288071
столько раз учителя, ученики и родители
посетили официальный сайт ООО «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
Добавить материал и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок Начальные классы Научные работыСабақ жоспар "Зат есімнің септелуі"

Сабақ жоспар "Зат есімнің септелуі"

IV Международный дистанционный конкурс «Старт» Идёт приём заявок Для дошкольников и учеников 1-11 классов 16 предметов ОРГВЗНОС 25 Р. ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

Қазақ тілі

(4 «А»сынып)

Жұмахметова Гүлбаршын Бақтыгерейқызы

Атырау қаласы,

5 Ғ.Мүсірепов атындағы орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі


Сабақтың тақырыбы : Зат есімнің септелуі

Білімділік : Зат есімнің септелуі туралы түсінік беру. Септік жалғауларымен таныстырып, олардың сұрақтарын меңгерту.
Дамытушылық : Оқушылардың топпен жұмыс істеу, ойлау, есте сақтау, зерделеу қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік : Сауаттылыққа, дұрыс мәдениетті сөйлей білуге, жылдамдыққа, ұқыпты таза жазуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі : Жаңа сабақ
Сабақтың типі : Жаңа білімді меңгерту.
Сабақтың әдіс – тәсілдері : Топпен жұмыс, сұрақ – жауап, ой қозғау.
Сабақтың көрнекіліктері : Септіктер кестесі, суреттер, «Жетіген» музыкалық
аспабы.
Пәнаралық байланыс : Ән – әуен, математика, сурет, ана тілі
Сабақтың барысы :
І. Ұйымдастыру кезеңі.
А) Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеп, сабаққа назарларын аудару.
Ә) Топқа бөлу.
ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.
«Орнын тап» ойыны
Кесте толтыру
Заттар, нәрселер Өсімдіктер, жемістер Жануарлар Адам Табиғат құбылыстары
Парта, терезе, орындық, дәптер Жусан, қарақат,өрік, бүлдірген Қоян,түлкі,барыс, арыстан Дәрігер, мұғалім, зергер,тігінші Найзағай,жел,дауыл, жаңбыр
Керекті сөздер : Терезе, қарақат, түлкі, мұғалім, жел, орындық, өрік, барыс,
зергер, дауыл, дәптер, бүлдірген, арыстан, тігінші, жаңбыр.
Балалар, осы кестенің әрбір бөлігіндегі сөздерге сұрақ қойып көрейік.
Не байқадыңдар?
Қандай қорытынды жасауға болады?


ІІІ. Жаңа сабақ

Адасқан әріптер:

ТЗА ІСІНМҢЕ ЕУІЛСПТЕ
З А Т Е С І М Н І Ң С Е П Т Е Л У І
Бүгінгі өтетін тақырыбымыз : Зат есімнің септелуі.
Олай болса, мына суретке назар аударайық.

Бұл шертіп ойналатын көне ұлттық аспап – Жетіген.
Жетіген жеті ішекті, жеті тиекті, бұрауы жоқ. Сондықтан оның құлақ күйі жеті асықты ілгері – кейінді орналастыру арқылы келтіріледі. Дыбыс ішектерді саусақтармен іліп – қағу арқылы шығады. Шанағы тұтас ағаштан ойылып жасалады. Ішектері аттың қылынан тағылады. Осы аспап арқылы өнерпаздар өз мұңын халыққа жеткізген. Қазір мен сендерге осы аспаптың шығуы туралы бір ертегі айтпақпын.
Ерте, ерте, ертеде, ешкі жүні бөртеде, зат есімнің жерінде қазақ тілі елінде, «Септік» деген шал болыпты. Оның жеті ұлы болыпты. Елде жұт болып, ашаршылық жайлапты. Бұл ашаршылық Септік шалдың үйіне де келіп жетіпті де, ол ұлдарынан айырыла бастапты.
- Атау атты ұлы қайтыс болғанда, шал ағашқа аттың қылын ішек орнына керіп, тағыпты да үнсіз егіліпті.
- Ай өткен соң Ілік деген ұлы өлгенде тағы бір ішек тағып, «Ненің зияны, кімнің көзі тиді екен» деп егіледі. Арада тағы ай өтеді. Барыс атты ұлы дүниеден кетеді. Сонда шал тағы да үшінші ішек тағып «Кімге айтып жылайын, неге ғана өлді екен» деп жоқтайды.
- Табыс атты ұлы өлгенде «Нені айтып, кімді ғана қайғырайын» – дейді.
- Жатыс атты аштықтан өлгенде «Кімде кетті обалың, неде жатып көз жұмдың» – деп бесінші ішекті тағып егіледі.
- Шығыс ұлы қайтыс болады. Алтыншы ішек тағылып «Неден қайтыс болдың, кімнен сені сұрайын» – деп егіледі.
- Ал жетінші Көмектес те сол ашаршылықтан қайтыс болғанда «Кіммен өмір сүрмекпін, енді немен шұғылданамын» – деп жетінші ішекті тағып, шал қайғырып жоқтау айтады.
- Міне, осылай жеті ішек, жеті тиек тағылған ағаштан «Жетіген аспабы» пайда болыпты.
ІҮ. Ой қозғау.
- Атау қайтыс болғанда кім үнсіз егілді? – Септік шал
- Ілік қайтыс болғанда шал не деді? – неның зияны, кімнің көзі тиді екен деді.
- Барыс қайтыс болғанда шал не деді? – кімге айтып жылайын, неге ғана өлді екен? – деді.
- Табыс өлгенде не деді? – нені айтып, кімді ғана қарғайын деді.
- Жатыс ұлы өлгенде не деді? – кімде кетті обалың, неде жатып көз жұмдың? – деді.
- Шығыс қайтыс болғанда не деді? – неден қайтыс болдың, кімнен сені сұрайын? – деді.
- Көмектес ұлы қайтыс болғанда шаш не деді? – кіммен өмір сүрмекпін, енді немен шұғылданамын? – деді.
Ү. Сұрақтар сыры. Әнші, жетіген.
Не ? – Жетіген
Ненің ? – жетігеннің
Неге ? – жетігенге
Нені ? – жетігенді
Неде ? – жетігенде
Неден ? – жетігеннен
Немен ? – жетігенмен
Септік аттарының өзі яғни, атау, ілік, барыс, табыс, жатыс, шығыс, көмектес – өздерінің аттарын ашады. Бұл қазақ тіліндегі жеті септік. Олардың сұрақтары және септік жалғаулары болады.
Ілік септігі – сөздердің бір – бірімен іліктестігін көрсетеді.
Мысалы, кімнің кітабы? Асанның кітабы.
Барыс септігі – бару деген мағынаны білдіреді.
Мысалы, кімге бардың? Асанға бардым.
Табыс септігі – табу деген ұғымды білдіреді.
Мысалы, кімді көрдің? Асанды көрдім.
Жатыс септігі – орын, мекен дегенді білдіреді.
Мысалы, қайда болдың? Мектепте болдым.
Шығыс септігі – шығу деген мағынаны білдіреді.
Мысалы, неден оқыдың? Кітаптан оқыдым.
Көмектес септігі – жәрдемдесу, көмек ету деген ұғымды білдіреді.
Мысалы, кіммен таныстың? Асанмен таныстым.
Зат есімнің септік жалғаулары
Септіктердің аты Сұрақтары Септік жалғаулары
Атау септік Кім? не?
Ілік септік Кімнің? Ненің? – ның, – нің, – дың, – дің, – тың, – тің
Барыс септік Кімге? Неге? Қайда? – ға, – ге, – қа, – ке
Табыс септік Кімді? Нені? – ны, – ні, – ды, – ді, – ты, – ті
Жатыс септік Кімде? Неде? – да, – де, – та, – те
Шығыс септік Кімнен? Неден? – нан, – нен, – дан, – ден, – тан, – тен
Көмектес септік Кіммен? Немен? – мен, – бен, – пен
ҮІ. Оқулықпен жұмыс.
16 – жаттығу.
Сәуле, Сәулені
Тапсырма :
Қарамен жазылған сөздерге сұрақ қой
Сұрақтардың ретіне қарай зат есім жалғауларының өзгеретініне назар аудар.
Дәптермен жұмыс
1 – топ 2 – топ
Оқушы Ауыл
Үздік кім? Қайдан келді?
Кімді көрді? Ненің жанында көл бар?
Кімге берді? Демалыста қайда барамын?
Кімнен сұрады? Мен нені ұнатамын?
Тапсырма :
Берілген сұрақтар бойынша сөздерді өзгертіп жаз.
Зат есімнің жалғауларының астын сыз.
Сергіту жаттығуы.
Топтық жұмыс
1 – топ 2 – топ
Шеңбер Ата
Тапсырма :
Сөздерді септеп жаз.
Терме диктанты
20- жаттығу. Білім керек бәріне
Тапсырма :
Септеулі зат есімдерді теріп жаз.
Өлеңдегі негізгі ойды анықта
Қарамен жазылған сөздерге сұрақ қой?

