Типтік есептер шығару алгоритмі

DOCX

ТИПТІК

ЕСЕПТЕР ШЫҒАРУ АЛГОРИТМІ

Шығыс Қазақстан облысы

Көкпекті ауданы Жұбандық Болғанбаев атындағы Самар орта мектебінің химия пәні мұғалімі САЛЬМЕНБАЕВА М. Ж.

Қоспаның құрамын анықтау

№1. Массасы 3,00 г натрий және калий хлоридтерінің қоспасын суда ерітіп, күміс нитратының артық мөлшерімен тұнбаға түсірді. Сүзіп және кептіргенен кейін тұнбаның массасы 7,10 г болды. Бастапқы қоспаның массалық үлесін және мольдік қатынастарын есепте.

Есептелуі:

1. Қоспадағы натрий хлоридінің массалық үлесі а%, калий хлориді (100 – а%).

2. Қоспадағы тұздардың массасы белгісіз а.

m(NaCl) = 3/100·a = 0,03a (г)

m(KCl) = (3,00 – 0,03a) г

3. Реакция теңдеуі:

NaCl + AgNO₃ = NaNO₃ + AgCl (1)

KCl + AgNO₃ = KNO₃ + AgCl (2)

4. (1) теңдеу бойынша 0,03а (г) – х (г)

58,5 (г) – 143,5 (г)

х = 0,03а·143,5/58,5 = 0,0736a

(2) теңдеу бойынша 3,00 – 0,03а (г) – у (г)

74,5 (г) – 143,5 (г)

y = (3,00 – 0,03а)·143,5/74,5 = 5,78 – 0,0578a

5. Тұнбаның жалпы массасы 7,10 екенін ескеріп, теңдеу құрастырам.

0,0736а + 5,78 – 0,0578а = 7,10 (г)

0,0736а – 0,0578а = 7,10 – 5,78

0,0158а = 1,32; а = 1,32/0,0158; а = 83,5% (NaCl)

6. Калий хлоридінің массалық үлесі.

100 – 83,5 = 16,5% (KCl)

7. Қоспаның мольдік қатынастарын анықтау.

υ(NaCl)/υ(KCl) = 83,5/58,5 : 16,5/74,5 = 6,5 : 1

Жауабы: 83,5%; 16,5%; 6,5 : 1;

№2. 4,52 г калий гидрокарбонаты мен натрий гидрокарбонатынан тұратын қоспаны қыздырғанда бөлінген газдың көлемі (қ.ж.) 0,56 л. Нәтижесінде алынған тұздардың массаларын анықта.

Берілгені: Есептелуі:

m(KHCO₃ + NaHCO₃) = 4,52 г 2NaHCO₃↔ Na₂CO₃ + CO₂↑ + H₂O (1)

V_(қ.ж.)(CO₂) = 0,56 л 2KHCO₃ ↔ K₂CO₃ + CO₂↑ + H₂O (2)

m(KHCO₃) = ?

m(NaHCO₃) = ?

(1) теңдеу бойынша х (г) NaHCO₃ – а (CO₂)

168 г – 1 моль; х = 168а

(2) теңдеу бойынша у (г) KHCO₃ – b (CO₂)

200 г – 1 моль; у = 200b

υ(CO₂) = 0,56 л/22,4 л/моль = 0,025 моль

а + b = 0,025 а = 0,025а

168а + 200b = 4,52 168·(0,025 – b) + 200b = 4,52

4,2 - 168b + 200b =4,52

32b = 0,34; b = 0,01; а = 0,025 – 0,01 =0,015

х(NaHCO₃) = 168· 0,015 = 2,52 г

у(KHCO₃) = 200·0,01 = 2 г

Жауабы: m(KHCO₃) = 2г; m(NaHCO₃) = 2,52 г;

№3. Массасы 3,88 г құмырсқа және сірке альдегидтерінің ерітінділерінің қоспасы берілген. Осы қоспаны күмістің аммиактағы ерітіндісімен өңдегенде күміс бөлінген. Бөлінген күміс азот қышқылымен әрекеттескенде 9,856 л NO₂↑ бөлінген. Бастапқы қоспадағы заттардың массасын тап.

Берілгені:

m (HCOH + CH₃COH) = 3,88 г;

V_(қ.ж.)(NO₂) = 9,856 л

m(HCOH) = ?; m(CH₃COH) = ?

Есептелуі:

HCOH + 4[Ag(NH₃)₂]OH = 4Ag↓ + (NH₄)₂CO₃ + 6NH₃↑ + 2H₂O (1)

CH₃COH + 2[Ag(NH₃)₂]OH = 4Ag↓ + CH₃COONH₄ + 3NH₃↑ + 2H₂O (2)

Ag + 2HNO₃_(конц.) = AgNO₃ + NO₂ + H₂O (3)

(1) теңдеу бойынша х (г)HCOH – а (моль) Ag

30 г HCOH – 4 (моль) Ag

х = 30·а/4

(2) теңдеу бойынша у (г) CH₃COH – b (моль) Ag

44 г CH₃COH – 2 (моль) Ag

у = 44·b/2

(3) теңдеу бойынша

υ (NO₂) = υ(Ag) = 9,856/22,4 = 0,44 моль

а + b = 0,44 а = 0,44 – b

30·а/4 + 44·b/2 = 3,88 30/4·(0,44 – b) + 22b = 3,88

m(HCOH) = 3,0 г

m(CH₃COH) = 3,88 – 3 =0,88 г

Жауабы: m(HCOH) = 3,0 г; m(CH₃COH) = 0,88 г

№4. Оттегі мен озон қоспасының суттегі бойынша тығыздығы 18. Қоспадағы озоның массалық үлесін тап.

Берілгені: Есептелуі:

D_(H2)(O₂ + O₃) = 18 М(газ қоспасы) = 18·2 = 36 г/моль

W(O₃) = ? W(О₂) = m(О₂)/m; m(О₂) = x·32;

m(О₃) = y·48; m(газ) = (х + у) = 36

х + у = 1 х = 1 – у

32х + 48у = 36 32· (1 – у) + 48у = 36

32 – 32у + 48у = 36; 16у = 4; у = 4/16 = 0,25

m(О₃) = 0,25·48 = 12 г; m(О₂) = 0,75·32 = 24 г

W(O₃) = 12/12 + 24·100% = 33,3%

Жауабы: W(O₃) = 33,3%;

Электролиттік диссоциация

№1. Көлемі 1 л концентрациясы 0,01 моль/л магний хлориді ерітіндісінде 1,2·10²⁰ диссоциацияланбаған тұз молекуласы бар. Магний хлориді тұзының диссоциация дәрежесін есепте.

Есептелуі:

1. Ерітіндідегі тұздың жалпы молекула саны.

N = υ·N_A = 6,02·10²³·0,01 = 6,02·10²¹

2. Диссоциацияланған молекула саны.

6,02·10²¹ – 0,12·10²¹ = 5,9·10²¹

3. Диссоциациялану дәрежесі.

α = 5,9·10²¹/6,02·10²¹ = 0,980 немесе 98%

Жауабы: 98%

№2. Көлемі 0,5 л, концентрациясы 0,25 моль/л, диссоциациялану дәрежесі 0,2-ге тең ортофосфор қышқылының ерітіндісіндегі диссоциацияланбаған молекула санын есепте.

Есептелуі:

1. Қышқылдың жалпы еріген молекула саны.

N_m = N_A·V·C_M = 6,02·10²³·0,25·0,5 = 7,525·10²²

2. Қышқылдың диссоциацияланған молекула саны.

7,525·10²²·0,2 = 1,505·10²²

3. Берілген ерітіндідегі қышқылдың диссоциациялан-баған молекула саны.

7,525·10²² – 1,505·10²² =6,02·10²²;

Жауабы: N(H₃PO₄) = 6,02·10²²

Газ заңдары

№1. Стандартты жағдайда (қ.ж.), яғни 0^оС температурада, 1 атм. қысымда (101,325 Па). Қай температурада массасы 1 г оттегі 1 л көлем алады?

Берілгені: Есептелуі: 1-әдіс

V(O₂) = 1 л 1. Авагадро заңын қолданып 1 г

m(O₂) = 1 г оттегі (қ.ж.) қандай көлем алатынын

P = 1 атм., анықтау.

101,325 Па 32 г (O₂) – 22,4 л

t = ? 1 г (O₂) – х л; х = 0,7 л

2. Гей-Люссак заңы негізінде газ температурасын анықтау.

V₁(O₂)/T₂ = V₂(O₂)/T₁; T₁ = V₁(O₂) ·T₂/V₂(O₂)

T₁ = 1 л·273K/0,7 л = 390K; t = 390 – 273 = 117^оС

2-әдіс. Менделеев-Клапейрон теңдеуі.

pV = m/M·RT; T = pVM/Rm

T = 1 атм·1 л·32/0,082 л·атм/(K·моль) ·1 г = 390K

T = 101,325 Па·1·10^-3 м³·0,032 кг/моль = 390K

8,3 Па·м³/(K·моль) ·1·10^-3 кг

t = 390 – 273 = 117^oC

Жауабы: 117^oC

№2. 20^оС және қысымы 912 мм.сын.бағ. көлемі 25 л балондағы оттегінің массасын есепте.

Берілгені: Есептелуі:

V(O₂) = 25 л Менделеев-Клапейрон теңдеуі.

t = 20^oC pV = m/M·RT; m = PVM/RT;

Р = 912 мм.сын.бағ. T = 273 + 20 = 293K

m(O₂) = ? m(O₂) = 912 мм.сын.бағ.

25 л·32 г/моль/62,36 мм.сын.бағ./K·моль·293K = 40 г

Жауабы: m(O₂) = 40 г; (t = 20^oC, Р = 912 мм.сын.бағ)

Ерігіштік

№1. 60^оС және 20^оС калий нитратының ерігіштігі 1101 және 346 г. Қаныққан калий нитратының 60^оС-тағы 40 г ерітіндісін 20^оС салқындатқанда массасы қалай өзгереді?

Есептелуі:

1. 60^оС – 1000 г; 1000г + 1101 = 2101 г

2101 – 1101 г KNO₃

40 г – х (г) KNO₃

х = 40·1101/2101 = 20,96 г

2. 40 г ерітіндідегі судың массасы.

40 г – 20,96 г = 19,04 г

3. 20^оС 19,04 г суда қанша KNO₃ ериді?

1000 г (суда) – 316 г (KNO₃)

19,04 г – х; х = 19,04·316/1000 = 6,02 г

4. Калий нитраты ерітіндісін салқындатқанда.

20,96 г – 6,02 г = 14,94 г

Жауабы: 14,94 г (KNO₃)

№2. 300 мл (ρ = 1,07 г/см³) 10% күкірт қышқылы ерітіндісін 179 г сумен араластырды. Алынған ерітіндідегі күкірт қышқылының массалық үлесін анықта.

Есептелуі:

1. m(H₂SO₄) = 300·1,07 = 321 г

2. 100 г (ерт) – 10 г H₂SO₄

321 г (ерт) – х (г) H₂SO₄

х = 321·10/100 = 32,1 г

3. Жалпы ерітіндінің массасы.

321 + 179 = 500 г

4. W(H₂SO₄) = 32,1/500 = 0,06 немесе 6%

Жауабы: 0,06 немесе 6%

Краткое описание материала

Бұл жинақ ҰБТ-де кездесетін химиядан типтік есептер шығару алгоритмі берілген.

Типтік есептер шығару алгоритмі

Химия

Другие методич. материалы

02.01.2015

1955

Файл будет скачан в формате:

DOCX

Автор материала

Сальменбаева Мунира Жукановна

учитель

На сайте: 10 лет и 5 месяцев
Всего просмотров: 8275
Подписчики: 0
Всего материалов: 8

8275
просмотров
8
материалов
0
подписчиков

Настоящий материал опубликован пользователем Сальменбаева Мунира Жукановна.
Инфоурок является информационным посредником. Всю ответственность за опубликованные материалы несут пользователи, загрузившие материал на сайт. Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете оставить жалобу на материал.