Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Другое / Презентации / Синтаксик бәйләнеш төрләре, 7 сыйныф
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Другое

Синтаксик бәйләнеш төрләре, 7 сыйныф

библиотека
материалов
Cинтаксик бәйләнеш төрләре
Сөйләмдә сүзләр һәм җөмләләр ике төрле бәйләнештә булалар Тезүле бәйләнеш бул...
Тезүле бәйләнеш түбәндәге чаралар ярдәмендә оеша 1. Тезүче теркәгечләр (җыючы...
Ияртүле бәйләнештә торган сүзләр арасында өч төрле мөнәсәбәт була хәбәрлекле...
Хәбәрлекле мөнәсәбәт булганда, бер сүз икенче сүз турында хәбәр итә, нәтиҗәдә...
Хәбәрлекле мөнәсәбәтне төрле чаралар белдерәләр Хәбәрлек кушымчалары: Мин уку...
Ачыклаулы мөнәсәбәт булганда, бер сүз икенче сүзне ачыклап килә һәм сүзтезмә...
Ачыклаулы мөнәсәбәтне төрле чаралар белдерәләр Килеш кушымчалары: театрга ба...
Аныклаулы мөнәсәбәт булганда, иярүче сүз ияртүче берәмлектән соң урнашып, аңа...
Аныклаулы мөнәсәбәтне белдерә торган чаралар Аныклаучы теркәгечләр: ягъни, яг...
Истә тотыгыз! Тезүле бәйләнеш   Тезүле бәйләнештә үзара тигез хокуклы сүзләр...
Тезүле бәйләнештәге мәкальнең икенче яртысын сайлап ал! 1. кеше холкын күзәт...
Кирәкле бәйләүче чараларны кулланып, ике төркемдәге сүзләрне бер-берсе белән...
Бирелгән җөмләләргә аныклаулы мөнәсәбәттәге сүзләр өстәп языгыз Мин яраткан җ...
Үзара тезүле бәйләнештә булган сүзләрне һәм җөмләләрне аерып языгы 1. – Сүзлә...
15 1

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Cинтаксик бәйләнеш төрләре
Описание слайда:

Cинтаксик бәйләнеш төрләре

№ слайда 2 Сөйләмдә сүзләр һәм җөмләләр ике төрле бәйләнештә булалар Тезүле бәйләнеш бул
Описание слайда:

Сөйләмдә сүзләр һәм җөмләләр ике төрле бәйләнештә булалар Тезүле бәйләнеш булганда, сүзләр һәм җөмләләр үзара тигез хокуклы булалар, бер-берсенә буйсынмыйча киләләр. Ияртүле бәйләнеш булганда, бер сүз (җөмлә) икенче сүзгә (җөмләгә) ияреп, буйсынып килә

№ слайда 3 Тезүле бәйләнеш түбәндәге чаралар ярдәмендә оеша 1. Тезүче теркәгечләр (җыючы
Описание слайда:

Тезүле бәйләнеш түбәндәге чаралар ярдәмендә оеша 1. Тезүче теркәгечләр (җыючы: һәм, вә, да/дә (та/тә), ни/ни, бер/бер; каршы куючы: ә, ләкин, әмма, мәгәр, иллә, илләмәгәр, тик, бары, фәкать, исә, аның каравы; бүлүче: янә-янә, яисә, я, әле-әле, әллә-әллә): Укыдым һәм сөйләдем. Укыдым, ләкин сөйләмәдем. 2. Тезү интонациясе: Укыдым, сөйләдем. 3. Каршы кую интонациясе: Укыдым – аңламадым

№ слайда 4 Ияртүле бәйләнештә торган сүзләр арасында өч төрле мөнәсәбәт була хәбәрлекле
Описание слайда:

Ияртүле бәйләнештә торган сүзләр арасында өч төрле мөнәсәбәт була хәбәрлекле мөнәсәбәт ачыклаулы мөнәсәбәт (төгәлләүле мөнәсәбәт) аныклаулы мөнәсәбәт

№ слайда 5 Хәбәрлекле мөнәсәбәт булганда, бер сүз икенче сүз турында хәбәр итә, нәтиҗәдә
Описание слайда:

Хәбәрлекле мөнәсәбәт булганда, бер сүз икенче сүз турында хәбәр итә, нәтиҗәдә җөмлә барлыкка килә. Мәсәлән, Без укыйбыз. Бүлмә якты. Китап өстәлдә. Каләм минеке.

№ слайда 6 Хәбәрлекле мөнәсәбәтне төрле чаралар белдерәләр Хәбәрлек кушымчалары: Мин уку
Описание слайда:

Хәбәрлекле мөнәсәбәтне төрле чаралар белдерәләр Хәбәрлек кушымчалары: Мин укучымын. Зат-сан, заман кушымчалары: Без язабыз. Сүз тәртибе: Көн матур. -ныкы/-неке кушымчасы: Каләм сезнеке. Юнәлеш, чыгыш, урын-вакыт килеше кушымчалары: Китап өстәлдә. Бәйлекләр һәм бәйлек сүзләр: Юл урман аша. Хәбәр итү интонациясе: Әтием – табиб. Көз.

№ слайда 7 Ачыклаулы мөнәсәбәт булганда, бер сүз икенче сүзне ачыклап килә һәм сүзтезмә
Описание слайда:

Ачыклаулы мөнәсәбәт булганда, бер сүз икенче сүзне ачыклап килә һәм сүзтезмә барлыкка килә. Китапханәгә бару, әнинең яулыгы, баргач күрү, көзге яңгыр, шул урам, кадерле әнием.

№ слайда 8 Ачыклаулы мөнәсәбәтне төрле чаралар белдерәләр Килеш кушымчалары: театрга ба
Описание слайда:

Ачыклаулы мөнәсәбәтне төрле чаралар белдерәләр Килеш кушымчалары: театрга бару, дустымның апасы, баскычтан төшү. Фигыль формалары: әйтсә килү, килгәч күрү, сөйләшә-сөйләшә кайту. Сан төркемчәләре кушымчалары: беренче сентябрь, икешәр алма. Бәйлекләр һәм бәйлек сүзләр: урман аша бару. Янәшә килү чарасы: бүген килү, хикәя уку. Сүз тәртибе: матур көн. Сүзләрне кабатлау: чиләк-чиләк су, җил-җил атлау.

№ слайда 9 Аныклаулы мөнәсәбәт булганда, иярүче сүз ияртүче берәмлектән соң урнашып, аңа
Описание слайда:

Аныклаулы мөнәсәбәт булганда, иярүче сүз ияртүче берәмлектән соң урнашып, аңа аныклык, өстәмә мәгълүмат бирә. Аныклаулы мөнәсәбәт нигезендә аныклагыч формалаша.

№ слайда 10 Аныклаулы мөнәсәбәтне белдерә торган чаралар Аныклаучы теркәгечләр: ягъни, яг
Описание слайда:

Аныклаулы мөнәсәбәтне белдерә торган чаралар Аныклаучы теркәгечләр: ягъни, ягъни мәсәлән, мәсәлән, хәтта, һәрхәлдә, шул исәптән, бигрәк тә, дөресрәге, аеруча, аерата, башлыча, тулырак әйткәндә, ачыграк әйткәндә, икенче төрле әйткәндә, башкача әйткәндә, киңрәк алсак, аерым алганда, җитмәсә, өстәвенә һ.б. Иртәгә, ягъни шимбә көнне, якташлар бәйрәме була. 2. Аныклау интонациясе. Кәҗә рәхмәт укый: сакалын селкетә

№ слайда 11 Истә тотыгыз! Тезүле бәйләнеш   Тезүле бәйләнештә үзара тигез хокуклы сүзләр
Описание слайда:

Истә тотыгыз! Тезүле бәйләнеш   Тезүле бәйләнештә үзара тигез хокуклы сүзләр (җөмләләр) берләшә. Тезүле бәйләнеш үзе генә кулланыла алмый, аның янында һәрвакыт ияртүле бәйләнеш урын ала. Тезүле бәйләнешнең синтаксик төзелмәдә булуы мәҗбүри түгел. Тезүле бәйләнеш нигезендә тиңдәш кисәкләр, тезмә кушма җөмлә компонентлары барлыкка килә. Ияртүле бәйләнеш Ияртүле бәйләнештә иярүче һәм ияртүче компонентлар була. Ияртүле бәйләнеш үзе генә дә, тезүле бәйләнеш белән бергә дә кулланылырга мөмкин. Ияртүле бәйләнешнең синтаксик төзелмәдә булуы мәҗбүри. Ияртүле бәйләнештә торган сүзләр арасында өч төрле мөнәсәбәт була: хәбәрлекле, ачыклаулы, аныклаулы мөнәсәбәт. Хәбәрлекле мөнәсәбәт нигезендә — җөмлә, ачыклаулы мөнәсәбәт булганда — сүзтезмә, аныклаулы мөнәсәбәт нәтиҗәсендә аныклагыч барлыкка килә.  

