Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Информатика / Конспекты / Символдар бойынша жолдарды өңдеу.
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Информатика

Символдар бойынша жолдарды өңдеу.

библиотека
материалов




Күні : Бекітемін ------------------------------------------

Оқу ісінің меңгерушісі


Сабақтың тақырыбы: Символдар бойынша жолдарды өңдеу. Практикалық жұмыс

Сабақтың  мақсаты:                        

Білімділігі:  Оқушыларды символдық шамалармен орындалатын амалдар таныстыру. Символдық  мәліметтерді енгізу, шығару ерекшеліктерін түсіндіре отырып, программа құруға дағдыландыру;   

Дамытушылығы:  Символдық мәліметтерді Паскаль тілінде программалау арқылы өңдеу тәсілдерін жүзеге асырып, оқушылардың логикалық  ой- өрістерін дамыту;

Тәрбиелік: Оқушыларды тиянақтылыққа, ұқыптылыққа, жауапкершілдікке  тәрбиелеу.

Сабақтың түрі:    практикалық  сабағы

Сабақтың барысы:   

                                    1. Ұйымдастыру

                                    2. Өткен материалды қайталау

                                   3.  Жаңа сабақты түсіндіру

                                    3. Сабақты бекіту

                                   4.  Үйге тапсырма

 Өткен материалдарды қайталау сұрақтары

 Var операторының қызметі қандай?

Const  операторының қызметі қандай?

Readln  операторының қызметі қандай?

Writeln  операторының қызметі қандай?

Цикл дегеніміз не?

Циклдік алгоритмнің неше түрі бар?

Программаның нәтижесін қалай көреміз?















Жаңа  сабақты түсіндіру

   Символдық шамалар дегеніміз  сөз тіркестері түрінде берілген мәтін элементтері. Символдық мәліметтермен жұмыс істеу тәсілдері. Осыған дейінгі программаларда біз тек сан мәндерімен ғана жұмыс жасап келеміз.  Ал қазіргі компьютерлерімізде кез-келген символдық айнымалыларды өңдейтін программалар бар. Сондықтан бүгінгі тақырыбымыз бойынша ақпаратты пернетақтадан енгізу және дисплей экранына шығаруды қарастыратын боламыз. Бұл программада да сандық ақпаратты енгізу және шығару сияқты          операторларының  көмегімен жұмыс істей аламыз. Символдық мәліметтерді өңдеу символдық типті анықтайтын  CHAR түйінді сөз арқылы жүзеге асырылады.Әрбір символ 0 мен 127 кодтарына әмбебап таңбалар,яғни латын әріптері тыныс белгілері,басқару символдары кіреді.Ал,128-255 кодтарына орыс,қазақ алфавиттің әріптері орналасқан.

Символдық мәліметтер төмендегідей стандартты функциялар орналасқан:

Chr(x)-byte типіндегі х санын символға түрлендіреді

ord(ch)-ch символын оның byte типіндегі сәйкес кодына түрлендіреді   

pred(ch)- кодына сәйкес келесі символды береді

upcase(ch) – кіші латын әріптерін бас әріптерге айналдырады.

Символдық мәліметтерді еңгізу

            Символдық мәліметтерді пернетақтадан енгізу READ (READLN) операторы алқылы жүргізіледі,оларды еңгізудің төмендегідей ерекшеліктері бар:

1.     Бос орын таңбасы -  ‘_’ Паскаль тілінде символ орнына жүретіндіктен символдық айнымалылардың мәндері бос орынсыз жазылады.

2.     Бір айнымалыға бір ғана символ меншіктеледі.

3.     Символдық айнымалыларды енгізудің тағы бір ерекшелігі – ENTER

( )   басылса да  READ операторы бос орын символы ретінде қабылдайды.

4.     Символдық айнымалыларды енгізу кезінде Shift,Ctrl,Caps Lock, Alt басқанда олар жек символ ретінде енгізіліп,мән орнына олардың сканерлеу кодтары қабылданады.

5.     Символдық және сандық мәндерді енгізгенде көбінесе EOLN ( end of line)    стандартты функциясын пайдалану қолайлы.Бұл функция мәні жолдың соңы немесе мәндер беріліп болды – дегенді білдіретін  Enter пернесі басылғанда ғана  ( True ) қалған жағдайда жалған ( Folse )  болады.

                             Паскаль тілінде мәтіндік ақпаратты өңдеу

       Паскаль тілінде символдар тізбегінен тұратын тіркестік айнымалылар қолданылады.Олардың типін көрсету үшін алдымен айнымалы атауы,одан кейін тік жақша ішінде жолдың ең ұзыны көрсетілген string түйінді сөз қолданылады. VAR<айнымалы аты>:  string [ жолдың ең үлкен ұзындығы ]

Тіркестік өрнектер.Тіркестік өрнек деп амал белгілері,тіркестік айнымалылар және функция атауларынан құралған,ұзындығы 256 символды тізбекті айтамыз.

Біріктіру немесе конкатенанция амалы,ол қарапайым + белгісімен белгіленеді.Бұл амал бірнеше символдардан немесе сөз тіркесінен жаңа мәтін жолын құру үшін пайдаланылады.Программа мәтіндегі сөз тіркесінен тұратын тұрақтылар бір жолда жазылу тиіс.Егер оның бөлігін келесі жолға тасымалдап жазсақ қате болады.

Салыстыру амалдары олар: =, < >,<, >, <=, > = белгілерімен белгіленеді.Егер тіркестің алғашқы символдары бірдей болса,онда қай жолдың символдары көп болатын болса,сол үлкен деп есептеледі.Егер өрнекте біріктіру мен салыстыру амалдары болса,ең алдымен біріктіру амалы,содан соң салыстыру амалы орындалады.

Мәтін ұзындығын анықтау операциясы.Бұл операция  алгоритмдік тілде ұзын түйінді сөзі қолданылады.Мәтін ұзындығы оны құрайтын  символдар санымен анықталады.

Сөз тіркестерін өңдеуге арналған стандартты функциялар мен процедуралар. Паскаль тілінің функциялары :

CHR(I)-I  санына сәйкес символы береді.

            ORD(S)-S  символының бүтін сан түріндегі кодын береді

            COPY( ST,POZ,N ):String; ST сөз тіркесінің POZ нөмірлік символынан   

 бастап қатар тұрған N- символ көшіріліп алынады.

            UPCASE( C:CHAR ): CHAR; латын алфавитінің кіші әріптерін бас 

 әріптерге ауыстырады.

            DELETE( Var S:String; N, M:Integer); S-мәтіннің,N-таңбасынан бастап,М- таңбасын өшіреді.

            INSERT( S1,S2,Poz ); S сөз тіркесі символдарының  Poz  нөмірінен бастап        

  символды өшіреді де, нәтижені S мәні ретінде жазады.


сабақты бекіту
Біліміңді тексер: Оқулықпен жұмыс 
№1. Ұзындығы 25 символдан артпайтын сөз тіркесін алып, одан мүмкіндігінше бірнеше жаңа сөз құрастырыңдар.
№5. Берілген мәтін сөздерінде ең көп кездесетін әріпті табыңдар.
№8. Берілген сөз тіркесінде ‘а’ әрпінің санын анықтайтын программа құрыңдар.
Сергіту сәті
Көз және қол жаттығуларын орындау.
Ойлан-жұптас-талқыла
Әр топқа шығармашылық тапсырма карточка арқылы беріледі.
1-топ: Кез келген сөзді пернетақтадан енгізіп, оның ұзындығын анықтайтын программа құрыңдар. Компьютерде орындап, нәтижені көрсет.
2-топ: Енгізілген сөз тіркесі сан болатынын немесе болмайтынын анықтайтын программа құрыңдар. Компьютерде орындап, нәтижені көрсет.
Қорытындылау

Тест жұмысы
Бағалау
Оқушылар өздерін-өзі бағалай отырып, алдарындағы бағалау парақшаларындағы бағалардан қорытынды баға шығарады. 
Кері байланыс
“Гүл шоғы”

      Үйге тапсырма : Символдық мәліметтермен жұмыс істеу тәсілдері.Сөздердің ішінен керек әріптерді қиюдың программасын құру керек. Символдық  мәліметтерді енгізу.  Паскаль тілінде мәтіндік ақпаратты өңдеу.







Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 09.02.2016
Раздел Информатика
Подраздел Конспекты
Просмотров1094
Номер материала ДВ-436633
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх