Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Сыныптан тыс жұмысы. Внеклассное мероприятие. Жошы хан туралы аңыз

Сыныптан тыс жұмысы. Внеклассное мероприятие. Жошы хан туралы аңыз

  • Другое

Поделитесь материалом с коллегами:

Сыныптан тыс жұмысы: «Ақсақ құлан» («Домбыра туралы аңыз»): Пәні : қазақ тілі...
Сабақтың мақсаты: Пәнаралық байланыс: ән сабағы Білімділік: өнерге деген сүйі...
Кетбұға 1150-1230 ж.ж. Кетбұға шамамен 1150-1230 жылдар аралығында ғұмыр кешк...
Бұл оқиға ХІІ ғасырдың соңы мен ХІІІ ғасырдың басында болған. Аңыз кейіпкері...
Памятник ХІІ-ХІІІ в.в. Мавзолей Жошы-хана. Памятник ХІІ-ХІІІ в.в. Мавзолей Жо...
Қазақтың тұңғыш ұлттық аспабы қай аспап деп ойлаймыз? Домбыра, қобыз. Қазақты...
Домбыра-асқақтата ән салып, күй төккен өнерпаз халқымыздың артық қастерелеп ү...
Оны өшірмей бүгінгі күнге жеткізген екі құдіретті күш бар. Бірі-киелі домбыра...
Легенды и предания о происхождении кюев Таттимбета и Сары-Арки. Сылқылдақ. Пр...
Легенды и предания о происхождении кюев Таттимбета и Сары-Арки. Былқылдақ. В...
Дайрабай Ерназарұлы Дайрабай Қарағанды облысына қарасты Жаңаарқа ауданының же...
Байжігіт Байжігіт Алтайда дүниеге келген әйгілі күйші. Байжігіттің өмір сүрге...
Мамен Ералыұлы Мәмен қазіргі Орал облысына қарасты жаңақалада дүниеге келіп,...
Күй-адам сезімін, психологиялық күйін түрлі аспаптар арқылы сыртқа шығараттын...
Наурыз мейрамы
Наурыз мейрамы Наурыз-бұл ежелгі түркі халықтарының жаңа жыл мейрамы.Парсы т...
Наурыз мейрамы
Праздник Наурыз один из самых древних праздников на Земле. Он отмечается уже...
Трапеза приурочивалась к полудню, до и после которой мулла читал молитвы в че...
Музыка, которая лечит все болезни. Лечением серьезных заболеваний, конечно, д...
На заметку: Для успокоения: «Колыбельная» Брамса, «Свет луны» Дебюсси, «Аве М...
1 из 21

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Сыныптан тыс жұмысы: «Ақсақ құлан» («Домбыра туралы аңыз»): Пәні : қазақ тілі
Описание слайда:

Сыныптан тыс жұмысы: «Ақсақ құлан» («Домбыра туралы аңыз»): Пәні : қазақ тілі Сыныбы: 7 “Б” Күні: 18 наурыз 2014 жыл Мұғалімнің аты-жөні : Альмишева Л.Ш

№ слайда 2 Сабақтың мақсаты: Пәнаралық байланыс: ән сабағы Білімділік: өнерге деген сүйі
Описание слайда:

Сабақтың мақсаты: Пәнаралық байланыс: ән сабағы Білімділік: өнерге деген сүйіспеншілігін арттыру, туған халқымыздың мәдени мұрасымен таныстыру; Тәрбиелік: өнерді сүюге,өнереге деген ықылыс, құрмет сезімдерін тәрбиелеуге ықпал ету. Атақты жаһангер Шыңғысханның үлкен ұлы-Жошы хан.

№ слайда 3 Кетбұға 1150-1230 ж.ж. Кетбұға шамамен 1150-1230 жылдар аралығында ғұмыр кешк
Описание слайда:

Кетбұға 1150-1230 ж.ж. Кетбұға шамамен 1150-1230 жылдар аралығында ғұмыр кешкен. Кетбұғы Найман тайпасының ұлы жыршысы, күйшісі. Кетбұғы «Ақсақ құлан» күймен әйгілі. Кетбұға күйлері: «Ақсақ құлан», «Наратау», т.б.

№ слайда 4 Бұл оқиға ХІІ ғасырдың соңы мен ХІІІ ғасырдың басында болған. Аңыз кейіпкері
Описание слайда:

Бұл оқиға ХІІ ғасырдың соңы мен ХІІІ ғасырдың басында болған. Аңыз кейіпкері Жошы хан-тарихта болған адам, атақты жаһангер Шыңғысханның үлкен ұлы. мұндай оқиғаның болғандығын тарих растайды. Осыдан үш күн бұрын Шыңғыстың сүйікті ұлы, Қыпшақ даласының билеушісі Жошы аңнан қайтып оралмады. Ол құлан аулауды жақсы көреді екен. Аңға бірге шыққан нөкерлерінің айтуынша, бұлар бір үйір құланға кездесіпті де, ханның оғы солардың бірін жаралапты.Хан ұлының оғы жаралаған ақсақ құлан оны шайнап өлтіреді. Ақыры, күн ұясына қонар шақта, ханның мүрдесі табылады.Ажалы аңнан келгені, я жаудан келгені белгісіз. Ханзада жоғалып кеткеннен кейін хан бір жамандық болғанын сезеді де: «Кім маған балаң өлді деп келсе, соның аузына балқыған қорғасың құямын»,-дейді.Ханға баласының қаралы хабарын жеткізуші адамның жазасы-өлім. Ханның сөзін естіп, адамдар оған баласы туралы шындықты айтуға қорқады. Қара халықты өлім жазасынан құтқару үшін, қаншама қатерлі болса да ханға естіртуді найманнан шыққан ұлы Кет-Бұғы жырау мойнына алады. Жырау өзі сөйлемей, домбырасын сөйлетеді. Қу тақтай ызынап қоя берді. Домбыраны тартып жатқан Кет-Бұғы емес сияқты, домбыраның өзі сөйлеп жатқандай көрінді. Күйді тыңдаған хан бәрін түсініп, ашуланады. Күй тартылып біткен соң, қаһарына мінген хан Кет-Бұғы жырауды жазалауға шешім қабылдады. «Қаралы хабар айтушының жазасы-өлім. Бірақ, Жошының қазасын естірткен мен емес едім ғой! Мына домбыра емес пе еді, саған азалы хабарды жеткізген!»... Жаман хабарды әкелген домбыраға қорғасын құйылсын деген бұйырық береді. Қайғылы хабарды домбыра жеткізгендіктен, оған ыстық қорғасын құяды. Осылайша беткі жағына кішкентай санылау пайда болыпты-мыс. Ата-бабаларымыздан қалған аңыз осылай толғайды. Найманнан шыққан ұлы жырау Кет-Бұғы қаһарлы Шыңғысқа, сүйікті ұлы Жошының өлімін осылай естіртіпті деседі. Осылайша «Ақсақ құлан» күйі халықты ханның қаһарынан қорғап қалған екен.

№ слайда 5 Памятник ХІІ-ХІІІ в.в. Мавзолей Жошы-хана. Памятник ХІІ-ХІІІ в.в. Мавзолей Жо
Описание слайда:

Памятник ХІІ-ХІІІ в.в. Мавзолей Жошы-хана. Памятник ХІІ-ХІІІ в.в. Мавзолей Жошы-хан расположен на левом берегу реки Каракенгир в 45 км от города Жезказгана. По преданию этот мавзолей связывают с именем старшего сына Чингиз-хана – Жучи. По легенде Жучи был обделен Чингиз-ханом при выделении ему улуса (удела). Это подтверждается и историческими материалами. Бассейн рек Сары-су, Каракенгир и Сарыкенгир издревле был наилучшим местом для охоты и скотоводства, поэтому ставка Жучи находилась в этих местах, где его, по всей вероятности, и похоронили после смерти.

№ слайда 6 Қазақтың тұңғыш ұлттық аспабы қай аспап деп ойлаймыз? Домбыра, қобыз. Қазақты
Описание слайда:

Қазақтың тұңғыш ұлттық аспабы қай аспап деп ойлаймыз? Домбыра, қобыз. Қазақтың тұңғыш аспабы-Қорқыт ата 40 жыл тартқан қобыз. Қорқыт-VII-VIII ғасырда өмір сүрген, 64 жол толғау, 360 жол өлең иесі болғанын тарих дәлелдейді. Шоқан Уәлиханов Қорқытты бірінші жарау деп те таниды. Қорқыт атаның «Қорқыттың күйі», «Қоңыр», «Желмая», «Қорқыт сарыны», т.б. күйлер-асыл қазына, өшпес мұра.

№ слайда 7 Домбыра-асқақтата ән салып, күй төккен өнерпаз халқымыздың артық қастерелеп ү
Описание слайда:

Домбыра-асқақтата ән салып, күй төккен өнерпаз халқымыздың артық қастерелеп үкі таққан, жалғызындай аялап қақ төріне ілген ең қымбат, ең сүйікті музықалық аспаптарының бірі. Халқымыздың мұны мен зары, қуаныш-күйініші, қайғысы мен қасіреті, аңсаған арманы сол киелі домбыраның қос ішегінен күй болып төгіледі. Сол асыл мұраларымыздың бірі-күй қазынасы. Домбыра-қазақ халқының ең кең тараған ішекті музыкалық аспабы. Ол-қазақ халқының мірінде маңызды орын алатын аспап.

№ слайда 8 Оны өшірмей бүгінгі күнге жеткізген екі құдіретті күш бар. Бірі-киелі домбыра
Описание слайда:

Оны өшірмей бүгінгі күнге жеткізген екі құдіретті күш бар. Бірі-киелі домбыра, екіншісі-композиторларымыз. Олар-Құрманғазы, Дәулеткерей, Тәттімбет, Абыл, Махамбет, Мәмен, Дайрабай, Сейтек, Қазанғап, Сүгір, Байжігіт тағы басқалар

№ слайда 9 Легенды и предания о происхождении кюев Таттимбета и Сары-Арки. Сылқылдақ. Пр
Описание слайда:

Легенды и предания о происхождении кюев Таттимбета и Сары-Арки. Сылқылдақ. Приблизительно к концу сороковых годов Таттимбет на год перекочевывает к найманам, чтобы всю зиму и лето пасти свои табуны на их землях-это называется у казахов «жылқұда», то есть «сват на год». Таттимбет участвует и здесь в тоях и вечерах, в играх и состязаниях. На одном из празднеств он встречается с бойкой девушкой, которая при джигитовке, байге и других конных играх, кроме козлодрания, одевалась в мужское одеяние и участвовала в них нарване с мужчинами. Девушка эта умела еть и слыла самой сильной домбристкой в своей округе. Она играла много кюев. Недурно владела они и речью. Словом, она была гордостью рода найман. И с этой девушкой, состязался на домбрк Таттимбет. Они сыграли много кюев. Слушатели посчитали, что Таттимбет сыграл сорок кюев, девушка же остановилась на тридцать девятом. Таким образом она считалась побежденной. Рассказывают, что сороковым кюем Таттимбета был известный сегодня «Сылқылдақ». Таттимбет посвятил его прекрасной девушке-домбристке, котроая состязалась с ним.

№ слайда 10 Легенды и предания о происхождении кюев Таттимбета и Сары-Арки. Былқылдақ. В
Описание слайда:

Легенды и предания о происхождении кюев Таттимбета и Сары-Арки. Былқылдақ. В краях, где жил Таттимбет, был прекрасный джайляу Былқылдақ, который очень нравился Таттимбету. От мелодии кюя, посвященного композитором этому кюя, посвященного композитором этому джайляу, слышится журчание роднриковой воды, шуршание трав, пение птиц в роще. Вторая легенда о происхождении кюя «Былқылдақ». Таттимбет в одной из своих поездок по реке Есиль остаовился у одного человека, дочь которого, как он слышал, была известна своей игрой на домбре.таттимбет просит дать ему домбру жтой девушки и, исполняет несколько кюев безвестных авторов. Девушка не остается в долгу-она также исполняет несколько замечательных кюев. Таттимбет играет во второй раз, почти исчерпывая свой запас, и уже считает себя победителем, думая, что девушка не сможет сыграть так много кюев. Однако, дочь хозяина не отстает от его. Не допуская и мысли о том, что девушка может оказаться победительницей в соревнованиях с мужчиной, Таттимбет стремиться хоть как-нибудть выйти из этого состязания неопозоренным.

№ слайда 11 Дайрабай Ерназарұлы Дайрабай Қарағанды облысына қарасты Жаңаарқа ауданының же
Описание слайда:

Дайрабай Ерназарұлы Дайрабай Қарағанды облысына қарасты Жаңаарқа ауданының жеріндегі Атасу өзенінің бойында дүниеге келіп, Шымкент облысының Қызылқұм ауданында дүние салған. Табиғат оған әншілік, ақындық, күйшілік сияқты ғажайып қасиет дарытқан. Дайрабайдың күйлері: «Дайрабай», «Қоштасу», «Сыр», «Сырлың суы» т.б.

№ слайда 12 Байжігіт Байжігіт Алтайда дүниеге келген әйгілі күйші. Байжігіттің өмір сүрге
Описание слайда:

Байжігіт Байжігіт Алтайда дүниеге келген әйгілі күйші. Байжігіттің өмір сүрген кезеңі Шыңғысханның қанды жорығынан көп зардап шеккен. Байжігіттің күйлері. «Азат», «Ақтабан», «Арман», «Беласар», «Нарын», «Тоғыз тоты» т.б.

№ слайда 13 Мамен Ералыұлы Мәмен қазіргі Орал облысына қарасты жаңақалада дүниеге келіп,
Описание слайда:

Мамен Ералыұлы Мәмен қазіргі Орал облысына қарасты жаңақалада дүниеге келіп, Фурманов ауданында дүние салған. Ұлы Құрманғазының жанына еріп тағылым алған. Мәменнің күйлері. «Ақшолпан», «Он алтыншы жыл» т.б.

№ слайда 14 Күй-адам сезімін, психологиялық күйін түрлі аспаптар арқылы сыртқа шығараттын
Описание слайда:

Күй-адам сезімін, психологиялық күйін түрлі аспаптар арқылы сыртқа шығараттын халық мұрасы. Оны шығарушыны күйші, композитор, ал жеткізушіні-орындаушы дейді.

№ слайда 15 Наурыз мейрамы
Описание слайда:

Наурыз мейрамы

№ слайда 16 Наурыз мейрамы Наурыз-бұл ежелгі түркі халықтарының жаңа жыл мейрамы.Парсы т
Описание слайда:

Наурыз мейрамы Наурыз-бұл ежелгі түркі халықтарының жаңа жыл мейрамы.Парсы тілінен аударғанда- «наурыз»-сөзі «жаңа күн» деген мағынаны білдіреді. Оны барлық түркі халықтар: қазақтар, қырғыздар, өзбектер, тәжіктер атап өтеді. Бұл мейрам күн мен түннің теңелген күні. Наурыз мейрамы қазақтара елінің тәуелсіздік алуымен бірге қайта оралды. Наурыз кезінде қазақтар наурызкөже дайындайды. Көже жеті тағамнан жасалады. Олар: арпа, бидай, күріш, қара бидай, сүт, ет, май. Наурызкөже-көктем келгендігінің белгісі. Наурыз көп ұлтты Қазақстанның барлық халықтарының мейрамына айналды.

№ слайда 17 Наурыз мейрамы
Описание слайда:

Наурыз мейрамы

№ слайда 18 Праздник Наурыз один из самых древних праздников на Земле. Он отмечается уже
Описание слайда:

Праздник Наурыз один из самых древних праздников на Земле. Он отмечается уже более пяти тысячи лет как праздник весны и обновления природы многими народами. По восточному летоисчислению он соответствует иранскому Новому году-Наврузу. Из поколения в поколениепередавали традиции празднования Наурыза казахи, узбеки, уйгуры. Сама по себе форма празднования с глубокой древности несла в себе принципы любви к природе. Несмртря на давность, этот праздник сохранился в народной памяти, и в настоящее время приобрел новый духовно-этический смысл. По древнему летоисчислению ээтот день обычно совпадал с 22 марта-днем весеннего равноденствия. Поэтому казахи назвали месяц март-Наурыз. Считалось, что в этот день происходит обновление в природе, гремит первый весенний гром, происходит набухание почек на деревьях, буйно прорастает зелень. В далеком прошлом казахи называли наурыз Днем улуса-народа или Великим днем улуса. В народе повелось: чем щедрее будет отмечен праздник Наурыз, тем благополучнее пройдет год. Отсюда-изобилие праздничных обычаев и атрибутов. Наканунье праздника весеннего равноденствия люди приводили в порядок жилье, расплачивались с долгами, мирились находившееся в ссоре, ибо, как утверждали старики, когда наурыз входит в их дома,все болезни и неудачи должны обходить их стороной. В ночь перед торжеством в знак пожелания обилиия молока, урожая и дождя все емкоости наполняли молоком, айраном, зерном, ключевой водой, а в день Наурыза все старались быть в добром расположении духа, при встрече заключали друг друга в обьятия, высказывали самые добрые пожелания, чтобы все невзгоды и беды миновали их. Празднование Наурыза начиналось традиционной встречей рассвета, связанного со соаринным ритуалом-”Если увидишь родник-расчищай его исток”. Встречая рассвет, все взрослое население, молодежь и дети, взяв в руки лопаты, кетмени, собирались в условленном месте у родника или арыка и производили расчистку. Затем все вместе под руководством почтенных стариков производили посадку деревьев. При это по установившейся традиции произносились слова: “Пусть останется в памяти от человека дерево, нежели стадо”, “Срубил одно дерево-посади девять!”. В эти дни готовились много еды, которая символизировала достаток и изобилие в наступающем году. Дастархан накрывали в каждой семье.

№ слайда 19 Трапеза приурочивалась к полудню, до и после которой мулла читал молитвы в че
Описание слайда:

Трапеза приурочивалась к полудню, до и после которой мулла читал молитвы в честь предков. По завершении старший по возрасту из присутствующих давал благословение (бата), чтобы из года в год благополучие не покидало семьи. У казахов при праздновании Наурыза обязательным являлось пристутствие числа “7”, которое олицетворяет семь дней недели-единицы времени вселенской вечности: перед аксакалами ставились семь чаш с напитком Наурыз-коже, приготовленным из семи сортов семи видов злаков. В состав семи компонентов обычно входили мясо, соль, жир, лук, пшшеница, курт, иримшик (творог). Празднование всегда сопровождалось массовыми играми, традиционными скачками, развлечениями. История праздника наурыз имеет непростую судьбу. В эпоху сложения тоталитарной системы, когда все национальное быыло признано несущщественным, а все упоминания о традиционном наследии причислены к анохронизмам и пережиткам древвности, Наурыз мейрамы был отменен (1926г.). Впервые после долгих лет забвения в Казахстане он праздновался в 1988 году, и, как ни странно, получил широкий резонанс. Официальное признание Праздник Наурыз приобрел 15 марта 1991 года после выхода Указа Президента Казахской ССР “О народном празднике весны- “Наурыз мейрамы”. Президент старны обявил 22 марта, день весеннего равноденствия, праздничным днем-”Наурыз мейрамы”. С этого времени началось широкое празднование “Наурыз мейрамы” по всей республике. В наши дни “Наурыз мейрамы” стал общенародным праздником весны, труда и единства. Сегодня этот праздник одинаково дорог всем народам, живущим в многонациональном Казахстане. Древний праздник Наурыз гармонично транфвормировался в современную жизнь, сохранив преемственность традиций древности.

№ слайда 20 Музыка, которая лечит все болезни. Лечением серьезных заболеваний, конечно, д
Описание слайда:

Музыка, которая лечит все болезни. Лечением серьезных заболеваний, конечно, должны заниматься доктора. Но когда речь идет о музыке-можно подобрать «лекарство» и самому. Сегодня во многих западных университетах студенты осваивают профессию музыкотерапевтов. И официальная медицина нисколько не возражает-обезбаливающий и успокаивающий эффект музыки известен давно. Этот метод не нов-еще в древности врачи лечили своих пациентов при помощи специально отобранных мелодий. Американские индейцы, шаманы Крайнего Севера по сей день вполне успешно лечат людей безо всяких лекарств. Музыка положительно влияет не только на человека, но и на животных. Под классическую музыку лучше растут цветы. Завораживает музыка и других животных от собак до крыс, которые, как гласит известная притча, себе на погибель послушно следуют за дудочкой. Разве что змеи абсолютно равнодушны к исполнительскому мастерству факира, но и то лишь потому что они природы глухи.  

№ слайда 21 На заметку: Для успокоения: «Колыбельная» Брамса, «Свет луны» Дебюсси, «Аве М
Описание слайда:

На заметку: Для успокоения: «Колыбельная» Брамса, «Свет луны» Дебюсси, «Аве Мария» Шуберта, мазурки и прелюдии Шопена, вальсы Штрауса. От неврозов и раздражительности: «Лунная соната» Бетховена, «Кантата № 2» и «Итальянский концерт» Баха, «Симфония» Гайдна. От скачков давления и нарушения сердечной деятельности: «Свадебный марш» Мендельсона, «Ноктюрн ре-минор» Шопена и «Концерт ре-минор» для скрипки Баха. От мигрени: «Полонез» Огинского, «Венгерская рапсодия» Листа, «Фиделио» Бетховена. От бессоницы: Сюита «Пер Гюнт» Грига, «Грустный вальс» Сибелиуса, «Грезы» Шумана, пьесы Чайковского. От гастрита: «Соната № 7» Бетховена. От пристрастия к алкоголю и табаку: «Аве Мария» Шуберта, «Лунная соната» Бетховена, «Лебедь» Сен-Санса, «Метель» Свиридова.

Выберите курс повышения квалификации со скидкой 50%:

Автор
Дата добавления 07.02.2016
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров101
Номер материала ДВ-425771
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх