Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015

Опубликуйте свой материал в официальном Печатном сборнике методических разработок проекта «Инфоурок»

(с присвоением ISBN)

Выберите любой материал на Вашем учительском сайте или загрузите новый

Оформите заявку на публикацию в сборник(займет не более 3 минут)

+

Получите свой экземпляр сборника и свидетельство о публикации в нем

Инфоурок / Другое / Рабочие программы / Татар теле hәм әдәбияты буенча тематик программа
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • Другое

Татар теле hәм әдәбияты буенча тематик программа

библиотека
материалов

Тематический план и содержание учебной дисциплины «Татарский язык и литература» по специальности

«Мастер общестроительных работ»


Раздел I. Тел- аралашу чарасы, иҗтимагый һәм сәяси күренеш.


Телнең үсеше, яшәеше. Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте. Гарәп графикасы. Гарәп графикасында язу үрнәкләре. Иске имля алфавиты. Хәзерге татар әдәби теленең барлыкка килүе, аның үсешендә төп үзенчәлекләрне искә төшерү. Латин графикасы. Татар язуын латин графикасына күчерү һәм 1927-1939 нчы елларда аны куллану. Латин графикасына нигезләнгән алфавитны кайтару турында 1999 нчы елда кабул ителгән закон.

Аваз һәм фонема.. Сузык һәм тартык авазлар. Фонетик анализ тәртибен кабатлау. Лексик-синтаксик күнегүләр. Синтаксик анализ (өлешчә, тулы ). Сузык авазлар үзгәреше. Трансктрипөия.

Татар теленең сүзлек составы (фразеологизм, омоним, синоним, антоним). Күп мәгнәле сүзләр. Телнең сүзлек составы.

40

2

Тема1.1 Тел турында гомуми мәгълумат. Дәүләт теле буларак татар теленең роле.

Телнең үсеше, яшәеше. Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте.

1-2

2

Тема 1.2 Дөньядагы телләр һәм аларны төркемләү.


Татар милли әдәби теле. Хәзерге татар әдәби теленең барлыкка килүе, аның үсешендә төп үзенчәлекләрне искә төшерү.

3-4

2

Тема 1.3 Татарлар яши торган төбәкләр.Татар теле белеменең төп тармаклары.



Латин графикасы. Татар язуын латин графикасына күчерү һәм 1927-1939 нчы елларда аны куллану. Латин графикасына нигезләнгән алфавитны кайтару турында 1999 нчы елда кабул ителгән закон. Татар язуында рус графикасы. Кириллицага нигезләнгән рус графикасына күчү. Татар телендә Кирилл орфографиясенең төп принциплары. Кириллицада татар теленең үзенчәлекле авазларын бирү. Орфографиянең орфоэпиягә тәэсире.

5-6

2

Тема 1.4 Тел һәм сөйләм. Сөйләм үзенчәлекләре.


Сөйләм төрләре .телдән һәм язма.сөйләм, кара-каршы сөйләшү(диалог) һәм монолог.

7-8

2

Тема 1.5 Башка телләр арасында татар теленең урыны..

Татар әдәби телнең функциональ стильләре.Фәнни һәм публицистик стильләре. Матур әдәбият һәм эш кәгазьләре стильлəре.гариза язу, указ язу

9-10

2

Тема 1.6 Кириллица.Гарәп язуы

Татарларның соңгы алфавит турында сөйләгез.

11

1

Тема 1. 7 Диктант.

Диктант “Кышкы юлда”

12

1

Раздел I. Урта гасыр əдəбияты.- XX гасыр башы əдəбияты .



Тарихи-әдәби процесс һәм аның үзенчәлекләре. Матур әдәбиятның кеше тормышында тоткан мөһим урыны. Кешенең һәм татар халкының борынгыдан алып бүген көнгә кадәр сузылган тормышын һәм яшәү рәвешен сәнгатьле чагылдыручы буларак татар әдәбияты. Әдәбият теориясе. Матур әдәбиятның милли үзенчәлеге турында төшенчә бирү.

XIX йөз татар əдəбияты һәм милләт тарихы. Җәмгыять тормышына, мәгърифәт үсешенә тәэсир иткән факторлар. Г. Кандалый, Ш.Мəрҗəни , М.Акъегетзадə, З. Багиев иҗатларына гомуми күзәтү. Мәгърифәтчелек реализмы формалашу. Аның төп билгеләре һәм сыйфат үзенчәлекләре.

XX гасыр башы əдəбиятында илдәге һәм дөньядагы сәяси-иҗтимагый хәлләр, бу гасырның социаль тетрәнүләре. Әдәбиятның яңа үрләргә күтәрелүе, 1905-1907 еллардан башлап егерменче елларга кадәр дәвам иткән ялган һәм ялгыш тенденция. Татар әдәбиятының яңа жанрларга һәм жанр төрләренә баюы. Әдәби юнәлешләр. Аның яңа баскычка күтәрелүе. Күренекле шагыйрьләр. Гражданлык лирикасының көчәюе. Сатира өлкәсендәге уңышлар. Жанр төрләре баю, сәнгатьчелек җәһәтеннән казанышлар.



Тема1.1Татар әдәбияты тарихына кереш. Татар əдəбияты тарихының чорларга бүленеше

Татар халкы төзелгән дәүләтләр (Болгар, Алтын Урда, Казан ханлыгы, Татарстан Республикасы).Дәүләт символлары.

13-14

2

Тема1.2 Татар халкы төзегән дәүләтләр.Борынгы төрки дәүләтләр.

Борынгы төрки дәүләтләр. Туран, рун, уйгур графикалары

15-16

2

Тема1.3 Болгар чоры əдəбияты.

Язучылар турындабелешмә.

17-18

2

Тема1.4 Шəхес һəм шагыйрь буларак Кол Гали.

Шәхес һәм шагыйрь буларак К. Гали турында белешмәләр

19

1

Тема1.5 «Кыйссаи Йосыф» поэмасының татар əдəбиятында урыны.

Әсәрнең кулъязмалары һәм басмалары, әсәрнең идея-эстетик узенчәлекләре

20-21

2

Тема1.6 Алтын Урда чоры əдəбияты.

Алтын Урда: тарихы һәм мәдәнияте «Хөсрəү вә ширин», «Күңел» əсəрлəре.

22-23

2

Тема1.7 Котб әсәре “Хөсрәү вә Ширин”Габделмәҗид әсәре “Күңел”.

Өзекләрне укып мәг. төшенү

24-25

2

Тема1.8 Сəйф Сараи эшчəнлеге. “Гөлстан бит-төрки”әсәре һәм “Сөһәйл вә Гөлдерсен” дастаннарының идея эчтәлеге.

«Гөлстан бит-төрки» әсәре һәм «Сөһəйл вə Гөлдерсен» дастаннарының идея эчтәлеге.

26-27

2

Тема1.9 Дастан, газәл турында төшенчə.

Газәл, дастан җанрына хас сыйфатлар

28

1

Тема1.10 «Идегəй» дастанының төп сюжет сызыгы.

Шул чордагы яулап алу сугышлары һәм хакимлек өчен көрәш

29-30

2

Тема1.11Изложение

Сузлек эше;Коммуникатив биремнәрне эшләү

31-32

2

Тема1.12 Казан ханлыгы чоры. Казан ханлыгы тарихы һәм мәдәниятенә күзәтү.

Тарихи күзәтү, казан ханлыгы турында укыган хикәяләрне искә төшерү

33-34

2

Тема1.13Мөхәммәдьярның тормышы һəм иҗаты.“Төхфәи Мәрдән”,”Нуры содур”поэмаларының тәрбияви әһәмияте.

Казан ханлыгы чоры әдәбияты (Мөхәммәд әмин, Омми Камал, Кол Шәриф).

35-36

2

Тема1.14XVIIйөз татар әдәбиятына күзәтү.Татар милләтенең хәле.

«Төхфәи Мәрдан», «Нуры содур» поэмаларының тәрбияви әһәмияте.

37-38

2

Тема1.15 XVIII йөз татар əдəбиятына күзәтү.Татар милләтенең хәле.

Татар халкының азатлык өчен көрәшүе һəм шул көрəшнең әдәби әсәрләргә чагылышы.

39-40

2

Тема1.16 Мәдхия һәм мәрсияләр.

Җанрларга хас сыйфатлар

41

1

Тема1.17 Г.Утыз-Имәни иҗаты.

Гыйлемгə, мəгърифəткə өндәү

42-43

2

Тема1.18 Урта гасыр əдəбиятына йомгак.

Кол Гали.«Кыйссаи Йосыф» поэмасы.


44-45

2


Тема 1.1Фонетика. Тартык һәм сузык авазлар.

Аваз һәм фонема.. Сузык һәм тартык авазлар. Татар телендә сузык һәм тартык авазлар.аваз һәм хэреф авазларның кулланышыСүзләргә транскрипция ясау.Сүзләргә фонетик анализ ясау. Фонетик анализ. Эш кәгазьләре язу (гариза, ышанычнамә).

46-47

2

Тема1.2. Сингармонизм, ассимиляция. Редукция күренешләре.

Сузык авазлар үзгәреше. Тартык авазлар үзгәреше

48-49

2

Тема 1.3 Графика. Сүзгә фонетик - график анализ.

Сүзләргә график анализ ясау.Орфография принциплары: фонетик, морфологик, тарихи-традицион, график, дифференциаль.

50-51

2

Тема 1.4 Орфография.97 -99 биттәге күнегүләрне эшләү.

Орфографик принциплар.Нигез принцибы.

52-53

2

Тема 1.5 Орфоэпия. Басым, интонация.

Сузык авазларының дөрес әйтелеше. Тартык авазларның дөрес әйтелеше

54-55

2

Тема 1.6 Изложение.

56-57

2


Тема 1.1XIXйөз татар əдəбияты. Бу чорда иҗат иткəн күренекле әдипләр.

XIX йөз татар əдəбияты Бу чорда иҗат иткəн күренекле әдипләр.- доклад әзерләү

58-59

2

Тема 1.2Г.Кандалыйның тормыш юлы һəм иҗаты.

Поэма һəм шигъри хатларында хатын-кыз образын сурəтлəүдә шагыйрьнең осталыгы(«Шәфгый», «Сәхипҗамал»).

60

1

Тема 1.3 Г.Кандалыйның поэма һәм шигри хатларында хатын-кыз образын сурәтләүдә осталыгы.

Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте.



61-62

2

Тема 1.4Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте.

Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте.


63

1

Тема 1.5 Мəгърифəтче Ш.Мəрҗəни эшчəнлеге.

Мəгърифəтчелек хəрəкəте.Мəрҗəни мəчетенең тарихы

64-65

2

Тема 1.6 Мәрҗәни мәчетенең тарихы.Мәчетнең төзелеше, әһәмияте.

Мәчетнең килеп чыгыу.Татарстанда танылган мәчетләре.

66-67

2

Тема 1.7 М. Акмулланың иҗатын кузаллау.М.Аккмулла иҗатыннан үрнәкләр.

«Хисаметдин менла» романының төп идея эчтəлеге

68-69

2

Тема 1.8Каюм Насыйрының тормыш юлы һəм иҗаты.К.Насыйри китапларыннан үрнәкләр. “Тәрбия китабы”.

К Насыйри китапларыннан үрнәкләр.« Тәрбия китабы».


70

1

Тема 1.9 Каюм Насыйри китапларыннан үрнәкләр. “Әбугалисина кыйссасы”

Әдипнең тормыш юлы һәм иҗаты.

71-72


2

Тема 1.10 М.Акъегетзадə «Хисаметдин менла» романының төп идея эчтəлеге.Персанаҗларга характеристика бирү.

Әдипнең тормыш юлы һәм иҗаты. Персонажларга характеристика бирү.

73-74

2

Тема 1.11 З. Багиевның тормыш юлы һəм иҗаты

З. Багиевның ижат мирасы. Тормыш юлы. Танылган әсәрләре.

75-76

2

Тема 1.12 «Меңнəр, яки гүзəл кыз Хəдичə» романында саф мəхəббəт һəм байлык арасындагы каршылык.

Романның жанры. «Меңнəр, яки гүзəл кыз Хəдичə» романы турында.

77-78

2

Тема 1.13Язма эш.


Инша язу.

- “ Әниләр гаҗәеп әйбәт кешеләр”-

- әнкәй тәрбиясе

- гомерлек сабак

79-80

2

Тема 1.14 XXгасырбашыəдəбияты

Бу чор əдəбиятына хас куренешлəр.

81

1

Тема 1.15 Г.Исхакыйныңтормыш юлы һəмиҗаты. «Ул әле өйләнмәгән » әсәре

Руслашуга артык бирелүнең миллəтне аянычта, көлке дә хәлләргә төшерүен тасвирлау

82-83

2

Тема 1.16 «Ул əле өйләнмәгән иде» повестенда катнаш гаилә проблемасы

Повесть турында мəгълүмат.Автор əсəре белəн ни əйтергə тели.

84-85

2

Тема1.17 Г.Тукай- татар халык рухында.Г.Тукай шигырьләрен анализлау.

Г.Тукайның ижаты.Шигырьлəрен анализлау. Г.Тукайның ижаты.Шигырьлəрен анализлау.Милли традицияләрнең «Милли моңнар» шигырендə чагылышы.Шигырьдə авторның нинди хислəре чагыла?

86-87

2

Тема 1.18 Милли традицияләрнең «Милли моңнар» шигырендə чагылышы.

Шигырьдə авторның нинди хислəре чагыла?

Шигырьне яттан өйрәнү.

88-89

2

Тема 1.19 Музыка һəм рəсем сəнгəтендə Тукай образы.Н..Җиһаншин “Кырлай”симфоник поэмасы. Б.Урманченың “Тукай” скульптурасы.


Н. Жиһаншин «Кырлай» симфоник поэмасы.Б Урманченың «Тукай» скульптурасы. Шигырьне яттан өйрәнү.Тормыш баскычлары. Шагыйрьнең тәрҗемәи хәле турында моңарчы алган белемнәрне искә төшерү һәм гомумиләштереү, яңа фактлар белән таныштыру.

90-91

2

Тема 1. 20 Ибраһим Нуруллин. “Габдулла тукай”

Шагыйрьнең беренче иҗат тәҗрибәләре.


И. Нуруллинның әдәби эшчәнлеге.“Г. Тукай ” әсәре Шагыйрьнең беренче иҗат тәҗрибәләре. Аларда урта гасырлар, XVIII-XIX йөзләрдә татар әдәбиятыннан, Көнчыгыш әдәбиятларыннан килгән аваз-мотивлар, кабатлаулар, табышлар. Үзәктә мәгърифәт һәм әдәп-әхлак мәсьәләләре торуы, дидактика принципларын үстерү.

92-93

2

Тема 1.39Нәҗип Җиһанов иҗатында Г. Тукай образы.

Татар музыка сәнгатендә тоткан урыны. Тагы нинди композиторларны беләсез

94-95

2

Тема 1.40Б. Урманченең Г. Тукай шәхесенә мөнәсәбәте. Татар сынлы сәгатен үстерүдә Урманченың роле.

Татар сынлы сәнгатен үстерүдә Урманченың роле

96-97

2

Тема 1.41Г.Тукай иҗаты буенча сочинение .


Г.Тукай образы (ижадихарактерда).

Тукай иҗатында халык авыз иҗаты принциплары һәм традиөияләренең көчәюе, җанлы сөйләм теленә якынаю. Риториканың кимүе, сурәтлелек арту.

Тукай шигъриятендә иҗтимагый рухның көчәюе. Милли моңнарга игътибар арту. Шагыйрь һәм чор. Дөньяны һәм яшәүнең мәгънәсен халыкчан позицияләрдән торып аңлату һәм тасвирлау.

Тукай лирикасы, үзенчәлекләре. Лирик геройның шагыйрь шәхесенә хас билгеләре һәм халыкчан герой белән уртак иткән сыйфатлары. Шагыйрьнең эстетик идеалы.

Шагыйрь иҗатында табигать, җир, ил, халык образлары

98-99

2


Тема 1.1 Лексика. Лексикография.


Лексика. Лексикография.Этимология турында төшенчә.

Искергән, тарихи, яңа сүзләр, халык этимологиясе

100-101

2

Тема 1.2 Татар теленең сүзлек составы Фразеологизм, омоним. Синоним, антоним.

Татар теленең сүзлек составы (фразеологизм, омоним, синоним, антоним). Оксюмороннар телдә еш күзәтеләме

102-103

2

Тема 1.3 Алынма сүзләр.Күп мәгънәле сүзләр.Күчерелмә мәгънәле сүзләр.


Күп мәгънәле сүзләр, фразеология .Тел гыйлеменең әһәмияте, төп бүлекләре

104-105

2

Тема 1.4 Татар телендә сүз төзелеше һәм ясалышы.


Телнең сүзлек составы. Сүз ясалу ысуллары. Татар һәм рус телләрендәге сүз төзелеше.Сүз ясалышы үзенчәлекләре. Суз ясагыч кушымчалар, суз тозелешен тикшеру принциплары.С уз ясалышы ысуллары: ясалма сузлэр, кушма, парлы, тезмэ, кыскартылма.

106-107

2

Тема 1.5.Телнең сүзлек составы.Алынма сүзләр.

Алынма сүзләрне аеру.

108-109

2

Тема 1.6 Татарстанда икетеллек мәсьәләләре.


Татарстанда икетеллек мәсьәләләре Икетеллелек. “Татарстан Республикасы халыклары телләре турында” ТР Законы. Хәзерге татар әдәби теленең үсеш үзенчәлекләре

110-111

2

Тема 1.7 Диктант

Диктант язу

112

1

Тема 1.8 Зачет

Тест эшләү

113

1

Тема 1.9 Йомгаклау.

Алган белемнәрне кабатлау

114-115

2

Тема 1.1Дəрдемəнднең тормыш юлы һəм иҗаты.


Дəрдемəнд иҗатыннан үрнəклəр.Шигырьлəрен анализлау.

Дəрдемəнднең тормыш юлы һəм иҗаты.Дəрдемəнд иҗатыннан үрнəклəр.Шигырьлəрен анализлау.С. Рəмиевның тормыш юлы һəм иҗаты. Лирик геройның халык күтәрелешеләренә, инкыйлаби үзгәрешләргә мөнәсәбәте; революцияләрдә шәхес иреге буылачак дип сиземләве. Шигырьләренең сәнгатьчә үзенчәлеге. Хикмәт традицияләренең яңа югарылыкта дәвам иттерелүе.

Татар шигырь төзелеше,үзенчәлекләре, гомуми билгеләре. Позиця төрләре.

116-117

2

Тема 1.2С. Рəмиевның тормыш юлы һəм иҗаты.

С.Рәмиевның публицистик эшчәнлеге.


С. Рəмиевның публицистик эшчəнлеге.Аның шигырьлəрендə романтизмның чагылышы. С. Рəмиевның публицистик эшчəнлеге.Аның шигырьлəрендə романтизмның чагылышы.Дәрдмәнд шигырьләрендә лирик герой. Шәхес һәм җәмгыять,шәхес һәм табигать мөнәсәбәтләрененң оста сурәтләнеше. Язмыш фәлсәфәсе.

118-119

2

Тема 1.3 Г.Камалның мəгърифəт өлкəсендə күпъяклы эшчәнлеге. “Г.Камал” театры турында доклад .

Г.Камалның тормыш юлы һəм иҗаты.Мəгърифəт учаклары.

«Г.Камал» театры турындыда доклад. «Бүлəк өчен» комедиясе» турында.Персонажларны анализлау, максатларын ачыклау.

120-121

2

Тема1.4 “Бүләк өчен”комедиясен уку.Персонажларны анализлау, максатларын ачыклау.

Бүләк өчен ” комедиясе турында Персонажларны анализлау, максатын ачыклау.

122-123

2

Тема 1.5 Габдулла Шамуковның театр сәнгатен үстерүдәге роле.Язучы буларак әдип нинди җанрларга мөрәҗәгат иткән.

Сузлек эше;Коммуникатив биремнәрне эшләү

125-125

2

Тема 1.6 Ф.Әмирханның тормыш юлы һəм иҗаты.

Язучы буларак әдип нинди җанрларга мөрәҗәгать иткән

« Хəят» повесте турында. Дини йолаларны үтәүнең күңелне сафландыруы. « Хəят» повесте турында.Дини йолаларны үтәүнең күңелне сафландыруы. Бай татар зыялыларының гаилә тормышы һәм гореф- гадәттләре. Шул шартларда үскән татар кызының холкы тәрбияләнү, омтылыш-теләкләре чагылу« Хəят» повесте турында. Рус дөньясы белән аралашып үскән яшь кешенең дөньяга һәм яшәү тәртипләренз карашында каршылыклар туу, моның ул шарталарда мәҗбүрият булуы. Дини йолаларны үтәүнең күңеле сафландыруы, шул ук вакытта дини йола-гадәтләрне тарайтып аңлауның шәхес иреген киртәләүдәге роле

126-127

2

Тема1.7«Хəят» повестендə милли-əхлакый тəрбиянең чагылышы

« Хəят» повесте турында.Дини йолаларны үтәүнең күңелне сафландыруы. Бай татар зыялыларының гаилә тормышы һәм гореф- гадәттләре. Шул шартларда үскән татар кызының холкы тәрбияләнү, омтылыш-теләкләре чагылу« Хəят» повесте турында. Рус дөньясы белән аралашып үскән яшь кешенең дөньяга һәм яшәү тәртипләренз карашында каршылыклар туу, моның ул шарталарда мәҗбүрият булуы. Дини йолаларны үтәүнең күңеле сафландыруы, шул ук вакытта дини йола-гадәтләрне тарайтып аңлауның шәхес иреген киртәләүдәге роле.

128-129

2

Тема 1.8М.Фәйзи тормыш юлы һəм иҗаты«Галиябану» əсəрендə мəхəббəт темасы

Әдипнең тормыш юлы һәм иҗаты.

130-131

2

«Галиябану» əсəрендə мəхəббəт темасы

«Галиябану» драмасының əдəбиятта тоткан урыны.Галиябану образы. Әсәрдә мәхәббәтнең олы, үлемсез икәненә басым ясау.

.

132

1

Тема1.9 Ш.Бабичның тормыш юлыһәм иҗаты.

Аның иҗатыннан үрнәкләр.

133

1

Тема1.10 Алган белемнәрне камилләштерү.

Тест эшләү

134

1

Тема 1.11Йомгаклау дәресе.

Үткәннәрне искә алу

135

1


Контрольная работа по теме :

  • Урта гасыр əдəбияты”

  • XX гасыр башы əдəбияты”

  • Фонетика. Орфоэпия. Графика. Аваз. Фонема.

  • Татар теле белеменең төп тармаклары”,

4

1


Самостоятельная работа: выполнение домашних заданий

Примерная тематика внеаудиторной самостоятельной работы

  • Болгар чоры әдәбияты” презентация эше

  • «Кыйссаи Йосыф» поэмасының татар əдəбиятында урыны.”

  • «Алтын Урда чоры әдәбиятына хас жанрлар» реферат язу.

  • «Идегəй» дастанының төп сюжет сызыгы.

  • 15-18 йөзләрдә иҗат иткән әдипләр” реферат язу

  • XIX йөз татар əдəбияты Бу чорда иҗат иткəн күренекле әдипләр” проект эше.

  • Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте” проект эше

  • «XX чорда ижат иткəн прозаиклар, драматурглар » през.эше

  • «Г.Тукайиҗатындатабигать, жир, ил, халык образлары.» иҗади эш.

  • Музыка һәм рәсем сәнгатендә Г. Тукай образы.

  • «Г.Камал» театры презентация эше.

  • Габдулла Шамуковның театр сәнгатен үстерүдәге роле.” Иҗади эш

  • Тукай һәм Бабич. Проект эше

Мәгърифәт учаклары.Иҗади эш

  • «Тел- аралашу чарасы” темасына проект эше.

  • Татар теле белеменең төп тармаклары” реферат язу.

  • Мин татарча сөйләшәм ” темасына прект эше.

  • Язу тарихы” темасына презентация ясау.

  • Сүзләргә график анализ ясау

Сүзләргә фонетик анализ ясау

90


ИТОГО


135 часов.


































Тематический план и содержание учебной дисциплины «Татарский язык и литература» по специальности

«Мастер отделочных строительных работ»


Раздел I. Тел- аралашу чарасы, иҗтимагый һәм сәяси күренеш.


Телнең үсеше, яшәеше. Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте. Гарәп графикасы. Гарәп графикасында язу үрнәкләре. Иске имля алфавиты. Хәзерге татар әдәби теленең барлыкка килүе, аның үсешендә төп үзенчәлекләрне искә төшерү. Латин графикасы. Татар язуын латин графикасына күчерү һәм 1927-1939 нчы елларда аны куллану. Латин графикасына нигезләнгән алфавитны кайтару турында 1999 нчы елда кабул ителгән закон.

Аваз һәм фонема.. Сузык һәм тартык авазлар. Фонетик анализ тәртибен кабатлау. Лексик-синтаксик күнегүләр. Синтаксик анализ (өлешчә, тулы ). Сузык авазлар үзгәреше. Трансктрипөия.

Татар теленең сүзлек составы (фразеологизм, омоним, синоним, антоним). Күп мәгнәле сүзләр. Телнең сүзлек составы.

40

2

Тема1.1 Тел турында гомуми мәгълумат. Дәүләт теле буларак татар теленең роле.

Телнең үсеше, яшәеше. Милли азчылыкны ассимиляцияләү, саклау һәм үстерү сәясәте.

1-2

2

Тема 1.2 Дөньядагы телләр һәм аларны төркемләү.


Татар милли әдәби теле. Хәзерге татар әдәби теленең барлыкка килүе, аның үсешендә төп үзенчәлекләрне искә төшерү.

3-4

2

Тема 1.3 Татарлар яши торган төбәкләр.Татар теле белеменең төп тармаклары.



Латин графикасы. Татар язуын латин графикасына күчерү һәм 1927-1939 нчы елларда аны куллану. Латин графикасына нигезләнгән алфавитны кайтару турында 1999 нчы елда кабул ителгән закон. Татар язуында рус графикасы. Кириллицага нигезләнгән рус графикасына күчү. Татар телендә Кирилл орфографиясенең төп принциплары. Кириллицада татар теленең үзенчәлекле авазларын бирү. Орфографиянең орфоэпиягә тәэсире.

5-6

2

Тема 1.4 Тел һәм сөйләм. Сөйләм үзенчәлекләре.


Сөйләм төрләре .телдән һәм язма.сөйләм, кара-каршы сөйләшү(диалог) һәм монолог.

7-8

2

Тема 1.5 Башка телләр арасында татар теленең урыны..

Татар әдәби телнең функциональ стильләре.Фәнни һәм публицистик стильләре. Матур әдәбият һәм эш кәгазьләре стильлəре.гариза язу, указ язу

9-10

2

Тема 1.6 Кириллица.Гарәп язуы

Татарларның соңгы алфавит турында сөйләгез.

11

1

Тема 1. 7 Диктант.

Диктант язу.

12

1

Раздел I. Урта гасыр əдəбияты.- XX гасыр башы əдəбияты .



Тарихи-әдәби процесс һәм аның үзенчәлекләре. Матур әдәбиятның кеше тормышында тоткан мөһим урыны. Кешенең һәм татар халкының борынгыдан алып бүген көнгә кадәр сузылган тормышын һәм яшәү рәвешен сәнгатьле чагылдыручы буларак татар әдәбияты. Әдәбият теориясе. Матур әдәбиятның милли үзенчәлеге турында төшенчә бирү.

XIX йөз татар əдəбияты һәм милләт тарихы. Җәмгыять тормышына, мәгърифәт үсешенә тәэсир иткән факторлар. Г. Кандалый, Ш.Мəрҗəни , М.Акъегетзадə, З. Багиев иҗатларына гомуми күзәтү. Мәгърифәтчелек реализмы формалашу. Аның төп билгеләре һәм сыйфат үзенчәлекләре.

XX гасыр башы əдəбиятында илдәге һәм дөньядагы сәяси-иҗтимагый хәлләр, бу гасырның социаль тетрәнүләре. Әдәбиятның яңа үрләргә күтәрелүе, 1905-1907 еллардан башлап егерменче елларга кадәр дәвам иткән ялган һәм ялгыш тенденция. Татар әдәбиятының яңа жанрларга һәм жанр төрләренә баюы. Әдәби юнәлешләр. Аның яңа баскычка күтәрелүе. Күренекле шагыйрьләр. Гражданлык лирикасының көчәюе. Сатира өлкәсендәге уңышлар. Жанр төрләре баю, сәнгатьчелек җәһәтеннән казанышлар.



Тема1.1Татар әдәбияты тарихына кереш. Татар əдəбияты тарихының чорларга бүленеше

Татар халкы төзелгән дәүләтләр (Болгар, Алтын Урда, Казан ханлыгы, Татарстан Республикасы).Дәүләт символлары.

13-14

2

Тема1.2 Татар халкы төзегән дәүләтләр.Борынгы төрки дәүләтләр.

Борынгы төрки дәүләтләр. Туран, рун, уйгур графикалары

15-16

2

Тема1.3 Болгар чоры əдəбияты.

Язучылар турындабелешмә.

17-18

2

Тема1.4 Шəхес һəм шагыйрь буларак Кол Гали.

Шәһес һәм шагыйр буларак К. Гали турында белешмәләр

19

1

Тема1.5 «Кыйссаи Йосыф» поэмасының татар əдəбиятында урыны.

Әсәрнең кулъязмалары һәм басмалары, әсәрнең идея-эстетик узенчәлекләре

20-21

2

Тема1.6 Алтын Урда чоры əдəбияты.

Алтын Урда: тарихы һәм мәдәнияте «Хөсрəү вә ширин», «Күңел» əсəрлəре.

22-23

2

Тема1.7 Котб әсәре “Хөсрәү вә Ширин”Габделмәҗид әсәре “Күңел”.

Өзекләрне укып мәг. төшенү

24-25

2

Тема1.8 Сəйф Сараи эшчəнлеге. “Гөлстан бит-төрки”әсәре һәм “Сөһәйл вә Гөлдерсен” дастаннарының идея эчтәлеге.

«Гөлстан бит-төрки» әсәре һәм «Сөһəйл вə Гөлдерсен» дастаннарының идея эчтәлеге.

26-27

2

Тема1.9 Дастан, газәл турында төшенчə.

Газәл, дастан җанрына хас сыйфатлар

28

1

Тема1.10 «Идегəй» дастанының төп сюжет сызыгы.

Шул чордагы яулап алу сугышлары һәм хакимлек өчен көрәш

29-30

2

Тема1.11Изложение

Сузлек эше;Коммуникатив биремнәрне эшләү

31-32

2

Тема1.12 Казан ханлыгы чоры. Казан ханлыгы тарихы һәм мәдәниятенә күзәтү.

Тарихи күзәтү, казан ханлыгы турында укыган хикәяләрне искә төшерү

33-34

2

Тема1.13Мөхәммәдьярның тормышы һəм иҗаты.“Төхфәи Мәрдән”,”Нуры содур”поэмаларының тәрбияви әүәмияте.

Казан ханлыгы чоры әдәбияты (Мөхәммәд әмин, Омми Камал, Кол Шәриф).

35-36

2

Тема1.14XVIIйөз татар әдәбиятына күзәтү.Татар милләтенең хәле.

«Төхфәи Мәрдан», «Нуры содур» поэмаларының тәрбияви әһәмияте.

37-38

2

Тема1.15 XVIII йөз татар əдəбиятына күзәтү.Татар милләтенең хәле.

Татар халкының азатлык өчен көрәшүе һəм шул көрəшнең әдәби әсәрләргә чагылышы.

39-40

2

Тема1.16 Мәдхия һәм мәрсияләр.

Җанрларга хас сыйфатлар

41

1

Тема1.17 Г.Утыз-Имәни иҗаты.

Гыйлемгə, мəгърифəткə өндәү

42-43

2

Тема1.18 Урта гасыр əдəбиятына йомгак.

Кол Гали.«Кыйссаи Йосыф» поэмасы.


44-45

2


Тема 1.1Фонетика. Тартык һәм сузык авазлар.

Аваз һәм фонема.. Сузык һәм тартык авазлар. Татар телендә сузык һәм тартык авазлар.аваз һәм хэреф авазларның кулланышыСүзләргә транскрипция ясау.Сүзләргә фонетик анализ ясау. Фонетик анализ. Эш кәгазьләре язу (гариза, ышанычнамә).

46-47

2

Тема1.2. Сингармонизм, ассимиляция. Редукция күренешләре.

Сузык авазлар узгәреше. Тартык авазлар үзгәреше

48-49

2

Тема 1.3 Графика. Сүзгә фонетик - график анализ.

Сүзләргә график анализ ясау.Орфография принциплары: фонетик, морфологик, тарихи-традицион, график, дифференцаль.

50-51

2

Тема 1.4 Орфография.97 -99 биттәге күнегүләрне эшләү.

Орфографик принциплар.Нигез принцибы.

52-53

2

Тема 1.5 Орфоэпия. Басым, интонация.

Сузык авазларының дөрес әйтелеше. Тартык авазларның дөрес әйтелеше

54-55

2

Тема 1.6 Изложение.

56-57

2


Тема 1.1XIXйөз татар əдəбияты. Бу чорда иҗат иткəн күренекле әдипләр.

XIX йөз татар əдəбияты Бу чорда иҗат иткəн күренекле әдипләр.- доклад әзерләү

58-59

2

Тема 1.2Г.Кандалыйның тормыш юлы һəм иҗаты.

Поэма һəм шигъри хатларында хатын-кыз образын сурəтлəүдә шагыйрьнең осталыгы(«Шәфгый», «Сәхипҗамал»).

60

1

Тема 1.3 Г.Кандалыйның поэма һәм шигри хатларында хатын-кыз образын сүрәтләүдә осталыгы.

Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте.



61-62

2

Тема 1.4Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте.

Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте.


63

1

Тема 1.5 Мəгърифəтче Ш.Мəрҗəни эшчəнлеге.

Мəгърифəтчелек хəрəкəте.Мəрҗəни мəчетенең тарихы

64-65

2

Тема 1.6 Мәрҗәни мәчетенең тарихы.Мәчетнең төзелеше, әһәмияте.

Мәчетнең килеп чыгыу.Татарстанда танылган мәчетләре.

66-67

2

Тема 1.7 М. Акмулланың иҗатын кузаллау.М.Аккмулла иҗатыннан үрнәкләр.

«Хисаметдин менла» романының төп идея эчтəлеге

68-69

2

Тема 1.8Каюм Насыйрының тормыш юлы һəм иҗаты.К.Насыйри китапларыннан үрнәкләр. “Тәрбия китабы”.

К Насыйри китапларыннан үрнәкләр.« Тәрбия китабы».


70

1

Тема 1.9 Каюм Насыйри китапларыннан үрнәкләр. “Әбугалисина кыйссасы”

Әдипнең тормыш юлы һәм иҗаты.

71-72


2

Тема 1.10 М.Акъегетзадə «Хисаметдин менла» романының төп идея эчтəлеге.Персанаҗларга характеристика бирү.

Әдипнең тормыш юлы һәм иҗаты. Персонаҗларга характеристика бирү.

73-74

2

Тема 1.11 З. Багиевның тормыш юлы һəм иҗаты

З. Багиевның ижат мирасы. Тормыш юлы. Танылган әсәрләре.

75-76

2

Тема 1.12 «Меңнəр, яки гүзəл кыз Хəдичə» романында саф мəхəббəт һəм байлык арасындагы каршылык.

Романның жанры. «Меңнəр, яки гүзəл кыз Хəдичə» романы турында.

77-78

2

Тема 1.13Язма эш.


Инша язу.

- “ Әниләр гаҗәеп әйбәт кешеләр”-

- әнкәй тәрбиясе

- гомерлек сабак

79-80

2

Тема 1.14 XXгасырбашыəдəбияты

Бу чор əдəбиятына хас куренешлəр.

81

1

Тема 1.15 Г.Исхакыйныңтормыш юлы һəмиҗаты. «Ул әле өйләнмәгән » әсәре

Руслашуга артык бирелүнең миллəтне аянычта, көлке дә хәлләргә төшерүен тасвирлау

82-83

2

Тема 1.16 «Ул əле өйләнмәгән иде» повестенда катнаш гаилә проблемасы

Повесть турында мəгълүмат.Автор əсəре белəн ни əйтергə тели.

84-85

2

Тема1.17 Г.Тукай- татар халык рухында.Г.Тукай шигырьләрен анализлау.

Г.Тукайның ижаты.Шигырьлəрен анализлау. Г.Тукайның ижаты.Шигырьлəрен анализлау.Милли традицияләрнең «Милли моңнар» шигырендə чагылышы.Шигырьдə авторның нинди хислəре чагыла?

86-87

2

Тема 1.18 Милли традицияләрнең «Милли моңнар» шигырендə чагылышы.

Шигырьдə авторның нинди хислəре чагыла?

Шигырьне яттан өйрәнү.

88-89

2

Тема 1.19 Музыка һəм рəсем сəнгəтендə Тукай образы.Н..Җиһаншин “Кырлай”симфоник поэмасы. Б.Урманчының “Тукай” скульптурасы.


Н. Жиһаншин «Кырлай» симфоник поэмасы.Б Урманчының «Тукай» скульптурасы. Шигырьне яттан өйрәнү.Тормыш баскычлары. Шагыйрьнең тәрҗемәи хәле турында моңарчы алган белемнәрне искә төшерү һәм гомумиләштереү, яңа фактлар белән таныштыру.

90-91

2

Тема 1. 20 Ибраһим Нуруллин. “Габдулла тукай”

Шагыйрьнең беренче иҗат тәҗрибәләре.


И. Нуруллинның әдәби эшчәнлеге.“Г. Тукай ” әсәре Шагыйрьнең беренче иҗат тәҗрибәләре. Аларда урта гасырлар, XVIII-XIX йөзләрдә татар әдәбиятыннан, Көнчыгыш әдәбиятларыннан килгән аваз-мотивлар, кабатлаулар, табышлар. Үзәктә мәгърифәт һәм әдәп-әхлак мәсьәләләре торуы, дидактика принципларын үстерү.

92-93

2

Тема 1.39Нәҗип Җиһанов иҗатында Г. Тукай образы.

Татар музыка сәнгатендә тоткан урыны. Тагы нинди композиторларны беләсез

94-95

2

Тема 1.40Б. Урманченең Г. Тукай шәхесенә мөнәсәбәте. Татар сынлы сәгатен үстерүдә Урманченың роле.

Татар сынлы сәнгатен үстерүдә Урманченың роле

96-97

2

Тема 1.41Г.Тукай иҗаты буенча сочинение .


Г.Тукай образы (ижадихарактерда).

Тукай иҗатында халык авыз иҗаты принциплары һәм традиөияләренең көчәюе, җанлы сөйләм теленә якынаю. Риториканың кимүе, сурәтлелек арту.

Тукай шигъриятендә иҗтимагый рухның көчәюе. Милли моңнарга игътибар арту. Шагыйрь һәм чор. Дөньяны һәм яшәүнең мәгънәсен халыкчан позицияләрдән торып аңлату һәм тасвирлау.

Тукай лирикасы, үзенчәлекләре. Лирик геройның шагыйрь шәхесенә хас билгеләре һәм халыкчан герой белән уртак иткән сыйфатлары. Шагыйрьнең эстетик идеалы.

Шагыйрь иҗатында табигать, җир, ил, халык образлары

98-99

2


Тема 1.1 Лексика. Лексикография.


Лексика. Лексикография.Этимология турында төшенчә.

Искергән, тарихи, яңа сүзләр, халык этимологиясе

100-101

2

Тема 1.2 Татар теленең сүзлек составы Фразеологизм, омоним. Синоним, антоним.

Татар теленең сүзлек составы (фразеологизм, омоним, синоним, антоним). Оксюмороннар телдә еш күзәтеләме

102-103

2

Тема 1.3 Алынма сүзләр.Күп мәгънәле сүзләр.Күчерелмә мәгънәле сүзләр.


Күп мәгънәле сүзләр, фразеология .Тел гыйлеменең әһәмияте, төп бүлекләре

104-105

2

Тема 1.4 Татар телендә сүз төзелеше һәм ясалышы.


Телнең сүзлек составы. Сүз ясалу ысуллары. Татар һәм рус телләрендәге сүз төзелеше.Сүз ясалышы үзенчәлекләре. Суз ясагыч кушымчалар, суз тозелешен тикшеру принциплары.С уз ясалышы ысуллары: ясалма сузлэр, кушма, парлы, тезмэ, кыскартылма.

106-107

2

Тема 1.5.Телнең сүзлек составы.Алынма сүзләр.

Алынма сүзләрне аеру.

108-109

2

Тема 1.6 Татарстанда икетеллек мәсьәләләре.


Татарстанда икетеллек мәсьәләләре Икетеллелек. “Татарстан Республикасы халыклары телләре турында” ТР Законы. Хәзерге татар әдәби теленең үсеш үзенчәлекләре

110-111

2

Тема 1.7 Диктант

Диктант язу

112

1

Тема 1.8 Зачет

Тест эшләү

113

1

Тема 1.9 Йомгаклау.

Алган белемнәрне кабатлау

114-115

2

Тема 1.1Дəрдемəнднең тормыш юлы һəм иҗаты.


Дəрдемəнд иҗатыннан үрнəклəр.Шигырьлəрен анализлау.

Дəрдемəнднең тормыш юлы һəм иҗаты.Дəрдемəнд иҗатыннан үрнəклəр.Шигырьлəрен анализлау.С. Рəмиевның тормыш юлы һəм иҗаты. Лирик геройның халык күтәрелешеләренә, инкыйлаби үзгәрешләргә мөнәсәбәте; революцияләрдә шәхес иреге буылачак дип сиземләве. Шигырьләренең сәнгатьчә үзенчәлеге. Хикмәт традицияләренең яңа югарылыкта дәвам иттерелүе.

Татар шигырь төзелеше,үзенчәлекләре, гомуми билгеләре. Позиця төрләре.

116-117

2

Тема 1.2С. Рəмиевның тормыш юлы һəм иҗаты.

С.Рәмиевның публицистик эшчәнлеге.


С. Рəмиевның публицистик эшчəнлеге.Аның шигырьлəрендə романтизмның чагылышы. С. Рəмиевның публицистик эшчəнлеге.Аның шигырьлəрендə романтизмның чагылышы.Дәрдмәнд шигырьләрендә лирик герой. Шәхес һәм җәмгыять,шәхес һәм табигать мөнәсәбәтләрененң оста сурәтләнеше. Язмыш фәлсәфәсе.

118-119

2

Тема 1.3 Г.Камалның мəгърифəт өлкəсендə күпъяклы эшчәнлеге. “Г.Камал” театры турында доклад .

Г.Камалның тормыш юлы һəм иҗаты.Мəгърифəт учаклары.

«Г.Камал» театры турындыда доклад. «Бүлəк өчен» комедиясе» турында.Персонажларны анализлау, максатларын ачыклау.

120-121

2

Тема1.4 “Бүләк өчен”комедиясен уку.Персонажларны анализлау, максатларын ачыклау.

Бүләк өчен ” комедиясе турында Персонаҗларны анализлау, максатын ачыклау.

122-123

2

Тема 1.5 Габдулла Шамуковның театр сәнгатен үстерүдәге роле.Язучы буларак әдип нинди җанрларга мөрәҗәгат иткән.

Сузлек эше;Коммуникатив биремнәрне эшләү

125-125

2

Тема 1.6 Ф.Әмирханның тормыш юлы һəм иҗаты.

Язучы буларак әдип нинди җанрларга мөрәҗәгать иткән

« Хəят» повесте турында. Дини йолаларны үтәүнең күңелне сафландыруы. « Хəят» повесте турында.Дини йолаларны үтәүнең күңелне сафландыруы. Бай татар зыялыларының гаилә тормышы һәм гореф- гадәттләре. Шул шартларда үскән татар кызының холкы тәрбияләнү, омтылыш-теләкләре чагылу« Хəят» повесте турында. Рус дөньясы белән аралашып үскән яшь кешенең дөньяга һәм яшәү тәртипләренз карашында каршылыклар туу, моның ул шарталарда мәҗбүрият булуы. Дини йолаларны үтәүнең күңеле сафландыруы, шул ук вакытта дини йола-гадәтләрне тарайтып аңлауның шәхес иреген киртәләүдәге роле.

126-127

2

Тема1.7«Хəят» повестендə милли-əхлакый тəрбиянең чагылышы

« Хəят» повесте турында.Дини йолаларны үтәүнең күңелне сафландыруы. Бай татар зыялыларының гаилә тормышы һәм гореф- гадәттләре. Шул шартларда үскән татар кызының холкы тәрбияләнү, омтылыш-теләкләре чагылу.«Хəят» повесте турында. Рус дөньясы белән аралашып үскән яшь кешенең дөньяга һәм яшәү тәртипләренә карашында каршылыклар туу, моның ул шарталарда мәҗбүрият булуы. Дини йолаларны үтәүнең күңеле сафландыруы, шул ук вакытта дини йола-гадәтләрне тарайтып аңлауның шәхес иреген киртәләүдәге роле.

128-129

2

Тема 1.8М.Фәйзи тормыш юлы һəм иҗаты«Галиябану» əсəрендə мəхəббəт темасы

Әдипнең тормыш юлы һәм иҗаты.

130-131

2

«Галиябану» əсəрендə мəхəббəт темасы

«Галиябану» драмасының əдəбиятта тоткан урыны.Галиябану образы. Әсәрдә мәхәббәтнең олы, үлемсез икәненә басым ясау.

.

132

1

Тема1.9 Ш.Бабичның тормыш юлыһәм иҗаты.

Аның иҗатыннан үрнәкләр.

133

1

Тема1.10 Алган белемнәрне камилләштерү.

Тест эшләү

134

1

Тема 1.11Йомгаклау дәресе.

Үткәннәрне искә алу

135

1


Контрольная работа по теме :

  • Урта гасыр əдəбияты”

  • XX гасыр башы əдəбияты”

  • Фонетика. Орфоэпия. Графика. Аваз. Фонема.

  • Татар теле белеменең төп тармаклары”,

4

1


Самостоятельная работа: выполнение домашних заданий

Примерная тематика внеаудиторной самостоятельной работы

  • Болгар чоры әдәбияты” презентация эше

  • «Кыйссаи Йосыф» поэмасының татар əдəбиятында урыны.”

  • «Алтын Урда чоры әдәбиятына хас жанрлар» реферат язу.

  • «Идегəй» дастанының төп сюжет сызыгы.

  • 15-18 йөзләрдә иҗат иткән әдипләр” реферат язу

  • XIX йөз татар əдəбияты Бу чорда иҗат иткəн күренекле әдипләр” проект эше.

  • Татар әдәбиятында мəгърифəтчелек хәрәкәте” проект эше

  • «XX чорда ижат иткəн прозаиклар, драматурглар » през.эше

  • «Г.Тукай иҗатында табигать, жир, ил, халык образлары.» иҗади эш.

  • Музыка һәм рәсем сәнгатендә Г. Тукай образы.

  • «Г.Камал» театры презентация эше.

  • Габдулла Шамуковның театр сәнгатен үстерүдәге роле.” Иҗади эш

  • Тукай һәм Бабич. Проект эше

Мәгърифәт учаклары.. Иҗади эш

  • «Тел- аралашу чарасы” темасына проект эше.

  • Татар теле белеменең төп тармаклары” реферат язу.

  • Мин татарча сөйләшәм ” темасына проект эше.

  • Язу тарихы” темасына презентация ясау.

  • Сүзләргә график анализ ясау

Сүзләргә фонетик анализ ясау

90


ИТОГО


135 часов.




Автор
Дата добавления 16.06.2016
Раздел Другое
Подраздел Рабочие программы
Просмотров247
Номер материала ДБ-123742
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх