Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / Математика / Рабочие программы / Сабақтың тақырыбы: ВИЕТ ТЕОРЕМАСЫ
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Математика

Сабақтың тақырыбы: ВИЕТ ТЕОРЕМАСЫ

библиотека
материалов

ВИЕТ ТЕОРЕМАСЫ

Сабақ мақсаты:

1. Виет теоремасын тұжырымдау және дәлелдеу. Квадрат теңдеулерді түбірлердің қасиеттерін қолдану арқылы шешуді үйрету;

2. Оқушыларға Виет теоремасын қолдану тәсілдерімен таныстыру және квадрат теңдеулерді шешуді үйрету;

3. Виет теоремасын қолдана отырып есептер шығаруға оқушыларды баулу және дағдыландыру.


Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта


Сабақ барысы:1) Ұйымдастыру бөлімі

2) Өткенге шолу (өайталау сұрақтары)

3) Жаңа сабақ түсіндіру

4) Кітаппен жұмыс ( №257-№261)

5) Сабақты бекіту (тест жұмысы)

6) Сергіту сәті (Кросворд шешу)

7) Қорытындылау, үйге тапсырма.


Қайталау сұрақтары:

  1. ах2 +вх+с=0 түріндегі теңдеу қалай аталады?

  1. в2 -4ас формуласымен есептелетін сан қалай аталады?

3. Егер D>0 болса, онда квадраттық теңдеудің неше түбірі болады?

4. Егер D=0 болса, онда квадраттық теңдеудің неше түбірі болады?

5. Егер D<0 болса, онда квадраттық теңдеудің неше түбірі болады?

6. Қандай жағдайда квадраттық теңдеу келтірілген квадраттық теңдеу деп атайды?

7. 2х2 -5х-3=0 теңдеуінің коэффициенттерін атап шығыңдар.

8. Егер квадраттық теңдеуінде коэффициенттердің бірі – b не с немесе b мен с-ның екеуі де 0-ге тең болса, мұндай теңдеулерді қалай атайды?


Түбірлері бар бірнеше келтірілген квадраттық теңдеудің түбірлерін, түбірлерінің қосындысы мен көбейтіндісінің мәндерін табыңдар және жауаптарын кестеге толтырыңдар.


Теңдеулер

Түбірлер

х1 және х2

х1+ х2

х1· х2

Х2 – 2х – 3 = 0


Х2 + 5х – 6 = 0


Х2– х – 12 = 0


Х2+ 7х + 12 = 0


Х2– 8х + 15 = 0

 

 

 



Бұл мысалдардан, келтірілген квадраттық теңдеу түбірлерінің қосындысы қарсы таңбасымен алынған екінші коэффициентке, ал көбейтіндісі бос мүшеге тең екенін байқадық.

Енді бұл қасиетті теорема ретінде тұжырымдап шығайық.


Теорема : Келтірілген квадраттық теңдеу түбірлерінің қосындысы қарсы таңбасымен алынған екінші коэффициентке, ал көбейтіндісі бос мүшеге тең болады:

Дәлелдеу керек: х1+х2= -р ; х12=q


х2 +pх+q=0 (келтірілген квадрат теңдеу)

p – екінші коэффициент

q – бос мүше

Теңдеудің дискриминанті: D=p2-4q

hello_html_m6e7a72fc.gifhello_html_48eb1346.gif

hello_html_m3e891f0.gifЕгер D>0, онда теңдеудің екі түбірі бар: және

hello_html_m16786380.gif

hello_html_m6706c76a.gif

Түбірлердің қосындысы:

hello_html_m64844127.gif


Түбірлердің көбейтіндісі:

hello_html_m1fb330b8.gif

. Сонымен, х1+х2= -р ;

х12=q


Бұл теореманы бірінші дәлелдеген француз математигі Француа Виет (1540-1603) болғандықтан, соның атымен аталады.

Кейбір есептерді шешкенде Виет теоремасына кері теореманы қолданады.


hello_html_m84327a8.gifТеорема (кері теорема). Егер p ,q, x1, x2 сандары үшін х1+х2= -р ; х12=q шарттары орындалса, онда х1, х2 сандары х2 +pх+q=0 теңдеуінің түбірлері болады.


Виет теоремасы және оған кері теорема теңдеуді шешпей-ақ , түбірлерінің қосындысы мен көбейтіндісін табуға және түбірлері белгілі болғанда, теңдеуді құруға мүмкіндік береді.

Мысал қарастырайық:

Түбірлері : х1 =3 және х2 =-5 болған квадраттық теңдеуді құрайық:

Х2-(3-5)х+(3*(-5))=0

Х2+2х-15=0


Теңдеулер

Түбірлерінің қосындысы

Түбірлерінің көбейтіндісі

Х2-2х-35=0

 

 

Х2+4х+3=0

 

 

Х2-8х+7=0

 

 

Х2-7х+12=0

 

 

Х2+10х-11=0

 

 

Х2+5х-6=0

 

 

147 тақ

Түбірлері х1 мен х2 болатын теңдеулерді жазыңдар:


Түбірлері

Қосындысы

Көбейтіндісі

Теңдеу

х1=-2, х2=3




х1=-5, х2=6




х1=-4, х2=-3




х1=1,5 , х2=4




х1=0,6 , х2=2




х1=-0,8 , х2=1,5




х1=2-hello_html_4ed4338.gif, х2=2+hello_html_4ed4338.gif




х1=-3-hello_html_m2f3f2f2e.gif, х2=-3+hello_html_m2f3f2f2e.gif




148 тақ


Тест сұрақтары:

  1. Берілген теңдеудің түбірлерінің қосындысы мен көбейтіндісін табыңдар:

Х2-8х+15=0

А) 8; 15 В) -8; 15 С) 8; -15 D) -8; -15 Е) 5; -18


2. Түбірлері х1=-1, х2=-7 болатын теңдеуді жазыңдар:

А) Х2+8х+15=0 В) Х2+8х+7=0 С) Х2-8х+7=0

D) Х2+8х-7=0 Е) Х2-8х-7=0

3.Х2+рх-35=0 теңдеуінің бір түбірі 7-ге тең. Екінші түбірін және р-ны табыңдар.

А) 2; 5 В) -2; 5 С) -5; -2 D) 2; -5 Е) 5; -1.


4. Теңдеудің түбірлерін табыңдар: Х2+11х+10=0

А) 11; 10 В) -1; 10 С) 1; 10 D) 1; -10 Е) -1; -10


5. Келтірілген квадраттық теңдеуді көрсет:

А) 5х2+8х-3=0 В) х2+8х+15=0 С) 9х2+х-15=0

D) 2х2-5х+1=0 Е) 3х2-х+5=0

hello_html_1aa29b01.png


hello_html_40fed699.jpg


Үйге тапсырма: §8.

147 ж, №1148ж, №150 есептер

Бағалау


Краткое описание документа:

ВИЕТ ТЕОРЕМАСЫ                                       

                                                                                              

Сабақ мақсаты:

1. Виет теоремасын тұжырымдау және дәлелдеу. Квадрат теңдеулерді түбірлердің қасиеттерін қолдану арқылы шешуді үйрету;

2. Оқушыларға Виет теоремасын қолдану тәсілдерімен таныстыру және квадрат теңдеулерді шешуді үйрету;

3. Виет теоремасын қолдана отырып есептер шығаруға оқушыларды баулу және дағдыландыру.

 

Сабақтыңкөрнекілігі:   интерактивті тақта

 

Сабақ барысы:1) Ұйымдастыру бөлімі

                          2) Өткенге шолу (өайталау сұрақтары)

                          3) Жаңа сабақ түсіндіру

                          4) Кітаппен жұмыс ( №257-№261)

                          5) Сабақты бекіту (тест жұмысы)

                          6) Сергіту сәті (Кросворд шешу)

                          7) Қорытындылау, үйге тапсырма.

 

Қайталау сұрақтары:

  1. ах2 +вх+с=0  түріндегі теңдеу қалай аталады?
  1. в2 -4ас   формуласымен есептелетін сан қалай аталады?

3. Егер D>0 болса, онда квадраттық теңдеудің неше түбірі болады?

4. Егер D=0 болса, онда квадраттық теңдеудің неше түбірі болады?

5. Егер D

6. Қандай жағдайда квадраттық теңдеу келтірілген квадраттық теңдеу деп атайды?

7. 2х2 -5х-3=0  теңдеуінің  коэффициенттерін атап шығыңдар.

8. Егер квадраттық теңдеуінде коэффициенттердің бірі – b не с немесе b мен с-ның екеуі де 0-ге тең болса, мұндай теңдеулерді қалай атайды?

 

Түбірлері бар бірнеше келтірілген квадраттық теңдеудің түбірлерін, түбірлерінің қосындысы мен көбейтіндісінің мәндерін табыңдар және жауаптарын кестеге толтырыңдар.

 

 

       Теңдеулер

    Түбірлер

  х1 және х2

 

    х1+ х2

  

    х1 · х2

  Х2 – 2х – 3 = 0

 

  Х2 + 5х – 6 = 0

 

  Х2– х – 12 = 0

 

  Х2+ 7х + 12 = 0

 

  Х2– 8х + 15 = 0

 

 

 

 

 

Бұл мысалдардан, келтірілген квадраттық теңдеу түбірлерінің қосындысы қарсы таңбасымен алынған екінші коэффициентке, ал көбейтіндісі бос мүшеге тең екенін байқадық.

      Енді бұл қасиетті теорема ретінде тұжырымдап шығайық.

 

Теорема : Келтірілген квадраттық теңдеу түбірлерінің қосындысы қарсы таңбасымен алынған екінші коэффициентке, ал көбейтіндісі бос мүшеге тең болады:

Дәлелдеу керек:     х1+х2= -р ;  х1.х2=q

 

х2 +pх+q=0   (келтірілген квадрат теңдеу)

            p  – екінші коэффициент

            q  – бос мүше

Теңдеудің дискриминанті:   D=p2-4q

           

 

 

Егер D>0, онда теңдеудің екі түбірі бар:                          және

   

 

 

 

Түбірлердің қосындысы:

   

 

 

 

Түбірлердің көбейтіндісі:

   

 

 

                                                                  . Сонымен,     х1+х2= -р ;

                                                                                          х1.х2=q

 

Бұл теореманы бірінші дәлелдеген француз математигі Француа Виет (1540-1603) болғандықтан, соның атымен аталады.

Кейбір есептерді шешкенде Виет теоремасына кері теореманы қолданады.

 

Теорема (кері теорема). Егер  p ,q, x1, x2   сандары үшін    х1+х2= -р ;  х1.х2=q шарттары орындалса, онда   х1, х2  сандары   х2 +pх+q=0  теңдеуінің түбірлері болады.

 

Виет теоремасы және оған кері теорема теңдеуді шешпей-ақ , түбірлерінің қосындысы мен көбейтіндісін табуға және түбірлері белгілі болғанда, теңдеуді құруға мүмкіндік береді.

Мысал қарастырайық:

                 Түбірлері  : х1 =3  және х2  =-5 болған квадраттық теңдеуді құрайық: 

    

 Х2-(3-5)х+(3*(-5))=0

        Х2+2х-15=0

 

Теңдеулер

Түбірлерінің қосындысы

Түбірлерінің көбейтіндісі

Х2-2х-35=0

 

 

Х2+4х+3=0

 

 

Х2-8х+7=0

 

 

Х2-7х+12=0

 

 

Х2+10х-11=0

 

 

Х2+5х-6=0

 

 

№147 тақ

Түбірлері х1 мен х2  болатын теңдеулерді жазыңдар:

 

  Түбірлері

 Қосындысы

  Көбейтіндісі

    Теңдеу

х1=-2, х2=3

 

 

 

х1=-5, х2=6

 

 

 

х1=-4, х2=-3

 

 

 

х1=1,5 , х2=4

 

 

 

х1=0,6 , х2=2

 

 

 

х1=-0,8  , х2=1,5

 

 

 

х1=2-, х2=2+

 

 

 

х1=-3-, х2=-3+

 

 

 

№148 тақ

 

Тест сұрақтары:

  1. Берілген теңдеудің түбірлерінің қосындысы мен көбейтіндісін табыңдар:

Х2-8х+15=0                               

   А) 8; 15      В) -8; 15     С) 8; -15       D) -8; -15    Е) 5; -18

 

2. Түбірлері    х1=-1, х2=-7 болатын теңдеуді жазыңдар:

   А)   Х2+8х+15=0        В)  Х2+8х+7=0             С) Х2-8х+7=0                                             

   D)  Х2+8х-7=0          Е)  Х2-8х-7=0  

                                        

3.Х2+рх-35=0   теңдеуінің бір түбірі 7-ге тең. Екінші түбірін және  р-ны табыңдар.

А) 2; 5      В) -2; 5     С) -5; -2       D) 2; -5    Е) 5; -1.

 

4. Теңдеудің түбірлерін табыңдар: Х2+11х+10=0                                        

А) 11; 10      В) -1; 10     С) 1; 10       D) 1; -10    Е) -1; -10

 

5. Келтірілген квадраттық теңдеуді көрсет:

А) 5х2+8х-3=0    В)  х2+8х+15=0      С)   9х2+х-15=0                                      

D) 2х2-5х+1=0                 Е)  3х2-х+5=0

      

 

 

Үйге тапсырма:  §8.

№147 ж, №1148ж, №150 есептер

 

Бағалау

Автор
Дата добавления 18.02.2015
Раздел Математика
Подраздел Рабочие программы
Просмотров539
Номер материала 396251
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх