Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Информатика / Статьи / Талабалардын пикирлеу кабилетин рауажландырыу усыллары

Талабалардын пикирлеу кабилетин рауажландырыу усыллары


  • Информатика

Поделитесь материалом с коллегами:

ТАЛАБАЛАРДЫҢ ПИКИРЛЕЎ ҚӘБИЛЕТИН РАЎАЖЛАНДЫРЫЎ УСЫЛЛАРЫ

Ильясова З.К., Жугинисова Ж.И., Ильясова Б.К.

(Әжинияз атындағы НМПИ, Нөкис политехника КӨК)


Мәмлекетимиз басшысы мәмлекетимизде ғәрезсизликтиң дәслепки күнлеринен баслап жас әўладты ҳәр тәреплеме баркамал, жетик, күшли, әсиресе өз бетинше пикирлей алатуғын етип тәрбиялаўға айырықша итибар қаратыўды ҳәзирги күнниң зәрүрли талабы деп көрсетип өткен еди.

Талабалар мақсетлерин тапсырмаларға айландырыў, сабақты педагогикалық технология бойынша проектлестириўдиң айырықша басқышы болып есапланады. Себеби, мақсетлер тапсырмаларға табыслы айландырылғанда ғана, оларға ерискенлигин анық билиў мүмкин болады. Талаба мақсетлери оқыў материалының ең керекли түсиниклерин қамрап алыўы ҳәм тапсырмалар да соған муўапық дүзилиўи керек.

Тапсырмалар талабалардың анық ҳәрекетин аңлатыўшы жоқарыдағы фейиллерде аңлатылыўы керек. Бунда өзлестириўдиң пикирлеў дәрежелерине муўапық болған фейиллерден көбирек пайдаланыўға айрықша итибар бериў лазым. Себеби, олар материалды жоқары интеллектуаллық дәрежелеринде өзлестирилиўин тәмийинлейди. Ҳәр бир тапсырма тек ғана бир түсиник ямаса қағыйданы өзлестиргенлигин тексериўи, ықшам, түсиникли баян етилиўи керек. Болмаса, бул талаба ушын қосымша қыйыншылық туўдырады ҳәм оқыў мотивлерин төменлетеди.

Педагогтың талаба менен туўрыдан-туўры байланысы болып, бунда сораўларға берилген жуўаплар баҳаланады.

Гүзетиў ҳәм әдебиятларды анализ етиў, талабаның пикирлеў қәбилетин раўажландырыўдың зәрүрли факторы, педагогтың оларға ҳәм талабалардың өз-ара бир-бирине беретуғын сораўлары екенлигин көрсетеди.

Бундай сораўлардың 80-85 пайызы тек ғана дәлилий билимлерди талап етип, оларға жуўап бериўде есте қалғанларын тәкирарый сөйлеп бериў менен ғана шекленер екен. Демек, талабалардың пикирлеў қәбилетин раўажландырыў ушын қандай сораўлар бериў керек?

Тәжирийбелерге қарағанда, дурыс жуўап оқыў әдебиятларында анық баян етилмеген ямаса педагог тәрепинен айтып берилмеген сораў ғана талабаны пикирлеўге мәжбүр етеди. Мәселен: «Не ушын?», «Салыстырып көриң», «Бөлеклерге ажыратың», «Ең айырықша болған қәсийетлери қандай?» сыяқлы сораўлар талабаларды жоқары интеллектуал әмеллер дәрежесинде пикирлеўге шақырады.

Және белгисиз теманы оқып болғаннан соң, оларды пикирлеўге тартыўшы «Бул темаға қандай атама қойыў мүмкин?», «Темадан оның мазмунын толық аңлатыўшы бес таяныш сөз табың», «Сиз оқытыўшыға қандай сораў берген болар едиңиз?» сыяқлы сораўларды бериў де мақсетке муўапық болады.

Талабаларға берилетуғын сораўлар көбинесе топарда бақлаўды қолға алыў мақсетинде қолланылатуғын сораўлар болыўы мүмкин. Көбинесе қолланылатуғын сораўлар жабық сораўлар деп аталады. Оларға тек ғана бир жуўап болады ҳәм олар билимди тексериў ушын қолланылады. Дискуссия ўақытында берилетуғын ашық сораўлар болса, топардың активлигин қоллап куўатлаў ҳәм көрип шығылып атырған машқалаларды анализ етиўде әҳмийетли болы есапланады.

Солай етип, усындай сораў көринисиндеги тапсырмалар талабаның пикирлеў қәбилетин раўажландырады, оқыў материалын жоқары интеллектуаллық дәрежелеринде өзлестирилиўин тәмийинлейди ҳәм соның менен бирге тапсырмаларды қалай өзлестиргенлигине қарап баҳалаў имканияты жаратылады.



Автор
Дата добавления 10.10.2016
Раздел Информатика
Подраздел Статьи
Просмотров35
Номер материала ДБ-250838
Получить свидетельство о публикации

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх