Инфоурок / История / Другие методич. материалы / Сабақ тақырыбы "Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс" (11-сынып)

Сабақ тақырыбы "Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс" (11-сынып)


библиотека
материалов

hello_html_58236a07.gifhello_html_95fd359.gifhello_html_7eef0c3.gifhello_html_3fb1532d.gifhello_html_2df8087.gifhello_html_m519d87c8.gifhello_html_m66083e81.gifhello_html_37e138d4.gifhello_html_m48755405.gifhello_html_7a11de12.gifhello_html_3106a651.gifhello_html_6617f579.gif11-сынып Қазақстан тарихы

Тақырып:Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс

Мақсаты:

Білімділігі:Ұлт-азаттық қозғалыстың себебін,мақсатын және барысын түсіндіру.

Тәрбиелілігі: Оқушыларды туған жерге сүйіспеншілікке,ерлікке,ұйымшыл болуға тәрбиелеу

Дамытушылығы:Оқушылардың ой-өрісін,жеке қабілеттерін дамыту

Пән аралық байланыс:әдебиет,география

Көрнекілігі:ДЖ.саяси карта,сурет,плакат

Сабақтың түрі:аралас

Әдісі:тірек-сызба

Сабақтың барысы:

А)Ұйымдастыру кезеңі

Ә)Жоспар бойынша жаңа тақырыпты баяндау

1Көтерілістің себебі мен қозғаушы күштері.

2.Көтерілістің барысы,нәтижесі.

Ресейдің отарлық саясаты

Көтерілістің шығу Қазақтардың жер пайдалану дәстүрі бұзылды

себептері Орал казактарының озбырлығы

Нұралы ханның халық алдында беделінен айырылып,

Патша өкіметінің қол шоқпарына айналды

Көтерілістің жетекшісі Байбақты руынан шыққан Сырым Датұлы болды.

Ол ақылы мен тапқырлығы үшін «Бала би» атанды.Сырымның жақын серіктерінің бірі Айшуақ сұлтанның ұлы Жантөре болды.

Қазақ шаруалары

Көтерілістің қозғаушы күштері Рубасылар

Старшындар

Билер

1778 ж Орал казактары қазақ малдарын айдап кеткенде ,малды қайтарып алу кезінде Сырымның екі баласы мерт болады.

1782-1783 ж казактар қазақтардың 4 мыңнан астам жылқыларын тартып алды.Қысқатты болып жұт болды.10 мыңнан астам жылқы мен сиыры қырылып қалды.1783 ж көктемде қазақтар Орал шекара шебіне шабуыл жасапГирьял бекінісіндегі казактарды ттқындап,малдарын айдап кетті.1783ж жазда қазақтар әскери бекіністер мен сауда ерундеріне шабуыл жасай бастады.Кқтерілісшілердің саны 1000 ға жетті.

1785 ж С ахарная бекінісіндегі кескілескен шайқаста Сырым жағындағы Айшуақты Назаров тұтқындайды.Айшуақтың баласы Атақ шайқаста ерлікпен қаза табады.

1785 ж жазда өткен кіші жүз өкілдерінің съезінде Нұралыны хандықтан тайдыру жөнінде шешім қабылдайды.Оған 20-ға жуық ру старшындары қатысады.1786 ж Нұралы Уфаға жер аударылып,сонда 1790 ж дүние салады.

Барон Игельтромның реформасы.Олд 1784 ж Орынбор губернаторы болып сайланңан.1786 ж О.Игельстром реформасының мәні:

Кіші жүзде хандық билікті жойып,билік Шекаралық сотқа бағындырылды.

Кіші рулы-тайпалық жүйе бойынша Әлімұлы,байұлы,Жетіру болып үшке бөліну көзделдіСот билігін атқаратын әкімшілік органдар –ру ақсақалдарынан тұратын «расправалар»құрылатын болды.1786 жстаршындар съезі өтіп,Шекаралық сот құруға келісті.Старшындар мен сұлтандар арасында қайшылық туындап реформа іске аспай қалды. ІІ Екатерина жобаны қабылдаған болатын

1791 жЕралы ха сайланды 1794 ж ол қайтыс болғаннан кейін Нұралының баласы Есім болды.1796 ж көтеріліс белсенділік танытты

Себебі қыс қатты болып,жұт болған еді.1797 ж сарйға шабуылдапЕсімді өлтірді.О.Игельстром Хан кеңесіне тапсыруды ұсынды.1797 ж басында кәрі Айшуақт отырған Хан кеңесі құрылды.Сұлтандар Нұралының баласы Қаратайды сайлады.Хан кеңесіне қарсы шықты.1797 жСырым Қаратай сұлтаннан қутылу үшін Хиуаға өтіп кетті. Сол жақта белгісіз себепте 1802 ж қайтыс болған.

Көтеріліс стихиялы бодды

Көтерілістің жеңілу себептері, Шағын жасақтар бір-бірінен бөлек соғысты

Старшындар тұрақсыздық танытты

Көтерілісшілер біріккен күшке айнала алмады

Маңызы. Сырым көтерілісі нәтижесінде 1801 ж11 наурызда патша өкіметі қазақ руларын Жайықтың оң жағасына өтуіне,мал жаюына рұқсат берді.

Үй тапсырмасын сұрау,бағалау

1.Ұлт-азаттық қозғалыстардың мақсатын түсіндіріңдер?

2.М. Қозыбаев ұлт-азаттық қозғалыстарды неше кезеңге бөлді?

3.Олардың ерекшеліктерін ата?

Сөз жұмбақ шешу.






И

С

А

Т

А

Й







Қ

А

С

Ы

М







К

Е

Н

Е

С

А

Р

Ы










С

Ы

Р

Ы

М













М

А

Х

А

М

Б

Е

Т





Жаңа тақырыпты пысықтау.

1.Сырым көтерілісі қай жүзде болды?

2.Қозғаушы күштерін ата?

3.Кіші жүзді басқарған хандарды ретімен көрсет?

Айшуақ,Нұралы,Есім,Ералы

4.Көтеріліс маңызын айтып бер?

Үйге тапсырма:Тақырыпты оқу.Картамен жұмыс жасау.







Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Общая информация

Номер материала: ДA-023517

Похожие материалы



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG