Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Математика / Другие методич. материалы / Сандық өрнек. Әріптік өрнек

Сандық өрнек. Әріптік өрнек



Осталось всего 2 дня приёма заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)


  • Математика

Поделитесь материалом с коллегами:

Сабақтың тақырыбы: §1 Санды өрнектер. Әріпті өрнектер

Сабақтың мақсаты мен міндеттері:

  1. Білімділік мақсаты: Санды, әріпті өрнектердің мәнін таба білу, есептердің шарты

бойынша өрнек құра білуге үйрету

  1. Тәрбиелік мақсаты: Ұқыптылыққа, еңбекке тәрбиелеу

  2. Дамыту мақсаты: Қабілеттілік пен белсенділікті дамыту

Сабақтың түрі: Жаңа тақырыпты таныстыру сабағы

Әдіс-тәсілдері: Сұрақ-жауап

Сабақтың көрнекілігі: Слайттар, таратпалар, түрлі түсті бор, кодоскоп

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі Оқушыларды түгендеу және сыныптың тазалығына мән беру

Үй тапсырмасын тексеру, қайталау

Натурал сандарға қолданылатын амалдар қайталау, үй тапсырмасын №18, №20 есептердің шығарылуын тексеру, алдын ала дайындалған слайтармен кодоскопта көрсете отырып тексеру жүргізу

18 теңдеу құрып шешу :

8х-36=76

8х= 76+36

8х =112

х=112:8

х=14

тексеру: 8·14-36=112-36=76

20 Тік төртбұрыштың боялған бөлігінің ауданын табыңдар:

7 см 9 см



3см

5см

2см





3 см 4см

3см





hello_html_m6b632647.gifhello_html_7fe8d5d.gifhello_html_m534c45aa.gif

Жаңа сабақты түсіндіру кезеңі:

Санды өрнек деп амалдар таңбалары және қажет болған жағдайда жақшалардың көмегімен сандардан құрастырылған өрнекті айтады.

Мысалы: Бақта 12 алма ағашы бар, ал алмұрт ағаштың одан 5-еуі кем. Бақта неше жеміс ағашы бар?

Шешуі: Бақтағы алмұрт ағаштарының саны: 12-5=7

Ал бақтағы барлық жеміс ағаштарының саны: 12+(12-5) бұл санды өрнек

Барлық амалдарды орындау нәтижесінде шыққан сан өрнектің мәні деп атаймыз.

12+(12-5)= 12+7=19 , мұндағы 19 саны санды өрнектің мәні.



Құрамында әріптері бар өрнек әріпті өрнек деп аталады.

Мысалы: Компьютерде терушілердің біреуі шығарманың 86 бетін терсе, екіншісі одан х бетті арттық терді. Компьютерде терушілердің екеуі бірігіп шығарманың неше бетін терді ?

Шешуі: Екінші теруші 86+х бетін терді.

Ал екеуі бірігіп шығарманың 86+(86+х) бетін терді.

Мұндағы 86+(86+х) әріпті өрнек

Егер х= 12 болса, онда 86+(86+х)= 86+(86+12)= 86+98=184

Мұндағы 12 саны – х әрпінің мәні, ал 184 саны- берілген өрнектің мәні.

Санды өрнектер, әріпті өрнектер жалпы түрде математикалық өрнектер деп аталады. математикалық өрнектерді жазуда латын әріптері пайдаланылады.

Әріпті өрнектердің біреуі сан болса, ол әріп көбейткіштің алдына жазылады. Оны коэффициент деп аталады. Коэффицент пен әріптің арасына көбейту таңбасы қойылмайды. Ал х,у -әріпті өрнектерінің коэффиценттері 1-ге тең, ол жазылмайды.Әріпті өрнектердегі әріп көбейткіштерінің арасына көбейту таңбасы қойылмайды.

Мысалы, hello_html_m7dce51ac.gif өрнегі ху түрінде жазылады, ал hello_html_m703f0575.gif әріпті өрнегі hello_html_m49f42867.gif түрінде жазылады.

Енді, әріпті өрнектің мәндері hello_html_5abe3ec1.gif белгілерімен салыстырылады.

Мысалы: hello_html_m62a00377.gifhello_html_m35dd047d.gif, мұндағы х=5, hello_html_m20281ae1.gif, hello_html_m2d51a371.gif

hello_html_6320ee4c.gif, мұндағы у=11, hello_html_4e4a6c13.gif, hello_html_2238b53d.gif

Сыныпта шығарылатын есептер:

І-деңгей №2(1,2,3,4), № 4(3,4) , №5 (2,3), №7

ІІ-деңгей №13 (1,2), №14 (2,3)

ІІІ-деңгей № 23(1,2)

шығармашылық деңгей қиындығы жоғары есептер

Оқушыларға берілетін таратпалар мұғалімнің қалауы бойынша жасалады.

І деңгей

2 (ауызша айтқызу)

1)36 мен 11 санының қосындысы, 27 мен х санының қосындысы, у пен 19 санының қосындысы.

2)27 мен 16 санының айырмасы, 18 бен х санының айырмасы, у пен 14 санының айырмасы.

3)14-тің 17-ге көбейтіндісі, а-ның 8-ге көбейтіндісі, с-ның d-ға көбейтіндісі.

4)45-тің 9-ға бөліндісі, 6-ның а-ға бөліндісі, х-тің у-ке бөліндісі.

4 Өрнектің мәнін табу:

3)125:а+8=|мұндағы а=5|=125:5+8=25+8=33

4) 9b-36=|мұндағы b=12|=9·13+36=117+36=153

5 Өрнектің мәнін салыстыру:

2) hello_html_m3aa41a6c.gif 3) hello_html_2ed5788c.gif

7 Бөлмеде 6 люстра бар. Әрбір люстрада b лампыдан. Бөлмедегі люстралардың барлығында неше лампы бар?

Шешуі: 6b лампы бар.



ІІ деңгей

13 Өрнекті жазып көрсету

  1. (65-39)·100

  2. (49+68):13

14 Өрнектің мәнін табу

2) hello_html_m2473edfc.gif

3) hello_html_m22f28d2c.gif

ІІІ деңгей

23

  1. b санынан кейінгі тізбектес үш натурал санды b, b+1, b+2,b+3

  2. a санына дейінгі тізбектес үш натурал санды а-3, а-2,а-1, а

Оқушыларды бағалау

І-деңгей «3»

ІІ-деңгей «4»

ІІІ-деңгей «5»





Сабақты бекіту: Санды және әріпті өрнектердің ережелерін қайта оқушылардан сұрап бекіту



Үй тапсырмасы: 1-4 сұрақтар, №6, №8, №15(1,2), №25





57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)


Автор
Дата добавления 14.01.2016
Раздел Математика
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров153
Номер материала ДВ-338492
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх