638096
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 5.520 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.200 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 70%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокДругоеРабочие программыТақырыбы: "Табу сөздер" (5-сынып)

Тақырыбы: "Табу сөздер" (5-сынып)

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Пән аты: қазақ тілі

Сыныбы : 5

Күні, айы, жылы:

Сабақтың тақырыбы: Табу

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі: әдет – ғұрыпқа байланысты сөздердің балама түрінде айтылуын мысалдар арқылы көз жеткізу және табу сөздерден алған білімдерін тереңдету.


Тәрбиелілігі: сөз құдіретін терең түсініп, орынды қолдана білуге, шапшаңдыққа, іскерлікке туысқан арасындағы қарым – қатынасының берік болуына тәрбиелеу.


Дамытушылығы: өз беттерінше салыстыру, қорытынды жасауға үйрету, салт – дәстүр, әдет – ғұрнып ұғымдарын дамыту, таным белсенділігін арттыру.


Сабақтың түрі: Танымдық әрі жарыс сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ – жауап, жарыс, әр түрлі ойын түрлері, суретпен жұмыс,

мәтін құрастыру

Сабақтың көрнекілігі: Табу сөздерге арналған сызбалар, тақырыпты ашуға арнап

жазылған көркем әдебиеттен үзінділер

Пәнаралық байланыс: әдебиет, бейнелеу.


Сабақтың жүру барысы:


І. Ұйымдастыру кезеңі

1. Сынып оқушыларын ұйымдастырып, сабаққа бейімдеу.

2. Қ.Мырза - Әли

Қызыл шоқтай қарыған,

Қазаққа тіл дарыған.

Бір сөзге ол семіріп,

Бір сөзден ол арыған.

Сипақтама, терлеме,

Сөйле, қане, ұшыңдар,

Тілді бізге бермеген,

Тістеп жүру үшін құр.

Келер пәле басыңа,

Кемел сөзге мін тақсаң.

Қастың өзі досыңа,

Айналады тіл тапсаң.

Жарлымын деп қаймықпа,

Намыс болса қасыңда.

Байлық деген байлық па,

Тіл байлығы жанында.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

  1. Зымыран сұрақтар

  1. Лексика дегеніміз не?

  2. Сөз деп нені айтамыз?

  3. Сөздің тура мағынасы дегеніміз не?

  4. Сөздің ауыспалы мағынасы дегеніміз не?

  5. Көп мағыналы сөз деп нені айтамыз?

  6. Омоним дегеніміз не?

  7. Синоним дегеніміз не?

  8. Антоним дегеніміз не?

  1. 3 қатарға 3 түрлі өлең оқып, оның авторы кім екенін сұрау. Тапқан авторының тапсырмасын орындау.

Тапсырмалар:

  1. Басқы әріптерінен «Қазақстан» деген сөз құралатындай етіп төмендегі сөздерге синонимдес сөздер ойлап табыңдар.

Әскер, маңай, жұбай, көрік, мейман, жақ, ас, кідіріс, ар.

(Жауабы: қол, айнала, зайып, ажар, қонақ, садақ, тамақ, аял, намыс)

  1. Мына сөздердің антонимдерін жазыңдар.

Қараңғы, алып, аласа, ақ жүрек, жылы қабақ, ыстық бу, көзге ілмеу, аты жер жару, аузы – аузына жұқпау, күн құрғатпай келу.

Жауабы: жарық, ұсақ биік, қара жүрек, суық қабақ, суық бу, көзінен таса қылмау, ауызға ілінбеу, жұмған аузын ашпау, ат ізін салмау.

  1. «ВЕНН» диаграммасын толтыр:

hello_html_1da18325.gifhello_html_674ed43.gif










ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру

ТАБУ

ТАБУ негізінен этнографиялық ұғыммен байланысты. Мифтік ескі наным бойынша атын тура айтуға тыйым салынған сөзер тіл білімінде табу деп аталынады. Мұндай тыйым салынған сөздер дүние жүзіндегі халықтардың көпшілігінде кездеседі. Бұл әдет әсіресе, түркі халықтарының, оның ішінде қазақ халқының тұрмысында көп тараған.

Табудың түрлері:

  1. Қазақтың ескі әдет – ғұрпы бойынша келін болып түскен қыз күйеуінің туған – туыстарын өз атымен атамайтын болған. Мысалы: шырайлым, кенже бала, мырза жігіт, ата, ене, қайын аға, т.б

  2. Қазақ тіліндегі табудың ендігі бір түрі қатал табиғи құбылыстарға, жыртқыш аңдар мен қауіпті жәндіктерге, түрлі ауруларға байланысты қалыптасқан. Мысалы: жай, найзағайды – жасыл, шешек ауруын – қаарасан, қасқырды – ұлыма деген, т.б.

ІҮ. Сабақты бекіту.

  1. Мына сөйлемдерден табу сөздерді теріп жазу.

- Тентекжан – ау, мені тастап бара жатқаның ба? – деп Зәйкүл де тұра жөнелді. (Б.Майлин)

Шешей, сонда сен де бар шығарсың деймін, түнде күйеуден ақша алып, Шырайлымды алып барып көрсетпекші болдың қой.

  • Кеше Дәуқара бар, біздің үйдегі қайның бар – бәрі бас қосып сөйлесіп отырды.

Еркежанның сүйіп жүрген жігіті бар еді, соны кедейсініп, Биағалар бермеді.

Дәл осы кезде, есіктен шығып жатқан қонақтарға қарсы жүріп, сығылыса кірген Қалила Абайға жақындап кеп:

  • Телғара, қалқам, сені апаң шақырады, - деді.

  1. Кітаппен жұмыс.

101-жаттығу. (мәтінді оқып, мазмұн желісін сақтап айту, мәтін ішінен табу сөздерді табу)

  1. Шығармашылық жұмыс

«Туыстық қарым - қатынас» тақырыбында мәтін жазу. Ішінде табу сөздерді қолдану.

  1. Топпен жұмыс

«Ағайын тату болса ат көп,

Абысын тату болса ас көп»

  1. Тату, көп сөзінің антонимін табу

  2. ат, ас сөздері қолданылуына қарай қандай мағыналар беретінін мысалмен дәлелдеу.

  3. берілген мақалда табу сөз бар ма? Болса қайсы? Мағынасын ашып түсіндір.

  1. «Сатыға кім шығады?» ойыны бойынша өз отбасыларында табу сөздерді қолданып жүргендері болса, соны шапшаң жазу.

Ал, балалар, сендер осы сабақ барысында алдарыңа қандай мақсат қойдыңдар? Өскенде осы атауларды үйлеріңде айтасыңдар ма? Осы мақсатқа жету үшін не істейсіңдер?

Ү. Сабақты қорытындылау

1. Табу сөздер дегеніміз не?

2. Мұғалім сөзі:

- Балалар, сендердің тілдерің бай, көркем екенін байқадым. Өйткені, сендер сабақта лексика тарауының әрбіреуіне толық жауап беріп, өз ойларыңды жеткізе білдіңдер. Туыстық атауларды да біледі екенсіңдер.

ҮІ. Оқушы білімін бағалау

ҮІІ. Үйге тапсырма

1. Табу

3. 103 - жаттығу


Общая информация

Номер материала: ДВ-270823

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация научно-исследовательской работы студентов в соответствии с требованиями ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Экскурсоведение: основы организации экскурсионной деятельности»
Курс повышения квалификации «Основы построения коммуникаций в организации»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС юридических направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Применение MS Word, Excel в финансовых расчетах»
Курс повышения квалификации «Правовое регулирование рекламной и PR-деятельности»
Курс повышения квалификации «Основы менеджмента в туризме»
Курс повышения квалификации «Использование активных методов обучения в ВУЗе в условиях реализации ФГОС»
Курс повышения квалификации «Методы и инструменты современного моделирования»
Курс повышения квалификации «Мировая экономика и международные экономические отношения»
Курс повышения квалификации «Актуальные вопросы банковской деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Деятельность по хранению музейных предметов и музейных коллекций в музеях всех видов»
Курс повышения квалификации «Международные валютно-кредитные отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Осуществление и координация продаж»
Курс профессиональной переподготовки «Управление качеством»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.