Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / Физика / Рабочие программы / Табақтың тақырыбы: Пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК),есептер шығару (10 сынып)
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Физика

Табақтың тақырыбы: Пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК),есептер шығару (10 сынып)

библиотека
материалов

Табақтың тақырыбы: Пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК),есептер шығару

Сабақтың  мақсаты:

БілімділікОқушыларға механизмдердің пайдалы әрекет коэффициенті ұғымын таныстыру, түсіндіру;

Тәрбиелік: Оқушылардың өздігінен ізденуге, зерттеуге, тұжырымдар жасауға баулу. Сабақ процесінде ақыл-ойын дамыту арқылы адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру;

Дамытушылық: Оқушылардың дүниеге көзқарасын қалыптастыру, пәнге деген қызығушылығын арттыру

Сабақтың  түрі: аралас.

Сабақтың  әдісі: сұрақ – жауап,  түсіндіру.

Сабақтың  көрнекілігі: Интерактивті  тақта,  слайдтар

Пәнаралық  байланыс: математика.

Сабақтың  типі: Жаңа  сабақ

Сабақтың  барысы:  

І. Ұйымдастыру  кезеңі:  

            а) Сәлемдесу;

            ә)   оқушының  зейінін  білімге, сабаққа  көңілін  аудару.

II. Үй жұмысын тексеру

III.Жаңа сабақ

Пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК) – жүйенің (механизмнің) энергияны түрлендіру немесе басқа денеге беру тиімділігін сипаттайтын шама. Ол көбінесе грек әрпі η -мен (этта) белгіленіп, мына өрнек арқылы анықталады: η =Wпайд./Wтол, мұндағы Wпайд., Wтол. жүйенің жұмыс істеуі кезінде жұмсаған пайдалы және толық энергиялары. Орнықты режимде жұмыс істейтін механизмдерде сырттан келтірілген энергияның (Wтол.) бір бөлігі (Wпайд.) пайдалы кедергілерді (металл кесу, жүк көтеру, затты бөлшектеу, т.б.) жеңуге, ал қалған бөлігі (Wшығ.) зиянды кедергілерді (үйкеліс, денені қыздыру, гистерезис тұзағы, құйынды токтар) жеңуге жұмсалады. Бұл жағдайда η =Wпайд./Wтол. Немесе η =1–Wшығ./Wтол. арқылы анықталады. Кез келген механизмнің жұмыс істеуі кезінде міндетті түрде энергия шығындары болатындықтан барлық уақытта η <1 болады. Ол ондық бөлшекпен немесе пайызбен (%) өрнектеледі. Мысалы, ЖЭС-тің Пайдалы әсер коэффициенті 0,35 – 0,40 (35 – 40%), іштен жанатын қозғалтқыштарда 0,40 – 0,50 (40 – 50%), қуатты генераторларда 0,98 (98%); ал фотосинтез процесінің  Пайдалы әсер коэффициенті 12 – 15% шамасында. Термодинамиканың екінші заңына сәйкес жылу қозғалтқыштарының Пайдалы әсер коэффициенттерінің ең жоғарғы мәні Карно циклі бойынша анықталады. Машиналардың (әр түрлі қондырғылардың) Пайдалы әсер коэффициенті олардың әрбір элементтерінің жылулық, механикалық т.б. Пайдалы әсер коэффициенттері мен оның экономиялық, техникалық, т.б. Пайдалы әсер коэффициенттеріне ажыратылады. Жүйенің (механизмнің) толық Пайдалы әсер коэффициенті оның дербес элементтерінің Пайдалы әсер коэффициентінің көбейтіндісіне тең:

η = (An+1)/A1 = η1ˑ η2 ˑ...ˑ ηn = ηi

“ Пайдалы әсер коэффициенті ” ұғымы өзінің жалпылама қасиетіне байланысты әр түрлі қондырғыларды (атомдық реакторлар, электр генераторлары, жылу қозғалтқыштары, жартылай өткізгіш құрылғылар, биологиялық объектілер, т.б.) қуаты мен тиімділігіне қарай бір-бірімен салыстыруға мүмкіндік береды.

1-есеп. Автокөліктің ПӘК-і 20%, және 30 минутта 1,5 кг жанармай жағады. Автокөлік моторын қуатын анықтаңыз. q=4,6*107 Дж/кг – жанармайдың меншікті жану жылуы. 
Ш е ш і м і: A = ηQ = ηqm.
2. Қыздырғышы 2270С, салқындатқышы 270С жылу машинасының макс ПӘК-і неге тең? (40 %). 
3. Идеал жылу машинасы қыздырғыштан алған әрбір 1000 Дж энергия есебінен 250 Дж пайдалы жұмыс жасайтын болса, бұл жылу машинасының ПӘК-і неге тең? (25 %).

4. Қыздырғыштың ПӘК-ә 80 пайыз. Егер 4кг суды он градустан 100 градусқа дейин отыз минут ішінде қыздыра алатын болса , 150В кернеуге есептелген қыздырғыш ормасындағы ток күшіні мәне қандай болады ? Ссу =4200Дж/кг *градус

5. ПӘК-i 30% тепловоз орташа қуатпен N = 3000 а.к 3 сағат жұмыс істейді. Осы уақыт ішінде, ол дизель отынының қандай мөлшерiн шығындайды.

Шешуi: Шығындалған дизель отынының массасы m-ды мына формула бойынша есептеймiз:
Qз = q·m,

мұндағы Qж - жұмсалған жылу, q дизель отынының жануының меншікті жылуы. Таблица ббойынша ол мынаған тең: q = 42·106 Дж/кг. Жұмсалған жылу тепловоздың п.ә.к-i формуласынан анықталады: η = Qп/Qж. Мұндағы Qп - жұмыс жасауға кеткен пайдалы жылу. Ол келесі формула арқылы табылады:
N = Qп /t.

Сонымен, η = (N·t)/(q·m), бұдан массаға арналған өрнектi аламыз:

m = (N·t)/( q· η).

Есепте СИ өлшем бірлік жүйесiнде шешеміз. Бiз η = 0.3, t = 3·3600 сек, N = 3000·736 Вт, q= 42·106 Дж/кг екендігін білеміз.
Жауабы: шығындалған дизель отынының массасы 1893 кг.-ға тең. 

Қорытынды

Бағалау  

VI. Үй тапсырмасын беру. §5,9-5,10 оқу-мазмұндау. 


Автор
Дата добавления 25.01.2016
Раздел Физика
Подраздел Рабочие программы
Просмотров3139
Номер материала ДВ-376149
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх