Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Конспекты / Сценари Хетæгкаты Къостайы 155 азы бæрæгбонмæ
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Начальные классы

Сценари Хетæгкаты Къостайы 155 азы бæрæгбонмæ

библиотека
материалов

Сценари Хетæгкаты Къостайы 155 азы бæрæгбонмæ


Гуытьиаты Индирæ








Мах стæм Хуыцауæй арфæгонд адæм: нудæсæм æнус нын ратта Хетæджы фырты, кæцыйыл ацы аз æххæст кæны 155 азы.

Къостайы райгуырæн бон, мæнæ йын æнæгæнгæ нæй, зæгъгæ, афтæ хъуамæ ма бæрæг кæнæм, фæлæ йæ бæрæг кæнæм зæрдиагæй, æхсызгонæй.

Къоста ахæм æнæтæригъæдæй фæцард йæ царды нымад бонты, афтæ сыгъдæг у йæ ном, ахæм рæсуг йæ зонд, уыйбæрц æнæмарг йæ уд, æмæ йæм мах хуызæн хуымæтæг тæригъæдджын адæмы чъизитæ нæ хæццæ кæнынц, йæ царды цаутæ йын мах бæрцбарæнтæй барæн нæй…

Гъер, табуафси, байхъусæм, куыд бацæттæ кодтам нæхи ацы бæрæгбонмæ.


Дæ кад мыггагмæ у цæринаг,

Дæ цард гъе ныр дæр у сæдæ:

Зæххыл дын нал баззад кæнинаг,-

Дæ мæсыг амайын фæдæ.


Ахæм у, адæмы амондæн йæ зонд, йæ хъару æагъау чи нæ кæны, уыцы Къостайы хъысмæт. Йæ цард ссис сæдæ царды, йæ хъуыддæгтæ баззадысты хæзнатау фæлтæртæн.

Къоста! Ды ирон литературæйы æфцæгмæ схæццæ дæ тæхгæ-нæргæ Уастырджийау: дæ уæнгтæ – фидар, дæ бæх – æвæллад, дæ рифтаг – уæле исгæ, бынæй ахадгæ.

Арфæйаг уæд, ды цы зæххæй рантыстæ, уый. Зæдты фарсмæ бадæд, дæу цы мад ныййардта, уый.Фæрнæйдзаг уæнт, дæу цы адæм схастой, уыдон.

Æмдзæвгæ:

Сыгъдæг удты астæу дзæнæты фæбад,

Цы бæстæ, цы ранмæ нæ фæхъуысы хъарæг…

Дæ хъæбулы хурæй нæ бафсæстæ, мад,

Ир бафсæст дæ хъæбулы хурæй, ныййарæг.

Нары хъæу. Адæймаг æм куы фæцæйхæццæ кæны, уæд йæ цæстыты раз сысты диссаджы рæсугъд хæххон нывтæ. Фæлæ уыцы рæсугъд æрдзы фарсмæ адæймаг рагон хæххон царды æвдисæнтæ куы ауыны – чысыл тъæпæнсæр хæдзæрттæ æмæ зæронд мæсгуыты хæлддзæгтæ,-уæд йæ зæрдæ бынтон ныммæгуыр вæййы. Куыд цардысты ам, хохы цъуппыл, адæм, цæмæй цардысты, куы нæ йæм фæндаг нывыл уыди, куы нæ хæхтæн сæхи мидæг исты царды фæрæз уыди?!

Æмæ адæймаг дисыл бафты, Къостайы æнахуыр æрттиваг курдиат ацы хæхты ' хсæн кæй сæвзæрди, ууыл.

Ам райгуырдис Къоста 1859 азы 15 октябры номдзыд æхсæны лæг Хеттæгкаты Леуаны хæдзары.

Ам арвыста йæ сывæллоны бонтæ, ам фыццаг хатт фехъуыста ирон адæмон зарджытæ æмæ таурæгътæ, ам федта мæгуыр хæххон адæмы цард, ам сын фыццаг хатт фехъуыста сæ хъæрзын.

Къоста сси раздзог хорз фыййау, йæ фарны хъæрæй мæгуыр ирон адæмы чи ракодта рухс фæндагмæ:

Æмдзæвгæ «Къоста». Джыккайты Шамил.


Дæ зæрдæ сыгъд æрцыты бын æхсонæй,

Уыдис йæ рухс нæ фæндагыл зæлдаг…

Ис хъæзгæй хурмæ сындзытыл фæндаг,

Ды йыл цыдтæ нæ амондмæ фæндонæй.


Уым систай ног нæ хъысмæты сыгъдонæй,

Сырдоны фæндыр – радтай йын æвзаг,

Ыскодтай ды нæ хъомпал дзырдтæн уаг,

Æмæ нæ федтай дзыллæтæ нæртонæй.


Ды – сидзæргæс…Ыстонг удтæн сæ мад,

Сæ дойны саста ныфс æмæ цæссыгæй,

Рæдау сын хаста дунетæй бæркад…

Ды – Иры зæд, нæ ном æмæ нæ кад,

Ды скодтай зарæг адæмæн сæ хъыгтæй,

Ды ссыгътай артдзæст къонайы фæныктæй.


Къоста! Сау къæдзæхæй урс дуртæ нæ хауы. Ды – куырыхон, уæздан æмæ æхсарджын лæг. Уыдтæ-иу зын уавæрты, сæ тых дыл фæлвæрдтой залым æмæ йæ хуызæттæ – ды нæ фæцудыдтай, нæ басастæ, худтæ талф-тулфæй цардыл. Нæ дæ хъуыди цинтæ æмæ хæрзиуджытæ. Уыдис дын æрмæст иунæг табуйаг тых – Рæстдзинад. Ды уымæн уыдтæ йæ рыцарь дæр æмæ йæ хотыххæссæг дæр.

Къоста. Ды - æппæт адæмы хъæбул. Ды – нæ лæугæ хох, нæ цæугæ мæсыг.

Пройдут года, пройдут века, но имя славного сына осетинского народа не померкнет и будет по-прежнему сиять, подобно снежным вершинам Кавказа.

С.Михалков.\


Великие поэты не умирают. Коста – плоть от плоти своего народа, в стихах которого слышится мелодия осетинской песни, в поэтических образах кторого угадывается пластика осетинского «Симда».

Алексидзе


Мы – русские писатели, - друзья великого народного поэта Осетии, мы его потомки в искусстве…

Коста Хетагуров полноправно в великую семью мировых классиков. Всюду его имя пользуется почетом и уважением.

. Н.Тихонов.


Памятником любви к русскому языку, к русской художественной речи всегда будут стихи и статьи, очерки и пьесы, написанные Хетагуровым по-русски. Это дает нам право считать его не только осетинским, но и русским писателем.

«Откуда он взялся, этот вольнодумец и возмутитель спокойствия?» - в бешенстве спрашивали большие и малые чиновники Северного Кавказа. Гнев и удивление росли, когда они узнавали, что родился он в глуши осетинских гор, в бедном селении Нар, около Зарамага…

Я не пророк… В безлюдную пустыню

Я не бегу от клеветы и зла…

Разрушить храм, попрать мою святыню

Толпа при всем безумье не могла.


Я не ищу у сильных состраданья,

Не дорожу участием друзей…

Я не боюсь разлуки и изгнанья,

Предсмертных мук, темницы и цепей…


Везде, для всех я песнь свою слагаю,

Везде разврат открыто я корю.

И грудью грудь насилия встречаю,

И смело всем о правде говорю.

------


На что друзья, когда все люди братья,

Когда везде я слышу их привет?

При чем враги, когда во мне проклятья

Для злобы их и ненависти нет?


В тюрьме ясней мне чудится свобода,

Звучнее песнь с бряцанием цепей,

В изгнанье я дороже для народа,

Милее смерть в безмолвии степей…


При чем толпа? Ничтожная рабыня

Пустых страстей – дерзает пусть на все!

Весь мир – мой храм,

Любовь- моя святыня,

Вселенная – Отечество мое…



Певец и песня. Георгий кайтуков.


Коста – певец родного края –

Прославлен песнею своей…

Но говорят, что умирая,

Вдруг позавидовал он ей.

Он говорил: «Большого долга

Не оплатил народу я. –

Хотел бы жить я так же долго,

Как песня честная моя!

С народом разделив невзгоды,

Она к борьбе его зовет,

Они увидят свет свободы,

Да жаль, певец не доживет!..»

Певец и песня неразлучны

А песня пламенна, чиста

Наш верный друг, поэт могучий,

Ты будешь вечно жить, Коста»


«Ирон фæдыры» аив фæлыст рæнхъытæ цыма мысгæ нæ кодта, хъуыды, фæлæ сæ кæмæйдæр – Хуыцауæй – цæттæйæ райста, уыйау æрдзон сты, афтæ 'нгом баст сты кæрæдзийы. Къостайы къухтæм-иу цы дзырдтæ бахаудтой, йæ фыццаг –иу сæ кæй фæкодта дзырдты бардуаг, уыдон цыма ныр дæр сæ амондыл райынц, уыйау фидауынц рæнхъы мидæг, ритмы азæлды.

Цард тох у. Тох кæнынæн хъæуы ныфс æмæ идейæ. Къоста царди пехуымпары цардæй, йæ удæй арт цагъта, уыцы артæй сыгъта хæрам æмæ фыдæх, саста цагъарады гæнах, арæзта ахуырад, куыст æмæ рæстдзинады рухс галуан. Йæ цард уыди фæзминаг, адæмæн лæвæрдта ныфс, амыдта сын нысанмæ цæуын.



Краткое описание документа:

Мах стæм Хуыцауæй арфæгонд адæм: нудæсæм æнус нын ратта Хетæджы фырты, кæцыйыл ацы аз æххæст кæны 155 азы.

       Къостайы райгуырæн бон, мæнæ йын æнæгæнгæ нæй, зæгъгæ, афтæ хъуамæ ма бæрæг кæнæм, фæлæ йæ бæрæг кæнæм зæрдиагæй, æхсызгонæй.

 

       Къоста ахæм æнæтæригъæдæй фæцард йæ царды нымад бонты, афтæ сыгъдæг у йæ ном, ахæм рæсуг йæ зонд, уыйбæрц æнæмарг йæ уд, æмæ йæм мах хуызæн хуымæтæг тæригъæдджын адæмы чъизитæ нæ хæццæ кæнынц, йæ царды цаутæ йын мах бæрцбарæнтæй барæн нæй…

Автор
Дата добавления 18.01.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Конспекты
Просмотров333
Номер материала 315345
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх