5 сынып Дүниежүзі тарихы 5-сабақ

Ежелгі өркениеттер. Ежелгі замандарда шаруашылғы, құрылысы мен мәдениеті жағынан ерекшеленген бірнеше аймақтар болған. Оларды өркениет ошақтары деп атаған.

Мұндай өркениет ошақтары ірі өзен алқаптарында қалыптасты.

Бұл өзендер: Еврат, Тигр, Ніл, Үнді және Ганг, Янцзы мен Хуанхе өзендері еді. Өзен алқаптарында орналасу ежелгі адамдардың шаруашылығына өте қолайлы еді.

Мұндай өзен алқаптарында орналасқан елді –мекендер осы өзен атауларымен аталды. Мысалы Қосөзен өркениеті.

Ірі өзен алқаптарында алғашқы қала, мемлекеттер, жазу, сәулет өнері, әлемдік діндер пайда болды.

Өркениет – жоғары дәрежедегі жаңалықтарға қол жеткізген қоғам немесе мемлекеттің даму деңгейі. Ең қызығы – ежелгі адамзаттық өркениеттердің бір-бірінен тәуелсіз, байланыссыз ірі өзендердің алқаптарында пайда болуы

Скачать материал

Найдите материал к любому уроку, указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:

5 487 211 материалов в базе

Скачать материал

Другие материалы

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.

  • Скачать материал
    • 04.10.2020 576
    • DOCX 25 кбайт
    • Оцените материал:
  • Настоящий материал опубликован пользователем Шакенова Гульнур Кудайбергеновна. Инфоурок является информационным посредником и предоставляет пользователям возможность размещать на сайте методические материалы. Всю ответственность за опубликованные материалы, содержащиеся в них сведения, а также за соблюдение авторских прав несут пользователи, загрузившие материал на сайт

    Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете оставить жалобу на материал.

    Пожаловаться на материал
  • Автор материала

    • На сайте: 5 лет и 3 месяца
    • Подписчики: 3
    • Всего просмотров: 7424
    • Всего материалов: 5