№ слайда 12 Тезүле бәйләнештәге мәкальнең икенче яртысын сайлап ал! 1. кеше холкын күзәт
Описание слайда:

Тезүле бәйләнештәге мәкальнең икенче яртысын сайлап ал! 1. кеше холкын күзәт 2. телең белән узма 3. әйткәндә сүзеңчә эшлә 4. йөрсәң күрерсең 5. матурны бизисе юк 6. белгәнне яраталар 7. этсез куян тотып булмас 8. абына-абына Бохарага җитәрсең 9. киемеңне бизәмә 10. сүздә мактанма 11. авызындагы тешенә бакма А) белемең белән уз Б) майны майлыйсы юк В) белмәгәнне өйрәтәләр Г) үзеңнекен төзәт Д) акылыңны бизә Е)эштә мактан Ж)кулындагы эшенә бак З) әйтмәгәндә уеңча эшлә И)күрсәң белерсең К) дуссыз гомер итеп булмас Л) ялгыша-ялгыша галим булырсың

№ слайда 13 Кирәкле бәйләүче чараларны кулланып, ике төркемдәге сүзләрне бер-берсе белән
Описание слайда:

Кирәкле бәйләүче чараларны кулланып, ике төркемдәге сүзләрне бер-берсе белән хәбәрлекле мөнәсәбәткә кертеп языгыз Үрнәк: Яңгыр ява. Яңгыр, без, мин, көн, җиләк, кызлар, әнием, китап Яву, күп, кояшлы, өстәлдә, укучы, табибә, килү, дуслар.  

№ слайда 14 Бирелгән җөмләләргә аныклаулы мөнәсәбәттәге сүзләр өстәп языгыз Мин яраткан җ
Описание слайда:

Бирелгән җөмләләргә аныклаулы мөнәсәбәттәге сүзләр өстәп языгыз Мин яраткан җырны – җырла әле! Бездән ерак түгел, , әбием яши. Мин апама – бүләк җибәрдем. Дусларым, бигрәк тә , биергә яраталар. Без, , күренекле рәссам Б.Урманче музеена бардык.

№ слайда 15 Үзара тезүле бәйләнештә булган сүзләрне һәм җөмләләрне аерып языгы 1. – Сүзлә
Описание слайда:

Үзара тезүле бәйләнештә булган сүзләрне һәм җөмләләрне аерып языгы 1. – Сүзләрнең тезүле бәйләнештә торуы 2. – Җөмләләрнең тезүле бәйләнештә торуы Халыкның холык-табигате, тарихы, гореф-гадәте, омтылышы, уй-гаме сүзләргә сыйган (М. Галиев) . Бу тынгысыз, көйсез оныгыннан И зарланды әби, зарланды (К. Булатова) . Музыка тынды, халык залга керә башлады. (Ә. Еники) . Күз күргән бөтен дөнья, әллә кайдан-кая баскычланып менгән таулар, киң басулар, үзән елга буйлап сузылган тигез болыннар - һәммәсе тирән ак кар белән төренгәннәр...(Г. Ибраһимов) . Кайдадыр еракта кемдер курай уйный, һәм аның моңнары бөтен Агыйдел буйларына тарала. (М. Әмир) . Тагын җылылык, илаһи тынычлык килгәндәй булды (Т. Галиуллин). Иллә һәр китап аңа яшәү өчен көч бирде, киләчәккә өмет өстәде, күңелендә изгелеккә омтылу хисе уятты (М. Хәбибуллин) .  

Краткое описание документа:

Сөйләмдә сүзләр бәйләнеше

 Сөйләмдә сүзләр үзара тезүле һәм ияртүле бәйләнешләргә керәләр.

            Тезүле бәйләнештәге сүзләр, бер-берсенә буйсынмыйча, тигез хокуклы булалар. Алар үзләре генә җөмлә төзи алмыйлар.

        Тезүле бәйләнеш җөмләнең тиңдәш кисәкләре арасында була: Гөлшаһидә, күңелендә үтә бер җиңеллек һәм сафлык тоеп, урыныннан торды. (Г.Әпсәләмов) Җиңеллек, сафлык – үзара тезүле бәйләнештәге сүзләр. Алар һәм тезүче теркәгече ярдәмендә бәйләнгәннәр. Мондый бәйләнештәге сүзләр арасында  тезү интонациясе генә дә булырга мөмкин: Артыш җиләген кышкы кунаклар бик ярата. Төньяктан кайткан чәрелдәвек, карабүрек, корташар ярата. (Г. Хәсәнов)

Автор
Дата добавления 11.11.2014
Раздел Другое
Подраздел Презентации
Просмотров1320
Номер материала 110773
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх