Для всех учителей из 37 347 образовательных учреждений по всей стране

Скидка до 75% на все 778 курсов

Выбрать курс
Получите деньги за публикацию своих
разработок в библиотеке «Инфоурок»
Добавить авторскую разработку
и получить бесплатное свидетельство о размещении материала на сайте infourok.ru
Инфоурок Другое Рабочие программыТатар теле һәм әдәбиятыннан эш программасы

Татар теле һәм әдәбиятыннан эш программасы

библиотека
материалов

РУС ТЕЛЕНДӘ УРТА (ТУЛЫ) ГОМУМИ БЕЛЕМ БИРҮ МӘКТӘПЛӘРЕНЕҢ

ТАТАР ТӨРКЕМЕНДӘГЕ 5 НЧЕ СЫЙНЫФ УКУЧЫЛАРЫ ӨЧЕН ТАТАР ТЕЛЕ БУЕНЧА

БЕЛЕМ БИРҮ ПРОГРАММАСЫ

Дәреслек: Шәмсетдинова Р.Р., Һадиева Г.К., Һадиева Г.В. Татар теле. Рус телендә урта (тулы) гомуми белем мәктәбенең 5 нче сыйныфында укучы татар балалары өчен дәреслек. Казан - "Мәгариф - Вакыт" нәшр.. 2015.

АҢЛАТМА ЯЗУЫ

5 нче сыйныфлар өчен татар теленнән эш программасы Россия Федерациясендәге һәм Татарстан Республикасындагы мәгарифкә кагылышлы хокукый-норматив актларга һәм федераль дәүләт стандартларына нигезләнеп төзелде:

  1. Россия Федерациясенең "Мәгариф турында"гы Законы (Федеральный закон от 29.12.2012 273-ФЗ "Об образовании в Российской Федерации").

  2. Татарстан Республикасының "Мәгариф турында"гы Законы (Закон Республики Татарстан "Об образовании" № 68-ЗРТ от 22 июля 2013года, статья 8).

  3. Россия Федерациясенең "Россия Федерациясе халыктелләре турында"гы 126-ФЗ нчы номерлы Законы (24.07.1998).

  4. РФ Мәгариф һәм фән министрлыгы приказы, 30 нчы август, 2013 нче ел №115 ("Об утверждении Порядка организации и осуществления образовательной деятельности по основным общеобразовательным программам - начального общего, основного общего и среднего общего образования").

  5. "Татарстан Республикасының халык телләре турында" Законы (Закон Республики Татарстан от 08.07.1992 № 1560-XII (ред. от 03.03.2012г.) "О государственных языках Рес­публики Татарстан и других языках в Республике Татарстан").

  6. "Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында" Татарстан Республикасы Законы, 2004нче ел, 1нче июль.

  7. "2014-2020 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы дәүләт программасы", 2013 нче ел, 25 нче октябрь, 794 нче карар.

  8. Төп гомуми белем бирүнең Федераль дәүләт белем бирү стандарты (Россия Мәгариф һәм Фән министрлыгында 2010 нчы елның 17 нче декабрь боерыгы 1897 нче номер белән расланган, РФ Юстиция Министрлыгында 19644 нче регистрацион номеры белән 2011нче елның 1 нче февралендә теркәлгән).

  9. Татарстан Республикасында 2012-2020 нче елларда фән һәм мәгариф үсеше турында "Дәүләт программасы".

  10. 2010-2015 нче елларда Татарстан Республикасында мәгарифне үстерү стратегиясе "Киләчәк" программасы.


5 нче сыйныф өчен "Татар теле " курсының эш программасы Федераль дәүләт белем бирү стандартларының таләпләренә туры китереп, Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән Татарстан Республикасы Мәгариф һәм Фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән "Рус телендә Урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен укыту программасы (татар балалары өчен)", (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. В.А. Гарипова - Казан, 2011.), Рус мәктәбендә укучы татар балаларына татар теленнән үрнәк гомуми программа. V - IX сыйныфлар, (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. Г.Р. Шакирова - Казан, 2013.) 5 нче сыйныф өчен Р.Р. Шәмсетдинова, Г.К.Һадиева, Г.В. Һадиева тарафыннан төзелгән (Казан: "Мәгариф -Вакыт" - 2015.) Татарстанның Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән дәреслеккә нигезләнеп төзелде.

Дәреслек: Рус телендә урта (тулы) гомуми белем мәктәбенең 5 нче сыйныфында укучы татар балалары өчен дәреслек. - Казан :"Мәгариф - Вакыт" нәшр. 2015.

Рус телендә белем бирү мәктәбендә татар балаларына татар теле укытуның максаты:

Укучыларда ана телен өйрәнүгә кызыксыну, аның аркылы башка телләрне дә өйрәнү теләге уяту; үз милләтеңә, аның мәдәни үзенчәлекләренә, гореф-гадәтләренә, ана телеңә мәхәббәт тәрбияләү; шулар аркылы башка милләтләргә, аларның гореф-гадәтләренә, мәдәниятләренә ихтирам уяту.

Балаларда туган телгә, аның яңгырашына, сүзлек байлыгына карата кызыксыну уяту. Тел күренешләрен аңларга, эзлекле фикер йөртергә өйрәтү. Фәнни-тикшерү эшчәнлеге алып баруга мотивация тудыру, проект эшләрен башкаруны дөрес оештыру. Тел берәмлекләрен урынлы кулланып, бәйләнешле сөйләм тудыру өстендә эшләү, аралашу компетенциясе булдыру.

Бурычлары:

  • укучыларда, туган телгә сакчыл караш тәрбияләү;

  • укучыларның сөйләм эшчәнлеген һәм фикерләү сәләтен, төрле шартларда әдәби телдә дөрес аралаша белү күнекмәләрен үстерү;

  • татар теленең фонетик төзелеше, орфоэпик, орфографик нормалары турында белем бирү;

  • телнең лексик байлыгын анализлый, күрә, таба белү сәләтен, осталыгын булдыру, үстерү, сүз байлыгын арттыру;

  • татар теленең сүз ясалыш мөмкинлекләрен үзләштерү, гамәли кулланылышка кертү;

  • алынган белемне һәм осталыкны тормышта максатчан кулланырга өйрәтү;

  • сүзлекләр, дәреслек, өстәмә һәм белешмә әдәбият белән эш итү, уку, язу күнек­мәләрен камилләштерү;

  • үз милләтеңә, телеңә хөрмәт белән карау, шулай ук татар теле аша башка милләт вәкилләренә, аларның рухи мирасына мәхәббәт хисе тәрбияләү.

Белем дәрәҗәсенә таләпләр:

  • фонетик, сүз ясалышы һәм лексик закончалыкларны күрә белү;

  • сүзне катлаулы тел берәмлеге буларак бәяләүгә ирешү;

  • төрле тип сүзлекләрнең төзелү принципларын үзләштерү;

  • татар теленең сүз ясалыш ысулларын таный һәм аера белү;

  • укылган текстның эчтәлеген аңлау;

  • укылган текстка үз мөнәсәбәтләрен белдерү;

  • укылган текстка бәйле рәвештә телдән һәм язмача фикер белдерү;

  • сыйныфташлары һәм укытучы белән фикер алышу, үз фикерен дәлилли белү;

- тәкъдим ителгән темага телдән һәм язмача бәйләнешле текст төзү. Күнекмәләргә таләпләр:

Фонетика, орфоэпия, лексика, съз ясалышына караган белемнәрен тирәнәйтү:

- авазларны классификацияли белү күнекмәләрен тирәнәйтү;

  • сүзләрне иҗекләргә бүлә белү, басым кую үзенчәлекләрен үзләштерү;

  • җөмләләрнең мәгънәви-интонацион үзенчәлекләрен үзләштерү юнәлешендә күнекмәләр өстендә эшләү.

  • сүзләргә фонетик анализ ясый белү;

  • сүзлек составын килеп чыгышы ягыннан бәяли белү;

  • сүзлек составын куллану өлкәсе һәм активлыгы буенча куллана белү;

  • сүзлекләр белән эшли белү;

  • татарчадан русчага һәм русчадан татарчага тәрҗемә итү күнекмәләре булдыру;

  • яңа сүзләр ясау күнекмәләрен үзләштерү.

Телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләре булдыру:

  • җөмләләр төзергә өйрәтү, бәйләнешле сөйләм үстерү өстендә, сөйләм күнекмәләрен барлыкка китерү юнәлешендә эшләү;

  • план нигезендә кечкенә хикәя төзи белү;

  • репликага нигезләнеп, логик бәйләнешле диалог төзи белү;

  • дөрес уку һәм язу күнекмәләре булдыру, тасвирлама, хикәяләү, фикер йөртүне активлаштыруга этәргеч булырлык текстлар төзү күнекмәләрен ныгыту;

  • сочинение, изложение язарга өйрәнү;

  • укучыларда татар мәдәниятенә караган мәгълүматларны үстерүгә ирешү;

  • картина буенча сочинение язу күнекмәләре булдыру;

- проектлар төзү күнекмәләрен ныгыту.

Уку фәненең уку планында тоткан урыны

Укыту-тәрбия эше рус телендә алып барыла торган мәктәпләрдә татар балаларына татар телен өйрәтү үз телләрен өйрәнүгә кызыксыну, омтылыш уяту, мәхәббәт хисләре тәрбияләүдә әһәмиятле роль уйный.

Укыту планында каралганча, татар теле дәресләре өчен эш программасы атнага 3 сәгать исәбеннән елга 105 сәгатькә төзелде.

Укытуның көтелгән нәтиҗәләре Шәхескә кагылышлы нәтиҗәләр:

  • шәхеснең әхлакый-рухи сыйфатларын камилләштерү:

  • милли горурлык, гражданлык хисләре формалаштыру;

  • әхлак нормаларын, җәмгыятьтә яшәү кагыйдәләрен үзләштерү;

  • күршеңә ярдәм итүдә танып-белү инициативасы күрсәтү;

  • үз алдыңа максат кую, аңа ирешү юлларын эзләү;

  • уңышларыңа яки уңышсызлыкларыңа, аларның сәбәпләренә дөрес бәя бирү;

  • - индивидуаль эшчәнлек стилен формалаштыру:

  • төрле мәгълүмат чараларын (сүзлекләр, Интернет ресурслар һ.б.) танып-белү һәм аралашу вакытында куллану;

  • актив, мөстәкыйль, иҗади фикер йөртүче, фәнни-тикшеренү эшчәнлеген башкара алырлык шәхес буларак формалашуны дәвам итү;

  • үзең алган белем күнекмәләрен тормышның төрле шартларында куллана белергә өйрәнү.

Метапредмет нәтиҗәләр

Танып-белү гамәлләре:

  • танып-белү юнәлешендәге максатларны билгеләү;

  • укучының үз эшчәнлеген мөстәкыйль рәвештә оештыра

  • белүе, бәяләве, үзенең кызыксынучанлык өлкәсен билгеләве;

  • мөстәкыйль рәвештә теманы, куелган проблеманы ача белү, фикер йөртү;

  • уку мәсьәләсе тирәсендә логик фикерләү;

  • фикерләүдә логик чылбыр төзү;

  • тема тирәсендәге төп билгеләрне аерып алу нигезендә кагыйдә формалаштыру;

  • төрле мәгълүмат чаралары белән эшли, кирәкле мәгълүматны таба, анализлый һәм үз эшчәнлегендә куллана белү;

  • фонетик анализ ясау күнекмәләре булдыру;

  • сүз ясалыш ысулларыннан файдаланып сүзләр ясый белү , сөйләм эшчәнлегендә алардан дөрес һәм урынлы файдалана белү;

  • телне әдәбият, рәсем һәм музыка сәнгате белән бәйләп, сүз сәнгатенең кыйммәтен күрсәтү, матурлыкны танырга өйрәтү;

  • тел берәмлекләренең әдәби әсәр тудырудагы ролен билгеләү;

  • татарчадан русчага, русчадан татарчага тәрҗемә итү юлы аша фразеологик берәмлекләрнең эчтәлегендәге фәлсәфәне үзләштерү.

Коммуникатив УУГ

  • тыңлый белү;

  • диалог төзүдә һәм коллектив фикер алышуда катнашу;

  • сыйныфташлары һәм укытучы белән уку эшчәнлеген оештыруда хезмәттәшлек итү;

  • төрле фикерләрне исәпкә алып эш итү;

  • үз фикерен дәлилли белү, тормыштан мисаллар китерү;

  • төрле җавапларны тыңлау, чагыштыру, нәтиҗә ясау;

  • үз фикерен тулы һәм төгәл итеп әйтә белү;

  • күмәк эш вакытында уртак фикергә килү;

  • мәгълүмат туплауда үзара хезмәттәшлек итүдә инициативасы күрсәтү;

  • укылган текстлар буенча сораулар бирә алу;

  • бирелгән текстларның дәвамын үзлектән сөйләп карау,фикер әйтү автор фикере белән чагыштыру;

  • үз эшен контрольдә тоту, сыйныфташларына ярдәм итү;

  • коммуникатив күнекмәләрнең кеше тормышындагы ролен билгеләү;

  • үз фикерләрен телдән һәм язмача җиткерә белү;

  • башкаларны тыңлый, киңәш бирә белү;

  • сыйныфташлары каршында төрле темаларга, башкарылган проектлар буенча чыгыш ясау;

  • иптәшенең гамәлләрен бәяләү, күрше белән хезмәттәшлек итү.

  • Регулятив УУГ:

  • дәреснең проблемасын (тема) һәм максатларын мөстәкыйль формалаштыру;

  • проблеманы аңлап гипотеза чыгару, үз фикереңне дәлилләр китереп раслый белү, телдән (диалогик, монологик) һәм язма сөйләмдә сәбәп-нәтиҗә бәйләнешен аерып алу, нәтиҗәләрне формалаштыру;

  • максатка ирешү юлларын билгеләү;

  • үз эшчәнлегеңнең нәтиҗәле булуына ирешү, үз эшчәнлегеңне контрольгә алу;

  • укытучы белән бергәләп, үз эшен, иптәшләренең җавапларын бәяләү;

  • кагыйдә, күрсәтмәләрне истә тоту һәм аларга ияреп гамәлләр кылу;

  • эшләнгән эшкә бәя бирү, сыйфатын һәм дәрәҗәсен билгеләү.

Предмет нәтиҗәләр:

  • фонетик, сүз төзелеше һәм лексик берәмлекләр белән эш итүне ныгыту;

  • исем, орфоэпик һәм орфографик кагыйдәрне үзләштерү, гамәли куллана белү;

  • сүзнең лексик мәгънәсен билгели һәм сөйләмдә урынлы куллана белү;

  • тел материалы белән логик фикерләүне сорый торган эш төрләрен башкару;

  • телнең сүзлек составын куллану өлкәсе, активлыгыннан чыгып урынлы файдалану;

  • сүзләрнең төзелешен һәм ясалышын тикшерү;

  • бирелгән темаларга, тормыштан алган фикер-карашларга, хис-кичерешләргә ни­гезләнеп, кечкенә хикәяләр язу;

  • укучыларны иҗади эшчәнлеккә тарту, проект эшләре белән кызыксындыру.

Курсның эчтәлеге

4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау

Лексикология буенча үткәннәрне кабатлау.Башлангыч сыйныфларда исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль буенча үткәннәрне кабатлау.Синтаксис буенча өйрәнгәннәрне кабатлау: сүзтезмә һәм җөмлә; җөмләнең баш кисәкләре; җәенке һәм җыйнак җөмләләр; җөмләнең иярчен кисәкләреннән аергыч; җөмләнең тиңдәш кисәкләре.

Фонетика, орфоэпия, графика, орфография

Фонетика һәм орфоэпия турында гомуми төшенчә.Сөйләм органнары. Авазларның ясалышы. Сөйләм аппараты.Татар телендә сузык һәм тартык авазлар.

Татар телендә сузык авазларның әйтелеше. Сингармонизм законы: рәт һәм ирен гармониясе.Тартык авазлар классификациясе. [къ], [к] һәм [гъ], [г] тартык авазлары. [һ] һәм [х] тартык авазлары. [w] һәм [в] тартык авазлары. [н] һәм [ң] тартык авазлары. ['] (һәмзә) тартыгы.Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше. Тартыклар чиратлашуы. Борын ассимиляциясе. Ирен ассимиляциясе.Татар телендә иҗек. Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. Сүз басымы. Интонация.Графика һәм орфография. Аваз һәм хәреф төшенчәләре. Татар алфавиты.Сузык аваз хәрефләре. О, ө, е, э хәрефләренең дөрес язылышы. Икешәр аваз кушылмасын белдергән е, ю, я, хәрефләренең дөрес язылышы.Тартык аваз хәрефләре. ъ һәм ь хәрефләренең дөрес язылышы. В, к, г хәрефләре.Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре.Сүзләргә фонетик анализ ясау.Кабатлау.

Лексикология

Лексикология. Лексика һәм лексикология турында төшенчә. Сүзнең лексик мәгънәсе, аны аңлату юлларын аңлату. Аңлатмалы сүзлекләр. Сүзләрне мәгънәләре, килеп чыгышыннан һәм кулланылышы ягыннан төркемләү.Бер һәм күп мәгънәле сүзләр.Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре.

Синоним. Антоним. Омоним.Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы. Гомумтөрки һәм алынма сүзләр. Татар сүзләренең төркемнәре.

Куллану өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы. Гомуми кулланылыштагы (гомумхалык) һәм кулланылышы чикләнгән (диалекталь һәм һөнәрчелек сүзләре) сүзләр.Куллану активлыгы буенча сүзлек составы: искергән һәм тарихи сүзләр. Искергән сүзләр турында төшенчә.Яңа сүзләр (неологизмнар).

Фразеологизмнар. Фразеологик әйтелмәләрне сөйләмдә куллану.Сүзгә лексик анализ ясау.Кабатлау.

Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы

Сүзнең тамыры һәм кушымчалар. Сүзнең мәгънәле кисәкләргә бүленеше. Мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар: модальлек һәм бәйләгеч кушымчалар. Модальлек кушымчалары. Исем, сан, сыйфат, фигыльләргә ялгана торган модальлек кушымчалары.Сүзнең нигезе. Тамыр һәм ясалма нигезле сүзләр. Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү.Сүз ясалу ысуллары. Ясагыч кушымча ялгау ысулы. Сүзгә кушымчалар ялгану тәртибе.Сүзләрне кушу ысулы: кушма, парлы һәм тезмә сүзләр ясалу.Сүзләрне кыскарту ысулы.Кабатлау.

5 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау Бәйләнешле сөйләм үстерү

Төрле характердагы диктантлар язу.Хаталар өстендә эш башкарган вакытта телдән һәм язма рәвештә анализ ясау. Мәкаләне редакцияләү. Әдәби текстларның эчтәлеген сөйләү. Изложение һәм сочинение язарга өйрәнү.Бирелгән темага, рәсемгә яки планга нигезләнеп, хикәя төзеп язу. Бирелгән текстка план төзү.Текстларны, мәкальләрне, фразеологик әйтелмәләрне бер телдән икенче телгә тәрҗемә итү. Сүзлекләрдән файдалану. Проектлар төзү.

Group 2
Картина буенча сочинение язу (Х.Якупов «Канәфер чәчәге. Натюрморт», И. Шишкин «Имәнлек»)

Укытуның материаль-техник һәм мәгълүмати тәэмин ителеше

  • белем һәм тәрбия бирү өчен барлык шартлар да тудырылган, санитария һәм янгыннан саклану нормаларына туры килгән уку бинасы булу;

  • әдәбиятны өйрәнү өчен җитәрлек күләмдә дәреслекләр һәм өстәмә методик ярдәмлекләр белән тәэмин ителгән китапханә;

  • электрон китапханә, башка электрон ресурслар, татарча сайтлардан куллану мөмкинлеге булган компьютер классы;

  • лингафон кабинеты;

  • электрон һәм басма күрсәтмә әсбаплар, дәреслекләр;

  • мультимедиа укыту программалары, компьютер программалары;

  • укучыларының белемнәрен тикшерү программалары;

  • төрле типтагы сүзлекләр, энциклопедияләр;

  • белешмә материаллар;

  • балалар өчен чыгарылган газета һәм журналлар;

  • интерактив тикшерү программалары;

- татар сайтлары (belem.ru; tatarile.org.com). Әдәбият исемлеге

  1. Татарстан Республикасы Мәгариф һәм Фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән "Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы (татар балалары өчен): 1 -11 нче сыйныфлар. - Казан: Мәгариф, 2010.

  2. Укыту фәннәре буенча эш программалары: татар теле: методик тәкъдимнәр. Төп гомуми белем мәктәбе. - Казан: ДБО "Белем сыйфаты мониторингының республика үзәге, 2013. - 116 б.

  3. Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәпләре өчен татар теле һәм әдәбиятыннан үрнәк программалар. - Казан: Татар. кит. нәшр.,2011. 239 б.

  4. Сафиуллина Ф. С. Хәзерге татар әдәби теле. Югары һәм урта уку йортлары өчен дәреслек. - Казан: "Мәгариф" нәшр., 2006.

  5. Хәбибуллина З.Н., Нәбиуллина Г.Ш. Диктантлар җыентыгы: Татар урта гомуми белем бирү мәктәбенең 5 - 11 сыйныфлары өчен:Укытучылар өчен кулланма. - Казан:"Мәгариф" нәшр., 2006.

  1. Шәмсетдинова Р.Р. Татар теле: Күнегүләр. Анализ үрнәкләре. Тестлар. - Казан: Татар. кит.нәшр., 2005. - 160 б.

  2. Татар теле: Рус мәктәбендә төп гомуми белем бирү оешмаларында (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар белән) эшләүче укытучылар өчен методик әсбап. 5 нче сыйныф./ Р.Р.Шәмсетдинова, Г.К.Һадиева, Г.В. Һадиева. - Казан: "Мәгариф - Вакыт" нәшр.,2015.

Өстәмә әдәбият

  1. Фатыйхова Р.Н. Татар теленнән диктантлар, контроль эшләр, тестлар. - Казан, "Гыйлем" нәшрияты, 2009.

  2. Максимов Н.В. "Урта мәктәптә татар теле укыту: Фонетика. Морфология."Укытучылар өчен методик кулланма. - Казан: "Мәгариф" нәшрияты,2004.

3. "Фән һәм мәктәп", "Мәгариф" журналлары, "Мәгърифәт", "Ачык дәрес"газеталары.

Мәгълүмат чыганаклары http://www.ed.gov.ru Белем бирү буенча федераль агентлык

http://www.apkppro.ru РФ мәгариф хезмәткәрләренең квалификациясен күтәрү һәм профессиональ әзерләү академиясе

http://www.lexed.ru Федеральный центр образовательного законодательства http://www.rustest.ru Федераль тест үткәрү үзәге

http://www. tatedu.ru ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы http://www.edu. kzn.ru ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы Белем порталы

http://www.mon.tatar.ru http://www.shoolexpo.ru http://. belem.ru

http://. tatar.ru ТР рәсми серверы http://. Tat. Tatar-inform.ru ТР мәгълүмат агентлыгы http://. intertat.ru ТР электрон газетасы

http://. xat.ru Татар хат алышу хезмәте http://. suzlek.ru on-line русча сүзлек http://. Kitapxane.at.ru татар телендәге әдәби әсәрләр китапханәсе

http://. Tatar.com.ru татар теле сүзлекләр һәм үзөйрәткечләр http://. Tatarca.boom.ru татарча текстлар

http://. tataroved.ru Татар тарихы: төрки-татар дөньясы http://. selet.ru "Сәләт" яшьләр

http://. Kitapxane.at.ru татар телендәге әдәби әсәрләр китапханәсе http://. Tatarca.boom.ru татарча текстлар

Электрон ресурслар: "Бала" китапханәсе, "Татар мультфильмнары", мультимедиа укыту программалары; электрон китапханә; татар сайтлары (belem.ru, tatarile.org.com);

Кушымта

Каленьдар-тематик план1

Барлыгы - 105 сәгать (* билгесе белән бәйләнешле сөйләм үстерү күрсәтелде)






метапредмет

предмет

шәхескә кагы­лышлы




Башлангыч сыйныфта үткәннәрне кабатлыйбыз, хәтердә яңартабыз (5с.+ 3с.*)

1.

Дәреслек белән танышабыз. «Туган тел, тынычлык, дуслык» темасына әңгәмә

1*


Дәреслек белән таны­шу ба

рышында уку төрләрен (та

нышу һәм өйрәнү характе

рында) куллану; тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү.

Туган телнең кеше һ җәм

гыять тормышындагы әһәмиятен, ролен аңлау; текстның темасын бил­геләү, тезисны аңлата белү.

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын тоярга өйрә

нү; ту­ган телне өйрәнү

нең әһәмия­тен аңлау; үзеңне тыңлаучы күзле­геннән анализлау

Дәреслек, сүзлек белән эш итә белү



2.

Лексикология

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; үз фикереңне төгәл һәм ирекле җиткерә белү

Сүз, аның лексик мәгъ

нәсе, туры һәм күчерел

мә мәгънәле сүзләр, си

ноним, антоним, омоним

нар төшенчәләрен белү; бирел­гән сүзләр белән җөмләләр төзи белү.

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын тоярга өйрә

нү;ту­ган телне өйрәнүнең әһәмия­тен аңлау; туган телнең кешенең шәхси сыйфатла­рын үстерүдәге ро­лен аңлау

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, систе­малаштыру, нәтиҗә ясау

Бирем үтәү


3.

Исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль сүз төркемнәре

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; үз фикереңне төгәл һәм ирекле җиткерә белү

Исем, сыйфат, сан, ал

маш­лык, фигыль сүз төр

кемнәре,; бирелгән сүз төркемнәренә караган со

раулар һ билгеләрне ае

рып чыгару; сүзләрне төркемнәре буенча аера белү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын тоярга өйрәнү; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, систе­малаштыру, нәтиҗә ясау



4.

Җөмлә

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; язмадагы мәгълүматның (текстның төп фике­рен) дөрес аңлау.

Җөмләнең төп билгелә

рен белү; җөмләнең чик

ләрен аера һ тыныш бил­геләрен куя, җөмләнең грамматик ниге­зен билге

ли, текстның төп фике

рен билгеләү

Татар теленең эсте­тик кыйммәтен аңлау; сөйләмнең сәнгатьлелеген тою

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, систе­малаштыру, нәтиҗә ясау

Бирем үтәү


5.

Тикшерү характе­рындагы диктант

1*


Үзконтрольгә сәләтле булу

Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру

Үзбәягә сәләтле бу-

Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


6.

Хаталар өстендә эш. Мәкаләне ре­дакцияләү

1*


Үзконтрольгә сәләтле булу.

Текстның темасын һәм төп фикерен билгеләү; төп фи­кердән һәм терәк сорау­лардан чыгып, текстны ре­дакцияли белү

Үзбәягә сәләтле бу­лу

Логик фикер йөртү, чагыштыру, анализ, нәтиҗә ясау

Мәкалә не ре-дакци-

яләү


Фонетика (34+12*)

7.

Фонетика һәм ор­фоэпия турында гомуми төшенчә

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Фонетиканың өйрәнү предметын, тел белеме

нең фонетика һ орфо

эпиясе тур. төшенчә би

рә, сөйләмнең авазлар

дан торуын һ сөйләм авазларының сүзнең мәгънәсен аеруда катна

шуын, язуда авазларның хәрефләр б/н белдерелү

ен белү; авазлар һ хәреф

ләр тур аңлата, транс

крипци­яне, аның билге

ләрен, сүзләрне аваз һ хә

рефләргә таркатып язу

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту

Төшенчә, тер

мин, кагыйдә

ләрне аңлап ка­бул итү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне чишү юлларын үзләштерү



8.

Сөйләм органнары. Авазларның яса­лышы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Сөйләм процессында кат

­наша торган сөйләм ор

ган­нарын, сөйләм авазла

рының ясалышын, аваз

лар ясалганда сөйләм ор

ганнарының ничек кат­нашуын, сузык һ тартык авазларны әйткәндә, та

выш ярыларының хезмә

тен аңлата алу; телнең авазлар ясауда катнашу

ын аңлата, сузык авазлар

ның шаудан, тар­тык аваз

ларның тавыш һ шаудан яки шаудан гына торуын аңлата, текстның төп фи

керен формалаштыру; текстка исем бирү, текст

ка карата бирелгән сорау

ларга җавап бирә белү.

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксынды­ру

Логик фикер йөртү, анализ, гомумиләштерү, нәтиҗә ясау, тексттан мәгълүмат алу техника

сын камилләш

терү

Бирем үтәү


9.

Сузык һәм тартык авазлар

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу

Хәзерге татар әдәби те­лендә сузык һәм тартык авазларның санын, текст

ка исем бирү, текстка ка

рата бирелгән сорауларга җавап бирә белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, тәрҗемә итү

Тәрҗем ә итү


10.

Сузык авазлар, аларның әйтелеше. Сингармонизм за­коны

4


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркем­ли белү

Татар телендәге сузык авазлар, нечкә һ калын сузыклар, кыска һ озын сузыкларны аерып әйтә белү; [о], [ы], [э] һәм [о ], [ы ], [э ] авазларының ясалышындагы һ әйтеле

шендәге аерманы төше

нү; сузыкларның калын

лыкта-нечкәлектә ярашу

лары -сингармонизм зако

ны тур. төшенчә бирә, рәт гармониясе һ рәт гар

мониясе сакланмаган оч

ракларны аңлата белү; сүзләргә кушымчалар ял

гану үзенчәлекләрен аңлата, иреннәрнең хәрә

кәтенә карап, сузыклар

ның иренләшкән-ирен

ләшмәгән булуын аера белү; татар телендә бе

ренче иҗектә [а] авазы [о] төсмере б/н әйтелүен һ бу әйтелешнең әдәби тел әйтелеше булуын, ә рус телендәге [а] авазы

ның ачык әйтелүен ми

саллар б/н дәлилли белү; ирен гармониясен аңлата белү, аның язылышта ча

гылыш тапмавын төшен

дерә, текстның төп фике

рен формалаштыру; текстка исем бирү, аңа карата бирелгән сорау

ларга җавап бирә, планга нигезләнеп, хикәя төзеп яза белү; рәсемгә карап, ирен гармониясенә буй

сынган сүзләрне кертеп, хикәя төзи белү; сузык авазларга характеристи

ка бирә,һ фонетик про

порци­яләрне чишә белү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксы­ну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклеле-ген билгели белү

Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, тексттан мәгълүмат алу техника

сын камил

ләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү, планга ни¬гезләнеп, хикәя төзеп язуны камил

ләштерү, рә

семгә карап хикәя язуны камилләш

терү

Ши-гырьне хәтердән язу (54 нче күнегү)

План буенча хикәя төзеп язу. Рәсемгә карап,

хикәя төзеп язу

Фонетик про-порцияне чишү


11.

Диктант (фоне

тика буенча)

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру.



Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


12.

Хаталар өстендә эш.

Тартык авазлар, аларның әйтелеше. Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүмат­ны төркемли белү

Яңгырау һ саңгырау тар­тыклар, парлы яңгырау һ парлы саңгырау тартык

ларны, парсыз яңгырау һ саңгырау тартыкларны, сүздә яңгырау һ саңгы

рау тартыкларны аера бе

лү; тар­тык авазларның яңгырау яки саңгырау бу

луын тәҗрибә үткәреп, аңлатып бирә, тел шо

марткычларны дөрес,тиз һ ачык итеп әйтә, авазлар

ны дөрес әйтүдә тел шо

март­кычларының әһәмия

тен аңлата белү; татар һ рус телләрендә тартык

ларның калын яки нечкә әйтелүе нәрсәгә нигезлән

гән бу­луын аңлата, үпкә

дән килә торган һаваның тот­карлану урынына бәй

ле тартыкларның ясалу уры­ны буенча төркемнә

рен, шул төркемнәргә нинди авазлар керүен әй

тә, авыз һ борын тартык

ларын аера белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, текст нигезендә тәҗрибә үткәрү, татар теле һәм рус теле тар­тык авазларын чагы­штыра белү

Тәҗриб ә

үткәрү. Фоне­тик про-порци­яне чишү


13.

Изложение (81 нче күнегү)

1*


Укылган әдәби текстны яз

ма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның тема

сыннан чыгып, логик бәй

ләнешне саклый алу; текст

ны язганда, татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; башлангыч текст

ның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәле

ген сөйләгәндә структу

расын саклау; үз текстныңны төзи белү.

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту.

План төзеп изложение язуны камилләш

терү

Изло­жение


14.

[къ] һәм [к], [гъ] һәм [г] тартык авазлары

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүмат­ны төркемли белү

[къ], [к], [гъ], [г] авазла­рының мөстәкыйль аваз булуына һ аларның яса­лыш үзенчәлекләренә тө

шенү; кече тел [къ], [гъ] авазлары кергән сүзләр

не дөрес әйтү; рус телен

нән алынган сүзләрдә [к] ава­зының әйтелеш үзен

чәле­ген аңлата, татар һ рус сүзләрендәге тартык

лар чиратлашуын мисал

лар ярдәмендә аңлата, тексттагы, күнегүләрдәге сүзләрдән кече тел һ тел арты тар­тыклары кергән сүзләрне аерып әйтә белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, схема, текст белән эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне үзләштерү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү

Бирем үтәү


15.

[һ] һәм [х] тартык авазлары

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Йоткылык тартыгы [һ], ке­че тел тартыгы [х] аваз

лар­ның мөстәкыйль аваз

лар булуына һ аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; бу авазлар кер

гән сүзләрне дөрес итеп әйтә белү; [һ], [х] авазла

ры кергән сүзләрнең язы

лышын хәтердә калдыру

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүз

лекчә, схема, текст б/н эш итә белү, та

нып белү ак

тивлыгын үс

терү, эзләнү таләп итә тор

ган мәсьәлә

ләрне үзләш

терү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү

Сүзлек дик­танты ([һ] һәм [х] тартык авазла­ры


16.

[w] һәм [в] тартык авазлары

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу

Ирен-ирен [w], ирен-теш [в] авазларының мөстә

кыйль аваз булуына һ аларның ясалыш үзенчә

лекләренә төшенү; [w], [в] авазлары кергән сүз

ләрне дөрес әйтү; [в] ава

зының алынма сүзләрдә генә булуын, -ау, -әү ку

шылмасына беткән сүз

ләргә тартым кушымча­сы ялганганда, тартым кушымчасы алдыннан ирен-ирен [w] авазы әйте

лүен, ә язуда в хәрефе күрсәтелүен мисаллар яр

дәмендә аңлата, бу аваз

лар кергән сүзләргә дө

рес транскрипция ясый белү. Рус телендәге текст

ны татарчага тәрҗемә итеп сөйләү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, схе

ма, текст б/н эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү, эзләнү таләп итә тор

ган мәсьәлә

ләрне үзләште

рү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап ка

бул итү, текст

ны русчадан та­тарчага тәр

җемә итүне камилләш

терү

Текстн ы

дәвам

итеп

язу

(111

нче

күнегү)


17.

[н] һәм [ң] тартык авазлары

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

[н], [ң] авазларының яса­лыш үзенчәлекләренә төшенү һ аларны дөрес уку, язу. [ң] авазының сүз башында килмәвен, борын ассимиляциясен белү һ тексттан борын ас

симиляциясенә мисаллар таба, [н] авазы, [къ], [к], [гъ], [г] авазлары алдын

нан килгәндә, [ң] булып укылуын аңлата, ирен ассимиляциясен белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, схема, текст б/н эш итә белү, та­нып белү активлыгын үсте

рү, эзләнү таләп итә торган мәсь

әләләрне үзләш

терү, кагыйдә, за

кончалыкларны аңлап кабул итү, сүзләргә транс

крипция ясауны үзләштерү

Сүзлек дик­танты

([н]

һәм [ң] тартык авазла­ры)


18.

Контроль изложе­ние (120 нче күнегү)

2*


Укылган әдәби текстны язма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның темасыннан чыгып, логик бәйләнешне саклый алу; текстны язганда татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; текстка исем бирү; башлангыч текстның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәлеген сөй

ләгәндә, структурасын саклау; үз текстныңны төзи белү.

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну булу.

План төзеп изложение язуны камилләштерү

Изло­жение


19.

['] (һәмзә) тартыгы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.

['] (һәмзә) тартыгының ясалыш үзенчәлегенә төшенү; бугаз тартыгының язуда э, ъ, ь хәрефләре белән язылуын аңлата белү.

Телне өйрәнүгә кызык

сыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләш

терүгә омтылу; сөй

ләмдә аерым сүзләр

нең дөрес әйтелешен булдырырга омтылу

Схема белән эш итә белү, танып белү ак­тивлыгын үстерү,



20.

Иҗек.

"Минем әнием – иң матур әни" (сочи-нение, 138 нче күнегү)

2 + 1*


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Иҗеккә билгеләмә бирү, ачык һ ябык иҗекләр тур. белү; татар телендә

ге иҗек калыплары, рус теленнән кергән иҗек ка

лыплары тур. белү; сүз

ләрне иҗекләргә аерып язу һ аларның ачык яки ябык иҗек булуын билге

ли белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү; бирел

гән тексттан төп мәгълү

матны аера белү һ кечке

нә хикәя төзеп яза белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне

камилләштерүгә

омтылу

Проблеманы тирәнтен өйрәнү максатыннан өлешчә эзләнү, тикше¬ренү методларын кул-ланып мөстәкыйль эшчәнлекне оештыру, план төзеп изложение язуны камилләштерү

Бирем үтәү. Сочинение


21.

Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. Изложение "Кеч­кенә тургайның сәяхәте" (143 нче күнегү)

1 +

1*


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Сүзләрне юлдан-юлга кү

черү кагыйдәләрен, текст

тагы сүзләрне, юлдан-юл

га күчерерлек итеп, иҗек

ләргә таркатып яза белү; иҗек калыпларына туры килә торган сүзләр уй

лап, аларны юлдан-юлга күчерерлек итеп, иҗек

ләргә таркатып яза, текст

ны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фике

рен формалашты­ру; тексттагы һәр абзацка исем бирү; бирелгән текст­тан төп мәгълүмат

ны аера, план төзи, кыс

ка текст төзи, из­л-е яза белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек белән эш итә белү, биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнле-геңне планлаштыра белү, план төзеп изло­жение язуны камил­ләштерү

Изло­жение


22.

Басым

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру

Татар телендә басымның соңгы иҗеккә төшүен, сүзгә кушымча ялганган

да, басымның соңгы иҗеккә күчә баруын аң

лата, татар телендәге ба

сымның рус теле б/н ча

гыштыр­ганда мәгънәгә тәэсире көчле булмавын аңлата белү; татар телен

дә сүз ба­сымының соңгы иҗеккә төшмәгән очрак

ларын, тексттан сүзнең ба­сымы соңгы иҗеккә төшмәгән сүзләрне таба белү; татар теленә, рус те­леннән һ рус теле аша башка телләрдән кергән сүзләрдә, басымның шул телдәгечә куелуын белү; басымсыз [ы], [э] сузык авазларының сөйләмдә кыскаруын мисаллар ярдәмендә аңлата белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Татар һәм рус сүзләренең басымын куя белү, танып белү активлыгын арттыру, игътибарлылык һәм кызыксынучанлыкны арттыру

Мөстәк

ыйль

эш


23.

Интонация

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Әйтү максаты буенча җөмлә төрләрен, интона

ция турында белү;җөмлә

ләрне әйткәндә, тавыш

ның төрлечә хәрәкәтенә карап, җөмлә төрләрен аера белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек белән эш итә белү, танып белү ак­тивлыгын арттыру



24.

Диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру


Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


25.

Хаталар өстендә эш.

Графика һәм орфо­графия

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; чит сөйләмне бәяләү

Тел белеменең графика һәм орфографиясе тура төшенчә бирә белү

Телне өйрәнүгә кызык

сыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләш

терүгә омтылу

Дәреслек б/н эш итә белү, термин, ка­гыйдәне аңлап кабул итү



26.

Алфавит

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Алфавитның билгеле бер тәртиптә урнашкан бар

лык хәрефләр җыелмасы бу­луын, татарларда язу тарихын, алфавитны тө

гәл белү; тартык аваз хә

рефләренең исемнәрен дөрес әйтә, бер үк хәреф

тән башланган сүзләрне алфавит тәрти­бендә яза, план буен­ча укыган ки

тапка бәяләмә яза, рус те

лендәге текстны татар теленә тәрҗемә итә белү.

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту

Дәреслек белән эш итә белү, сүзләргә тран­скрипция ясауны ка­милләштерү, рус те­лендәге текстны татар теленә тәрҗемә итү

Тәрҗем ә итү


27

Сузык аваз хәре­фләре

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану

Сузык аваз хәрефләрен, бер генә авазга билге бул

ган хәрефләрне, ике аваз

га билге булган о, ы, е хә

рефләре, һәркайсы ике

шәр авазлар җыелма­сын белдергән е, ю, я хәреф

ләренең нинди авазларга билге булуларын, кулла­нылыш үзенчәлекләрен; алынма сүзләрдә е, ё, ю, я хәрефләренең үзенчәле

ген аңлата, сүздә [й] һ [о], [ө] авазларының ае

рым хәре­фләр б/н күрсә

телүен, о, ө хәрефләре

нең дөрес язылышын белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясауны камилләштерү

Бирем үтәү


28.

Диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру


Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


29.

Хаталар өстендә эш. Тартык аваз хәрефләре

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; тексттагы мәгълүмат­ны төркемнәргә дөрес урнаштыру

Татар телендә тартык аваз хәрефләрен, к, г, в хәрефләренең ике авазга билге булып йөрүенә тө

шенү; сүз һ иҗек ахырын

дагы у, ү хәрефләренең [w] тартык авазын белде

рүен мисаллар б/н аңла

та, ъ һ ь хәре­фләренең сүзләрдә нинди очраклар

да язылуын һ телдәге ва

зифаларын төшендерү; сүзләрнең дөрес язылы

шын аңлата белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүзлекчә, схема, текст белән эш итә белү, танып белү активлыгын үстерү, сүзләргә транскрипция ясауны камилләштерү

Сүзлек дик­танты (ъ һәм ь хәре­фләре)


30.

Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Татар орфографиясенең кагыйдәләрен: сүзләрне кушып һәм сызыкча аша язуны, баш һәм юл хәре­фләрен куллануны, сүзләрне юлдан-юлга күчерүне белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүзлек

чә, схема, текст б/н эш итә белү, танып белү актив

лыгын үстерү, сүзгә транскрип

ция ясауны камилләштерү

Сүзлек дик­танты (кушма һәм парлы сүзләр)


31.

Фонетик анализ ясау

1


Эшне эзлекле эшләү сәләте; план буенча эшләү

Фонетик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә фоне­тик анализ ясау (телдән һәм язма)


Сүзгә фонетик анализ ясауны үзләштерү һәм камилләштерү



32.

Контроль диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру


Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


33.

Картина буенча сочинение язу. "Харис Якупов "Канәфер чәчәге. Натюрморт"

1*


Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү; картина

да тасвирлан­ган күренеш

ләр буен­ча үз фикереңне дөрес итеп белдерә алу; язма текст төзү; текстта та тар теленең әдәби тел нормаларын һәм дөрес язу -

Картинаны аңлау өчен махсус лексика файдалана белү, картинадагы натюр­мортны тасвирлау

Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөй

ләм ка­миллегенә омты

лу; сочинение язу ба­рышында фикерләрең

не төгәл һәм ирекле куллану өчен грамма

тик ча­ралар һ сүзлек запасы җитәрлек булу

Картина буенча телдән сөйләм һәм язма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру

Сочи­нение


34

Белемеңне тикшер. Фонетика, орфо­эпия, графика, ор­фография буенча йомгаклау тесты

2+1*


Бирелгән мәгълүмат­ны дөрес аңлау

Фонетика, орфоэпия, гра

­фика, орфография бүлек­ләре буенча тест сораула

­рына җавап бирү; сүзләр

гә фонетик анализ һ тран

­скрипция ясау; сүздәге хәрефләрне дөрес әйтү һ авазларын дөрес билге

ләү; авазларга дөрес характеристика бирү


Биремнәрне үтә

гәндә үз эшчәнле

геңне планлашты

ра белү, сүзгә фо

нетик анализ һәм транскрипция ясауны камилләш

терү, авазларга дө

рес характеристи

ка бирү

Тест



35

Орфографик

сүзлек төзибез (проект төзү)

1*


Проект эшен башкару­га сәләтлелек; проект эшен башкарганда та­тар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу ка­гыйдәләрен үтәү

«Фонетика, орфоэпия, гра­фика, орфография» бүлек­ләре буенча белем

нәрне гомумиләштерү; сүздәге хаталарны та

бып, дөрес итеп язу; ор

фографик сүзлекчә төзи белү

Проект эшен баш­каруга кызыксыну булу

Газета-журналлардан сүзләр туплап, сүзлекчә төзи белү, танып белү активлыгын арттыру

Проект төзү


Лексикология (17 с.+5 с.*)

36

Лексикология. Лек­сика һәм лексиколо­гия турында төшенчә

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хи­сләрне белдерүдәге ро­лен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Лексикологиянең өйрәнү предметын белү; сүзнең телдәге функциясен,«сүз

нең лексик мәгънәсе», «сүзлек составы», «аңлат­

малы сүзлек» төшенчәлә

ренең эчтәлеген, сүзнең лексик мәгънәсен аңлату юлларын белү; төрле юл

ларны кулланып, сүзнең лексик мәгънәсен аңлата алу; план буенча теләгән сүзлек ту­р.хикәя төзү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау, туган тел белән горурлану; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүзлекчә, схе­ма, таблица белән эш итә белү, тексттан мәгълүмат алу техника­сын камилләштерү, текстны русчадан татар­чага тәрҗемә итә белү

Тәрҗемә

итү.

Сүзлек

турында

язу


37.

Бер һәм күп мәгънәле сүзләр

1


Тексттан фактик мәгълүмат

ны аерып алу; сүзнең фи

кер, хи­сләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатма­лы сүзлекчәне кулла­ну; фикереңне төгәл итеп аңлату

«Бер мәгънәле», «күп мәгънәле» төшенчәләре

нең эчтәлеген белү; аң

латмалы сүзлекчәдә сүз

ләрнең мәгънәләре бире

лешенә төшенү, бер һ күп мәгънәле сүзләрне ае

ра, күп мәгънәле сүзләр

нең лексик мәгънәләре арасында уртаклыкны билгели белү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау, туган тел белән горурлану; сүзләрне урынын белеп куллану

Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү

Хәтерд ән язу

(225

нче

күнегү)


38.

Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Сүзләрнең туры һ күче­релмә мәгънәләре, алар

ның аңлатмалы сүзлекчә

дә би­релүе, әдәби текст

ларда күчерелмә мәгънә

ле сүзләрнең роле тур бе

лү; тексттан күчерелмә мәгънәле сүзләрне табу; сүзнең туры һ күчерелмә мәгънәсен билгели белү; үз сөйләмеңдә күчерелмә мәгънәле сүзләрне куллану

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау, туган тел белән горурлану; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү

Ши­гырьне хәтердә н язу

(230

нчы күнегү)


39.

Синоним. Анто­ним. Омоним. "Ике ялкау" әкияте

1+1*


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлек­ләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану

«Синоним», «антоним», «омоним» төшенчәләре

нең эчтәлеген, синоним, анто­нимнарның сөйләм

дәге ролен, омонимнар

ны күп мәгънәле сүзләр

дән аера белү; төрле мак

сат­лардан чыгып, тиеш

ле си­нонимны куллану; бирел­гән сүзләргә сино

ним, антонимнар сайлый белү, аларны җөмләләр

дән табу

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау; сөйләмне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү, игътибарлылык һәм кызыксыну-чанлыкны үстерү

Телдән сөйләм.

"Ике

ялкау" әкияте


40.

Килеп чыгышы ягыннан татар те­ленең сүзлек со­ставы

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек со­ставын, татар теленең үз сүзләрен һ алынмаларны аера, алынма сүзләргә хас билгеләрне аера бе

лү; тексттан гомум төр

ки һ алынма сүзләрне табу

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүзлекчә белән эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү, тексттан мәгълүмат алу техни­касын камилләштерү

Бирем үтәү


41.

Куллану өлкәсе буенча татар те­ленең сүзлек со­ставы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Кулланылу өлкәсе буен

ча татар теленең сүзлек со­ставы тур белү;«гомум

халык сүзләре», һөнәрче

лек сүзләре»,«диалек

таль сүзләр» төшенчәлә

ренең эчтәлеген белү; кулланылышы чикләнгән сүзләрне аеру

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Татар теленең сүзлек составын кулланылу өлкәсе буенча бәяли белү

"Ми­нем һөнәрн е тап" кон­курс


42.

Куллану актив­лыгы буенча сүзлек составы. Искергән сүзләр

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Кулланылыш активлыгы буенча сүзлек составын, «архаизмнар», «тарихи сүзләр» төшенчәләренең эчтәлеген белү; тексттан искергән сүзләрне табу

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Татар теленең сүзлек составын кулланылу активлыгы буенча бәяли белү



43.

Изложение

2*


Укылган әдәби текстны яз

ма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның тема

сыннан чыгып, логик бәй

ләнешне саклый алу; текст

ны язганда, татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; башлангыч текст

ның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәле

ген сөйләгәндә структу

расын саклау; үз текстың

ны төзи белү

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту

План төзеп изложение язуны камилләштерү

Изло­жение


44.

Яңа сүзләр (неоло­гизмнар)

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Яңа сүзләр (неологизм

нар) төшенчәсенең эчтә

леген белү; текстлардан неоло­гизмнарны табу, аларның лексик мәгънәләрен аңлату

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Дәреслек белән эшли белү, танып белү ак­тивлыгын үстерү

Мөстәк ыйль эш (268 нче

күнегү)


45.

Фразеологизмнар

2


Тексттан фактик мәгълүматны табу

«Фразеологизм», «тот

рык­лы сүзтезмә»төшен

чәләренең эчтәлеген бе

лү; текстлардан фразео-логимнарны табу, алар

ның мәгънәләрен аңлату; фра­зеологик әйтелмә

ләрне русчага тәрҗемә итү

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Дәреслек б/н эш

ли белү, биремнәр

не үтәгәндә үз эш

чәнлегеңне план

лаштыра, фразео

логик әйтелмәләр

не русчага тәрҗемә итә белү

Тәрҗем ә итү


46.

Аңлатмалы дик­тант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру


Үз-үзеңә контроль ясау

Аңлат­малы дик­тант


47.

Хаталар өстендә эш. Сүзгә лексик анализ ясау



План буенча эшләү эзлеклелеген билгеләү күнекмәсен үстерү

Сүзгә лексик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә лек­сик анализ (телдән, язма) ясау


Сүзгә лексик анализ ясау тәртибен белү



48.

Белемеңне тикшер

1





Биремнәрне үтә

гәндә үз эшчәнле

геңне планлашты

ра белү



49.

Сүз турында хикәя (проект төзү)

1*


Проект эшен башкару­га сәләтлелек; проект эшен башкарганда та­тар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу ка­гыйдәләрен үтәү

«Лексикология» бүлеге буенча белемнәрне гому­миләштерү

Проект эшен баш­каруга кызыксыну уяту

Дәреслек б/н эш

ли белү, игътибар

лылык һ кызыксы

ну-чанлыкны үсте

рү, про­ектны үтә

гәндә үз эшчәнле

геңне планлашты

ра белү

Проект төзү


Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы (16с.+5 с.*)

50

Сүзнең тамыры һәм кушымчалар

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең норма­ларын үтәү

Сүз төзелеше һ ясалышы

ның предметы, «та­мыр», «кушымча» төшенчәләре

нең эчтәлеген, сүздә мәгънәле кисәкләрне ае

ра, та­мырның сүздә төп мәгънә белдерүче кисәк булуын белү; тамырдаш сүзләрне сүзнең төрле формаларын­нан аера, сүз

дә та­мырны дөрес аера белү һ тамырдаш сүзләр сайлау; ясагыч һ мөнәсә

бәт бел­дерә торган ку

шымчалар­ны аеру

Сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Термин, төшенчә, ка­гыйдәләрне аңлап ка­бул итү

Бирем үтәү


51.

Мөнәсәбәт бел­дерүче кушымча­лар

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең норма­ларын үтәү

«Мөнәсәбәт белдерә тор

ган кушымчалар» төшен

чәсенең эчтәлеген, мөнә

сәбәт белдерә торган ку

шымчаларның модаль

лек һ бәйләгеч кушымча

ларга бүленүен, сүздә та

мыр һ кушымчаларны аера белү

Сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Термин, төшенчә, ка­гыйдәләрне аңлап ка­бул итү, схема белән эшли белү

Бирем үтәү


52.

Модальлек кушымчалары

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең норма­ларын үтәү

«Модальлек кушымчала­ры» төшенчәсенең эчтә

ле­ген, исем, сыйфат, сан, фигыльләргә ялгана тор

ган модальлек кушымча

ларын, сүзләрдә модаль

лек кушымчаларын аера белү

Сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү, гому­миләштерү, нәтиҗә ясау

Бирем үтәү.

Мөстәк

ыйль

эш


53.

Сүзнең нигезе. Та мыр һәм ясалма сүзләр

2


Тексттан фактик мәгълүмат

ны аерып алу; бирелгән текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү ба­рышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү

«Сүзнең нигезе» төшен

чәсенең эчтәлеген, та

мыр һ ясалма нигезле сүз

ләрне аера, сүзләрдә ни

гезне аера белү, бирел

гән ясагыч кушымча­лар б/н сүзләр уйлау

Татар теленең бай лыгын, матурлыгын аңлау; сөйләмне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, схема белән эшли белү, логик фикер йөртә белү

Бирем үтәү.


54.

Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү

1


План буенча эшләү эзлеклелеген билгели белү

Сүзләрне төзелеше буен

ча тикшерү тәртибен бе

лү; сүзләрне төзелеше бу

енча тикшерү (телдән һ язма)


Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү тәрти­бен белү



55.

Бирелгән тема буенча сочинение язу ("Кызыклы кич" темасына хат язу)


1*

Язма текстны төп үзенчәлекләрдән чыгып төзи белү; язма текст төзү барышында татар әдәби теленең нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау

Бирелгән тема буенча со­чинение язу

Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; соч-е язу барышында фи­керләрне төгәл итеп җиткерү өчен сүзлек запасы һ грамматик ча

ралар җитәрлек күләм

дә булу.

Телдән сөйләм һәм яз­ма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру

Сочи­нение


56.

Сүз төзелеше те­масы буенча кон­троль изложение

2*


Өйрәнелгән материал­ны гомумиләштерү; укылган әдәби текстны кыскартып яза белү; текстны кыскар

тып язу ба­рышында логик бәйләнешне саклау; дөрес язу ка­гыйдәләрен һ әдәби тел нормаларын саклау

Текстны кыскарту алым

на­рын белү; текстның төп фикерен формалаш

тыру; текстка исем бирү; башлангыч текстта төп мәгълүматны аера белү; кыска текст төзи белү; кыска изл-е яза белү

Язылган текст өчен җаваплылык хисе тою; башлангыч текстны кыскартып язуга кызыксыну булу

Фикер йөртү эле­ментлары кертеп, план төзеп изложение язуны камилләштерү

Изло­жение


57.

Хаталар өстендә эш

1*





Үз-үзеңә контроль ясау



58.

Сүз ясалу ысулла­ры. Ясагыч кушымчалар ялгау

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

«Сүз ясалу ысуллары», «кушымча ялгау ысулы» төшенчәләренең эчтәле

ген, ясагыч кушымчалар б/н ясалган сүзләрне ае­ра белү, төрле сүз төркем

нәре ясый торган кушым

чалар б/н яңа сүзләр ясау

Татар теленең бай­лыгын аңлау

Дәреслек белән эшли белү, танып белү ак­тивлыгын үстерү



59.

Сүзләр кушылу ысулы

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

«Сүзләрне кушу ысулы», «кушма сүзләр», «парлы сүзләр», «тезмә сүзләр» төшенчәләренең эчтәле

ген,сүзләр кушылу ысул­лары б/н ясалган сүзләр

не аера белү; сүзләрне ку

шу ысулы б/н яңа сүзләр ясау, тезмә сүзләрнең ирекле сүзтезмәләрдән аермасын аңлау, аерырга өйрәнү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау

Дәреслек белән эшли белү, танып белү ак­тивлыгын үстерү

Тәрҗем ә итү


60.

Сүзләрне кыскарту ысулы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

«Сүзләрне кыскарту ысу­

лы» төшенчәсенең эчтә

ле­ген белү; сүзләрне кыс

кар­ту юллары б/н таны

шу, кыскартылган сүз

ләрнең ясалышын һ язы

лышын истә калдыру

Татар теленең бай­лыгын аңлау

Дәреслек белән эшли белү, танып белү ак­тивлыгын үстерү




61.

И.Шишкин «Имәнлек» карти­насы буенча сочи­нение

1*


Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү; картина

да тасвирлан­ган күренеш

ләр буен­ча үз фикереңне дөрес итеп белдерә алу; яз

ма текст төзү; текстта та­тар теленең әдәби тел нормала

рын һәм дөрес язу кагыйдә

ләрен саклау

Картинаны аңлау өчен махсус лексика файдалана белү, картинадагы пейзаж­ны тасвирлау

Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөй

ләм ка­миллегенә омты

лу; сочинение язу ба­рышында фикерләрең

не төгәл һ ирекле кул

лану өчен грамматик ча­ралар һ сүзлек запа

сы җитәрлек булу

Телдән сөйләм һәм яз­ма сөйләм осталыгы, күнекмәләре булдыру

Сочи­нение



62.

Белемеңне тикшер. Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы буен­ча йомгаклау тесты

1


Бирелгән мәгълүмат­ны дөрес аңлау

«Сүз төзелеше һәм сүз яса­лышы» бүлеге буенча кон­троль соруларга җавап бирү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү; сүзләрне ясалышы буенча аеру


Дәреслек б/н эш

ли, игътибарлы

лык һ кызыксыну

чанлыкны үстерү, би­ремнәрне үтә

гәндә үз эшчәнле

геңне планлашты

ра белү

Тест


Кабатлау (5с.+3с.*)

63.

5 нче сыйныфта үткәннәрне ка­батлау

3


Үз фикереңне дәлилли бел

ү; эшеңнең уңышлылыгын бил­геләү

«Фонетика», «Лексико

ло­гия», «Сүз төзелеше һ сүз ясалышы» буенча бе

лемнәрне системалашты

ру; төп билгеләр буенча татар теленең авазларын классификаци­яләү; сүз

ләрнең лексик мәгънәсен билгеләү; сүзләрне төзе

леше буенча тикшерү

Укуга кызыксыну уяту; туган телгә хөрмәт хисе тәрби­яләү

Дәреслек белән эшли белү, биремнәрне үтәгәндә үз эшчәнле-геңне планлаштыра белү

Бирем үтәү


64.

«Алтын болын» дигән темага изло­жение язу

1*


Укылган әдәби текстны язма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның тема

сыннан чыгып, логик бәй

ләнешне саклый алу; текст

ны язганда, татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәбинормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; башлангыч текст

ның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәле

ген сөйләгәндә структу

расын саклау; үз текстныңны төзи белү

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту

План төзеп изложение язуны камилләштерү

Изло­жение






65.

Еллык контроль диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләре булдыру


Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


66.

Орфографик һәм пунктуацион хата­лар өстендә эш (ре­зерв дәрес)

1*








67.

Йомгаклау дәресе

1



Уку елы буенча өйрәнел

гән кагыйдәләрне гамәл

дә кул­ланырга өйрәнү






I.Тестны эшлә

1.Фонетика нәрсәне өйрәнә?

1)Сүзләрнең ясалышын; 2)Сөйләм авазларын ; 3)Сүзләрнең дөрес язылышын.

2.Орфография нәрсәне өйрәнә ?

1)Авазларның барлыкка килүен; 2)Дөрес язу кагыйдәләрен; 3)Хәрефләрнең дөрес язылышын.

3.Кайсы сүзләр сингармонизм законына буйсынмаган?

1)Миңа , имтихан; 2)дәрес , кечкенә; 3)алмагач , акыллы .

4)Иренләшкән сузыкларны күрсәтегез.

1)[а][ә][ы][и] 2)[и][э][а][ә] 3)[у][ү][о][ө]

5.Борын тартыкларын билгелә .

1)[җ][w][һ] 2)[м][н][ң] 3)[д][ң][з]

6)Өч иҗекле сүзләрне билгелә

1)баш, күзлек,балык; 2)сораулар,тәрәзә,сөйләшә; 3)морфологик,йөз,сары.

7.Күп мәгънәле сүзләрне билгелә.

1)күз, тел, борын; 2)дәрес,дәфтәр,чәй; 3)учак,сүз,яңа.

8.Күчерелмә мәгънәле сүзләрне тап.

1)Кояш елмая,диңгез үкерә , корыч кул; 2)кайнар су, бала елый ,көмеш кашык; 3)су ага, үгез үкерә,кыз елмая.

9.Нәрсә ул антоним ?

1)капма- каршы мәгънәле сүзләр; 2)әйтелешләре һәм язылышлары бер, мәгънәләре төрле булган сүзләр;

3) язылышлары һәм әйтелешләре төрле , мәгънәләре бер булган сүзләр;

10. Нәрсә ул синоним ?

1)капма- каршы мәгънәле сүзләр; 2)әйтелешләре һәм язылышлары бер, мәгънәләре төрле булган сүзләр;

3) язылышлары һәм әйтелешләре төрле , мәгънәләре бер булган сүзләр;

11.Нәрсә ул омоним ?

1)капма- каршы мәгънәле сүзләр; 2)әйтелешләре һәм язылышлары бер, мәгънәләре төрле булган сүзләр;

3) язылышлары һәм әйтелешләре төрле , мәгънәләре бер булган сүзләр;

12.Кайсы җөмләдә фразеологик әйтелмә кулланылган ?

1)Әни мине утлы табада биетте. 2)Без бүген су коенырга барабыз. 3)Алия кибеттән тундырма сатып алды .

13.Нинди сүзләр ул алынма сүзләр?

1)кушымча ялгау юлы белән ясалган сүзләр. 2)телебезгә башка телләрдән кергән сүзләр. 3)сүзлекләрдә язылган сүзләр.

14.Сүзнең дөрес язылу вариантын билгелә.

1)Камаз; 2)КАМаз 3)КамАЗ.

15.Кайсы рәттә сүз ясагыч кушымчалар язылган ?

1)-ма,мә ;-гач,гәч; -ып ,-еп,-п ; 2)-сыз,-сез; -да ,-дә;-ның ,-нең. 3) –чы,-че;-лык ,-лек;-даш,-дәш,-таш,-тәш;































РУС ТЕЛЕНДӘ УРТА (ТУЛЫ) ГОМУМИ БЕЛЕМ БИРҮ МӘКТӘПЛӘРЕНЕҢ

ТАТАР ТӨРКЕМЕНДӘГЕ 5 НЧЕ СЫЙНЫФ УКУЧЫЛАРЫ ӨЧЕН ТАТАР ТЕЛЕ БУЕНЧА

БЕЛЕМ БИРҮ ПРОГРАММАСЫ

Дәреслек: Шәмсетдинова Р.Р., Һадиева Г.К., Һадиева Г.В. Татар теле. Рус телендә урта (тулы) гомуми белем мәктәбенең 5 нче сыйныфында укучы татар балалары өчен дәреслек. Казан - "Мәгариф - Вакыт" нәшр.. 2015.

АҢЛАТМА ЯЗУЫ

5 нче сыйныфлар өчен татар теленнән эш программасы Россия Федерациясендәге һәм Татарстан Республикасындагы мәгарифкә кагылышлы хокукый-норматив актларга һәм федераль дәүләт стандартларына нигезләнеп төзелде:

  1. Россия Федерациясенең "Мәгариф турында"гы Законы (Федеральный закон от 29.12.2012 273-ФЗ "Об образовании в Российской Федерации").

  2. Татарстан Республикасының "Мәгариф турында"гы Законы (Закон Республики Татарстан "Об образовании" № 68-ЗРТ от 22 июля 2013года, статья 8).

  3. Россия Федерациясенең "Россия Федерациясе халыктелләре турында"гы 126-ФЗ нчы номерлы Законы (24.07.1998).

  4. РФ Мәгариф һәм фән министрлыгы приказы, 30 нчы август, 2013 нче ел №115 ("Об утверждении Порядка организации и осуществления образовательной деятельности по основным общеобразовательным программам - начального общего, основного общего и среднего общего образования").

  5. "Татарстан Республикасының халык телләре турында" Законы (Закон Республики Татарстан от 08.07.1992 № 1560-XII (ред. от 03.03.2012г.) "О государственных языках Рес­публики Татарстан и других языках в Республике Татарстан").

  6. "Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында" Татарстан Республикасы Законы, 2004нче ел, 1нче июль.

  7. "2014-2020 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы дәүләт программасы", 2013 нче ел, 25 нче октябрь, 794 нче карар.

  8. Төп гомуми белем бирүнең Федераль дәүләт белем бирү стандарты (Россия Мәгариф һәм Фән министрлыгында 2010 нчы елның 17 нче декабрь боерыгы 1897 нче номер белән расланган, РФ Юстиция Министрлыгында 19644 нче регистрацион номеры белән 2011нче елның 1 нче февралендә теркәлгән).

  9. Татарстан Республикасында 2012-2020 нче елларда фән һәм мәгариф үсеше турында "Дәүләт программасы".

  10. 2010-2015 нче елларда Татарстан Республикасында мәгарифне үстерү стратегиясе "Киләчәк" программасы.


5 нче сыйныф өчен "Татар теле " курсының эш программасы Федераль дәүләт белем бирү стандартларының таләпләренә туры китереп, Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән Татарстан Республикасы Мәгариф һәм Фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән "Рус телендә Урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен укыту программасы (татар балалары өчен)", (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. В.А. Гарипова - Казан, 2011.), Рус мәктәбендә укучы татар балаларына татар теленнән үрнәк гомуми программа. V - IX сыйныфлар, (төзүче-авторлары: Ф.Ф. Харисов, Ч.М. Харисова. Г.Р. Шакирова - Казан, 2013.) 5 нче сыйныф өчен Р.Р. Шәмсетдинова, Г.К.Һадиева, Г.В. Һадиева тарафыннан төзелгән (Казан: "Мәгариф -Вакыт" - 2015.) Татарстанның Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән дәреслеккә нигезләнеп төзелде.

Дәреслек: Рус телендә урта (тулы) гомуми белем мәктәбенең 5 нче сыйныфында укучы татар балалары өчен дәреслек. - Казан :"Мәгариф - Вакыт" нәшр. 2015.

Рус телендә белем бирү мәктәбендә татар балаларына татар теле укытуның максаты:

Укучыларда ана телен өйрәнүгә кызыксыну, аның аркылы башка телләрне дә өйрәнү теләге уяту; үз милләтеңә, аның мәдәни үзенчәлекләренә, гореф-гадәтләренә, ана телеңә мәхәббәт тәрбияләү; шулар аркылы башка милләтләргә, аларның гореф-гадәтләренә, мәдәниятләренә ихтирам уяту.

Балаларда туган телгә, аның яңгырашына, сүзлек байлыгына карата кызыксыну уяту. Тел күренешләрен аңларга, эзлекле фикер йөртергә өйрәтү. Фәнни-тикшерү эшчәнлеге алып баруга мотивация тудыру, проект эшләрен башкаруны дөрес оештыру. Тел берәмлекләрен урынлы кулланып, бәйләнешле сөйләм тудыру өстендә эшләү, аралашу компетенциясе булдыру.

Бурычлары:

  • укучыларда, туган телгә сакчыл караш тәрбияләү;

  • укучыларның сөйләм эшчәнлеген һәм фикерләү сәләтен, төрле шартларда әдәби телдә дөрес аралаша белү күнекмәләрен үстерү;

  • татар теленең фонетик төзелеше, орфоэпик, орфографик нормалары турында белем бирү;

  • телнең лексик байлыгын анализлый, күрә, таба белү сәләтен, осталыгын булдыру, үстерү, сүз байлыгын арттыру;

  • татар теленең сүз ясалыш мөмкинлекләрен үзләштерү, гамәли кулланылышка кертү;

  • алынган белемне һәм осталыкны тормышта максатчан кулланырга өйрәтү;

  • сүзлекләр, дәреслек, өстәмә һәм белешмә әдәбият белән эш итү, уку, язу күнек­мәләрен камилләштерү;

  • үз милләтеңә, телеңә хөрмәт белән карау, шулай ук татар теле аша башка милләт вәкилләренә, аларның рухи мирасына мәхәббәт хисе тәрбияләү.

Белем дәрәҗәсенә таләпләр:

  • фонетик, сүз ясалышы һәм лексик закончалыкларны күрә белү;

  • сүзне катлаулы тел берәмлеге буларак бәяләүгә ирешү;

  • төрле тип сүзлекләрнең төзелү принципларын үзләштерү;

  • татар теленең сүз ясалыш ысулларын таный һәм аера белү;

  • укылган текстның эчтәлеген аңлау;

  • укылган текстка үз мөнәсәбәтләрен белдерү;

  • укылган текстка бәйле рәвештә телдән һәм язмача фикер белдерү;

  • сыйныфташлары һәм укытучы белән фикер алышу, үз фикерен дәлилли белү;

- тәкъдим ителгән темага телдән һәм язмача бәйләнешле текст төзү. Күнекмәләргә таләпләр:

Фонетика, орфоэпия, лексика, съз ясалышына караган белемнәрен тирәнәйтү:

- авазларны классификацияли белү күнекмәләрен тирәнәйтү;

  • сүзләрне иҗекләргә бүлә белү, басым кую үзенчәлекләрен үзләштерү;

  • җөмләләрнең мәгънәви-интонацион үзенчәлекләрен үзләштерү юнәлешендә күнекмәләр өстендә эшләү.

  • сүзләргә фонетик анализ ясый белү;

  • сүзлек составын килеп чыгышы ягыннан бәяли белү;

  • сүзлек составын куллану өлкәсе һәм активлыгы буенча куллана белү;

  • сүзлекләр белән эшли белү;

  • татарчадан русчага һәм русчадан татарчага тәрҗемә итү күнекмәләре булдыру;

  • яңа сүзләр ясау күнекмәләрен үзләштерү.

Телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләре булдыру:

  • җөмләләр төзергә өйрәтү, бәйләнешле сөйләм үстерү өстендә, сөйләм күнекмәләрен барлыкка китерү юнәлешендә эшләү;

  • план нигезендә кечкенә хикәя төзи белү;

  • репликага нигезләнеп, логик бәйләнешле диалог төзи белү;

  • дөрес уку һәм язу күнекмәләре булдыру, тасвирлама, хикәяләү, фикер йөртүне активлаштыруга этәргеч булырлык текстлар төзү күнекмәләрен ныгыту;

  • сочинение, изложение язарга өйрәнү;

  • укучыларда татар мәдәниятенә караган мәгълүматларны үстерүгә ирешү;

  • картина буенча сочинение язу күнекмәләре булдыру;

- проектлар төзү күнекмәләрен ныгыту.

Уку фәненең уку планында тоткан урыны

Укыту-тәрбия эше рус телендә алып барыла торган мәктәпләрдә татар балаларына татар телен өйрәтү үз телләрен өйрәнүгә кызыксыну, омтылыш уяту, мәхәббәт хисләре тәрбияләүдә әһәмиятле роль уйный.

Укыту планында каралганча, татар теле дәресләре өчен эш программасы атнага 3 сәгать исәбеннән елга 105 сәгатькә төзелде.

Укытуның көтелгән нәтиҗәләре Шәхескә кагылышлы нәтиҗәләр:

  • шәхеснең әхлакый-рухи сыйфатларын камилләштерү:

  • милли горурлык, гражданлык хисләре формалаштыру;

  • әхлак нормаларын, җәмгыятьтә яшәү кагыйдәләрен үзләштерү;

  • күршеңә ярдәм итүдә танып-белү инициативасы күрсәтү;

  • үз алдыңа максат кую, аңа ирешү юлларын эзләү;

  • уңышларыңа яки уңышсызлыкларыңа, аларның сәбәпләренә дөрес бәя бирү;

  • - индивидуаль эшчәнлек стилен формалаштыру:

  • төрле мәгълүмат чараларын (сүзлекләр, Интернет ресурслар һ.б.) танып-белү һәм аралашу вакытында куллану;

  • актив, мөстәкыйль, иҗади фикер йөртүче, фәнни-тикшеренү эшчәнлеген башкара алырлык шәхес буларак формалашуны дәвам итү;

  • үзең алган белем күнекмәләрен тормышның төрле шартларында куллана белергә өйрәнү.

Метапредмет нәтиҗәләр

Танып-белү гамәлләре:

  • танып-белү юнәлешендәге максатларны билгеләү;

  • укучының үз эшчәнлеген мөстәкыйль рәвештә оештыра

  • белүе, бәяләве, үзенең кызыксынучанлык өлкәсен билгеләве;

  • мөстәкыйль рәвештә теманы, куелган проблеманы ача белү, фикер йөртү;

  • уку мәсьәләсе тирәсендә логик фикерләү;

  • фикерләүдә логик чылбыр төзү;

  • тема тирәсендәге төп билгеләрне аерып алу нигезендә кагыйдә формалаштыру;

  • төрле мәгълүмат чаралары белән эшли, кирәкле мәгълүматны таба, анализлый һәм үз эшчәнлегендә куллана белү;

  • фонетик анализ ясау күнекмәләре булдыру;

  • сүз ясалыш ысулларыннан файдаланып сүзләр ясый белү , сөйләм эшчәнлегендә алардан дөрес һәм урынлы файдалана белү;

  • телне әдәбият, рәсем һәм музыка сәнгате белән бәйләп, сүз сәнгатенең кыйммәтен күрсәтү, матурлыкны танырга өйрәтү;

  • тел берәмлекләренең әдәби әсәр тудырудагы ролен билгеләү;

  • татарчадан русчага, русчадан татарчага тәрҗемә итү юлы аша фразеологик берәмлекләрнең эчтәлегендәге фәлсәфәне үзләштерү.

Коммуникатив УУГ

  • тыңлый белү;

  • диалог төзүдә һәм коллектив фикер алышуда катнашу;

  • сыйныфташлары һәм укытучы белән уку эшчәнлеген оештыруда хезмәттәшлек итү;

  • төрле фикерләрне исәпкә алып эш итү;

  • үз фикерен дәлилли белү, тормыштан мисаллар китерү;

  • төрле җавапларны тыңлау, чагыштыру, нәтиҗә ясау;

  • үз фикерен тулы һәм төгәл итеп әйтә белү;

  • күмәк эш вакытында уртак фикергә килү;

  • мәгълүмат туплауда үзара хезмәттәшлек итүдә инициативасы күрсәтү;

  • укылган текстлар буенча сораулар бирә алу;

  • бирелгән текстларның дәвамын үзлектән сөйләп карау,фикер әйтү автор фикере белән чагыштыру;

  • үз эшен контрольдә тоту, сыйныфташларына ярдәм итү;

  • коммуникатив күнекмәләрнең кеше тормышындагы ролен билгеләү;

  • үз фикерләрен телдән һәм язмача җиткерә белү;

  • башкаларны тыңлый, киңәш бирә белү;

  • сыйныфташлары каршында төрле темаларга, башкарылган проектлар буенча чыгыш ясау;

  • иптәшенең гамәлләрен бәяләү, күрше белән хезмәттәшлек итү.

  • Регулятив УУГ:

  • дәреснең проблемасын (тема) һәм максатларын мөстәкыйль формалаштыру;

  • проблеманы аңлап гипотеза чыгару, үз фикереңне дәлилләр китереп раслый белү, телдән (диалогик, монологик) һәм язма сөйләмдә сәбәп-нәтиҗә бәйләнешен аерып алу, нәтиҗәләрне формалаштыру;

  • максатка ирешү юлларын билгеләү;

  • үз эшчәнлегеңнең нәтиҗәле булуына ирешү, үз эшчәнлегеңне контрольгә алу;

  • укытучы белән бергәләп, үз эшен, иптәшләренең җавапларын бәяләү;

  • кагыйдә, күрсәтмәләрне истә тоту һәм аларга ияреп гамәлләр кылу;

  • эшләнгән эшкә бәя бирү, сыйфатын һәм дәрәҗәсен билгеләү.

Предмет нәтиҗәләр:

  • фонетик, сүз төзелеше һәм лексик берәмлекләр белән эш итүне ныгыту;

  • исем, орфоэпик һәм орфографик кагыйдәрне үзләштерү, гамәли куллана белү;

  • сүзнең лексик мәгънәсен билгели һәм сөйләмдә урынлы куллана белү;

  • тел материалы белән логик фикерләүне сорый торган эш төрләрен башкару;

  • телнең сүзлек составын куллану өлкәсе, активлыгыннан чыгып урынлы файдалану;

  • сүзләрнең төзелешен һәм ясалышын тикшерү;

  • бирелгән темаларга, тормыштан алган фикер-карашларга, хис-кичерешләргә ни­гезләнеп, кечкенә хикәяләр язу;

  • укучыларны иҗади эшчәнлеккә тарту, проект эшләре белән кызыксындыру.

Курсның эчтәлеге

4 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау

Лексикология буенча үткәннәрне кабатлау.Башлангыч сыйныфларда исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль буенча үткәннәрне кабатлау.Синтаксис буенча өйрәнгәннәрне кабатлау: сүзтезмә һәм җөмлә; җөмләнең баш кисәкләре; җәенке һәм җыйнак җөмләләр; җөмләнең иярчен кисәкләреннән аергыч; җөмләнең тиңдәш кисәкләре.

Фонетика, орфоэпия, графика, орфография

Фонетика һәм орфоэпия турында гомуми төшенчә.Сөйләм органнары. Авазларның ясалышы. Сөйләм аппараты.Татар телендә сузык һәм тартык авазлар.

Татар телендә сузык авазларның әйтелеше. Сингармонизм законы: рәт һәм ирен гармониясе.Тартык авазлар классификациясе. [къ], [к] һәм [гъ], [г] тартык авазлары. [һ] һәм [х] тартык авазлары. [w] һәм [в] тартык авазлары. [н] һәм [ң] тартык авазлары. ['] (һәмзә) тартыгы.Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше. Тартыклар чиратлашуы. Борын ассимиляциясе. Ирен ассимиляциясе.Татар телендә иҗек. Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. Сүз басымы. Интонация.Графика һәм орфография. Аваз һәм хәреф төшенчәләре. Татар алфавиты.Сузык аваз хәрефләре. О, ө, е, э хәрефләренең дөрес язылышы. Икешәр аваз кушылмасын белдергән е, ю, я, хәрефләренең дөрес язылышы.Тартык аваз хәрефләре. ъ һәм ь хәрефләренең дөрес язылышы. В, к, г хәрефләре.Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре.Сүзләргә фонетик анализ ясау.Кабатлау.

Лексикология

Лексикология. Лексика һәм лексикология турында төшенчә. Сүзнең лексик мәгънәсе, аны аңлату юлларын аңлату. Аңлатмалы сүзлекләр. Сүзләрне мәгънәләре, килеп чыгышыннан һәм кулланылышы ягыннан төркемләү.Бер һәм күп мәгънәле сүзләр.Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре.

Синоним. Антоним. Омоним.Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы. Гомумтөрки һәм алынма сүзләр. Татар сүзләренең төркемнәре.

Куллану өлкәсе буенча татар теленең сүзлек составы. Гомуми кулланылыштагы (гомумхалык) һәм кулланылышы чикләнгән (диалекталь һәм һөнәрчелек сүзләре) сүзләр.Куллану активлыгы буенча сүзлек составы: искергән һәм тарихи сүзләр. Искергән сүзләр турында төшенчә.Яңа сүзләр (неологизмнар).

Фразеологизмнар. Фразеологик әйтелмәләрне сөйләмдә куллану.Сүзгә лексик анализ ясау.Кабатлау.

Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы

Сүзнең тамыры һәм кушымчалар. Сүзнең мәгънәле кисәкләргә бүленеше. Мөнәсәбәт белдерә торган кушымчалар: модальлек һәм бәйләгеч кушымчалар. Модальлек кушымчалары. Исем, сан, сыйфат, фигыльләргә ялгана торган модальлек кушымчалары.Сүзнең нигезе. Тамыр һәм ясалма нигезле сүзләр. Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү.Сүз ясалу ысуллары. Ясагыч кушымча ялгау ысулы. Сүзгә кушымчалар ялгану тәртибе.Сүзләрне кушу ысулы: кушма, парлы һәм тезмә сүзләр ясалу.Сүзләрне кыскарту ысулы.Кабатлау.

5 нче сыйныфта үткәннәрне кабатлау Бәйләнешле сөйләм үстерү

Төрле характердагы диктантлар язу.Хаталар өстендә эш башкарган вакытта телдән һәм язма рәвештә анализ ясау. Мәкаләне редакцияләү. Әдәби текстларның эчтәлеген сөйләү. Изложение һәм сочинение язарга өйрәнү.Бирелгән темага, рәсемгә яки планга нигезләнеп, хикәя төзеп язу. Бирелгән текстка план төзү.Текстларны, мәкальләрне, фразеологик әйтелмәләрне бер телдән икенче телгә тәрҗемә итү. Сүзлекләрдән файдалану. Проектлар төзү.

Картина буенча сочинение язу (Х.Якупов «Канәфер чәчәге. Натюрморт», И. Шишкин «Имәнлек»)


Тематик планлаштыру


Башлангыч сыйныфта

үткәннәрне кабатлау

Сүз төркемнәре, җөмлә турында үткәннәрне системага салып кабатлату

5

2.

Фонетика, орфоэпия. Графика һәм орфография.

Графика һәм орфография. Аваз һәм хәреф төшенчәләрен аеру. Татар алфавитын үзләштерүне гамәли ныгыту. Татар теленең үзенчәлекле авазларын дөрес әйтү, язу. Аваз үзгәрешләрен таба һәм билгели белү. Сүзләрне юлдан-юлга күчерү, иҗек калыпларына нигезләнеп, сүзләрне иҗекләргә бүлү.

Сүз басымын дөрес кую. Текстка ярашлы интонация төрен билгеләү һәм куллану

33

3.

Лексикология һәм лексикография.

Текстта, сөйләмдә сүзнең кулланылыш үзенчәлеген, лексик мәгънәсен билгеләү. Сүзләрнең актив, пассив кулланылышларын аңлату. Сүзләрнең килеп чыгышларын билгеләү, сәбәпләрен аңлау. Фразеологик берәмлекләр белдергән мәгънәне аңлату, сөйләмдә алардан урынлы куллану. Сүзлекләр белән белешмә материал буларак эшләү

14

4.

Сүз төзелеше һәм ясалышы.

Сүзләрне тамырга һәм кушымчага таркату.Төрле сүз төркемнәрен ясаучы кушымчаларны билгеләү. Мөнәсәбәт белдерүче, бәйләгеч кушымчалар, модальлек кушымчаларын аеру, урынлы куллану. Сүз ясалу ысулларын үзләштерү, тексттан табу дөрес билгеләү

23

5.

Кабатлаулар

5 нче сыйныфта үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау

6

6.

Бәйләнешле сөйләм үстерү

Бирелгән терәк сүзләрне кулланып, бирелгән планга таянып, кечкенә хикәя төзү. Хикәя һәм сорау җөмләләрне файдаланып, диалогик сөйләм төзү. Изложение һәм сочинение язарга өйрәнү. Төрле характердагы диктантлар язу

24


Укытуның материаль-техник һәм мәгълүмати тәэмин ителеше

  • белем һәм тәрбия бирү өчен барлык шартлар да тудырылган, санитария һәм янгыннан саклану нормаларына туры килгән уку бинасы булу;

  • әдәбиятны өйрәнү өчен җитәрлек күләмдә дәреслекләр һәм өстәмә методик ярдәмлекләр белән тәэмин ителгән китапханә;

  • электрон китапханә, башка электрон ресурслар, татарча сайтлардан куллану мөмкинлеге булган компьютер классы;

  • лингафон кабинеты;

  • электрон һәм басма күрсәтмә әсбаплар, дәреслекләр;

  • мультимедиа укыту программалары, компьютер программалары;

  • укучыларының белемнәрен тикшерү программалары;

  • төрле типтагы сүзлекләр, энциклопедияләр;

  • белешмә материаллар;

  • балалар өчен чыгарылган газета һәм журналлар;

  • интерактив тикшерү программалары;

- татар сайтлары (belem.ru; tatarile.org.com). Әдәбият исемлеге

  1. Татарстан Республикасы Мәгариф һәм Фән министрлыгы тарафыннан тәкъдим ителгән "Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы (татар балалары өчен): 1 -11 нче сыйныфлар. - Казан: Мәгариф, 2010.

  2. Укыту фәннәре буенча эш программалары: татар теле: методик тәкъдимнәр. Төп гомуми белем мәктәбе. - Казан: ДБО "Белем сыйфаты мониторингының республика үзәге, 2013. - 116 б.

  3. Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәпләре өчен татар теле һәм әдәбиятыннан үрнәк программалар. - Казан: Татар. кит. нәшр.,2011. 239 б.

  4. Сафиуллина Ф. С. Хәзерге татар әдәби теле. Югары һәм урта уку йортлары өчен дәреслек. - Казан: "Мәгариф" нәшр., 2006.

  5. Хәбибуллина З.Н., Нәбиуллина Г.Ш. Диктантлар җыентыгы: Татар урта гомуми белем бирү мәктәбенең 5 - 11 сыйныфлары өчен:Укытучылар өчен кулланма. - Казан:"Мәгариф" нәшр., 2006.

  1. Шәмсетдинова Р.Р. Татар теле: Күнегүләр. Анализ үрнәкләре. Тестлар. - Казан: Татар. кит.нәшр., 2005. - 160 б.

  2. Татар теле: Рус мәктәбендә төп гомуми белем бирү оешмаларында (татар телен туган тел буларак өйрәнүче укучылар белән) эшләүче укытучылар өчен методик әсбап. 5 нче сыйныф./ Р.Р.Шәмсетдинова, Г.К.Һадиева, Г.В. Һадиева. - Казан: "Мәгариф - Вакыт" нәшр.,2015.

Өстәмә әдәбият

  1. Фатыйхова Р.Н. Татар теленнән диктантлар, контроль эшләр, тестлар. - Казан, "Гыйлем" нәшрияты, 2009.

  2. Максимов Н.В. "Урта мәктәптә татар теле укыту: Фонетика. Морфология."Укытучылар өчен методик кулланма. - Казан: "Мәгариф" нәшрияты,2004.

3. "Фән һәм мәктәп", "Мәгариф" журналлары, "Мәгърифәт", "Ачык дәрес"газеталары.

Мәгълүмат чыганаклары http://www.ed.gov.ru Белем бирү буенча федераль агентлык

http://www.apkppro.ru РФ мәгариф хезмәткәрләренең квалификациясен күтәрү һәм профессиональ әзерләү академиясе

http://www.lexed.ru Федеральный центр образовательного законодательства http://www.rustest.ru Федераль тест үткәрү үзәге

http://www. tatedu.ru ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы http://www.edu. kzn.ru ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы Белем порталы

http://www.mon.tatar.ru http://www.shoolexpo.ru http://. belem.ru

http://. tatar.ru ТР рәсми серверы http://. Tat. Tatar-inform.ru ТР мәгълүмат агентлыгы http://. intertat.ru ТР электрон газетасы

http://. xat.ru Татар хат алышу хезмәте http://. suzlek.ru on-line русча сүзлек http://. Kitapxane.at.ru татар телендәге әдәби әсәрләр китапханәсе

http://. Tatar.com.ru татар теле сүзлекләр һәм үзөйрәткечләр http://. Tatarca.boom.ru татарча текстлар

http://. tataroved.ru Татар тарихы: төрки-татар дөньясы http://. selet.ru "Сәләт" яшьләр

http://. Kitapxane.at.ru татар телендәге әдәби әсәрләр китапханәсе http://. Tatarca.boom.ru татарча текстлар

Электрон ресурслар: "Бала" китапханәсе, "Татар мультфильмнары", мультимедиа укыту программалары; электрон китапханә; татар сайтлары (belem.ru, tatarile.org.com);


Кушымта

Каленьдар-тематик план1

Барлыгы - 105 сәгать (* билгесе белән бәйләнешле сөйләм үстерү күрсәтелде)






метапредмет

предмет

шәхескә кагы­лышлы




Башлангыч сыйныфта үткәннәрне кабатлыйбыз, хәтердә яңартабыз (5с.+ 3с.*)

1.

Дәреслек белән танышабыз. «Туган тел, тынычлык, дуслык» темасына әңгәмә

1*


Дәреслек белән таны­шу ба

рышында уку төрләрен (та

нышу һәм өйрәнү характе

рында) куллану; тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү.

Туган телнең кеше һ җәм

гыять тормышындагы әһәмиятен, ролен аңлау; текстның темасын бил­геләү, тезисны аңлата белү.

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын тоярга өйрә

нү; ту­ган телне өйрәнү

нең әһәмия­тен аңлау; үзеңне тыңлаучы күзле­геннән анализлау

Дәреслек, сүзлек белән эш итә белү



2-3

Лексикология

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; үз фикереңне төгәл һәм ирекле җиткерә белү

Сүз, аның лексик мәгъ

нәсе, туры һәм күчерел

мә мәгънәле сүзләр, си

ноним, антоним, омоним

нар төшенчәләрен белү; бирел­гән сүзләр белән җөмләләр төзи белү.

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын тоярга өйрә

нү;ту­ган телне өйрәнүнең әһәмия­тен аңлау; туган телнең кешенең шәхси сыйфатла­рын үстерүдәге ро­лен аңлау

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, систе­малаштыру, нәтиҗә ясау

Бирем үтәү


4.

Исем, сыйфат, сан, алмашлык, фигыль сүз төркемнәре

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; үз фикереңне төгәл һәм ирекле җиткерә белү

Исем, сыйфат, сан, ал

маш­лык, фигыль сүз төр

кемнәре,; бирелгән сүз төркемнәренә караган со

раулар һ билгеләрне ае

рып чыгару; сүзләрне төркемнәре буенча аера белү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын тоярга өйрәнү; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, систе­малаштыру, нәтиҗә ясау



4-6.

Җөмлә

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; төркемнәрдә эшләү; язмадагы мәгълүматның (текстның төп фике­рен) дөрес аңлау.

Җөмләнең төп билгелә

рен белү; җөмләнең чик

ләрен аера һ тыныш бил­геләрен куя, җөмләнең грамматик ниге­зен билге

ли, текстның төп фике

рен билгеләү

Татар теленең эсте­тик кыйммәтен аңлау; сөйләмнең сәнгатьлелеген тою

Логик фикер йөртү, гомумиләштерү, систе­малаштыру, нәтиҗә ясау

Бирем үтәү


7.

Тикшерү характе­рындагы диктант

1*


Үзконтрольгә сәләтле булу

Сүзләрне дөрес язу; сүзләрне төркеме буенча аеру

Үзбәягә сәләтле бу-

Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


8.

Хаталар өстендә эш. Мәкаләне ре­дакцияләү

1*


Үзконтрольгә сәләтле булу.

Текстның темасын һәм төп фикерен билгеләү; төп фи­кердән һәм терәк сорау­лардан чыгып, текстны ре­дакцияли белү

Үзбәягә сәләтле бу­лу

Логик фикер йөртү, чагыштыру, анализ, нәтиҗә ясау

Мәкалә не ре-дакци-

яләү


Фонетика (34+12*)

9.

Фонетика һәм ор­фоэпия турында гомуми төшенчә

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Фонетиканың өйрәнү предметын, тел белеме

нең фонетика һ орфо

эпиясе тур. төшенчә би

рә, сөйләмнең авазлар

дан торуын һ сөйләм авазларының сүзнең мәгънәсен аеруда катна

шуын, язуда авазларның хәрефләр б/н белдерелү

ен белү; авазлар һ хәреф

ләр тур аңлата, транс

крипци­яне, аның билге

ләрен, сүзләрне аваз һ хә

рефләргә таркатып язу

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту

Төшенчә, тер

мин, кагыйдә

ләрне аңлап ка­бул итү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне чишү юлларын үзләштерү



10.

Сөйләм органнары. Авазларның яса­лышы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Сөйләм процессында кат

­наша торган сөйләм ор

ган­нарын, сөйләм авазла

рының ясалышын, аваз

лар ясалганда сөйләм ор

ганнарының ничек кат­нашуын, сузык һ тартык авазларны әйткәндә, та

выш ярыларының хезмә

тен аңлата алу; телнең авазлар ясауда катнашу

ын аңлата, сузык авазлар

ның шаудан, тар­тык аваз

ларның тавыш һ шаудан яки шаудан гына торуын аңлата, текстның төп фи

керен формалаштыру; текстка исем бирү, текст

ка карата бирелгән сорау

ларга җавап бирә белү.

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксынды­ру

Логик фикер йөртү, анализ, гомумиләштерү, нәтиҗә ясау, тексттан мәгълүмат алу техника

сын камилләш

терү

Бирем үтәү


11.

Сузык һәм тартык авазлар

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу

Хәзерге татар әдәби те­лендә сузык һәм тартык авазларның санын, текст

ка исем бирү, текстка ка

рата бирелгән сорауларга җавап бирә белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, тәрҗемә итү

Тәрҗем ә итү


12-15.

Сузык авазлар, аларның әйтелеше. Сингармонизм за­коны

4


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекчәне куллану, үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүматны төркем­ли белү

Татар телендәге сузык авазлар, нечкә һ калын сузыклар, кыска һ озын сузыкларны аерып әйтә белү; [о], [ы], [э] һәм [о ], [ы ], [э ] авазларының ясалышындагы һ әйтеле

шендәге аерманы төше

нү; сузыкларның калын

лыкта-нечкәлектә ярашу

лары -сингармонизм зако

ны тур. төшенчә бирә, рәт гармониясе һ рәт гар

мониясе сакланмаган оч

ракларны аңлата белү; сүзләргә кушымчалар ял

гану үзенчәлекләрен аңлата, иреннәрнең хәрә

кәтенә карап, сузыклар

ның иренләшкән-ирен

ләшмәгән булуын аера белү; татар телендә бе

ренче иҗектә [а] авазы [о] төсмере б/н әйтелүен һ бу әйтелешнең әдәби тел әйтелеше булуын, ә рус телендәге [а] авазы

ның ачык әйтелүен ми

саллар б/н дәлилли белү; ирен гармониясен аңлата белү, аның язылышта ча

гылыш тапмавын төшен

дерә, текстның төп фике

рен формалаштыру; текстка исем бирү, аңа карата бирелгән сорау

ларга җавап бирә, планга нигезләнеп, хикәя төзеп яза белү; рәсемгә карап, ирен гармониясенә буй

сынган сүзләрне кертеп, хикәя төзи белү; сузык авазларга характеристи

ка бирә,һ фонетик про

порци­яләрне чишә белү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау; телне өйрәнүгә кызыксы­ну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу; план буенча хикәя төзеп язу эзлеклеле-ген билгели белү

Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, тексттан мәгълүмат алу техника

сын камил

ләштерү, нәтиҗә ясау, термин, кагыйдә, законча-лыкларны аңлап кабул итү, татар теле һәм рус теле авазларының аермалы якларын таба белү, планга ни¬гезләнеп, хикәя төзеп язуны камил

ләштерү, рә

семгә карап хикәя язуны камилләш

терү

Ши-гырьне хәтердән язу (54 нче күнегү)

План буенча хикәя төзеп язу. Рәсемгә карап,

хикәя төзеп язу

Фонетик про-порцияне чишү


16.

Диктант (фоне

тика буенча)

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру.



Үз-үзеңә контроль ясау

Дик­тант


17-19.

Хаталар өстендә эш.

Тартык авазлар, аларның әйтелеше. Тартык авазларның сөйләмдәге үзгәреше

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүмат­ны төркемли белү

Яңгырау һ саңгырау тар­тыклар, парлы яңгырау һ парлы саңгырау тартык

ларны, парсыз яңгырау һ саңгырау тартыкларны, сүздә яңгырау һ саңгы

рау тартыкларны аера бе

лү; тар­тык авазларның яңгырау яки саңгырау бу

луын тәҗрибә үткәреп, аңлатып бирә, тел шо

марткычларны дөрес,тиз һ ачык итеп әйтә, авазлар

ны дөрес әйтүдә тел шо

март­кычларының әһәмия

тен аңлата белү; татар һ рус телләрендә тартык

ларның калын яки нечкә әйтелүе нәрсәгә нигезлән

гән бу­луын аңлата, үпкә

дән килә торган һаваның тот­карлану урынына бәй

ле тартыкларның ясалу уры­ны буенча төркемнә

рен, шул төркемнәргә нинди авазлар керүен әй

тә, авыз һ борын тартык

ларын аера белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Схема буенча логик фикер йөртү, нәтиҗә ясау, текст нигезендә тәҗрибә үткәрү, татар теле һәм рус теле тар­тык авазларын чагы­штыра белү

Тәҗриб ә

үткәрү. Фоне­тик про-порци­яне чишү


20.

Изложение (81 нче күнегү)

1*


Укылган әдәби текстны яз

ма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның тема

сыннан чыгып, логик бәй

ләнешне саклый алу; текст

ны язганда, татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; башлангыч текст

ның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәле

ген сөйләгәндә структу

расын саклау; үз текстныңны төзи белү.

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту.

План төзеп изложение язуны камилләш

терү

Изло­жение


21.

[къ] һәм [к], [гъ] һәм [г] тартык авазлары

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу; тексттагы мәгълүмат­ны төркемли белү

[къ], [к], [гъ], [г] авазла­рының мөстәкыйль аваз булуына һ аларның яса­лыш үзенчәлекләренә тө

шенү; кече тел [къ], [гъ] авазлары кергән сүзләр

не дөрес әйтү; рус телен

нән алынган сүзләрдә [к] ава­зының әйтелеш үзен

чәле­ген аңлата, татар һ рус сүзләрендәге тартык

лар чиратлашуын мисал

лар ярдәмендә аңлата, тексттагы, күнегүләрдәге сүзләрдән кече тел һ тел арты тар­тыклары кергән сүзләрне аерып әйтә белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, схема, текст белән эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү, эзләнү таләп итә торган мәсьәләләрне үзләштерү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү

Бирем үтәү


22.

[һ] һәм [х] тартык авазлары

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Йоткылык тартыгы [һ], ке­че тел тартыгы [х] аваз

лар­ның мөстәкыйль аваз

лар булуына һ аларның ясалыш үзенчәлекләренә төшенү; бу авазлар кер

гән сүзләрне дөрес итеп әйтә белү; [һ], [х] авазла

ры кергән сүзләрнең язы

лышын хәтердә калдыру

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, сүз

лекчә, схема, текст б/н эш итә белү, та

нып белү ак

тивлыгын үс

терү, эзләнү таләп итә тор

ган мәсьәлә

ләрне үзләш

терү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү

Сүзлек дик­танты ([һ] һәм [х] тартык авазла­ры


23-24.

[w] һәм [в] тартык авазлары

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; үзеңнең сөйләмеңне камил­ләштерүгә омтылу

Ирен-ирен [w], ирен-теш [в] авазларының мөстә

кыйль аваз булуына һ аларның ясалыш үзенчә

лекләренә төшенү; [w], [в] авазлары кергән сүз

ләрне дөрес әйтү; [в] ава

зының алынма сүзләрдә генә булуын, -ау, -әү ку

шылмасына беткән сүз

ләргә тартым кушымча­сы ялганганда, тартым кушымчасы алдыннан ирен-ирен [w] авазы әйте

лүен, ә язуда в хәрефе күрсәтелүен мисаллар яр

дәмендә аңлата, бу аваз

лар кергән сүзләргә дө

рес транскрипция ясый белү. Рус телендәге текст

ны татарчага тәрҗемә итеп сөйләү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

Дәреслек, схе

ма, текст б/н эш итә белү, та­нып белү активлыгын үстерү, эзләнү таләп итә тор

ган мәсьәлә

ләрне үзләште

рү, кагыйдә, закончалыкларны аңлап ка

бул итү, текст

ны русчадан та­тарчага тәр

җемә итүне камилләш

терү

Текстн ы

дәвам

итеп

язу

(111

нче

күнегү)


25-26.

[н] һәм [ң] тартык авазлары

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу

[н], [ң] авазларының яса­лыш үзенчәлекләренә төшенү һ аларны дөрес уку, язу. [ң] авазының сүз башында килмәвен, борын ассимиляциясен белү һ тексттан борын ас

симиляциясенә мисаллар таба, [н] авазы, [къ], [к], [гъ], [г] авазлары алдын

нан килгәндә, [ң] булып укылуын аңлата, ирен ассимиляциясен белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу




27-28.

Контроль изложе­ние (120 нче күнегү)

2*


Укылган әдәби текстны язма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның темасыннан чыгып, логик бәйләнешне саклый алу; текстны язганда татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; текстка исем бирү; башлангыч текстның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәлеген сөй

ләгәндә, структурасын саклау; үз текстныңны төзи белү.

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну булу.




29.

['] (һәмзә) тартыгы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу.

['] (һәмзә) тартыгының ясалыш үзенчәлегенә төшенү; бугаз тартыгының язуда э, ъ, ь хәрефләре белән язылуын аңлата белү.

Телне өйрәнүгә кызык

сыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләш

терүгә омтылу; сөй

ләмдә аерым сүзләр

нең дөрес әйтелешен булдырырга омтылу




30-32.

Иҗек.

"Минем әнием – иң матур әни" (сочи-нение, 138 нче күнегү)

2 + 1*


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Иҗеккә билгеләмә бирү, ачык һ ябык иҗекләр тур. белү; татар телендә

ге иҗек калыплары, рус теленнән кергән иҗек ка

лыплары тур. белү; сүз

ләрне иҗекләргә аерып язу һ аларның ачык яки ябык иҗек булуын билге

ли белү; текстның төп фикерен формалаштыру; текстка исем бирү; бирел

гән тексттан төп мәгълү

матны аера белү һ кечке

нә хикәя төзеп яза белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне

камилләштерүгә

омтылу




33-34.

Сүзләрне юлдан-юлга күчерү. Изложение "Кеч­кенә тургайның сәяхәте" (143 нче күнегү)

1 +

1*


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Сүзләрне юлдан-юлга кү

черү кагыйдәләрен, текст

тагы сүзләрне, юлдан-юл

га күчерерлек итеп, иҗек

ләргә таркатып яза белү; иҗек калыпларына туры килә торган сүзләр уй

лап, аларны юлдан-юлга күчерерлек итеп, иҗек

ләргә таркатып яза, текст

ны кыскарту алымнарын белү; текстның төп фике

рен формалашты­ру; тексттагы һәр абзацка исем бирү; бирелгән текст­тан төп мәгълүмат

ны аера, план төзи, кыс

ка текст төзи, из­л-е яза белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу




35-36.

Басым

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; тексттагы мәгълүматны төркемнәргә дөрес урнаштыру

Татар телендә басымның соңгы иҗеккә төшүен, сүзгә кушымча ялганган

да, басымның соңгы иҗеккә күчә баруын аң

лата, татар телендәге ба

сымның рус теле б/н ча

гыштыр­ганда мәгънәгә тәэсире көчле булмавын аңлата белү; татар телен

дә сүз ба­сымының соңгы иҗеккә төшмәгән очрак

ларын, тексттан сүзнең ба­сымы соңгы иҗеккә төшмәгән сүзләрне таба белү; татар теленә, рус те­леннән һ рус теле аша башка телләрдән кергән сүзләрдә, басымның шул телдәгечә куелуын белү; басымсыз [ы], [э] сузык авазларының сөйләмдә кыскаруын мисаллар ярдәмендә аңлата белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу




37.

Интонация

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Әйтү максаты буенча җөмлә төрләрен, интона

ция турында белү;җөмлә

ләрне әйткәндә, тавыш

ның төрлечә хәрәкәтенә карап, җөмлә төрләрен аера белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу




38.

Диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру





39.

Хаталар өстендә эш.

Графика һәм орфо­графия

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; чит сөйләмне бәяләү

Тел белеменең графика һәм орфографиясе тура төшенчә бирә белү

Телне өйрәнүгә кызык

сыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләш

терүгә омтылу




40-41.

Алфавит

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Алфавитның билгеле бер тәртиптә урнашкан бар

лык хәрефләр җыелмасы бу­луын, татарларда язу тарихын, алфавитны тө

гәл белү; тартык аваз хә

рефләренең исемнәрен дөрес әйтә, бер үк хәреф

тән башланган сүзләрне алфавит тәрти­бендә яза, план буен­ча укыган ки

тапка бәяләмә яза, рус те

лендәге текстны татар теленә тәрҗемә итә белү.

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту




42-43

Сузык аваз хәре­фләре

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану

Сузык аваз хәрефләрен, бер генә авазга билге бул

ган хәрефләрне, ике аваз

га билге булган о, ы, е хә

рефләре, һәркайсы ике

шәр авазлар җыелма­сын белдергән е, ю, я хәреф

ләренең нинди авазларга билге булуларын, кулла­нылыш үзенчәлекләрен; алынма сүзләрдә е, ё, ю, я хәрефләренең үзенчәле

ген аңлата, сүздә [й] һ [о], [ө] авазларының ае

рым хәре­фләр б/н күрсә

телүен, о, ө хәрефләре

нең дөрес язылышын белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу




44.

Диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру





45-46.

Хаталар өстендә эш. Тартык аваз хәрефләре

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; орфографик сүзлекне куллану; тексттагы мәгълүмат­ны төркемнәргә дөрес урнаштыру

Татар телендә тартык аваз хәрефләрен, к, г, в хәрефләренең ике авазга билге булып йөрүенә тө

шенү; сүз һ иҗек ахырын

дагы у, ү хәрефләренең [w] тартык авазын белде

рүен мисаллар б/н аңла

та, ъ һ ь хәре­фләренең сүзләрдә нинди очраклар

да язылуын һ телдәге ва

зифаларын төшендерү; сүзләрнең дөрес язылы

шын аңлата белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу




47.

Сүзләрне кушып, сызыкча аша һәм аерып язу. Баш һәм юл хәрефләре

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

Татар орфографиясенең кагыйдәләрен: сүзләрне кушып һәм сызыкча аша язуны, баш һәм юл хәре­фләрен куллануны, сүзләрне юлдан-юлга күчерүне белү

Телне өйрәнүгә кызыксыну уяту; үзеңнең сөйләмеңне камилләштерүгә омтылу




48.

Фонетик анализ ясау

1


Эшне эзлекле эшләү сәләте; план буенча эшләү

Фонетик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә фоне­тик анализ ясау (телдән һәм язма)





49.

Контроль диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру





50.

Картина буенча сочинение язу. "Харис Якупов "Канәфер чәчәге. Натюрморт"

1*


Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү; картина

да тасвирлан­ган күренеш

ләр буен­ча үз фикереңне дөрес итеп белдерә алу; язма текст төзү; текстта та тар теленең әдәби тел нормаларын һәм дөрес язу -

Картинаны аңлау өчен махсус лексика файдалана белү, картинадагы натюр­мортны тасвирлау

Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөй

ләм ка­миллегенә омты

лу; сочинение язу ба­рышында фикерләрең

не төгәл һәм ирекле куллану өчен грамма

тик ча­ралар һ сүзлек запасы җитәрлек булу




51-53

Белемеңне тикшер. Фонетика, орфо­эпия, графика, ор­фография буенча йомгаклау тесты

2+1*


Бирелгән мәгълүмат­ны дөрес аңлау

Фонетика, орфоэпия, гра

­фика, орфография бүлек­ләре буенча тест сораула

­рына җавап бирү; сүзләр

гә фонетик анализ һ тран

­скрипция ясау; сүздәге хәрефләрне дөрес әйтү һ авазларын дөрес билге

ләү; авазларга дөрес характеристика бирү





54


Орфографик

сүзлек төзибез (проект төзү)

1*


Проект эшен башкару­га сәләтлелек; проект эшен башкарганда та­тар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу ка­гыйдәләрен үтәү

«Фонетика, орфоэпия, гра­фика, орфография» бүлек­ләре буенча белем

нәрне гомумиләштерү; сүздәге хаталарны та

бып, дөрес итеп язу; ор

фографик сүзлекчә төзи белү

Проект эшен баш­каруга кызыксыну булу




Лексикология (17 с.+5 с.*)

55-57

Лексикология. Лек­сика һәм лексиколо­гия турында төшенчә

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; сүзнең фикер, хи­сләрне белдерүдәге ро­лен аңлау; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Лексикологиянең өйрәнү предметын белү; сүзнең телдәге функциясен,«сүз

нең лексик мәгънәсе», «сүзлек составы», «аңлат­

малы сүзлек» төшенчәлә

ренең эчтәлеген, сүзнең лексик мәгънәсен аңлату юлларын белү; төрле юл

ларны кулланып, сүзнең лексик мәгънәсен аңлата алу; план буенча теләгән сүзлек ту­р.хикәя төзү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау, туган тел белән горурлану; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




58.

Бер һәм күп мәгънәле сүзләр

1


Тексттан фактик мәгълүмат

ны аерып алу; сүзнең фи

кер, хи­сләрне белдерүдәге ролен аңлау; аңлатма­лы сүзлекчәне кулла­ну; фикереңне төгәл итеп аңлату

«Бер мәгънәле», «күп мәгънәле» төшенчәләре

нең эчтәлеген белү; аң

латмалы сүзлекчәдә сүз

ләрнең мәгънәләре бире

лешенә төшенү, бер һ күп мәгънәле сүзләрне ае

ра, күп мәгънәле сүзләр

нең лексик мәгънәләре арасында уртаклыкны билгели белү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау, туган тел белән горурлану; сүзләрне урынын белеп куллану




59.

Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Сүзләрнең туры һ күче­релмә мәгънәләре, алар

ның аңлатмалы сүзлекчә

дә би­релүе, әдәби текст

ларда күчерелмә мәгънә

ле сүзләрнең роле тур бе

лү; тексттан күчерелмә мәгънәле сүзләрне табу; сүзнең туры һ күчерелмә мәгънәсен билгели белү; үз сөйләмеңдә күчерелмә мәгънәле сүзләрне куллану

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау, туган тел белән горурлану; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




60-61.

Синоним. Анто­ним. Омоним. "Ике ялкау" әкияте

1+1*


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдәге берәмлек­ләрне стилистик үзенчәлекләрдән чыгып куллану

«Синоним», «антоним», «омоним» төшенчәләре

нең эчтәлеген, синоним, анто­нимнарның сөйләм

дәге ролен, омонимнар

ны күп мәгънәле сүзләр

дән аера белү; төрле мак

сат­лардан чыгып, тиеш

ле си­нонимны куллану; бирел­гән сүзләргә сино

ним, антонимнар сайлый белү, аларны җөмләләр

дән табу

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау; сөйләмне камилләштерүгә омтылу




62-64

Килеп чыгышы ягыннан татар те­ленең сүзлек со­ставы

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек со­ставын, татар теленең үз сүзләрен һ алынмаларны аера, алынма сүзләргә хас билгеләрне аера бе

лү; тексттан гомум төр

ки һ алынма сүзләрне табу

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




65.

Куллану өлкәсе буенча татар те­ленең сүзлек со­ставы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Кулланылу өлкәсе буен

ча татар теленең сүзлек со­ставы тур белү;«гомум

халык сүзләре», һөнәрче

лек сүзләре»,«диалек

таль сүзләр» төшенчәлә

ренең эчтәлеген белү; кулланылышы чикләнгән сүзләрне аеру

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




66-67.

Куллану актив­лыгы буенча сүзлек составы. Искергән сүзләр

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Кулланылыш активлыгы буенча сүзлек составын, «архаизмнар», «тарихи сүзләр» төшенчәләренең эчтәлеген белү; тексттан искергән сүзләрне табу

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




68-69.

Изложение

2*


Укылган әдәби текстны яз

ма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның тема

сыннан чыгып, логик бәй

ләнешне саклый алу; текст

ны язганда, татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәби нормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; башлангыч текст

ның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәле

ген сөйләгәндә структу

расын саклау; үз текстың

ны төзи белү

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту




70

Яңа сүзләр (неоло­гизмнар)

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; аңлатмалы сүзлекчәне куллану

Яңа сүзләр (неологизм

нар) төшенчәсенең эчтә

леген белү; текстлардан неоло­гизмнарны табу, аларның лексик мәгънәләрен аңлату

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




71-72.

Фразеологизмнар

2


Тексттан фактик мәгълүматны табу

«Фразеологизм», «тот

рык­лы сүзтезмә»төшен

чәләренең эчтәлеген бе

лү; текстлардан фразео-логимнарны табу, алар

ның мәгънәләрен аңлату; фра­зеологик әйтелмә

ләрне русчага тәрҗемә итү

Татар теленең бай­лыгын аңлау; сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




73.

Аңлатмалы дик­тант

1*



Дөрес язу күнекмәләрен булдыру





74.

Хаталар өстендә эш. Сүзгә лексик анализ ясау

1


План буенча эшләү эзлеклелеген билгеләү күнекмәсен үстерү

Сүзгә лексик анализ ясау тәртибен белү; сүзгә лек­сик анализ (телдән, язма) ясау





75

Белемеңне тикшер

1








76.

Сүз турында хикәя (проект төзү)

1*


Проект эшен башкару­га сәләтлелек; проект эшен башкарганда та­тар әдәби теленең нормаларын саклау һәм дөрес язу ка­гыйдәләрен үтәү

«Лексикология» бүлеге буенча белемнәрне гому­миләштерү

Проект эшен баш­каруга кызыксыну уяту




Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы (16с.+5 с.*)

77-79

Сүзнең тамыры һәм кушымчалар

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең норма­ларын үтәү

Сүз төзелеше һ ясалышы

ның предметы, «та­мыр», «кушымча» төшенчәләре

нең эчтәлеген, сүздә мәгънәле кисәкләрне ае

ра, та­мырның сүздә төп мәгънә белдерүче кисәк булуын белү; тамырдаш сүзләрне сүзнең төрле формаларын­нан аера, сүз

дә та­мырны дөрес аера белү һ тамырдаш сүзләр сайлау; ясагыч һ мөнәсә

бәт бел­дерә торган ку

шымчалар­ны аеру

Сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




80.

Мөнәсәбәт бел­дерүче кушымча­лар

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең норма­ларын үтәү

«Мөнәсәбәт белдерә тор

ган кушымчалар» төшен

чәсенең эчтәлеген, мөнә

сәбәт белдерә торган ку

шымчаларның модаль

лек һ бәйләгеч кушымча

ларга бүленүен, сүздә та

мыр һ кушымчаларны аера белү

Сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




81-82.

Модальлек кушымчалары

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу; башлангыч текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү барышында татар әдәби теленең норма­ларын үтәү

«Модальлек кушымчала­ры» төшенчәсенең эчтә

ле­ген, исем, сыйфат, сан, фигыльләргә ялгана тор

ган модальлек кушымча

ларын, сүзләрдә модаль

лек кушымчаларын аера белү

Сөйләмне камил­ләштерүгә омтылу




83-84.

Сүзнең нигезе. Та мыр һәм ясалма сүзләр

2


Тексттан фактик мәгълүмат

ны аерып алу; бирелгән текстны телдән сөйләүгә кызыксыну булу; телдән сөйләү ба­рышында татар әдәби теленең нормаларын үтәү

«Сүзнең нигезе» төшен

чәсенең эчтәлеген, та

мыр һ ясалма нигезле сүз

ләрне аера, сүзләрдә ни

гезне аера белү, бирел

гән ясагыч кушымча­лар б/н сүзләр уйлау

Татар теленең бай лыгын, матурлыгын аңлау; сөйләмне камилләштерүгә омтылу




85.

Сүзләрне төзелеше буенча тикшерү

1


План буенча эшләү эзлеклелеген билгели белү

Сүзләрне төзелеше буен

ча тикшерү тәртибен бе

лү; сүзләрне төзелеше бу

енча тикшерү (телдән һ язма)





86

Бирелгән тема буенча сочинение язу ("Кызыклы кич" темасына хат язу)


1*

Язма текстны төп үзенчәлекләрдән чыгып төзи белү; язма текст төзү барышында татар әдәби теленең нормаларын һәм дөрес язу кагыйдәләрен саклау

Бирелгән тема буенча со­чинение язу

Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; соч-е язу барышында фи­керләрне төгәл итеп җиткерү өчен сүзлек запасы һ грамматик ча

ралар җитәрлек күләм

дә булу.




87-88

Сүз төзелеше те­масы буенча кон­троль изложение

2*


Өйрәнелгән материал­ны гомумиләштерү; укылган әдәби текстны кыскартып яза белү; текстны кыскар

тып язу ба­рышында логик бәйләнешне саклау; дөрес язу ка­гыйдәләрен һ әдәби тел нормаларын саклау

Текстны кыскарту алым

на­рын белү; текстның төп фикерен формалаш

тыру; текстка исем бирү; башлангыч текстта төп мәгълүматны аера белү; кыска текст төзи белү; кыска изл-е яза белү

Язылган текст өчен җаваплылык хисе тою; башлангыч текстны кыскартып язуга кызыксыну булу




89.

Хаталар өстендә эш

1*








90-91.

Сүз ясалу ысулла­ры. Ясагыч кушымчалар ялгау

2


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

«Сүз ясалу ысуллары», «кушымча ялгау ысулы» төшенчәләренең эчтәле

ген, ясагыч кушымчалар б/н ясалган сүзләрне ае­ра белү, төрле сүз төркем

нәре ясый торган кушым

чалар б/н яңа сүзләр ясау

Татар теленең бай­лыгын аңлау




92-94

Сүзләр кушылу ысулы

3


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

«Сүзләрне кушу ысулы», «кушма сүзләр», «парлы сүзләр», «тезмә сүзләр» төшенчәләренең эчтәле

ген,сүзләр кушылу ысул­лары б/н ясалган сүзләр

не аера белү; сүзләрне ку

шу ысулы б/н яңа сүзләр ясау, тезмә сүзләрнең ирекле сүзтезмәләрдән аермасын аңлау, аерырга өйрәнү

Татар теленең бай­лыгын, матурлыгын аңлау




95.

Сүзләрне кыскарту ысулы

1


Тексттан фактик мәгълүматны аерып алу

«Сүзләрне кыскарту ысу­

лы» төшенчәсенең эчтә

ле­ген белү; сүзләрне кыс

кар­ту юллары б/н таны

шу, кыскартылган сүз

ләрнең ясалышын һ язы

лышын истә калдыру

Татар теленең бай­лыгын аңлау




96.

И.Шишкин «Имәнлек» карти­насы буенча сочи­нение

1*


Визуаль мәгълүматны текстка әйләндерү; картина

да тасвирлан­ган күренеш

ләр буен­ча үз фикереңне дөрес итеп белдерә алу; яз

ма текст төзү; текстта та­тар теленең әдәби тел нормала

рын һәм дөрес язу кагыйдә

ләрен саклау

Картинаны аңлау өчен махсус лексика файдалана белү, картинадагы пейзаж­ны тасвирлау

Үз текстыңны төзүгә кызыксыну булу; сөй

ләм ка­миллегенә омты

лу; сочинение язу ба­рышында фикерләрең

не төгәл һ ирекле кул

лану өчен грамматик ча­ралар һ сүзлек запа

сы җитәрлек булу














97.

Белемеңне тикшер. Сүз төзелеше һәм сүз ясалышы буен­ча йомгаклау тесты

1


Бирелгән мәгълүмат­ны дөрес аңлау

«Сүз төзелеше һ сүз яса­лышы» бүлеге буенча кон­троль сор.-га җавап бирү; сүзләрне төзелеше буенча тикшерү; сүзләр

не ясалышы буенча аеру





Кабатлау (5с.+3с.*)

98-100.

5 нче сыйныфта үткәннәрне ка­батлау

3


Үз фикереңне дәлилли бел

ү; эшеңнең уңышлылыгын бил­геләү

«Фонетика», «Лексико

ло­гия», «Сүз төзелеше һ сүз ясалышы» буенча бе

лемнәрне системалашты

ру; төп билгеләр буенча татар теленең авазларын классификаци­яләү; сүз

ләрнең лексик мәгънәсен билгеләү; сүзләрне төзе

леше буенча тикшерү

Укуга кызыксыну уяту; туган телгә хөрмәт хисе тәрби­яләү




1001.

«Алтын болын» дигән темага изло­жение язу

1*


Укылган әдәби текстны язма формада күрсәтә алу; башлангыч текстның тема

сыннан чыгып, логик бәй

ләнешне саклый алу; текст

ны язганда, татар теленең дөрес язу ка­гыйдәләрен һәм әдәбинормаларын саклау

Предметны тасвирлаган

да, детальләрнең ролен белү; башлангыч текст

ның пла­нын төзи белү; әдәби текстның эчтәле

ген сөйләгәндә структу

расын саклау; үз текстныңны төзи белү

Бирелгән текстның эчтәлеген язуга кызыксыну уяту




102

Еллык контроль диктант

1*



Дөрес язу күнекмәләре булдыру





103-104.

Орфографик һәм пунктуацион хата­лар өстендә эш (ре­зерв дәрес)

1*=1








105.

Йомгаклау дәресе

1



Уку елы буенча өйрәнел

гән кагыйдәләрне гамәл

дә кул­ланырга өйрәнү





I.Тестны эшлә

1.Фонетика нәрсәне өйрәнә?

1)Сүзләрнең ясалышын; 2)Сөйләм авазларын ; 3)Сүзләрнең дөрес язылышын.

2.Орфография нәрсәне өйрәнә ?

1)Авазларның барлыкка килүен; 2)Дөрес язу кагыйдәләрен; 3)Хәрефләрнең дөрес язылышын.

3.Кайсы сүзләр сингармонизм законына буйсынмаган?

1)Миңа , имтихан; 2)дәрес , кечкенә; 3)алмагач , акыллы .

4)Иренләшкән сузыкларны күрсәтегез.

1)[а][ә][ы][и] 2)[и][э][а][ә] 3)[у][ү][о][ө]

5.Борын тартыкларын билгелә .

1)[җ][w][һ] 2)[м][н][ң] 3)[д][ң][з]

6)Өч иҗекле сүзләрне билгелә

1)баш, күзлек,балык; 2)сораулар,тәрәзә,сөйләшә; 3)морфологик,йөз,сары.

7.Күп мәгънәле сүзләрне билгелә.

1)күз, тел, борын; 2)дәрес,дәфтәр,чәй; 3)учак,сүз,яңа.

8.Күчерелмә мәгънәле сүзләрне тап.

1)Кояш елмая,диңгез үкерә , корыч кул; 2)кайнар су, бала елый ,көмеш кашык; 3)су ага, үгез үкерә,кыз елмая.

9.Нәрсә ул антоним ?

1)капма- каршы мәгънәле сүзләр; 2)әйтелешләре һәм язылышлары бер, мәгънәләре төрле булган сүзләр;

3) язылышлары һәм әйтелешләре төрле , мәгънәләре бер булган сүзләр;

10. Нәрсә ул синоним ?

1)капма- каршы мәгънәле сүзләр; 2)әйтелешләре һәм язылышлары бер, мәгънәләре төрле булган сүзләр;

3) язылышлары һәм әйтелешләре төрле , мәгънәләре бер булган сүзләр;

11.Нәрсә ул омоним ?

1)капма- каршы мәгънәле сүзләр; 2)әйтелешләре һәм язылышлары бер, мәгънәләре төрле булган сүзләр;

3) язылышлары һәм әйтелешләре төрле , мәгънәләре бер булган сүзләр;

12.Кайсы җөмләдә фразеологик әйтелмә кулланылган ?

1)Әни мине утлы табада биетте. 2)Без бүген су коенырга барабыз. 3)Алия кибеттән тундырма сатып алды .

13.Нинди сүзләр ул алынма сүзләр?

1)кушымча ялгау юлы белән ясалган сүзләр. 2)телебезгә башка телләрдән кергән сүзләр. 3)сүзлекләрдә язылган сүзләр.

14.Сүзнең дөрес язылу вариантын билгелә.

1)Камаз; 2)КАМаз 3)КамАЗ.

15.Кайсы рәттә сүз ясагыч кушымчалар язылган ?

1)-ма,мә ;-гач,гәч; -ып ,-еп,-п ; 2)-сыз,-сез; -да ,-дә;-ның ,-нең. 3) –чы,-че;-лык ,-лек;-даш,-дәш,-таш,-тәш;




МБГББУ МБГББУ

ТР Буа муниципаль районы “ТР Буа муниципаль районы АТУГБМ”нең уку-укыту АТУГБМ” е директоры:

эшләре буенча директор ____________(Ф.В.Җаббаров)

урынбасары: “___”___________2017 нче ел

___________(Г.М.Таҗиева)

___”_________2017 нче ел







Муниципаль бюджет гомуми белем бирү учреждениесе

Татарстан Республикасы Буа муниципаль районы Адав-Толым-

бай урта гомуми белем мәктәбе”нең I квалификацион категория-

ле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Кутдусова Венера Хәбир

кызының 5 нче сыйныф (татар төркеме) өчен татар теленнән

эш программасы.










Педагогик киңәшмә

утырышында каралды

Беркетмә № _______

“__ “ _____ 2017 нче ел



2017-2018 нче уку елы

4

Курс профессиональной переподготовки
Педагог-библиотекарь
Курс повышения квалификации
Курс профессиональной переподготовки
Специалист в области охраны труда
Найдите материал к любому уроку,
указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:
также Вы можете выбрать тип материала:
Общая информация

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Подростковый возраст - важнейшая фаза становления личности»
Курс профессиональной переподготовки «Управление персоналом и оформление трудовых отношений»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности экономиста-аналитика производственно-хозяйственной деятельности организации»
Курс повышения квалификации «Применение MS Word, Excel в финансовых расчетах»
Курс повышения квалификации «Экономика: инструменты контроллинга»
Курс профессиональной переподготовки «Организация менеджмента в туризме»
Курс повышения квалификации «Методы и инструменты современного моделирования»
Курс профессиональной переподготовки «Управление сервисами информационных технологий»
Курс профессиональной переподготовки «Риск-менеджмент организации: организация эффективной работы системы управления рисками»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: взаимодействие с органами государственной власти и управления, негосударственными и международными организациями»
Курс повышения квалификации «Финансовые инструменты»
Курс повышения квалификации «Международные валютно-кредитные отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Организация процесса страхования (перестрахования)»

Оставьте свой комментарий

Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.