Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Свидетельство о публикации

Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно

Добавить свой материал

За каждый опубликованный материал Вы получите бесплатное свидетельство о публикации от проекта «Инфоурок»

(Свидетельство о регистрации СМИ: Эл №ФС77-60625 от 20.01.2015)

Инфоурок / Биология / Рабочие программы / Тамақтану гигиенасы. Асқазан-ішек аураларның алдын алу
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 28 июня.

Подать заявку на курс
  • Биология

Тамақтану гигиенасы. Асқазан-ішек аураларның алдын алу

библиотека
материалов

Пәні биология

Сыныбы 8 «Ә»

Сабақ №47

Сабақтың тақырыбы: Тамақтану гигиенасы. Асқазан-ішек аураларның алдын алу.


Сабақтың мақсаты: Асқорыту мүшелерінің құлысы мен қызметі туралы білімдері негізінде

қалыпты асқорытудың гигиеналық жағдайлары мен тамақтану режімін

түсіндіру,тамақ ішу ережелерін қалыптастыру.


Сабақтың міндеттері: а)білімділігі-Тамақтану режимі және жеке бас гигиенасы

ережелері,асқорыту жолы қызметінің бұзылу себебі туралы білім

беру;асқорыту жүйесі мүшелерінің және ішекқұрт ауруларының

алдын алу

ә) тәрбиелігі-ішекте астың қорытылуына түрлі әсерлерді түсіндіру;

тамақ ішу ережесін сақтауда өзін -өзі бақылау дағдысын

қалыптастыру;тамақтың сапасын,сақталу мерзімін және санитарлық-

гигиеналық дағдысын қалыптастыру.Салауатты өмір сүруге тәрбиелеу.

б) дамытушылығы-тамақтану гигиенасы мен ережелерін физиологиялық

тұрғыдан негіздеу; оқушылардыңталдау;синтез,салыстыру,

қорытындылау,ойлау қабілеттерін дамыту

Сабақтың типі. жаңа білім беру

Сабақтың түрі. Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: әңгіме-сұхбат, өзіндік жұмыс, түсіндіру.

Сабақтың көрнекілігі: «Асқорыту жүйесі»кестесі,интерактивті тақта.

Сабақтың жоспары І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ Үй тапсырмасын сұрау

ІІІ. Жаңа сабақты меңгерту

ІV. Жаңа сабақты бекіту

V. Сабақты қорытындылау

VІ. Білімдерін бағалау

VІІ.Тапсырма беру.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

  2. Оқушылардың назарын сабаққа аудару

ІІ Үй тапсырмасын сұрау

1.Жедел жауап

  1. Асқорыту мүшелерін атаңдар?

  2. Аш ішектің ұзындығы қанша?

  3. Аш ішектің сілімейлі қабығының құрылысының ерекшеліктері қандай?

  4. А,В витаминдерінің маңызы қандай?

  5. Органикалық заттардың ашішекте қорытылған астың сіңуі?


2.Венн диаграммасы


hello_html_22ae3e9b.gif



3.Сематикалық карта




Нәруыз

Көмірсу

Май

Аш ішекте

Тоқ ішекте

Лимфаның ақтүсті болуы



+



Аминқышқылдарына дейін ыдырайтын

+





Қоректі заттардың негізі сіңірлуі




+


Глюкоза түрінде сіңіріледі


+




Су мен тұздың сіңірілуі





+


2. “Мүшені тап”.

1 – жұтқыншақ, 2 – бауыр, 3 – ауыз қуысы, 4 – асқазан, 5 - өт, 6 – тоқ ішек,

7 – ұйқы безі, 8 – аш ішек, 9 - өңеш, 10 – тік ішек, 11 – ұлтабар, 12 - аппендикс



hello_html_m177a2e7f.png


ІІІ. Жаңа сабақты меңгерту


Тамақтану режимі

Тағамды бірден өте көп мөлшерде ішкен кезде асқазан толып кетеді.Асқорыту процесін қиындатады және бұзады,себебі ас қорыту сөлі тағамдағы барлық қоректік заттарды ыдырата алмайды Адам тәулігіне 4 рет тамақтану керек.


hello_html_67b01d18.gif


Тамақтанудың өз уақытында ішіп отыру керек.Мұндай жағдайда шартты сөл бөллу рефлекстері түзіледі. Кешкі асты ұйқтардан 1-2 сағат бұрын ішу керек, Егер адам көп тамақтанып, тоқ күйінде жатқанда мазасызданып ұйықтайды, себебі организм мөлшерде демалмайды.





Тәбет

Белгілі бір тағамды қажетсіну тәбет деп аталады.Сүйсініп тамақ ішкенде сөл көп бөлініп, тамақ жақсы сіңіріледі

hello_html_42326d7c.gif



hello_html_14103398.gif




Асқазан-ішек аурулары, ішекқұрт аурулары және олардың алдын алу.

Сапасыз немесе ескі тұрып қалған өнімдерді пайдаланғанда адам тағамнан улануы мүмкін.Ол көбінесе шұжық өнімдерін, консерві, улы саңырауқұлақтардан, үйде консервіленген өнімдерден болады.


hello_html_m2f3ab229.gif


hello_html_m472087c.gif


Өңделмеген тамақтан,жақсы жуылмаған жеміс-жидек, көкөніс арқылы организмге ауру тудыратын микроптар түсуі мүмкін.Бұл бактериялар бөлінетін «у» ас қорытуды бұзады, ішек қабырғаларын жарақаттайды, іштен қан кетеуі мүмкін өте қауіпті,мұндай жағдайда аурулар өте жұқпалы сауадамды ауыртады.


hello_html_m17c39175.gif

Мұндай аурумен ауырған адамға тез арада ауруханаға жатқызу керек.Бөлмені және оның заттарын дизинфекциялайды. Осы аурулармен ауырмау үшін инфекцияға қарсы көптеген елдерде сақтандандыратын екпе кең қолданылады.


hello_html_m4761a92e.gif




Дұрыс тамақтану және денсаулық

Дұрыс тамақтана білу де денсаулықтың басты шарты.Тамақ ішурежіміне немқұрайлы қарау асқазан,бауыр, ішек ауруларына себепті.Адам пайдаланатын тағам әр түрлі әрі қуаты мол нәрлі болуы қажет. Тамақты дұрыс пайдалану туралы ғылым-диетология деп аталады.

Асқорытту сөлінің дұрыс бөлінуіне жеміс-жидектер,көкөністер,жеміс шырындары, сұйық тағамдар әссер етед.Ұзақ өмір сүрудің басты себебі-дұрыс тамақтану.


Пайдалы кеңес

  1. Әрбір астың алдында қолды сабындап жуу керек.

  2. Тамақты асықпай,толық шайнау.

  3. Пайдаланған ас өте ыстық немесе салқын болмау керек

  4. Ащы тағамды көп пайдаланбау керек.

  5. Тамақтан соң ауыды шайып,тісті тазалау.

  6. Пайдаланған ас қуаты мол, нәрлі болу керек.

  7. Тамақтану режимін сақтау керек.

ІV. Жаңа сабақты бекіту

«Ия-жоқ» конкурсы

Бұл тапсырмада тез дұрыс пікірді табу керек. Бір оқушы пікірді оқиды,ал екіншісі,егер ол дұрыс болса «иә», ал дұрыс болмаса «жоқ» деп жауап беру керек

  1. Тағамды бірден көп ішкенде ас қорыту мүшесін бұзады.(иә)

  2. Асқорыту жүйесінің қалыпты қызметі үшін тамақ белгілі бір уақыт аралығынан кейін көп мөлшерде түсу керек.(жоқ)

  3. Тәңертеңгі ас 25%, түскі ас 50% .(иә)

  4. Асқорыту сөлі тамақ ішкеннен кейін бөлінеді. (жоқ)

  5. Сүсініп тамақ ішкенде сөл көп бөлінеді. (иә)

  6. Өнімдердің төменгі сапасы тәбет ашама? (жоқ)

  7. Сапасыз ескі өнімдерден адам тағамнан улану мүмкін бе? (иә)

  8. Тәңертенгі асты ішпеу пайдалы ма? (жоқ)

  1. Сабақты қорытындылау

  1. Дұрыс тамақтану-денсаулықтың кепілі

  2. Тамақтану гигиеннасын сақтау қажет

  3. Асқазан-ішек ауруларын болдармау және ауырған жағдайда алдын алу

  4. Тамақтың сапалық құрамы дұрыс болу керек

  5. Күніне 5 мезгілтамақтану қажет.


Топтастыру


hello_html_m50f9a045.gif



VІ. Білімдерін бағалау


VІІ.Тапсырма беру. Тамақтану гигиенасы.Асқазан-ішек аураларның алдын алу.

Өздерінің күн режимдерін жазу.




Пайдаланған әдебиеттер тізімі:


  1. Е.Очкур, Л.Аманжолова, Р.Жұмабаева Биология 8 класс

оқулығы, Алматы “Мектеп” 2008 ж.


  1. Биология әдістемесілік нұсқау 8 класс,Е.Очкур, Р.Жұмабаева

Алмата “Мектеп” 2008 ж.


  1. З.Ж.Асқарова, Биология 8 класс оқулығы, Алматы “Мектеп”

2004 ж





























Пәні биология

Сыныбы 6 «Ә»

Сабақ №

Сабақтың тақырыбы: Көпжасушалы жануарлардың құрылысы мен тіршілігі.Омыртқасыз

жәндіктердің асқорыту жүйесі.


Сабақтың мақсаты: а)білімділігі-Оқушылардың көпжасушалы жануарлардың құрылысы мен

тіршілігі.Омыртқасыз жәндіктердің асқорыту жүйесі туралы түсіндірү.

ә) дамытушылығы - Оқушылардың көпжасушалы жануарлардың

құрылысы мен тіршілігі.Омыртқасыз жәндіктердің асқорыту жүйесі

туралы алған білімдерін дамыту

б) тәрбиелігі:көпжасушалы жануарлардың асқорыту жүйесінің

суреттері,схемалары.

Сабақтың типі. жаңа білім беру

Сабақтың түрі. Аралас сабақ

Сабақтың әдісі: әңгіме-сұхбат, өзіндік жұмыс, түсіндіру.

Сабақтың көрнекілігі: «Асқорыту жүйесі»кестесі,интерактивті тақта.

Сабақтың жоспары І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ Үй тапсырмасын сұрау

ІІІ. Жаңа сабақты меңгерту

ІV. Жаңа сабақты бекіту

V. Сабақты қорытындылау

VІ. Білімдерін бағалау

VІІ.Тапсырма беру.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

  2. Оқушылардың назарын сабаққа аудару


ІІ Үй тапсырмасын сұрау


Ой қозғау

  1. Ұлпа деген не?

  2. Жануарлар ағзасындағы ұлпалардың топтарын атаңдар?

  3. Эпителий ұлпаларының қандай түрлері бар?

  4. Бұл ұлпалардың негізгі қызметін әнгімелеңдер?

  5. Дәнекер және бұлшықет ұлпаларының түрлері мен қызметін әңгімелеңдер.


Жасушаның құрылысын тап


hello_html_149e0b61.jpghello_html_540ae72f.jpg





Терминдік болжам


  • Эпителий

  • Нейрон

  • Аксон

  • Дендрит


Топтастыру

hello_html_m73821abc.gifhello_html_78ed5b2f.gifhello_html_m4f5f609a.gif

hello_html_m5d951df8.gifhello_html_m48312614.gifhello_html_3e2e2dd9.gifhello_html_m399e9bc9.gifhello_html_m8de550a.gif









ІІІ. Жаңа сабақты меңгерту

Ағзаның қоректік заты

Энергия беретін зат

hello_html_m739bc658.gifНәруыз Май Көмірсу

hello_html_4641c3ba.gifhello_html_37862b01.gif

hello_html_1514ed48.gif


Жасушаның құрылыс материалдары

hello_html_1a51b1e0.gif

Алуан түрлі қызметері бар



Омыртқасыз жануарлардыңасқорыту жүйесі және астың қорытылуы

hello_html_m3ba64963.jpg













Гидраның ішкі құрылысы


hello_html_m1a7b72d7.jpg


Ақсұламаның құрылысы





hello_html_m37f73d8.jpg

Шұбалшаның асқорыту,қан айналым,жүйке жүйесі.



hello_html_m2b8abf1d.jpg

Зауза қоңызының құрылысы




ІV. Жаңа сабақты бекіту

Терминді болжам

  • Эктодерма

  • Энтодерма

  • Нәруыз

  • Көмірсу

  • Май


Сәйкестігін тап.

Асқорыту жүйелерінің(әріппен белгіленген) қайсысы қай жәндікке (санмен белгіленген) тән екенін анықтап,сәйкес әріп пен санды жазыңдар

  • Ауыз қуысы→жұтқыншақ→өңеш → жемсау → қарын → ішек.

  • Өткір хитинді үстіңгі тақташа →тісшелі астыңғы жақ ерін→ өңеш→ тісшелі қарын→ ішек.

  • Ауыз →жұтқыншақ→ ішек

  • Ауыз тесігі → ішек қуысы→ асқорыту вакуолі


1.Ақпланария.

2.Зауза қоңыз

3.Гидра

4.Шұбалшаң.

Рефлексия


Білемін

Үйрендім

Үйренгім келеді





VІ. Білімдерін бағалау


VІІ.Тапсырма беру. Көпжасушалы жануарлардың құрылысы мен тіршілігі.Омыртқасыз

жәндіктердің асқорыту жүйесі.

























Ө.Жолдасбеков атындағы № 50орта мектебі





hello_html_2a658449.gif



Сабақтың тақырыбы.



hello_html_m17aa7906.gif






Сыныбы

Пән мұғалімі. Тайланова Н.




















Тараз қаласыhello_html_m4d466bb7.png


Подайте заявку сейчас на любой интересующий Вас курс переподготовки, чтобы получить диплом со скидкой 50% уже осенью 2017 года.


Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Автор
Дата добавления 24.11.2015
Раздел Биология
Подраздел Рабочие программы
Просмотров1457
Номер материала ДВ-183994
Получить свидетельство о публикации
Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх