Инфоурок / Другое / Конспекты / Сабақ жоспары қазақ әдебиеті Ә.Тәжібаев "Портреттер"

Сабақ жоспары қазақ әдебиеті Ә.Тәжібаев "Портреттер"


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов

hello_html_m6910444b.gifhello_html_m5bc4ccc4.gifhello_html_m26db5e8d.gifhello_html_2fa9694b.gifhello_html_m2653658b.gifhello_html_m4d08dd0c.gifhello_html_m2c16ca05.gifhello_html_m3d1f0e83.gif Шығыс Қазақстан облысы

Көкпекті ауданы

Бастаушы ауылы

«Абай атындағы орта мектебі» КММ

қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі

Байкубинова Роза Картаевна


қазақ әдебиеті 11-сынып

Сабақың тақырыбы : Ә.Тәжібаев «Портреттер»

Сабақтың мақсаты : Әбілда Тәжібаев өміріне қатысты тың деректермен таныстыра отырып, «Портреттер» поэмасы

Дамытушылық : Тақырыпқа байланысты әр түрлі сұрақтар қоя отырып оқушылардың оқушылардың ойлау қабілеттерін дамыту,ізденімпаздыққа, шығармашылыққа баулу.

Тәрбиелік : Туған жерді,елді сүюге,ынтымақтастықты дәріптеу. Ұлттық мәдени мұрамызды құрметтеуге, білімді әрі өнегелі болуға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі : жаңа білімді меңгерту сабағы

Сабақтың әдісі: сұрақ- жауап , баяндау, түсіндіру

Сабақтың көрнекілігі : тірек сызба,дидактикалық материалдар,интерактивті тақта

Сабақтың барысы :

І.Ұйымдастыру

Оқушыларды түгелдеп, олардың бүгінгі сабаққа дайындығын тексеру, сынып тазалығына көңіл аудару.

ІІ.Үй тапсырмасын еске түсіру

Қосымша мәлімет

Қасиетті Сыр өңірі – ерте замандардан халқымыздың күнкөріс, тіршілігінің таусылмас көзі,белгілі мекен жайы. Бұл жер еліміздің басына қиын-қыстау күн туғанда халықтар әр жақтан келіп қоныс теуіп паналайтын аймақ болған. Шалқып жатқан Сырдарияның өн бойын жергілікті халық туған анасындай аялап, қастерлеп келеді.

Сырдария өзені ықылым замандардан бері Тұран ойпатындағы бірден-бір өркениет білгісі болып келеді. Мұнда ғұмыр кешіп, дүниеден өткен талай – талай қауымдар мен ұлыстардың кіндігін Сырдария кескен. Түрік тектес халықтарының ел болып ғұмыр кешуіне де шапағатын тигізген осы Сыр- ана.

Ә.Тәжібаев ауылы– Шиелі ауданындағы Телікөл ауылдық округінің орталығы,аудан орталығының Шиелі кентінен солтүстік батысқа қарай 12 км жерде орналасқан. Тұрғыны 1,5 мың адам (2005). Ауыл 2000 жылға дейін Қызыл дихан деп аталған. 1975 – 96 ж. қаракөл қойын өсіретін «Телікөл» кеңшарының орталығы болған. Қазіргі таңда бұл ауыл Әбділдә Тәжібаев атамыздың атымен аталады.

 Атақ дәрежелері:

Ә. Тәжібаев қоғамдық еңбектерге белсене араласуының арқасында Жоғарғы кеңес депутаты болды. Екі мәрте Еңбек Қызыл Ту, Ленин, «Құрмет белгісі» ордендерімен, бірнеше медальдармен марапатталған.

Ақынның «Сырдария» өлеңімен төменгі сыныптарда танысқанбыз. Қане, есімізге түсіріп, Тез сәйкестендіріп жіберейік.

Кім жылдам?

Жазса Тарас

Еділді

Жазса Пушкин

Жырламасқа

Неге маған

менің анам

Сырда туған

Днепрді

Ел анасы

сұлу өзені

Сырдың

Елімді

Қуан ана!

Жырлар кезегі

Келді

Ақыныңның


 ІІІ.Оқушыларды жаңа тақырыппен таныстыру.

«Әбділда тудырған шығармалардың жиынын үш айқын салаға бөлуге болады. Оның біріншісі – ұсақ түрдегі сыршыл өлеңдер. Екіншісі – поэмалар. Үшінші саласы – пьесалар болады» М.Әуезов.

Ә. Тәжібаев ХХ ғасырдағы қазақ көркем сөз өнерінің өсіп толысуына, қарыштап дамып, әлемдік өркениетті әдебиеттердің қатарынан орын тебуіне ірі үлес қосқандардың бірі, сыр елінің саңылақ ұлы.Ақынның еңбектерін үлкен 3 салаға бөліп қарастыруға болады.


Өлеңдері

Драмалық,комедиялық туындылары:

Поэмалары:


«Сырдария», «Теңізбен бетпе-бет», «Келеміз», «Қара теңізге», «Теңізге тілек», «Сыр жырлары» «Сорлайды екенбіз», «Тынықсын,тимеңдер адамға»

«Майра», «Жалғыз ағаш орман емес»,»Көңілдестер», «Қыз бен жігіт», «Монологтер», «Той боларда», «Дубай Шубаевич», «Сағынамын күн сайын»

«Ақ қайың» М.Әуезовпен бірге жазған тұңғыш пьесасы «Құлғарадан», «Темірші», «Комсомол сөйлейді», «Портреттер», «Ашықтар», «Ой», «Күй атасы», «Еске алу», «Катерина», «Күзетші», «Толғау», «Күйеулер», «Абыл», «Ақын», «Ол», «Ағалар туралы», «Комунист сөзі», «Құрдастар», «Майра».



Поэма-шығармада жеке дара көрнекті образдары бар,сюжетті,оқиғалы,ұзақ,көлемді өлең.Кейде поэманы әңгімелі жыр,кейде өысқаша жыр деп те атайды. Ақынның ең шоқтығы биік күрделі философиялық үлгіде жазылған поэмасы- «Портреттер».Бұнда заманның көкейкесті сырлары,адамның қат-қабат тағдыры,уақыт алдындағы жауапкершілігі суреттеледі.Ақын ұрпақтар тұтастығын,буындар аманатын толғайды.Поэмадағы әкенің балаға беретін сағаты-символдық мәнге ие,жинақтаушылық күші бар көркем деталь.Поэманың бас кейіпкері-лирикалық кейіпкер.Адам тағдыры,характері осы лирикалық кейіпкердің түсінігі,сезімі,ойы,толғанысы арқылы беріледі.Лирикалық кейіпкер көз алдынан өткен,өзі көрген күрескер ұрпақтарының өмірінен сыр шертеді.Өмірді паравозымен өрге сүйреген әке тағдыры,әке орнына аренаға шыққан аға тағдыры,бұлардың орнын басқан талантты қарындасының тағдыры суреттеледі.Поэманың шешімі-осы әкелердің,ағалардың,қарындастардың –жалпы күрескер ұрпақтардың төгілген қанымен келген өмірді сақтауға,қадірлеуге үйретеді.

Композициялық құрлысына талдау.

Оқиғаның басталуы:лирикалық кейіпкердің отбасының ауыр тұрмыстық жағдайы.

Оқиғаның байланысы,өрбуі:бақытты балалық шағы,отбасының бақытты сәттері.

Оқиғаның шиеленісуі:әкесінің жан түршігерлік күйі,сағатын беріп жатып айтатын ақырғы сөзі.

Оқиғаның шарықтау шегі:есейіп ер жеткен ағасының еткен еңбегі мен оның да мезгілсіз өлімі, одан кейінгі өзінің қызықты отбасылық өмірі, көп ұзамай қарындасының соғысқа кетіп,одан да көз жазып қалуы.

Оқиғаның шешімі:әкеден мұра болып,өмірдің тоқтаусыз өтіп жатқанын көрсетіп тұрған шойын сағатты кейіпкердің өзі өлгеннен кейін,келешек ұрпаққа қалатыны. Жалпы күрескер ұрпақтардың төгілген қанымен келген өмірді сақтауға,қадірлеуге үйретуі.

  «Портреттер» поэмасының тіл ерекшелігі.


Теңеулер

Эпитеттер

Метафоралар

Алақандай,баспанаңдай,көк шөптей,мысықша,жапырақтай,

қаңбақтай,теңіздей,жұлдыздай,

жұмбақтай

Ақ шаңдақ көк аспан,үрей боран қап-қара түн,шойын сағат,қара бұйрат бұлт,

Жүздері суық,көңілі кірсіз,көзі мұңсыз,

Кірме сөздер:лампа,паравоз,музыка,вагон,бомба,семья,Джульетта мен Ромео,грим,сахна,почта.

Монолог-шығармада бір адамның пікір түйе сөйлеген сөзі.Монолог негізгі кейіпкердің сезімін,көңіл күйін,ойын білдіріп,сахнаға шығуын да дайындайды.«Монологтер» сахналық поэма болып табылады.

Қатысушылар:ақын,уақыт,революционер ақын С.Сейфуллин.

Ақын мен уақыт арасындағы тартысты айтыс түрінде.Соңында Сәкен монологы.

«Ол – әдебиеттің тынысын тарылтқан небір қиын кезеңдерде «шындық» деп жаны шырқыраған, ұлт перзентінің намысты сөзін айта білген, ақиқат туын қолдан түсірмеген, жаратылыстан қайсар мінезді, адал ер азамат еді.

Әбділда Тәжібаев – қазақ әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі»

Рахманқұл Бердібаев

 

Шығармашылық жұмыс.

Р.Бердібаевтың пікірін ескере отырып, «Ә.Тәжібаев поэзиясы туралы ойларым» тақырыбында эссе жазу.





Ү. Сабақты бекіту.

«Топтастыру» стратегиясы.







Ә.Тәжібаев








1.Лирик ақын

2.Мықты драматург

3.Поэманың хас шебері

4.Әдебиеттанушы

5. «Қазақ әдебиеті» газетінің редакторы

6.Қоғам қайраткері

ҮІ. Үйге тапсырма

  1. Сыр елі – жыр елі” тақырыбына ой-толғау жазу.

ҮІІ. Оқушыны бағалау


Общая информация

Номер материала: ДВ-254934


Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Похожие материалы

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Основы религиозных культур и светской этики: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Основы туризма и гостеприимства»
Курс «Гид-экскурсовод: Основы туристского сопровождения»
Курс повышения квалификации «Основы местного самоуправления и муниципальной службы»
Курс повышения квалификации «Организация научно-исследовательской работы студентов в соответствии с требованиями ФГОС»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС технических направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Управление финансами: как уйти от банкротства»
Курс профессиональной переподготовки «Организация менеджмента в туризме»
Курс повышения квалификации «Страхование и актуарные расчеты»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Мировая экономика и международные экономические отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Корпоративная культура как фактор эффективности современной организации»
Курс повышения квалификации «Актуальные вопросы банковской деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Техническая диагностика и контроль технического состояния автотранспортных средств»
Курс профессиональной переподготовки «Управление корпоративной информационной безопасностью: Администрирование и эксплуатация аппаратно-программных средств защиты информации в компьютерных системах»