ҮІІ. Қорытынды.
«Гүлдер ойыны»
Гүл тостақаншалары 7 оқушыға беріледі. Оқушылар септік ретімен гүл тостақандаларын орналастырады. Сөйтіп, гүл шоғы пайда болады.
ҮІІІ. Бағалау.
ІХ. Үйге тапсырма.
17- жаттығу
Зат есімнің септелуі (ереже)

























Курс профессиональной переподготовки
Учитель начальных классов
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
ВНИМАНИЮ УЧИТЕЛЕЙ: хотите организовать и вести кружок по ментальной арифметике в своей школе? Спрос на данную методику постоянно растёт, а Вам для её освоения достаточно будет пройти один курс повышения квалификации (72 часа) прямо в Вашем личном кабинете на сайте "Инфоурок".

Пройдя курс Вы получите:
- Удостоверение о повышении квалификации;
- Подробный план уроков (150 стр.);
- Задачник для обучающихся (83 стр.);
- Вводную тетрадь «Знакомство со счетами и правилами»;
- БЕСПЛАТНЫЙ доступ к CRM-системе, Личному кабинету для проведения занятий;
- Возможность дополнительного источника дохода (до 60.000 руб. в месяц)!

Пройдите дистанционный курс «Ментальная арифметика» на проекте "Инфоурок"!

Подать заявку
IV Международный дистанционный конкурс «Старт» Для дошкольников и учеников 1-11 классов Рекордно низкий оргвзнос 25 Р. 16 предметов ПОДАТЬ ЗАЯВКУ

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Методика преподавания информатики в начальных классах»
Курс повышения квалификации «Возрастные особенности детей младшего школьного возраста»
Курс профессиональной переподготовки «Методика организации образовательного процесса в начальном общем образовании»
Курс повышения квалификации «Использование мини-проектов в школьном: начальном, основном и среднем общем и среднем профессиональном естественнонаучном образовании в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Актуальные проблемы обучения детей с нарушением слуха в образовательных организациях общего и среднего профессионального образования»
Курс «Сопровождение детского отдыха. Школа вожатых»
Курс повышения квалификации «Сопровождение детского отдыха: от вожатого до руководителя детского лагеря»
Курс повышения квалификации «Средства педагогического оценивания и мониторинга в работе учителя в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Психолого-педагогические аспекты профессиональной компетентности педагогических работников в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация краеведческой деятельности детей в учебно-воспитательном процессе начальной школы»
Курс повышения квалификации «Методика обучения игре детей с особенностями развития в рамках реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Видеотехнологии и мультипликация в начальной школе»
Курс повышения квалификации «Техники креативного мышления как инструмент формирования общих компетенций по ФГОС»
Курс повышения квалификации «Система диагностики предметных и метапредметных результатов в начальной школе»
Курс профессиональной переподготовки «Музыка: теория и методика преподавания в сфере начального общего, основного общего, среднего общего образования»
Оставьте свой комментарий
Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.