1144184
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокИностранные языкиКонспектыСабақтың тақырыбы : Біріккен сөздер

Сабақтың тақырыбы : Біріккен сөздер

Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 111 курсов профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

hello_html_5160660d.gifhello_html_m7d9aa3c9.gifhello_html_3ba08c35.gifСабақтың тақырыбы: Біріккен сөздер.

Сабақтың мақсаты:

1) білімділік: Оқушыларға сөз тұлғасы және біріккен сөздер жайлы толық түрде мәлімет беру,Мысалдар арқылы түсіндіру.

2)дамытушылық: ой-өрісін ,сөйлеу шеберлігі,тіл мәдениетін дамыту, шығармашылық қабілеттерін арттыру.

3) тәрбиелік: оқушыларды елін, жерін, Отанын қадірлей білуге, адамгершілікке, еңбексүйгіштікке, тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту сабақ

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап,ойқозғау
Сабақтың көрнекілігі: тірек сызбалар, кестелер, семантикалық карта

Сабақтың барысы:

1) Ұйымдастыру кезеңін жүргіземін.

2) Үй тапсырмасын сұрау. Өткен сабақтар бойынша сұрақ-тапсырмалар.

"Ой қозғау" стратегиясы

Біз бір-бірімізбен не арқылы қатынас жасаймыз?

Тілдің негізгі байлығы не?

Сөздер қалай жасалады?

Сөзге қосымша жалғанғанда, сөз мағынасы қалай өзгереді?

Етік+етікші-аяқкиім- етік тігетін адам.

Бұл сөз жасаудың қандай түрі? (Туынды сөз)

Туынды сөз неден жасалады? (Түбір сөзден)

Түбірден басқа жолмен сөз жасауға бола ма?
Мына сөздерді салыстыр: Еңбекші – еңбекақы

3 .Жаңа сабақ:

Оқушылар жаңа сабақты меңгерту, мағынаны ашу үшін ертегімен бастау.

Ертеде бір Сөзстан деген ел болыпты. Осы елде бір ақсақал өмір сүріпті. Ол ақсақалдың аты – Күрделі сөздер екен. Оның үш ұлы болыпты. Бірінші ұлы – біріккен сөздер, екінші ұлы – қос сөздер, үшінші ұлы – қысқарған сөздер.

Күрделі сөздер


Күрделі сөздер


Біріккен сөздер


Қысқарған сөздер

Қос сөздер

Біріккен сөздер




Күрделі сөздер дегеніміз не?( ережесін сұрау)

Ендеше осы күрделі сөздердің бірінші баласы – біріккен сөздермен танысайық ( оқушыларға тақырыпты дәптерлеріне жазғызу)

Ережесін айту

Екі, я одан да көп түбірден бірігіп, тұтас бір ұғымды білдіретін күрделі сөздер біріккен сөздер деп аталады. Мысалы, белбеу, баспасөз, ашудас, өнеркәсіп, тоқсан деген сөздер екі сөзден құралып (бел және бау, баспа және сөз, ашу немесе ащы және тас (кейінді ыкпал заңы бойынша т дыбысы д-га айналып, тас сөзі дас болған), өнер және кәсіп, тогыз -тоқс және он-ан), бір ұгымның ғана атауы болып тұр.

Қазак тілінде біріккен сөз екі түрлі болады. Бірінде құрамына енген түбірлердің тұлгалары сақталып отырады. Мысалы: түйеқұс (түйе+құс), бұзаубас (бұзау+бас),басмақала (бас+мақала), т. б. Екіншісінде құрамына енген түбірлердің тұлғалары сақталмай, кейбір дыбыстың өзгерістерге ұшырайды. Мысалы: биыл (бұл және жыл: бірінші сөздегі л дыбысы түсіп қалган екінші сездің басындагы ж дыбысы и-ға айналған), жаздыгүні (жаздың және күні: бірінші сөздегі соңғы ң дыбысы түсіп калған, екінші сөздің басындағы к дыбысы ілгерінді ықпал заңы бойынша г-ге айналган), түрегелді (тұражөне келді: бірінші сөздегі дауысты дыбыстар екінші сездің әсерінен жіңішкеріп ү ү-ге, а е-ге айналған, екінші сөздің басындагы к дыбысы г-ге айналған). Бұлар ғылым тілінде кіріккен сөздер деп аталады.

Біріккен сөздерге көбіне мынадай атаулар жатады:

1) аң, құс, жәндік, өсімдік атаулары: қосаяқ, тас-бақа, егеуқұйрық, жолбарыс, көкқұтан,текесақал, ала-бота, аққу, итмұрын, саңырауқұлақ, бәптерек, бәйшешек, т. б.;

2) географиялық атаулар (жер, су, планета аттары): Жетіқарақшы, Темірқазық, Ақбозат,Көкбозат, Сарысу, Қызылорда, Әулиеата, Алакөл, т. б.;

кісі аттары: Орынбасар,Сейілбек,Мұхаметжан,Ерасыл, Аманжол,Есенәлі,
Бейсенбай, т. б.;

дене мүшелері (анатомиялық атаулар): асқазан, тоқішек, ұлтабар, мойыномыртқа,сегізкөз, тазқарын, т. б.;

5)ауру атаулары: алаөкпе, көкжөтел,қарасан, т. б.;

ойын атаулары: алтыбақан, ақсүйек, балтамтап, доптаяқ, орынсатпақ, т. б.;

ән, күй, өлең аттары: Сарыжайлау, Сарыарқа, Қароторгай, Кісенашқан,т. б.;

8)қоғамдық өмірге,күнделікті тұрмысқа байланысты әр түрлі атаулар:баспасөз,қолбасшы, кәсіпорын, шекара, еңбеккүн, отагасы, ақсақал

9)мезгілге байланысты

атаулар:биыл,бүгін,қыстыгүні,жазгытұрым,күздігүні,т. б.;

10) белгісіздік,болымсыздык мәндегі атаулар: ешкім,ештпеңе қайсыбіреу,әлдекім,әрқайсысы, ешқашан,кейбір, әрбіреу,әлдеқашан, т. б.

Сөзжұмбақ шешу:

  1. Бір түбірі тағам сөзімен мәндес, екінші түбір тағам пісіретін ыдыс аты.

Ол қандай сөз? (Асқазан)

  1. Үй жануарының бірінің аты мен сезім мүшесі айтылған сөз ол ненің аты? (Итмұрын)

Берілген біріккен сөздерге сөйлем құрап жаз: аққұтан, көкжиек, шекара.

Дәптермен жұмыс:

«Хайуанаттар бағына саяхат» тақырыбына әңгіме жазу. Біріккен сөз келетін аң – құстарды қатыстырып жазу.




Семантикалық картамен жұмыс



хана

мұрын

кәсіп

басшы

күні

Өнер



+



Қол




+


Ит


+




Жазды





+

Баспа

+






Сабақты бекіту:

  1. Окушыларға өздері білетін біріккен сөздерін жаздыру. Мысалы: жалборыс,Ақшұқыр, Гүлдана, асқазан, алтыбақан, ақсақал, бірнеше, күздігүні

  2. Сауаттылығын тексеруге арналған сөйлемдер.

  3. Бесатар белдескенде де керек, алыстан жаумен тілдескенде де керек.

  4. Жақсылықты көп қуған, Бақ-дәулетке молығар.

  5. Қараша, желтоқсан мен сол бір-екі ай, Қыстың басы бірі ерте, біреуі жай. (Абай)

  6. Жаздыгүні шілде болғанда, Көкорай шалғын бәйшешек ұзарып өсіп толғанда. (Абай)

Оқушылардың берген жауаптарына қарай білімдерін бағалаймын.

Үйге тапсырма: 67-жаттығу жұмысының орындалу барысын түсіндіремін: Үйде өздерің оқып жүрген көркем әдебиеттерді пайдаланып, біріккен сөздерге мысал тауып жазу.



























.






















Краткое описание документа:

Сабақтың тақырыбы: Біріккен сөздер.

Сабақтың мақсаты:

1) білімділік: Оқушыларға сөз тұлғасы және біріккен сөздер жайлы толық түрде мәлімет беру,Мысалдар арқылы түсіндіру.

2)дамытушылық: ой-өрісін ,сөйлеу шеберлігі,тіл мәдениетін дамыту, шығармашылық қабілеттерін арттыру.

3) тәрбиелік: оқушыларды елін, жерін, Отанын қадірлей білуге, адамгершілікке, еңбексүйгіштікке, тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту сабақ

Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап,ойқозғау
Сабақтың көрнекілігі: тірек сызбалар, кестелер, семантикалық карта

Сабақтың барысы:

1) Ұйымдастыру кезеңін жүргіземін.

2) Үй тапсырмасын сұрау. Өткен сабақтар бойынша сұрақ-тапсырмалар.

"Ой қозғау" стратегиясы

Біз бір-бірімізбен не арқылы қатынас жасаймыз?

Тілдің негізгі байлығы не?

Сөздер қалай жасалады?

Сөзге қосымша жалғанғанда, сөз мағынасы қалай өзгереді?

Етік+етікші-аяқкиім- етік тігетін адам.

Бұл сөз жасаудың қандай түрі? (Туынды сөз)

Туынды сөз неден жасалады? (Түбір сөзден)

Түбірден басқа жолмен сөз жасауға бола ма?
Мына сөздерді салыстыр: Еңбекші – еңбекақы

3 .Жаңа сабақ:

Оқушылар жаңа сабақты меңгерту, мағынаны ашу үшін ертегімен бастау.

Ертеде бір Сөзстан деген ел болыпты. Осы елде бір ақсақал өмір сүріпті. Ол ақсақалдың аты – Күрделі сөздер екен. Оның үш ұлы болыпты. Бірінші ұлы – біріккен сөздер, екінші ұлы – қос сөздер, үшінші ұлы – қысқарған сөздер.

Күрделі сөздер дегеніміз не?( ережесін сұрау)

Ендеше осы күрделі сөздердің бірінші баласы – біріккен сөздермен танысайық ( оқушыларға тақырыпты дәптерлеріне жазғызу)

Ережесін айту

Екі, я одан да көп түбірден бірігіп, тұтас бір ұғымды білдіретін күрделі сөздер біріккен сөздер деп аталады. Мысалы, белбеу, баспасөз, ашудас, өнеркәсіп, тоқсан деген сөздер екі сөзден құралып (бел және бау, баспа және сөз, ашу немесе ащы және тас (кейінді ыкпал заңы бойынша т дыбысы д-га айналып, тас сөзі дас болған), өнер және кәсіп, тогыз -тоқс және он-ан), бір ұгымның ғана атауы болып тұр.

Қазак тілінде біріккен сөз екі түрлі болады. Бірінде құрамына енген түбірлердің тұлгалары сақталып отырады. Мысалы: түйеқұс (түйе+құс), бұзаубас (бұзау+бас),басмақала (бас+мақала), т. б. Екіншісінде құрамына енген түбірлердің тұлғалары сақталмай, кейбір дыбыстың өзгерістерге ұшырайды. Мысалы: биыл (бұл және жыл: бірінші сөздегі л дыбысы түсіп қалган екінші сездің басындагы ж дыбысы и-ға айналған), жаздыгүні (жаздың және күні: бірінші сөздегі соңғы ң дыбысы түсіп калған, екінші сөздің басындағы к дыбысы ілгерінді ықпал заңы бойынша г-ге айналган), түрегелді (тұражөне келді: бірінші сөздегі дауысты дыбыстар екінші сездің әсерінен жіңішкеріп ү ү-ге, а е-ге айналған, екінші сөздің басындагы к дыбысы г-ге айналған). Бұлар ғылым тілінде кіріккен сөздер деп аталады.

Біріккен сөздерге көбіне мынадай атаулар жатады:

1) аң, құс, жәндік, өсімдік атаулары: қосаяқ, тас-бақа, егеуқұйрық, жолбарыс, көкқұтан,текесақал, ала-бота, аққу, итмұрын, саңырауқұлақ, бәптерек, бәйшешек, т. б.;

2) географиялық атаулар (жер, су, планета аттары): Жетіқарақшы, Темірқазық, Ақбозат,Көкбозат, Сарысу, Қызылорда, Әулиеата, Алакөл, т. б.;

кісі аттары: Орынбасар,Сейілбек,Мұхаметжан,Ерасыл, Аманжол,Есенәлі,
Бейсенбай, т. б.;

дене мүшелері (анатомиялық атаулар): асқазан, тоқішек, ұлтабар, мойыномыртқа,сегізкөз, тазқарын, т. б.;

5)ауру атаулары: алаөкпе, көкжөтел,қарасан, т. б.;

ойын атаулары: алтыбақан, ақсүйек, балтамтап, доптаяқ, орынсатпақ, т. б.;

ән, күй, өлең аттары: Сарыжайлау, Сарыарқа, Қароторгай, Кісенашқан,т. б.;

8)қоғамдық өмірге,күнделікті тұрмысқа байланысты әр түрлі атаулар:баспасөз,қолбасшы, кәсіпорын, шекара, еңбеккүн, отагасы, ақсақал

9)мезгілге байланысты

атаулар:биыл,бүгін,қыстыгүні,жазгытұрым,күздігүні,т. б.;

10) белгісіздік,болымсыздык мәндегі атаулар: ешкім,ештпеңе қайсыбіреу,әлдекім,әрқайсысы, ешқашан,кейбір, әрбіреу,әлдеқашан, т. б.

Сөзжұмбақ шешу:

  • 1.Бір түбірі тағам сөзімен мәндес, екінші түбір тағам пісіретін ыдыс аты.
  • Ол қандай сөз? (Асқазан)
  • 2.Үй жануарының бірінің аты мен сезім мүшесі айтылған сөз ол ненің аты? (Итмұрын)
  • Берілген біріккен сөздерге сөйлем құрап жаз: аққұтан, көкжиек, шекара.
  • Дәптермен жұмыс:
  • «Хайуанаттар бағына саяхат» тақырыбына әңгіме жазу. Біріккен сөз келетін аң – құстарды қатыстырып жазу.
  • Семантикалық картамен жұмыс

Сабақты бекіту:

  • 1)Окушыларға өздері білетін біріккен сөздерін жаздыру. Мысалы: жалборыс,Ақшұқыр, Гүлдана, асқазан, алтыбақан, ақсақал, бірнеше, күздігүні
  • 2)Сауаттылығын тексеруге арналған сөйлемдер.
  • 3)Бесатар белдескенде де керек, алыстан жаумен тілдескенде де керек.
  • 4)Жақсылықты көп қуған, Бақ-дәулетке молығар.
  • 5)Қараша, желтоқсан мен сол бір-екі ай, Қыстың басы бірі ерте, біреуі жай. (Абай)
  • 6)Жаздыгүні шілде болғанда, Көкорай шалғын бәйшешек ұзарып өсіп толғанда. (Абай)

Оқушылардың берген жауаптарына қарай білімдерін бағалаймын.

Үйге тапсырма: 67-жаттығу жұмысының орындалу барысын түсіндіремін: Үйде өздерің оқып жүрген көркем әдебиеттерді пайдаланып, біріккен сөздерге мысал тауып жазу.

Общая информация

Номер материала: 275051

Вам будут интересны эти курсы:

Курс профессиональной переподготовки «Английский язык: лингвистика и межкультурные коммуникации»
Курс «Русский для иностранцев»
Курс профессиональной переподготовки «Китайский язык: теория и методика обучения иностранному языку в образовательной организации»
Курс «Польский язык»
Курс «Английский язык для начинающих (Beginner)»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания английского языка с учетом требований ФГОС»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания немецкого языка с учетом требований ФГОС»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания французского языка с учетом требований ФГОС»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания итальянского языка с учетом требований ФГОС»
Курс повышения квалификации «Специфика преподавания китайского языка с учетом требований ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика преподавания иностранных языков в профессиональном образовании: английский, немецкий, французский»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика преподавания иностранных языков в начальной школе»
Курс повышения квалификации «Организация кросс-культурной адаптации иностранных студентов в образовательных организациях в сфере профессионального образования»
Курс повышения квалификации «Теория и методика преподавания основ латинского языка с медицинской терминологией в организациях СПО»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности секретаря руководителя со знанием английского языка»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.