321265
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5 480 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1 400 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 60%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до 28 февраля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

Инфоурок / Физика / Конспекты / Сценарий интегрированного урока по физике и якутской литературе "Кытыйа"

Сценарий интегрированного урока по физике и якутской литературе "Кытыйа"


Напоминаем, что в соответствии с профстандартом педагога (утверждён Приказом Минтруда России), если у Вас нет соответствующего преподаваемому предмету образования, то Вам необходимо пройти профессиональную переподготовку по профилю педагогической деятельности. Сделать это Вы можете дистанционно на сайте проекта "Инфоурок" и получить диплом с присвоением квалификации уже через 2 месяца!

Только сейчас действует СКИДКА 50% для всех педагогов на все 184 курса профессиональной переподготовки! Доступна рассрочка с первым взносом всего 10%, при этом цена курса не увеличивается из-за использования рассрочки!

ВЫБРАТЬ КУРС И ПОДАТЬ ЗАЯВКУ
библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

С.Р.Кулачиков-Эллэй 105 с. аналлаах тэрээһиңңэ аһађас уруок

уруок темата:«Кытыйа» хоһоон устун

Учууталлар: саха тыла-Кириллина А.В.,физика-Налыяхова Д.А.

Күнэ-ыйа – ахсынньы 4 күнэ 2009 сыл

Кылааһа – 7

Интегрированнай уруок – саха литературата уонна физика

Уруок бэлиэ тыла: Уруккуну умнума, ааспыты аахайбат буолума

Уруок тирэх хоһооно:

Эһиги миигин өйдүөххүт…

Ођо хатан куолаһа

Хоһоон аађар уруогар…

Уруок темата: С.Р.Кулачиков-Эллэй «Кытыйа» хоһоонун устун.

Сыала: 1. «Кытыйа» хоһоон тылын-өһүн нөңүө ођону сиэрдээх быһыыга-майгыга, төрөөбүт дойдуга тапталы иитии,

2. Кытыйа иһит быһыытынан физическай характеристикатын үөрэтии.

Соруктара:

  • Куолаан үлэђэ үөрэтии;

  • Ситимнээх саңаны сайыннарыы;

  • Харыстанньаң, аһыныгас буолууга үөрэтии;

  • Төрөөбүт дойдуга тапталы, ытыктабылы иитии.


Уруокка туттуллар тэрил: ИКТ, кытыйа, А4 кумаађы, кыптыый, кырааска харандаас, клей, сорудахтаах карточкалар, мензурка, уулаах иһит, кыра кытыйалар, ыйааһын.


Уруок этаптара:


  1. Тэрээһин чааһа, уруок сыала-соруга, бөлөђүнэн үлэђэ бэлэмнээһин – 1мүн.

  2. Уруок сүрүн чааһа

    • «Эллэй – биһиги биир дойдулаахпыт» Эллэй бииргэ төрөөбүт быраата Михаил Романович Кулачиков ахтыытынан – Аввакумов Володя – 3мүн.

Эллэй Саха бастакы народнай поэта. Кинини бары хоһоонньутунан билэбит. Хоһоонунан киһи бэйэтин иэйиитин, үөрүүтүн эбэтэр хомолтотун, санаата көтөђүллүүтүн эбэтэр түһүүтүн, буола турар түбэлтэђэ, быһыыга-майгыга сыһыанын көрдөрөр

Бүгүн биһиги Эллэй «Кытыйа» хоһоонун аађыахпыт.

Эллэй 1930 с. дойдутугар кэлэ сылдьан Мойуонађа дьиэтин тэлгэһэтиттэн эргэ кытыйа сытарын булан ылан бу хоһоону суруйбут.

Бэрт быстах кыра чахчы да норуот олођун. ааспыт, билиңңи кэмин туһунан түмүктэбиллээх санааны этэр поэтическай уобараһы айарга төрүөт буолар эбит.

  • Бөлөђүнэн үлэ сыала-соруга 7мүн.

Бөлөхтөргө сорудах: (Ыйытыылаах карточкалар)

  • Эллэй кытыйаны булан баран туох дии санаабыта буолуой? (Бөлөхтөн биир ођо туран көмүскүүр), арай эн эргэ өтөхтөн былыргы иһит булбуккун, туох дии саныаң этэй? (толкуйдатар ыйытыы)

Онтон мин : маны хаһан эрэ тутта сылдьыбыттара буолуо, ким эрэ уһанна буолла, бу дьиэ кэргэңңэ кимнээх эрэ бааллара буолла.

Ханнык бађарар эргэ иһит эмиэ дьылђалаах, киһи курдук олохтоох эбит диэн түмүккэ кэлэбит.

  • «Кытыйа» хоһооңңо монтаж (кытыйаны тутан туран этэллэр) – 3мүн.

Эллэй – поэт. Бу хоһоону суруйарга төрүөт – эргэ кытыйаны булуу.




  • Тылдьытынан үлэ-3мүн. Хоһооңңо билбэт тылларгыт бааллар дуо?

Хоһооңңо билбэт тыллары быһаарыы (тылдьытынан үлэ)

- Суха – мас сүнньэ (урут булуук оннугар туттуллубут судургу оңоһуулаах уллуңађа эрэ тимир, бэйэтэ мас сир хорутар тэрил);

- Удьурђай – хатың саамай төрдүн иирчэх курдук эриллэн үүммүт саастаах ордук кытаанах, бөђө өттө. Хатың силиһин төрдүгэр үүнэр удьурђай бэрт сыаналаах, күндү маһынан аађыллар. (С.О.);

- Былах – хатың мас лабаата, хаппыт лабаа;

- Ала – ынах-сүөһү өңө.

(бөлөхтөн биирдии ођо көмүскүүр)


Кылааска уопсай ыйытыы, кэпсэтиһии

Мас кытыйа диэн туох иһитий? (удьурђайынан оңоһуллар иһит)

Хайдах оңоһулларый? (мас ууһа быһађынан кыһан оңорор)

Киэргэтиитэ тугуй? (быһах төбөтүнэн сахалыы оһуор түһэрэллэр, алтанынан суолах устун иилииллэр)

Саха сирин саамай улахан былыргы кытыйата ханна баарый? Ытык Күөлгэ, Хадаайыга баар. (хаартыскатын көрдөрүү) -3мүн.

Кылааска уопсай ыйытыы, кэпсэтиһии

Физика (бөлөђүнэн үлэ)

1.Кытыйа маассата

2. Объема

3. Алтан чиңэ

  • Кинигэбит 2 таблицатын туһанан кураанах мас, алтан чиңнэрин булуң. Ити тугу көрдөрөрүй? 7мүн.

  • Лабораторнай үлэ (карточка5а суруллар)

Кытыйа иһин, маассатын кэмнээһин

Yлэ сыала: кээмэйдиир цилиндр көмөтүнэн кытыйа иһин, ыйааһынынан маассатын кэмнээһин.

Туттуллар маллар, прибор: кээмэйдиир цилиндр, уулаах иһит, кураанах иһит,

Бол5ойуӊ! Таас иһитинэн сэрэхтээхтик үлэлээӊ.

Иһит иһин сабардамын хайдах кээмэйдиири толкуйдааӊ.

Кээмэйдээһини таблица5а суруйан иһиӊ.

1мл=1см3

1см3 =0,000001 м3


Иһит аата

Иһит иһин сабардама

Маассата

мл

см3

м3

г

кг

1







2








ортотунан







Түмүктэ суруйуӊ.


Биһиги бу үлэни оӊорон ……………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………...

………………………………………………………………………………………

Кытыйа физическай характеристикатын биллибит. Аны билигин хоһооммутун ылабыт.

  • Хоһоону аађыы

  • Автор өйүгэр ханнык хартыыналар көстөн испиттэрий? – 10 мүн.

Хоһооңңо хартыыналар утум-ситим биһиги харахпытыгар көстөн иһэллэр – бу хоһоон сюжета буолаллар



  1. Хартыына. Кытыйа оңоһуллубут маһа – хатың. Хатың мастан былыр тугу туһаналлар эбитий?

-мас суха;

- кыраабыл тииһэ;

- былађа эбии аһылык.(Дуоскађа хатың мас ыйанар, бөлөххө сорудах)


«Хатың мас туһата» - бөлөђүнэн үлэ (от күөх өңнөөх кумаађы сэбирдэх түңэтиллэр)

Өбүгэ туттар сэбэ-сэбиргэлэ, иһитэ-хомуоһа, эмп-томп уо.д.а.


1 2 3

Сэп-сэбиргэл Иһит-хомуос Эмп-томп

Суха маһа кытыйа сэбирдэђэ

Кыраабыл чороон аһылла илик үнүгэс

Олоппос мас хамыйах туос ыаһа

Ыскаап чааскы (хончођор)

Остуол мас уһаат

Сэбирдэхтэрин дуоскађа ыйаммыт хатыңңа тахсан сыһыараллар, көмүскүүллэр


Хатың мас эмкэ туһатын туһунан ођолорго, уонна ыалдьыттарга түңэтиллэр.


( Ођолор самостоятельно үлэлииллэр)

2.Хартыына. Кытыйаны оңорбут маастар туһунан автор билгэлээһиннэрэ. Сэллик ыарыы туһунан, кэпсэтиһии.

Кытыйаны оңорбут маастар дьылђатын автор билгэлээһиннэрэ:

- билигин кини ханнаный?

- ыалдьан өлбүтэ дуу?

- артыалга киирбитэ буолаарай?

Былыр ханнык ыарыы ордук элбэх эбитий? Тођо буолуой? (разминка)

Кытыйаны уус оңорор диэтибит. Ханнык уустар баалларый? Мас ууһа, тимир ууһа, көмүс ууһа. Тааттађа ким диэн ааттаах уус баарый? Борис Федорович Неустроев-Мандар Уус туһунан кэпсэтиһии.

3.Хартыына.Кытыйа аһа-үөлэ.

Хоргуйбут киһи куурда салыыр, аһа сылаас, саламат куталлар эбит. Өссө тугу куталлара буолуой? Суорат, сүөгэй, миин уо.д.а.

Ас кутарга кытыйа табыгастаах: кини чэпчэки, итиини тулуйар, ас амтанын сүтэрбэт, истээх.

4.Хартыына. Кытыйа тођо алдьаммыта буолуо диирий?

уота хайа салаабыт(кытыйађа кутуллубут ас сылаас минньигэс);

- дьиэлээх тойон хаартыһыт ьуолан, тугун барытын сүүйтэрбит, кытыйађа ас кутуллубат буолбут, бырађыллыбыт, ол иһин хайдыбыт дии саныыр.

5. Хартыына

Кытыйаны сынньатар, утутар


Хоһоон кэнники икки строфатын литературнай критиктэр тођо сөбүлээбэтэхтэрэ буолуой?

Бу икки строфаны ылан баран, туох диэн тылларынан хоһоону түмүктүөххэ сөбүй? Айар үлэђэ холонон көрүөххэйиң.

(бөлөђүнэн үлэ)

Тахсан көмүскүүллэр 5мүн.





Рефлексия

Уруокка саамай тугу сөбүлээтигит?

Дьиэђэ үлэ:

  • Ханнык уобарастыыр, ойуулуур ньымалары туттубутуй?

- Тыыннаађымсытыы.

Эллэй кытыйаны тыыннаах курдук саныыр, кэпсэтэр.

- Риторическай ыйытыы.

Эт эрэ…Ким оңорбутай?

- Уус-уран эпитет.

Уоттаах алтаннаах удьурђай, кылбайар тиис, кытыл кыыс баттађа, талааннаах тарбах, муустаах иин, күн сарыаллана сандааран, саңа үйэ күүстээх баалыгар, уо.д.а.

- Тэңнээһин.

Биитэр кини эмтэммэт буолан,

Эмиэ хараңа дьоннордуу…



Саламаатынан айах тутуу. «Кытыйађа кутуллубут ас минньигэһин!» -3 мүн.


















Кытыйа


Эт эрэ эн миэхэ, кытыйа,

Уоттаах алтаннаах удьурђай,

Ханнађы хатыңы кыдыйан,

Ким эйигин оңорбутай?


Эн хатыңың хамсыыр сүрүнэ

Мас сухађа барбыта дуу?

Тимир булуук – буолак буойуна –

Ол босхоңу туоратта дуу?


Биитэр эн хатыңың кыраабыл

Кылбайар тииһэ буолта дуу?

Кытыл кыыс баттађын тараабыт

Талааннаах тарбах этэ дуу?


Биитэр эн хатыңың былађа

Сут дьылтан тыына хараарар

Дьадаңы биир ала ынађар

Абырал буолта буолаарай?


Эйигин уһаммыт маастарың

Билигин ханна эбитэй?

Хайа дойду хатың мастарын

Киһи дьолугар кэрдэрэй?


Биитэр кини эмтэммэт буолан,

Эмиэ хараңа дьоннордуу,

Сэлликкэ тыңатын аалларан,

Муустаах ииңңэ киирбитэ дуу?


Биитэр кини муңнаах суолугар

Күн сарыаллана сандааран,

Саңа үйэ күүстэх баалыгар –

Артыалга киирбит буолаарай?






Эт эрэ эн миэхэ, кытыйа,

Уоттаах алтаннаах удьурђай,

Хас киһи хоргуйан, сылайан,

Эйигин куурда салыырай?


Хас киһи үлэлиир өллөнөн,

Эн аһың суоһуң билбитэй,

Эн искэр сүүрэлиир төлөнүң

Хас айан уотугар тэңэй?


Бу туохтан тырыта эн бардың,

Уотуң хайа салаата дуу?

Дьиэлээх тойонуң туох баарын

Сүүйтэрэ хаартылаата дуу?


Хайаабыт да иһин эйиэхэ

Саламаат баһар тохтообут.

Этиң-сииниң баастардаах дьиэгэ

Онон-манан ойуолаабыт.


Төһө да төлөннөөђүң иһин,

Таас кытыйађа кыайтардың!

Аһатан абырыыр киһигин

Тимир иһиккэ былдьаттың!


Дьэ уурай! Хап-хара кытыйа,

Уоттаах алтаннаах удьурђай,

Өрүү сынньанар, утуйар

Үйэң үөскээтэ, быраһаай!





































Общая информация

Номер материала: ДВ-188540



Очень низкие цены на курсы переподготовки от Московского учебного центра для педагогов

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 60% скидки (только до конца зимы) при обучении на курсах профессиональной переподготовки (124 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: KURSY.ORG

Только до конца зимы! Скидка 60% для педагогов на ДИПЛОМЫ от Столичного учебного центра!

Курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации от 1 400 руб.
Для выбора курса воспользуйтесь удобным поиском на сайте KURSY.ORG


Вы получите официальный Диплом или Удостоверение установленного образца в соответствии с требованиями государства (образовательная Лицензия № 038767 выдана ООО "Столичный учебный центр" Департаментом образования города МОСКВЫ).

Московские документы для аттестации: KURSY.ORG


Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Информационные технологии в деятельности учителя физики»
Курс профессиональной переподготовки «Физика: теория и методика преподавания в образовательной организации»
Курс повышения квалификации «Основы местного самоуправления и муниципальной службы»
Курс профессиональной переподготовки «Организация и предоставление туристских услуг»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС педагогических направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Маркетинг в организации, как средство привлечения новых клиентов»
Курс повышения квалификации «Страхование и актуарные расчеты»
Курс повышения квалификации «ЕГЭ по физике: методика решения задач»
Курс повышения квалификации «Источники финансов»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности специалиста оценщика-эксперта по оценке имущества»
Курс профессиональной переподготовки «Метрология, стандартизация и сертификация»
Курс профессиональной переподготовки «Техническая диагностика и контроль технического состояния автотранспортных средств»
Курс профессиональной переподготовки «Организация процесса страхования (перестрахования)»
Курс профессиональной переподготовки «Стандартизация и метрология»
Курс профессиональной переподготовки «Управление корпоративной информационной безопасностью: Администрирование и эксплуатация аппаратно-программных средств защиты информации в компьютерных системах»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.