Инфоурок / Другое / Конспекты / Сабақ жоспары қазақ тілінен, тақырыбы: "Тәуелдік жалғау"
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Педагогическая деятельность в соответствии с новым ФГОС требует от учителя наличия системы специальных знаний в области анатомии, физиологии, специальной психологии, дефектологии и социальной работы.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 40% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ)" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Автор курса: Логинова Наталья Геннадьевна, кандидат педагогических наук, учитель высшей категории. Начало обучения новой группы: 27 сентября.

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 216 курсов со скидкой 40%

Сабақ жоспары қазақ тілінен, тақырыбы: "Тәуелдік жалғау"

библиотека
материалов

«Мақтарал» мектеп – гимназиясы мемлекеттік мекемесі




Ашық сабақhttp://img-fotki.yandex.ru/get/4812/47407354.26c/0_8d713_1cd59e98_orig.png

Тақырыбы: Тәуелдік жалғау.

6 «Б» сынып





Мұғалім: Айнабаева Г..





















2014-2015 оқу жылы.


Сабақтың тақырыбы: Тәуелдік жалғау.

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың қосымша туралы білімдерін кеңейте отырып жалғаулар мен онын түрлері жөнінде нақты білім беру, тәуелдік жалғау меңгерту.

Міндеттері:

Білімділік: жалғау түрлерін жан – жақты менгерте отырып тәуелдік жалғауларының ерекшелігін таныту.

Дамытушылық: оқушылардың өзіндік ізденісін, ойлау қабілітін дамыту.

Тәрбиелік: сауаттылыққа баули отырып ана тілін сүюге, тұған жерді қадірлеуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: сайыс.

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ – жауап.

Пән аралық байланыс: орыс тілі.

Көрнекілікгі: қима қағаздар, интерактив тақта, кестелер, мәтін.

Сабақтың барысы.

Ұйымдастыру кезеңі: сәлемдесу, түгелдеу.

Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Жай септеу және тәуелдік септеу қалай жасалады?

  2. Қазақ халқының дәстүрі бойынша қонақ күту, шақыру қалай жасалады?

  3. Қазақ халқының бойынша мәтіннен қонақ күту, шақыру диалог құру.

Жарыс 3 сайыстан тұрады:

1. Таныстыру
2. Мақал – сөздің мәйегі
3. Өлең – сөздің патшасы

Жаңа сабақ:

Мұғалімнің сөзі: Тіл – әрбір ұлттың заңы сезімнің, ойдың жанды бейнесі. Қазақ халқы – сөзге шешен, ойы ұшқыр, мақалдап сөйлейтін халық. Кез-келген дауды атақты билеріміз бір ауыз сөзбен шеше білген. Осыншама жылдар бойы жеңілмей келе жатқан тіл. Ендеше ана тіліміз қазақ тілінің мерейін көтеру болашақ ұрпақ сіздердің еншілеріңізде. Ашық сабағымыз оқушылардың ана тіліне деген құрметін, қазақ тілінің меңгеруін байқап, тіліне деген патриоттық сезімін арттыру мақсатында екі топтың жарысы түрінде өтеді «Сұңқар» тобы мен «Тұлпар» тобы.

Ал балалар, бүгінгі ашық сабағымыздың жаңа тақырыбы тәуелдік жалғау.

Тәуелдік жалғау, әдетте, бір заттың басқа бір затқа тәуелді екенін білдіретін қосымша. Негізінде зат есімге тән қосымша бола тұрса да, зат есім қызметін атқаратын, демек, субстантивтенетін (заттанатын) сөздердің барлығына да жалғана береді.









hello_html_4e45dfc3.png



Ал енді балалар, алдарыңыздағы суретке қарап зат есімнің тәуелдік жалғауларын екі топқа бөліп тез жіктеу керек.




hello_html_m761d6d52.png



2. Мақал – сөздің мәйегі

1. Тіл тас жарады, тас жармаса...бас жарады.
2. Ине көзінен сынады...шешен сөзінен сынады
3. Піл көтермегенді...тіл көтереді
4. Жеті жұрттың тілін біл...жеті түрлі ілім біл

5. Шебердің қолы ортақ...шешеннің қолы ортақ
6. Айтылған сөз ...атылған оқпен тең

7. Бірлік болмай … тірлік болмас.

8. Ерді намыс өлтірер, …. Қоянды қамыс өлтірер.

9. Көз қорқақ, … қол батыр.

10. Ел құлағы … елу.

11. Судың да … сұрауы бар.

12. Тұр-тұрдан қабар келсе,

Ұйқыдан маза кетеді.


  1. Өлең – сөздің патшасы


Анашым!

Асыл анам, есіл анам,

Елжіреп есіркеймін, есіме алам.

Мен үшін сен суалтқан ақ сүтіңді

Ақтамасам, боп жүрмін несіне адам.

