Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Физика / Презентации / Сабақтың тақырыбы Газ заңдары

Сабақтың тақырыбы Газ заңдары


  • Физика

Поделитесь материалом с коллегами:


А.Құсайынов атындағы жалпы бiлiм беретiн орта мектеп

Физика

10 – к л а с с


hello_html_m7947e4fe.gif






Аралас сабақ














Пән мұғалiмi: Қиясова С.С.





Сабақтың тақырыбы: Газ заңдары §14


Сабақтың мақсаты: а) Газ заңдарының түрлерi, параметрлер арасындағы байланыс, графикпен өрнектеу, бiр-бiрiнен ажырата бiлу, есептеулерде қолдана бiлуге үйрету.

б) P,V,T арасындағы тәуелдiлiктiң өмiрде қолданылуын, заңдылыққа байланысты түсiндiре бiлуге үйрету.

Сабақтың көрнекiлiгi: Домино, перфокарта, сөзжұмбақ, магниттi тақта, компьютер,

электронды оқулық

Сабақтың түрi: Аралас сабақ


Жоспар

  1. Жаңа сабақ баяндау

  2. Бекiту

  3. Үй тапсырмасын сұрау

а) Домино б) Перфокартамен жұмыс

в) Есеп шығару г) Сөзжұмбақ шешу

4. Үйге тапсырма беру

  1. Қорытынды

Сабақтың барысы:

Идеал газ күйiнiң теңдеуiнiң көмегiмен газ массасы және үш параметрдiң (P,V,T) бiреуi өзгермей қалғандағы процестердi зерттеуге болады. Параметрдiң бiреуi өзгермей қалған кезде өтетiн процестер изопроцестер деп аталады. (гректiң (изос) – тең деген сөзiнен) изопроцестер табиғатта кең тараған және техникада жиi пайдаланылады.

hello_html_m3db459e5.jpg

hello_html_5c46b504.jpg

1. Изотермиялық процесс

Phello_html_6fb1955b.gifhello_html_m5a2eab20.gif10–3 Па T=const

PV=const

Бұл заңдылықты тәжiрибе жүзiнде ағылшын ғалымы Бойль

француз ғалымы Мариотта ашқан.

hello_html_135117ce.gifV м3 Сондықтан Бойль Мариотт заңы деп аталады. Бұл заң кез-келген газ үшiн, мыс: ауа үшiн де дұрыс.

Тұрақты температурада газ қысымының көлемге тәуелдiлiк графигiн изотерма деп аталатын қисық сызықпен кескiндейдi. Изотерма P мен V арасындағы керi пропорционалдықты өрнектейдi. Бұл кескiндi математикада гипербола деп атайды. V=const. T, P. Сондықтан жоғары T2 температура, төменгi T1 температурадан жоғары болғандықтан изотермасы жоғары орналасады.

Компрессормен ауаны сығу немесе ыдыстағы ауаны сорып шығару кезiнде поршень астындағы ауаның ұлғаюын изотерма деуге болады.


  1. Изобаралық процесс

(Гректiң «барос» - салмақ, ауыр деген сөзiнен шыққан)

Vhello_html_6fb1955b.gif

hello_html_m5ac220ba.gifP2>P1 P1 P=const

P2 V/T=const

hello_html_m79b35df5.gifV=constT

hello_html_135117ce.gifT Бұл заңды 1802 жылы француз ғалымы Гей – Люссак тәжiрибе жүзiнде тағайындаған. Сондықтан Гей – Люссак заңы деп аталады. Бұл тәуелдiлiк график түрiнде изобара деп аталады. Бойль Мариотта заңы бойынша T, P. Сондықтан үлкен қысымға сәйкестi P2 изотерма, кiшi қысымға сәйкестi P1 изотермадан төмен жатады. Т=0 нүктесiнде изобаралар түйiседi.

Барлық газдар суығанда сұйыққа айналады, ал күй теңдеуi сұйықтарда қолданылмайды.




  1. Изохоралық процесс

(Изохоралық – гректiң «хорема» - iштiлiгi, сыйымдылығы деген сөзiнен)

Phello_html_m6494411c.gif

hello_html_41aeddad.gifV2>V1 V1 V=const

P/T = const

hello_html_2a240eeb.gifV2 Бұл заңды 1787 жылы француз физигi Шарль ашқан.

Сондықтан Шарль заңы деп аталған. Түрлi көлемге түрлiше

hello_html_135117ce.gifT изохора сәйкес келедi. Бойль Мариотта заңы бойынша T, Pүлкен V2-ге сәйкестi изохора кiшi V1-ге сәйкестi изохорадан төмен жатады. Изохоралар Т=0 нүктесiнен басталады, яғни абсолют нөлде, газдың қысымы нөлге тең. Кез-келген ыдыстағы, электр шамдарындағы газды қыздырғандағы газдың ұлғаюы изохоралық процесс.

Бекiту

3 жаттығу (1)


hello_html_m2de41005.gifhello_html_m2de41005.gifhello_html_m2de41005.gifhello_html_m73a19f0.gifhello_html_4641c3ba.gifhello_html_m73a19f0.gifhello_html_m73a19f0.gifhello_html_4641c3ba.gifhello_html_4641c3ba.gifV 2 P 2 P 2


hello_html_4380c11d.gifhello_html_2d2985a9.gifhello_html_4380c11d.gifhello_html_4380c11d.gifhello_html_2d2985a9.gifhello_html_2d2985a9.gif

hello_html_m2a7690f7.gifhello_html_5daa6e72.gifhello_html_5951fc3b.gifhello_html_5daa6e72.gifhello_html_5daa6e72.gifhello_html_5951fc3b.gifhello_html_5951fc3b.gif1 3 1 3 1 3


hello_html_m73a19f0.gifhello_html_m73a19f0.gifhello_html_m73a19f0.gif

hello_html_38d8ff39.gifhello_html_38d8ff39.gifhello_html_38d8ff39.gifT V T

1 2 VT P↑V↑ P↑T

2 3 VT= const PV=const P↓T=const

2 1 V = const T P=consrt V P=const T



Үйге тапсырма

§14.

Қайталау §13.

мысал есеп №3 №521


Үй тапсырмасын тексеру.

а) Домино құрастыру


PV=mRT /M 1. Изотерма T=consr PV=const

E=3kT/2 2 Изобара. P=const V/T=const

=3kT/m0 3. Изохора V=const P/T= const

б) Перфокартамен жұмыс

  1. Идеал газ дегенiмiз қандай газ?

а) молекулалары тез қозғалатын

б) Өзара әсері елеусiз болатын

в) кәдiмгi ауа

  1. Молекулаларды сипаттайтын шамалар :

а) NA, N1, , M,

б) k, R, , M, N

в) D, m, NA, R

  1. Екi кесек борды қатты қыссақ та жабыспайды.

а) қатты дене болғандықтан

б) молекулалары сирек орналасқан

в) тебiлу күштерi басым

  1. Қатты денелердiң молекулаларының орналасуы :

а) белгiлi бiр ретпен

б) сирек орналасқан

в) тығыз орналасқан

  1. Қысымның орташа кинетикалық энергиямен байланысы қайсы :

а) P = 2n E/3

б) E = 3kT /2

в) P = nkТ

  1. Идеал газ күйiнiң теңдеуi қайсы?

а) PV = mRT/M

б) P = 2nE/3

в) M = m0NA

  1. Менделеев – Клапейрон теңдеуi қайсы?

а) P= 2kT/3

б) P = nkT

в) PV = mRT/M

  1. Изобаралық процесс қайсысы?

а) T = const PV = const

б) P = const V/T = const

в) V = const P/T = const

  1. Шарль заңы қайсы?

а) T = const PV = const

б) P = const V/T = const

в) V = const P/T = const

  1. Бойль – Мариотта заңы қайсы

а) T = const PV = const

б) P = const V/T = const

в) V = const P/T = const

  1. Ауаның температурасын өлшеуiш прибор :

а) Сыныпты термометр

б) Сұйықты термометр

в) Металл термометр

  1. Жылулық тепе-теңдiкте тұрған дененiң температурасы қандай болады?

а) тұрақты

б) жоғары

в) төмен



Есептер шығару


467 478 511 521 523


521 – Үйге

hello_html_m2fb83a6a.gif

Бер: Шешуi:

T1 = 300k P1/T1 = P2/T2; P2 = P1T2/T1 = 75·103·260 /300 =

P1 = 75 kПа = 75·103 Па = 65 · 103 Па

T2 = 260 k

hello_html_476db034.gif

Т/К: P2 = ?




в) Сөзжұмбақ шешу


1.


ТЕ
































2

ИЗО






















  1. ТЕ - сөзжұмбағы бойынша

а) Алғашқы прибордың бiрi болам

Ауырып дәрiгерге көрiнгенде

Алғашқы прибордың бiрi болам

Жылулық құбылысты зерттегенде (термометр)


б) Тұрақты температура кезiнде сұйық пен бу

арасында болатын құбылыс ? (тепе-теңдiк)


в) Денелердiң жылулық күйiн сипаттайтын негiзгi шама (температура)


  1. ИЗО – сөзжұмбағы бойынша

а) Гей – Люссак заңы немесе P = const (Изобара)


б) Бойль – Мариотта заңы немесе T = const (Изотермия)


в) Шарль заңы немесе V = const (Изохора)




Сабаққа пiкiр:


«Газ заңдары» (аралас сабақ)

Жаңа сабақты түсiндiруде түрлi процестердiң өрнегi, графигi, ерекшелiктерi ажыратылып, домино, перфокарта, сөзжұмбақ, есептер шығарту арқылы нақтылауға жұмыстанады. Мұғалiм сабақтың түсiнiктi болуы көрнекiлiктiң, приборды қолданып тәжiрибе жасаудың нәтижесiнде екенiн дәлелдеп шықты. Физика пәнінің мұғалімі Қиясова Сара Сұлтаниярқызының сабағы әдістемелік басылымдарға беруге лайық деп таптық .

Сабақ мақсатына жеттi.






6



Автор
Дата добавления 13.01.2016
Раздел Физика
Подраздел Презентации
Просмотров129
Номер материала ДВ-335903
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх