1055741
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 1.410 руб.;
- курсы повышения квалификации от 430 руб.
Московские документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ ДО 90%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО до конца апреля!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности №038767 выдана ООО "Столичный учебный центр", г.Москва)

ИнфоурокДругоеДругие методич. материалыТезис к докладу "Таптыыр Мэҥэм суруйааччыта"

Тезис к докладу "Таптыыр Мэҥэм суруйааччыта"

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Тезис доклада “Таптыыр Мэҥэм суруйааччыта – И.М.Сосин

”Сосин кинигэлэрэ – айылҕа учебниктара”

Ксенофонт Уткин – Нүһүлгэн.

Саха биллиилээх суруйааччыта, поэт, СР култууратын үтүөлээх үлэһитэ, “РФ култуураҕа ситиһиилэрин иһин” бэлиэлээх, Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майа, Моорук, Тараҕай нэһилиэктэрин Бочуоттаах олохтооҕо Иннокентий Михайлович Сосин мин сөбүлүүр суруйааччым буолар.Кини 1928 с. Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар Алаас Моорук нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 1964 сылтан ССРС Суруналыыстарын, 1991 сылтан РФ суруйааччыларын союһун чилиэнэ.

Уол оҕо аҕыс кырыылаах диэн норуокка бэргэн этии баар. Иннокентий Михайлович Сосины биир оннук талааннаах киһинэн ааҕабын. Кини суруйууларын оҕотуттан улахан дьонугар тиийэ сөбүлээн ааҕабыт.

Кини бастаан норуокка 1. лирик-поэт быһыытынан киэҥник биллибитэ. “Сүрэҕим иэйиитэ” диэн ырыанньыктаах. “Биригэдьиир Марыына”, “Үчүгэй Суолабыт”, “Мүрү-Мүрү барахсан”, “Байкалов туһунан ырыа” о.д.а. ырыалары уостан түһэрбэккэ (4. Элбэх ырыанньык автора) үгүс көлүөнэ дьон ыллаабыт уонна ыллыыр ырыалара буолаллар. Билигин “Тус хоту”, “Майа” дьон сөбүлээн ыллыыр. Иннокентий Михайлович ырыалара өссө даҕаны ыллана, кэрэҕэ, үрдүккэ угуйа туруохтара дии саныыбын.

2. Оҕо суруйааччыта Оҕолорго анаан хас да кинигэлэрдээх. “Ойуурга моҕотой угуйар” диэн кинигэтэ оҕолорго да, төрөппүккэ да, ааҕааччыга да олус наадалаах, туһалаах кинигэ. Бу кинигэттэн айылҕаны кэтээн көрүүгэ, күнү-дьылы билгэлээһиҥҥэ үөрэниэххэ сөп.

3.Сэһэнньит. “Алааһым аргыс тыала” сэһэнин ааҕа олорон алаас ахтылҕаннааҕын, күндүтүн өйдүүгүн. Бу кинигэни биһиги дьиэ кэргэнинэн аахпыппыт.

4. Суруйааччы кэпсээнньит быһыытынан оҕолорго анаабыт кинигэлэрэ айылҕаны харыстыырга, айылҕаҕа эмиэ туспа олох баарын болҕойон, кэтээн көрөргө анаммыттар. Кини айымньыларыгар кыыллар, көтөрдөр олохторо кэрэхсэбиллээхтик кэпсэнэллэр, оҕо билиэх-көрүөх баҕатын уһугуннараллар.

5. Күнү-дьылы билгэлээччи. Г.В.Попов И.Сосины “саха Виталий Бианкита” диэн үрдүк сыанабылы биэрбитэ. Иннокентий Михайлович күнү-дьылы билгэлиир айымньылара айылҕа кистэлэҥэр, оҕо ырыҥалыыр, толкуйдуур, сыымайдыыр сатабылын уһугуннарар, айылҕаҕа, тулалыыр эйгэҕэ харыстабыллаах сыһыаҥҥа иитэр ураты суолталаахтар.

“… төрөөбүт айылҕа кэрэтин, кинини кэтээн көрүү уонна оҕолорго өйдөнүмтүөтүк тиэрдии И.Сосин айар үлэтин биир сүнньэ” диэн фнк Г.В.Попов олус бэргэнник эппитэ. Оҕо алын кылаастан биир дойдулаахпын И.Сосин айылҕа, тулалыыр эйгэ туһунан мындыр айымньыларын кытта алтыһан, уйаҕас дууһатынан ылынан, ааҕан саҕалаатаҕына, кэрэ дууһалаах, ыраас санаалаах, ыллыктаах толкуйдаах, киэн көҕүстээх киһи киһитэ тахсыаҕар киһи эрэнэр.

6. Публицист. Иннокентий Михайлович тыа дьиҥнээх үлэһит дьонун туһунан суруйар суруйааччы. “Олох уустара” кинигэтигэр төлөһүтүү маастара Иван Платонов туһунан суруйбутун аахпытым. Иннокентий Сосин нэһилиэкпит кинигэтэ тахсыыгар эмиэ улахан өҥөлөөх. Өлөчөйбүт, дойдубут кырдьаҕастарын үйэтитэн кинигэҕэ киллэрбитэ. Онно аҕабынан эһэм Гаврильев Михаил Михайлович туһунан суруйбутун кэрэхсээн аахтым. 1941-1942, 1942-1943 сыллардааҕы кыһыннар дьон олоҕор олус ыарахан кыстыктар эбиттэр Эһэм туһунан суруйуутун “Оҕус бытаан хаамыытынан” диэн ааттаабыт. Манна сэрии кэмигэр эһэм Михаил Михайлович Иннокентий Сосин убайынаан Ыстапаанныын сэрии саҕаланнаҕын кыһын колкозка оҕуһунан от тиэйэн кыстаабыттарын ахтар. Алдан салаата Мил уонна Тарын Илгэ үрэхтэр икки ардыларыгар күн аайы төттөрү-таары айаннаан кыстаабыт. Наһаа ыарахан кэм эбит. Суола да куһаҕан эбит. Ордук үрүйэҕэ мырааны өксөйүү, түһүү суола куһаҕан эбит. Хара сис суола дулҕата адаархай, силиһэ улахан эбит. Эһэм туһунан ахтыыттан элбэҕи биллим, ыараханы кыайдахха үчүгэй олох кэлэрин.

7. Төрөөбүт дойдутун таптыыр патриот суруйааччы. Суола Эбэ хотун биир дьоһуннаах суруйааччыта И.М.Сосин төрөөбүт дойдутун төрөппүт ийэтин курдук таптыыра. Ол таптала күүһүгэр күүс эбэн “Cуон сурахтаах Суола үрэх”диэн олус үчүгэй кинигэни суруйан бэлэх оҥорбута, кэлэр көлүөнэ ыччакка үтүө холобур буола туруоҕа. Кини хас биирдии айымньытыгар Суола үрэх сүүрүгүн тыаһа, хатыҥ чараҥ сэбирдэҕин сипсиэрэ, тыа иһин толорор чыычааҕын ырыата иһиллэр курдук.

8. Дьиэ кэргэн аҕа баһылыга Амарах аҕа, эйэҕэс эһэ

И.М.Сосин биһиги Мэҥэлэр киэн туттар суруйааччыбыт. ”Сосин кинигэлэрэ – айылҕа учебниктара”

Салайааччы: Попова Анна Михайловна











Общая информация

Номер материала: ДБ-319432

Вам будут интересны эти курсы:

Курс «Мерчендайзинг»
Курс «Правовое обеспечение деятельности коммерческой организации и индивидуальных предпринимателей»
Курс «Инспектор по кадрам»
Курс повышения квалификации «Основы управления проектами в условиях реализации ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Экскурсоведение: основы организации экскурсионной деятельности»
Курс повышения квалификации «Организация практики студентов в соответствии с требованиями ФГОС технических направлений подготовки»
Курс повышения квалификации «Этика делового общения»
Курс профессиональной переподготовки «Управление ресурсами информационных технологий»
Курс профессиональной переподготовки «Организация технической поддержки клиентов при установке и эксплуатации информационно-коммуникационных систем»
Курс повышения квалификации «Актуальные вопросы банковской деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Управление информационной средой на основе инноваций»
Курс повышения квалификации «Финансовые инструменты»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по водоотведению и очистке сточных вод»
Курс повышения квалификации «Международные валютно-кредитные отношения»
Курс профессиональной переподготовки «Осуществление и координация продаж»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.