Алыс жолда жүрсем де арып-ашып,

Ағат ойлап түсірмей жаныңа шық,

Оқытып кешеу барған хаттарымды

Отырмысың үрпиіп, жаның ашып?

Өткізіп талай жылды, ай, аптаны,

Оқуын ұлың жақсы аяқтады.

Анашым, білем сені, қарсы емессің

Кеттім мен тың даланы оятқалы.


Отан

Мен оның күнін сүйем, түнін сүйем,
Ағынды өзен, асқар тау, гүлін сүйем.
Мен оның қасиетті тілін сүйем,
Мен оның құдіретті үнін сүйем


Ана тілі

Туған тілім-бабам тілі-өз тілім
Туған тілім-анам тілі –өз тілім
Туған тілім-далам тілі –өз тілім
Туған тілім –адам тілі -өз тілім
Туған тілде сыры терең жаным бар
Туған тілде әнім менен сәнім бар
Туған тілім тіл болудан қалса егер
Жүрегімді суырып-ақ алыңдар


Сабақты бекіту

Сурақ жауап арқылы жалғауларды қайталау.

Тілімізде 7 септік жалғау бар. Олар: атау септік, ілік септік, барыс септік, табыс септік, жатыс септік, шығыс септік, көмектес септік. 

Атау – кім? не? 
Ілік – кімнің? ненің? –ның, -нің, -дың, -дің, -тың, -тің. 
Барыс – кімге? неге? қайда? –ға, -ге, -қа, -ке. 
Табыс – кімді? нені? -ны, -ні, -ды, -ді, -ты, -ті. 
Жатыс – кімде? неде? қайда? –да, -де, -та, -те. 
Шығыс – кімнен? неден? қайдан? –нан, -нен, -тан, -тен, -дан, -ден. 
Көмектес – кіммен? немен? –мен, -бен, -пен.


Көптік жалғау.

Көптік жалғау алты түрлі: -лар, -лер, -дар, -дер, -тар, -тер.

Мысалы: оқушы-лар, үй-лер, қыз-дар, мектеп-тер т. б.


Жіктік жалғау.

Жекеше:
I жак: мен оқушы-мын

II жак: сен оқушы-сың

II жак: ciз оқушы-сыз
III жак ол оқушы
Копше:
I жак: бiз оқушы-мыз
II жак: сендер оқушы-сындар

II жак: сіздер оқушы-сыздар
III жак: олар оқушылар


Тәуелдік жалғау

Жекеше түрі:

I жақ менің дос-ым, менің әже-м

II жақ сенің дос-ың, сенің әже-ң

II жақ сіздің дос-ыңыз сіздің әже-ңіз

III жақ оның дос-ы оның әже-ci

Көпше түрі:

I жақ біздің кітабымыз

II жақ сендердің кітаптарың

II жақ сіздердің кітаптарыңыз

III жақ олардың кітаптары

Үйге тапсырма:

«Ана тілім – ар, намысым, ардақтым» тақырыбына шығарма жазу.




Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 27 сентября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Тәуелдік жалғау.

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың қосымша туралы білімдерін кеңейте отырып жалғаулар мен онын түрлері жөнінде нақты білім беру, тәуелдік жалғау меңгерту.

Міндеттері:

Білімділік: жалғау түрлерін жан – жақты менгерте отырып тәуелдік жалғауларының ерекшелігін таныту.

Дамытушылық: оқушылардың өзіндік ізденісін, ойлау қабілітін дамыту.

Тәрбиелік: сауаттылыққа баули отырып ана тілін сүюге, тұған жерді қадірлеуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: сайыс.

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ – жауап.

Пән аралық байланыс: орыс тілі.

Көрнекілікгі: қима қағаздар, интерактив тақта, кестелер, мәтін.

Сабақтың барысы.

Ұйымдастыру кезеңі: сәлемдесу, түгелдеу.

Үй тапсырмасын сұрау:

1.Жай септеу және тәуелдік септеу қалай жасалады?

2.Қазақ халқының дәстүрі бойынша қонақ күту, шақыру қалай жасалады?

3.Қазақ халқының бойынша мәтіннен қонақ күту, шақыру диалог құру.

Жарыс 3 сайыстан тұрады:

1. Таныстыру
2. Мақал – сөздің мәйегі
3. Өлең – сөздің патшасы

Жаңа сабақ:

Мұғалімнің сөзі: Тіл – әрбір ұлттың заңы сезімнің, ойдың жанды бейнесі. Қазақ халқы – сөзге шешен, ойы ұшқыр, мақалдап сөйлейтін халық. Кез-келген дауды атақты билеріміз бір ауыз сөзбен шеше білген. Осыншама жылдар бойы жеңілмей келе жатқан тіл. Ендеше ана тіліміз қазақ тілінің мерейін көтеру болашақ ұрпақ сіздердің еншілеріңізде. Ашық сабағымыз оқушылардың ана тіліне деген құрметін, қазақ тілінің меңгеруін байқап, тіліне деген патриоттық сезімін арттыру мақсатында екі топтың жарысы түрінде өтеді «Сұңқар» тобы мен «Тұлпар» тобы.

Ал балалар, бүгінгі ашық сабағымыздың жаңа тақырыбы тәуелдік жалғау.

Тәуелдік жалғау, әдетте, бір заттың басқа бір затқа тәуелді екенін білдіретін қосымша. Негізінде зат есімге тән қосымша бола тұрса да, зат есім қызметін атқаратын, демек, субстантивтенетін (заттанатын) сөздердің барлығына да жалғана береді.

Ал енді балалар, алдарыңыздағы суретке қарап зат есімнің тәуелдік жалғауларын екі топқа бөліп тез жіктеу керек.

2. Мақал – сөздің мәйегі

1. Тіл тас жарады, тас жармаса...бас жарады.
2. Ине көзінен сынады...шешен сөзінен сынады
3. Піл көтермегенді...тіл көтереді
4. Жеті жұрттың тілін біл...жеті түрлі ілім біл

5. Шебердің қолы ортақ...шешеннің қолы ортақ
6. Айтылған сөз ...атылған оқпен тең

7. Бірлік болмай … тірлік болмас.

8. Ерді намыс өлтірер, …. Қоянды қамыс өлтірер.

9. Көз қорқақ, … қол батыр.

10. Ел құлағы … елу.

11. Судың да … сұрауы бар.

12. Тұр-тұрдан қабар келсе,

Ұйқыдан маза кетеді.

  • 4.Өлең – сөздің патшасы

Анашым!

Асыл анам, есіл анам,

Елжіреп есіркеймін, есіме алам.

Мен үшін сен суалтқан ақ сүтіңді

Ақтамасам, боп жүрмін несіне адам.

Алыс жолда жүрсем де арып-ашып,

Ағат ойлап түсірмей жаныңа шық,

Оқытып кешеу барған хаттарымды

Отырмысың үрпиіп, жаның ашып?

Өткізіп талай жылды, ай, аптаны,

Оқуын ұлың жақсы аяқтады.

Анашым, білем сені, қарсы емессің

Кеттім мен тың даланы оятқалы.

Отан

Мен оның күнін сүйем, түнін сүйем,
Ағынды өзен, асқар тау, гүлін сүйем.
Мен оның қасиетті тілін сүйем,
Мен оның құдіретті үнін сүйем

Ана тілі

Туған тілім-бабам тілі-өз тілім
Туған тілім-анам тілі –өз тілім
Туған тілім-далам тілі –өз тілім
Туған тілім –адам тілі -өз тілім
Туған тілде сыры терең жаным бар
Туған тілде әнім менен сәнім бар
Туған тілім тіл болудан қалса егер
Жүрегімді суырып-ақ алыңдар

Сабақты бекіту

Сурақ жауап арқылы жалғауларды қайталау.

Тілімізде 7 септік жалғау бар. Олар: атау септік, ілік септік, барыс септік, табыс септік, жатыс септік, шығыс септік, көмектес септік.

Атау – кім? не?
Ілік – кімнің? ненің? –ның, -нің, -дың, -дің, -тың, -тің.
Барыс – кімге? неге? қайда? –ға, -ге, -қа, -ке.
Табыс – кімді? нені? -ны, -ні, -ды, -ді, -ты, -ті.
Жатыс – кімде? неде? қайда? –да, -де, -та, -те.
Шығыс – кімнен? неден? қайдан? –нан, -нен, -тан, -тен, -дан, -ден.
Көмектес – кіммен? немен? –мен, -бен, -пен.

Көптік жалғау.

Көптік жалғау алты түрлі: -лар, -лер, -дар, -дер, -тар, -тер.

Мысалы: оқушы-лар, үй-лер, қыз-дар, мектеп-тер т. б.

Жіктік жалғау.

Жекеше:
I жак: мен оқушы-мын

II жак: сен оқушы-сың

II жак: ciз оқушы-сыз
III жак ол оқушы
Копше:
I жак: бiз оқушы-мыз
II жак: сендер оқушы-сындар

II жак: сіздер оқушы-сыздар
III жак: олар оқушылар

Тәуелдік жалғау

Жекеше түрі:

I жақ менің дос-ым, менің әже-м

II жақ сенің дос-ың, сенің әже-ң

II жақ сіздің дос-ыңыз сіздің әже-ңіз

III жақ оның дос-ы оның әже-ci

Көпше түрі:

I жақ біздің кітабымыз

II жақ сендердің кітаптарың

II жақ сіздердің кітаптарыңыз

III жақ олардың кітаптары

Үйге тапсырма:

«Ана тілім – ар, намысым, ардақтым» тақырыбына шығарма жазу.

Общая информация

Номер материала: 268059

Похожие материалы

2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации. Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии.

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

Конкурс "Законы экологии"