Инфоурок / Технология / Другие методич. материалы / Тақырыбы: "Үстелді жабдықтау мәдениеті" (7класс)
Обращаем Ваше внимание: Министерство образования и науки рекомендует в 2017/2018 учебном году включать в программы воспитания и социализации образовательные события, приуроченные к году экологии (2017 год объявлен годом экологии и особо охраняемых природных территорий в Российской Федерации).

Учителям 1-11 классов и воспитателям дошкольных ОУ вместе с ребятами рекомендуем принять участие в международном конкурсе «Законы экологии», приуроченном к году экологии. Участники конкурса проверят свои знания правил поведения на природе, узнают интересные факты о животных и растениях, занесённых в Красную книгу России. Все ученики будут награждены красочными наградными материалами, а учителя получат бесплатные свидетельства о подготовке участников и призёров международного конкурса.

ПРИЁМ ЗАЯВОК ТОЛЬКО ДО 21 ОКТЯБРЯ!

Конкурс "Законы экологии"

Тақырыбы: "Үстелді жабдықтау мәдениеті" (7класс)

библиотека
материалов

Маңғыстау облысы Мұнайлы ауданы C:\Users\Жанболат\Desktop\♥1273.jpg

9 жалпы білім беру орта мектебінің технология пәнінің мұғалімі Куянбаева Кумуш Айдарбаевна



Тақырыбы: Үстелді жабдықтау мәдениеті.

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың тақырып бойынша алған білімдерін қалыптастыру.

Дамытушылығы: Оқушылардың үстелді жабдықтау шеберліктерін дамыту.

Тәрбиелік: Оқушыларды шеберлікке, ұқыптылыққа, оз ісіне жауапкершілікпен қарауға және үстелді жабдықтау өнеріне тәрбиелеу.

Сабақтын әдісі: Түсіндіру, сұрақ- жауап, көрсету.

Көрнекілік: Суреттер, ыдыстар.

Ұйымдастыру кезеңі: 1) Жаңа сабақты түсіндіру.

2) Үй тапсырманы тексеру.



Тамақтанушы әрбір тұлғаның алдына алдын ала жеке прибор, яғни, тамақтану ыдыстары мен құралдары койылады.

Жабдықтау (сервировка, server- қызмет көрсету жранцуз сөзінен)- үстелді таңғы ас, кешкі асқа, мерекелік дастарқанға даярлау. Үстелді жабдықтауда тамақтануды ұйымдастыру үшін қажет барлық заттардың: дастарқан, ыдыстар, құралдар, шыны, сулықтардың және т.с.с. белгілі тәртіппен орналасуы қамтылады.

Жабдықтаудың мақсаты- тамақтану кезіндегі ыңғайлылық, көтеріңкі көңіл-күй қалыптастыру, өз мәдениетін және дастарқан басында отырғандарға ілтипат білдіру.

Кешкі асқа үстелді даярлау – таңертенгі асқа даярлауға ұқсас. Ыдыстар мен аспаптар кешкі астын ас мәзіріене кіретін тағамдарға байланысты алынады.

Түскі асқа дастарқан даярлау үшін асхана сервизін (немсе асхана ыдысы жиынтығын), сонымен қатар асхана құралдарын қолданады. Үстелге жақсы үтіктелген дастарқан жаяды. Оның үстіне нан, тұз, бұрыш, қыша, әртүрлі тұздықтар, кетчуп және т.с.с. койылады. Егер түскі ас құрамында басытқы, бірінші, екінші және тәтті тағамдар болса, онда түстікте тамақтанатын әр адамға шағын асхана тәрелкесі, оның үстіне басытқылық тәрелке койылады. Жеңіл тағам және десерт үшін бөлек асхана құралдары берілуі қажет.

Дастарқан даярлау кезінде асхана құралдарын қою реттілігі төмендегідей:

тәрелкенің оң жағына екінші тағамға арналған пышақ, содан кейін бірінші тағамға арналған қасық және басытқыға арналған пышақ койылады.

сол жағына- екінші тағамға арналған шанышқы (тәрелкеге жақынырақ) және басытқыға арналған шанышқы койылады.

Десерке арналған асхана құралдарын асхана тәрелкесімен қатарлас қояды: қасық пен пышақтың саптары оңға қарай, ал шанышқының сабы солға қарай койылады.

Дастарқанды кешкі асқа дайындау реттілігі келесідей: дастарқан, нан, салқын тағамдар, дәмдеуіштерге арналған жиынтықтар, отбасының әр мүшесіне арналған тәрелке мен құралдар, сулықтар. Жеңіл кешкі асқа үстелді даярлау таңертеңгі асқа даярлауға ұқсас, ал кенеулі кешкі асқа түскі асқа ұқсас жабдықтайды, бұл мәзірге қосылған тағамдардың түріне байланысты.

Дастарқан даярлау және сәндеудің көрнекті элементтерінің бірі- сулықтар. Олар дастарқанды безендіреді, оған мерекелік түр мен стильдік береді. Дастарқанға мата немесе қағаздан жасалған, бір рет пайдаланылатын сулықтар қолданылады.

Түскі және кешкі асқа даярланған дастарқанға гүл қою үстелге сән береді. Гүлдерді үстел басындағылардың жүздерін жауып тұрмау үшін аласа құмыраларға салу қажет.


Дастарқан басындағы тәртіп мәдениеті

(этикет ережелері) туралы

Үстел басындағы тәртіп мәдениеті дегеніміз – бұл тамақтану кезінде өзін мәдениетті ұстауы және ұқыпты, дұрыс тамақтануды білуі. Үстел басында бойды түзу ұстап отыру қажет, устелге шынтақпен таянуға болмайды. Мата сулықты тәрелкеден тамақ ұсынғанда алу керек. Сулықты ашып, бір шеті 2-3 см көрініп тұратындай екіге бүктейді және бүгілген жерімен өзіне қарай тізеге жаяды. Бокалда сусынды ішер алдында май іздері қалмас үшін сулықтың жоғарғы шетін ерінге басады және саусақтарын сүртеді. Тамақтанып болған соң сулықты тәрелкенің жанына қояды. Нан, тоқаш нандар, жемістер, бәліштерді қолмен алады.

Тамақтану кезінде қасықты оң қолмен ұстайды, қасықты өз жағынан батырып, ауызға ақырын апарады, тамақтанып болған соң тәрелкенің ішінде немесе сорпа құйған тостағанда қалдырады.

Пышақты оң, шанышқыны сол қолға ұстайды. Тек шанышқымен тамақтанғанда, оны оң қолмен ұстайды. Пышақты қатты консистенциялы тағамды кесу, бөлу үшін пайдаланады. Ыстық етті аздап бөледі, егер ет салқын болса, барлығын кішкене бөліктерге бөледі. Алдында айтылғандай, тамақтанып болған соң, тәрелкеге құралдарды қатарлап қояды. Егер пышақ немесе шанышқы еденге түсіп кетсе, оларды көтермей, жаңадан әкелуін өтінеді.

Тамақты белгілі реттілікпен қабылдау қажет: басытқылар, сорпалар, екінші тағамдар, десерт.

Әрбір тағамның өзіндік тұтыну ерекшелігі бар.

Салаттарды шанышқыны оң қолмен устап жейді. Егер салат ортақ салат ыдысында болса, онда салатты алдымен басытқы тәрелкесіне қасықпен салып алып, өз тәрелкесінен жейді. Қасықты салат салынған ыдыста қалдырады.

Сорпаны шұңғыл ыдысқа құйып, асқасықпен ішеді. Сорпнаның бір бөлігін тостағаннан ішіп бітіруге болады. Егер сорпа жұмыртқа, тауық, бұршағы етпен берілсе, алдымен сорпасын ішеді, содан кейін шанышқы мен пышақтың көмегімен тауықты кеседі, ал ет пен жұмыртқаны ыдыста қасықпен бөледі.

Ыстық балық тағамдарын балыққа арналған құралдармен жейді. Балыққа арналған пышақ балықтың жұмсақ сүйектерін кесіп алмау үшін өткір болмауы тиіс. Балыққа арналған пышақтың орнына шанышқыны қолдануға болады: Оң қолдағы шанышқымен сүйектегі жұмсақ етті бөліп алады, сол қолдағы шанышқымен жейді.

Етпен дайындалған ыстық тағамдарды жегенде, асхана құралдарын пайдаланады. Пышақты ет тағамдары берілгенде пайдаланады. Тамаққа котлет және ұсақ тілімді жартылай дайын өнімдерден дайындалған тағамдар берілгенде, шанышқыны оң қолға ұстайды.

Құс етін сүйегінен бөліп алу үшін пышақ пен шанышқыны пайдаланады.

Тәтті тағамдарды бәліш салатын тәрелкеде десерт немесе асқасықпен бірге әкеледі. Егер нәрлі суларда сүйектері бар жемістер болса, онда сүйектерді алдымен ауыздан қасыққа алып, содан кейін тәрелкеге салады.

Шай және кофені ішкенде табақшасын сол қолға ұстап, оң қолмен кеседен ішеді.

Қасықты табақшага салады. Егер шай лимонмен берілсе, онда лимонды жеміс шанышқысымен кесеге салады, шайқасықпен сөлін шығарып, қалғанын табақшаға салады.

Жемістерді жеуге жеміс- жидекке арналған құралдарды пайдаланады. Мысалы, алманы десерт тәрелкесіне салады, жеміске арналған пышақпен төрт немесе сегіз бөлікке бөледі. Содан кейін қабығын аршып, өзегін алып тастайды. Алманы қолмен немесе шанышқымен алып жейді.

Тамақтанып болған соң асханалық құралдарды тәрелкеге салады, ауыз бен қолды сулықпен сүртеді.

Қорытынды: 1. Үстелді жабықтау дегеніміз не?

2. Үстелді жабықтау үшін қандай ыдыстар қолданылады?

3. Құралдарды үстелдің үстінде қалай орналастырады?

4. Үстел басындағы тәртіп мәдениеті дегеніміз- не?

Үйге тапсырма: Үстелді жабықтау тәсілдерін уйрену.

Бағалау:











C:\Users\Жанболат\Desktop\servirovka-zavtraka.jpg









C:\Users\Жанболат\Desktop\stol (1).png

C:\Users\Жанболат\Desktop\stol2.jpg

C:\Users\Жанболат\Desktop\oform-table-021.jpg

C:\Users\Жанболат\Desktop\4166479.jpg


Самые низкие цены на курсы переподготовки

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования действуют 50% скидки при обучении на курсах профессиональной переподготовки.

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок", но в дипломе форма обучения не указывается.

Начало обучения ближайшей группы: 25 октября. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (10% в начале обучения и 90% в конце обучения)!

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru

Общая информация

Номер материала: ДВ-560649

Похожие материалы