Инфоурок / Другое / Конспекты / Шығарма тақырыбы: «Ұлы ғұлама- Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов»
Обращаем Ваше внимание, что в соответствии с Федеральным законом N 273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации» в организациях, осуществляющих образовательную деятельность, организовывается обучение и воспитание обучающихся с ОВЗ как совместно с другими обучающимися, так и в отдельных классах или группах.

Педагогическая деятельность в соответствии с новым ФГОС требует от учителя наличия системы специальных знаний в области анатомии, физиологии, специальной психологии, дефектологии и социальной работы.

Только сейчас Вы можете пройти дистанционное обучение прямо на сайте "Инфоурок" со скидкой 40% по курсу повышения квалификации "Организация работы с обучающимися с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ)" (72 часа). По окончании курса Вы получите печатное удостоверение о повышении квалификации установленного образца (доставка удостоверения бесплатна).

Автор курса: Логинова Наталья Геннадьевна, кандидат педагогических наук, учитель высшей категории. Начало обучения новой группы: 27 сентября.

Подать заявку на этот курс    Смотреть список всех 216 курсов со скидкой 40%

Шығарма тақырыбы: «Ұлы ғұлама- Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов»

библиотека
материалов

Батыс Қазақстан облысы

Теректі ауданы

Шаған жалпы орта білім беретін мектебі.










Шығарма

««Ұлы ғұлама- Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов»




5 «ә» сынып

оқушысы:

Бақтыгереев Ш.Ж


Жетекші: Ханов Ш.У















2015-2016 оқу жылы














































«Ұлы ғұлама- Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов»


Әрбір адамның өзінің ойынан шығатын , сүйіп орындайтын туындысы немесе шығармасы болады.Мүсіншілер сол туындының мүсінін жасаса,суретшілер суретін салады,әншілер әнін шырқап ,күйшілер күйін шертіп жатады.Ал мен мүсінші де, суретші де, әнші де, күйші де емеспін.Бірақ мен үшін бүгінгі жазылмақ болған шығарма үлкен жауапкершілікпен жазылар шығарманың бірі болмақ. Бұл шығарманы мен ғаламтордан да көшірмедім. Тек қолыма алған қаламым мен ақ қағазым ғана жаныма жалау болды. Ал жазбақ болған шығарма ,көңіліме ой салып, шабыт беріп, жарқырап сәулесін шашқан жұлдыздан туды.Жарқыраған жұлдыз қазақтың мың жылда бір туар ғалымы Шоқанның бейнесінде көрініс тапты.


Автор


Иә, Сүйер ұлың болса,  Сен де сүй. Сүйінерге жарар ол" - деп Абай атамыз айтқандай қазақтың аспанындағы жұлдызына айналған ғалым, публицист, әдебиет зерттеушісі, саяхатшы-географ Шоқан өмірінен сыр шертер болсақ көңілімдегі ойлар арнасынан тасыған өзендей болып кетеді.

 Шоқанның шын аты жөні Мұхаммедханафия Шыңғысұлы Уәлиханов,ал әжесі оны бала күнінде «Шоқаным» деп еркелетіп айтуымен, «Шоқан» аталып кеткен екен. Шоқанды атақты ғалым, тәрбиелі де , қабілетті азамат болып өсуінде отбасындағы әжесі - Айғанымның ,әкесі -Шыңғыстың, анасы – Зейнептің орны ерекше аталуы тиіс.

Әжесі Айғаным-көкірегі ояу,көзі ашық, сауатты , ақылды адам болған. Бір тіл білсең бір адамсың ,екі тіл білсең екі адамсың демекші Айғаным әжеміз парсы, шағатай, араб, орыс тілдерін білген. Бала Шоқанға кешке ұйықтарда ертегі, қазақ батырларының ел қорғаған ерліктері туралы, ел арасындағы тартыстардың болу себептері жайында көптеген әңгімелер айтып беретін болған.

Әкесі Шыңғыс Шоқанға көп назар аударып болашағынан зор үміт күтеді.

Ол әскери адам болғанымен өнерді қатты құрметтеп, ақын –жазушылардың шығармаларын, тырнақ алды туындыларын жинақтайтын кісі болады. Әубәкір деген молдадан сабақ алған Шоқан , шығыс әдебиетінен жыраулар өмірі мен шығармаларын және араб,парсы тілдері туралы танысып ,түсінік алады.Біз бұдан Шоқанның талантты, ұшқыр ойлы, асқан дарынды болып өсуіне әкесі Шыңғыстың еңбегі сіңгенін байқаймыз.

Шоқанның анасы – Зейнепте қазақша-арабша сауаты бар , өз заманының сауатты азаматы еді. Баласына үнемі мейіріммен қарап, бесікте жатқанында –ақ ақ сүтімен өмірдің ақ қарасын танып білуге, елге пайдасын тигізер болашақ ғалым болып шығуына да септігін тигізеді.

Елдің айтуынша Шоқан жеті жасында –ақ мектепте оқып жүргенде білімді бала болып көзге түседі. Шоқан Ықылас деген шешеннен халықтың қызық та көп әңгімелерін тыңдап өседі. Сонымен бірге Бала Шоқан Орынбай Бертағыұлы ,Арыстанбай Тобылбайұлы, Досқожа мен Нұрымбай, Тоғжан мен Шоже Қаржаубайұлы сияқты айтыс ақындарының жырларын мұқият тыңдап өскеніне қарағанда, қазақ ауыз әдебиетін жаны сүйетіндігін ,құлағының құрышы қанып тыңдағанда жаттап алатын талантты бала болғанын байқауға болады. Бұл өлең-жырларды тыңдап ,білім нәрінен сусындап өскенін ойласам ,ел тарихын ,халық ортасында болып жатқан оқиғаларды білуге құмар екенін, салт-дәстір мен мәдениетті бойына сіңіріп өскен ғалым екенін аңғарамыз. Бұндай азамат қазіргі таңда сирек кездесетін де шығар.

Жасында Айғаным әжесі мен әкесінің арқасында қазақтың ән-жырын, ақын-әнші әндерін, жыршылардың жырларын тыңдап өскен Шоқанға баға берген сазгер Илья Жақанов: «Шоқанның бітім-болмысы-тұнып тұрған музыка, халық ән-күйінің, даналық пен ұлылығының символы»-деп таңдайын қағып таңғалған екен.

Шоқанның әдебиетке құмарлығы бір басқа, суретке деген құмарлығы бір басқа еді. Сурет салуда Мысықтан үйренген жануарлар мүсіні оның болашақта картаның суретін салатын т.б. «Аға сұлтан» суретіндегі Тезек Төре суретін салуға да жетеледі. Шоқан – оң қолынан өнер тамған, қазақтан шыққан тұңғыш суретші де бола білді.

Омбыға оқуға келеді... 5 жасында хат танып, 7 жасында өлең –жырды жатқа айтып, 11 жасында кадет корпусындағы мұғалімдерді таңқалдыра білді.

Ол көптеген ғылым саласынан өзін жан-жақты сегіз қырлы, бір сырлы азамат екенін көрсете білді. Шоқан өз халқының салт-дәстүрін, әдет-ғұрпын,мәдениетін,

әдебиетін ,өлең-жырын, еуропаға танытып ,туған топырағы мен тамырын үлгі ете білді. «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» жырында алғаш орыстарға таныстырушылардың бірі болған. Көп жерлерге саяхат жасап жерлерді картаға түсіріп, география пәнінің де іргетасын қалаған қазақтағы бірінші тұлға осы Шоқан екенін ұмытпауымыз керек.

«Жігітке жетпіс өнер де аз дегендей, ғылымның барлық саласында өз халқына пайдасын тигізіп, аз ғана ғұмырында ,көп еңбек етіп , қараңғы қазақтың аспанында жұлдыздай сәулесін шашты , жел соқса пана бола білді.

Шығармамды қорыта отырып, «Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» - демекші ол өлген жоқ, мәңгі тірі. Сондықтанда біз оны қазақтың аспанында жарқыраған мәңгі шоқ жұлдыз деп білеміз.

















Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 27 сентября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-313156

Похожие материалы

2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации. Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии.

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

Конкурс "Законы экологии"