Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / История / Другие методич. материалы / Толеранттылық пен діни шыдамдылықты қалыптастыру
ВНИМАНИЮ ВСЕХ УЧИТЕЛЕЙ: согласно Федеральному закону № 313-ФЗ все педагоги должны пройти обучение навыкам оказания первой помощи.

Дистанционный курс "Оказание первой помощи детям и взрослым" от проекта "Инфоурок" даёт Вам возможность привести свои знания в соответствие с требованиями закона и получить удостоверение о повышении квалификации установленного образца (180 часов). Начало обучения новой группы: 24 мая.

Подать заявку на курс
  • История

Толеранттылық пен діни шыдамдылықты қалыптастыру

библиотека
материалов

«Мен мұсылмандар мен христиандар

мекендеген елдің президентімін.

Менің отандастарым да, сайлаушыларым да – солар.

Ендеше, олардың діни сенімі ортақ. Сондықтан да мен үшін Құдай – біреу, бірақ адамдар оған әртүрлі жолмен жетеді.»

Н.Ә.Назарбаев.


Толеранттылық пен діни шыдамдылықты қалыптастыру.

Қай ғасырда болсын, ұлт өмірін өркендетуші саналы да сауатты, ұлтжанды, рухы биік, ақыл парасаты мол, мәдени – ғылыми өрісі кең, төзімді тұлғаны қалыптастыру – қоғам алдындағы басты міндет. Халық өзіне дейінгі қоғамда қолы жеткен тәрбиелік жақсы дәстүр атаулыны жинақтап пайдалана отырып, шынайы адамгершілік, табандылық қасиеттерге баулып тәрбиелеуді мақсат етіп отырған. Өйткені өмір сүру қаншалықты күрделі болса, алдындағы мақсатынан айнымай, жолда кездескен қиындықты өз бетімен шеше алатын, адами мінез –құлық қасиеттерін басқара алатын өмір сүруге бейімделген, тұрақты тұлғаны тәрбиелеу оңай мәселе емес.

Бүгінгі таңда жиі кездесетін толеранттық ұғымына тоқталатын болсақ,

«Толерант» сөзі (парсы тілінен аударғанда – «төзім») деген ұғымды, яғни төзімділік, шыдамдылық, қоршаған ортадағы жағымсыз әсерлерден жоғары қабілеттілікпен шыға білу дегенді білдіреді. Төзімділік көзқарасты жеке тұлға деңгейінде табысты қалыптастыру үшін төзімді және төзімсіз тұлға арасындағы негізгі айырмашылықтарды ажырата білу өте маңызды. Төзімділіктің белгілері: тең құқылық, өзара сыйластық, аз ұлтты халықтың салт – дәстүрлері мен тілдерін сақтау, ұлтжандылық, отансүйгіштік, ал төзімсіздіктің белгілері: біреуді қорлау, тіл тигізу, менсінбеу, елемеушілік, ұлтшылдық, т.б.

Қазақстан өз тәуелсіздігін жариялағаннан бастап сенім мен діни бостандыққа заң жүзінде рұқсат берілді. Бұл туралы Ата Заңымыздың I бөлімінің 1-бабында «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» деп жазылған. Ендеше елімізде 130-ға жуық ұлт тұратынын ескерсек, олардың баршасына бірдей төзіммен қарау көзқарасы өз кезегінде қоғамдық сананың да өзгеруіне әкеледі деген сөз.

Жалпы қазіргі таңда дін әлемдік (буддизм, христиан, ислам,) ұлттық (индуизм, синтоизм, иудаизм) т.б болып бөлінеді. Аталған дінді ұстанушылардың өзара қатынасы күрделі, қарама-қайшылыққа толы болып келеді. Көп жағдайда қазіргі таңда ұстанған діндердің әртүрлі болуынан адамдар, елдер арасында соғыс өрті тұтанып та жатыр.

Еліміздің тәуелсіздік алуымен дін саласындағы ахуал да бірте-бірте өзгере бастады. Елімізде бұрын-соңды естімеген түрлі діни ағымдар ресми тіркеліп, өз жұмыстарын атқаруда. Қазіргі жастарымыз елімізге келіп жатқан түрлі діни ағымдар туралы нақты мәліметтер білмейді. Көп жағдайда алдауға түсіп, өздерінің дінін өзгертуде. Ұрпақ тәрбиесіне айрықша мән беріп, мектеп қабырғасындағы оқушыларды тәрбиелеуде қазіргі таңда елімізде, әлемде болып жатқан саяси оқиғаларды талдап, дұрыс түсіндіріп отыру қажет.

Қазіргі таңдағы қауіп-қатерлердің ең бастысы халықаралық лаңкестік пен діни экстремизм екені баршаға аян. Осыған байланысты соңғы жылдары елімізде «Экстремистік қызметке қарсы қимыл жасау туралы» Заң қабылданды.

Қазақстан - көпұлтты мемлекеттердің бірі. Еліміздегі тұрақтылық, бейбіт өмір, халықтар арасындағы өзара сыйластық пен ынтымақтастық – Қазақстанның мақтанышы. Сондықтан, қоғамның негізгі міндеті – оқушыларды толеранттық пен ұлтаралық ынтымақтастыққа тәрбиелеу.

Бүгінгі біздің алдымызда тұрған негізігі міндет: ел президенті атап көрсеткендей «Республикадағы қазіргі ұлтаралық жарасым ахуалын көздің қарашығындай сақтай білу – барлық ұлттың, әрбір азаматтың жауапты міндетін алдымен осы атамекеннің иесі – қазақ халқы өз мойынына алуы керек. Өйткені халқымыз ұлтаралық жарастықты, сыртқы дүниемен өзара тиімді ынтымақтастықты жүзеге асыра алса ғана өзінің өркениетті мемлекетіне ие бола алады» деген сөзі арқылы қазақ халқының атадан – балаға мирас болып келген рухан – имандылық қасиеттері бүгінгі жаһандандыру заманында қазақ елі өркениетті елдер қатарында болуына негізгі тірек болары сөзсіз деп сенім артады.

XX ғасырдың белгілі педагогі М.Ғ.Арынның «... бір ұлтқа тәндігіңді, соған жататындығыңды дәлелдегің келсе, сол ұлттың дінін әрі терең, әрі жақсы білуің керек» деген ойларымен түйіндегім келеді.




Пайдаланған әдебиеттер:


1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 2000ж

2. «Патриоттық және толеранттық қасиеттерді қалыптастыру – Қазақстандық тәрбиенің басты бағыттары» тақырыбындағы облыстық ғылыми – практикалық конференция материалдары
























Қай ғасырда болсын, ұлт өмірін өркендетуші саналы да сауатты, ұлтжанды, рухы биік, ақыл парасаты мол, мәдени – ғылыми өрісі кең, төзімді тұлғаны қалыптастыру – қоғам алдындағы басты міндет.Халық өзіне дейінгі қоғамда қолы жеткен тәрбиелік жақсы дәстүр атаулыны жинақтап пайдалана отырып, шынайы адамгершілік, табандылық қасиеттерге баулып тәрбиелеуді мақсат етіп отырған. Ұрпақ бойындағы осы қасиеттерді қалыптастыру талабы қазіргі білім беру орындарының алдына ерекше міндеттер қоюда.Өйткені өмір сүру қаншалықты күрделі болса, алдындағы мақсатынан айнымай, жолда кездескен қиындықты өз бетімен шеше алатын, адами мінез –құлық қасиеттерін басқара алатын өмір сүруге бейімделген, тұрақты тұлғаны тәрбиелеу оңай мәселе емес.Бүгінгі таңда тәрбие саласында жиі кездесетін толеранттық ұғымына тоқталатын болсақ, қазақ ойшылдарының еңбектерінде тікелей толеранттық ұғымы табылмағанымен, гуманизм, ізгілік, халықтық бірлік туралы идеяларының ерекше дамуын ХХ ғасырдан байқауға болады.« Толерант» сөзі (парсы тілінен аударғанда – төзім) деген ұғымды, яғни төзімділік,шыдамдылық, қоршаған ортадағы жағымсыз әсерлерден жоғары қабілеттілікпен шыға білу дегенді білдіреді.Төзімділік көзқарасты жеке тұлға деңгейінде табысты қалыптастыру үшін төзімді және төзімсіз тұлға арасындағы негізгі айырмашылықтарды ажырата білу өте маңызды.Төзімділіктің белгілері: тең құқылық, өзара сыйластық, аз ұлтты халықтың салт – дәстүрлері мен тілдерін сақтау, ұлтжандылық, отансүйгіштік, ал төзімсіздіктің белгілері: біреуді қорлау, тіл тигізу,менсінбеу, елемеушілік,ұлтшылдық.ХХІ ғасыр әлемдік жаһандану саясатында Қазақстан Республикасының мемлекеттік болмысын қалыптастыру,оның егемендігін нығайтып,ар - намыс, мінез – құлық, дүниетанымын, шыдамдылық қасиеттерін қалыптастырып,ұлттық рухани құндылықтарымыз арқылы әлемдік өркениетке жету, білім мен біліктілікті жетілдіруде халықтың асыл мұраларын пайдалану маңыздылығы артуда.

Осындай асыл қасиеттерімізді жас ұрпақ бойына, ақыл – парасатына азық ете білуге қалыптастыру жолында класта және кластан тыс өткен іс – шаралардың мәні өте зор.

Тәрбие жұмысындағы басты мақсатымыз заман талабына сай өз Отанын сүйіп және құрметтейтін, өзара қарым – қатынас жасай білетін, өзін – өзі жетілдіру арқылы өмірлік мақсатына жете алатын, жоғары адамгершілік қасиеттерін қастерлейтін қоғам талабына сай толенартты тұлғаны қалыптастыру.Тәрбие жұмысының түрі, мазмұны мектептің жағдайына сай, барлық тәрбиелік іс – әрекеттер мақсатқа лайықтанып таңдалып, класс жетекшілері мен мұғалімдердің шығармашылығын дамытуға, жаңа тәрбиелік – технологияларды пайдалана білуіне жағдай туғызып, оқушылар белсенділігін, жан – жақтылығын дамытуға бағытталды.Тәрбиенің әр бағыты бойынша жас ерекшеліктеріне сәйкес тақырыптар негізгі бағдарламалармен байланыстыра жасалды.

Қазіргі таңда еліміздегі тұрақтылық, бейбіт өмір халықтар арасындағы өзара сыйластық пен ынтымақтастық – Қазақстанның мақтанышы. Бұл жұмыстардың нәтижесінде жас ұрпақ бойында байсалды тыңдай білу , өзінің басқаларға деген жеке көз қарасын әдеппен айта білу дағдылары, ізгілік, адамгершілік, имандылық, төзімділік қасиеттері дамиды. Оның шеңбері кеңейген сайын оқушылар көптеген адамдармен, құрбыларымен жеке қарым – қатынасқа түсе алады. Қандай жұмыс түрінде болсын төзімділік қасиетті жүзеге асыру үшін адамдар арасындағы адамгершілік қарым – қатынас қолдануы тиіс.

Қорыта келгенде егемен еліміздің келешегі мен кемел білімі ұлағатты тәрбиеге байланысты. Бүгінгі біздің алдымызда тұрған негізігі міндет: ел президенті атап көрсеткендей «Республикадағы қазіргі ұлтаралық жарасым ахуалын көздің қарашығындай сақтай білу – барлық ұлттың, әрбір азаматтың жауапты міндетін алдымен осы атамекеннің иесі – қазақ халқы өз мойынына алуы керек. Өйткені халқымыз ұлтаралық жарастықты, сыртқы дүниемен өзара тиімді ынтымақтастықты жүзеге асыра алса ғана өзінің өркениетті мемлекетіне ие бола алады» деген сөзі арқылы қазақ халқының атадан – балаға мирас болып келген рухан – имандылық қасиеттері бүгінгі жаһандандыру, заманында қазақ елі өркениетті елдер қатарында болуына негізгі тірек болары сөзсіз деп сенім артады.

Қазіргі жаһандану ғасырында бүкіл әлемді мойындата алатын ұрпақты тәрбиелеу қажеттілігі туды. Осы орайда қазіргі заманға, болашаққа лайық, өзін – өзі дамыта алатын қоятын проблемаларды шеше алатын тұлға тәрбиелеу үшін тәрбие жұмысын жүйелі жүргізіп, бала жүрегінен орын таба білейік.




















Краткое описание документа:

«Мен мұсылмандар мен христиандар

 мекендеген елдің президентімін.

 Менің отандастарым да, сайлаушыларым да – солар.

Ендеше, олардың діни сенімі ортақ. Сондықтан да мен үшін Құдай – біреу, бірақ адамдар оған әртүрлі жолмен жетеді.»

Н.Ә.Назарбаев.

 

Толеранттылық пен діни шыдамдылықты қалыптастыру.

              Қай ғасырда болсын, ұлт өмірін өркендетуші саналы да сауатты, ұлтжанды, рухы биік, ақыл парасаты мол, мәдени – ғылыми өрісі кең, төзімді  тұлғаны қалыптастыру – қоғам алдындағы басты міндет. Халық  өзіне дейінгі қоғамда қолы жеткен тәрбиелік жақсы дәстүр атаулыны жинақтап пайдалана отырып, шынайы  адамгершілік, табандылық қасиеттерге баулып тәрбиелеуді мақсат етіп отырған. Өйткені өмір сүру қаншалықты күрделі болса, алдындағы мақсатынан айнымай, жолда кездескен қиындықты өз бетімен шеше алатын, адами мінез –құлық қасиеттерін басқара алатын өмір сүруге бейімделген, тұрақты тұлғаны  тәрбиелеу оңай мәселе  емес.

          Бүгінгі таңда жиі кездесетін толеранттық ұғымына тоқталатын болсақ,

«Толерант» сөзі (парсы тілінен аударғанда – «төзім») деген ұғымды, яғни төзімділік, шыдамдылық, қоршаған ортадағы жағымсыз әсерлерден жоғары қабілеттілікпен шыға білу дегенді білдіреді. Төзімділік көзқарасты жеке тұлға деңгейінде табысты қалыптастыру үшін төзімді  және төзімсіз тұлға арасындағы негізгі айырмашылықтарды ажырата білу өте маңызды. Төзімділіктің белгілері: тең құқылық, өзара сыйластық, аз ұлтты халықтың салт – дәстүрлері мен тілдерін сақтау, ұлтжандылық, отансүйгіштік, ал төзімсіздіктің белгілері: біреуді қорлау, тіл тигізу, менсінбеу, елемеушілік, ұлтшылдық, т.б.

          Қазақстан өз тәуелсіздігін жариялағаннан бастап сенім мен діни бостандыққа заң жүзінде рұқсат берілді. Бұл туралы Ата Заңымыздың I бөлімінің 1-бабында «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» деп жазылған. Ендеше елімізде 130-ға жуық ұлт тұратынын ескерсек, олардың баршасына бірдей төзіммен қарау көзқарасы өз кезегінде қоғамдық сананың да өзгеруіне әкеледі деген сөз.

        Жалпы қазіргі таңда дін әлемдік (буддизм, христиан, ислам,) ұлттық (индуизм, синтоизм, иудаизм) т.б болып бөлінеді. Аталған дінді ұстанушылардың өзара қатынасы күрделі, қарама-қайшылыққа толы болып келеді. Көп жағдайда қазіргі таңда ұстанған діндердің әртүрлі болуынан адамдар, елдер арасында соғыс өрті тұтанып та жатыр.

          Еліміздің тәуелсіздік алуымен дін саласындағы ахуал да бірте-бірте өзгере бастады. Елімізде бұрын-соңды естімеген түрлі діни ағымдар ресми тіркеліп, өз жұмыстарын атқаруда. Қазіргі жастарымыз елімізге келіп жатқан түрлі діни ағымдар туралы нақты мәліметтер білмейді. Көп жағдайда алдауға түсіп, өздерінің дінін өзгертуде. Ұрпақ тәрбиесіне айрықша мән беріп, мектеп қабырғасындағы оқушыларды тәрбиелеуде қазіргі таңда елімізде, әлемде болып жатқан саяси оқиғаларды талдап, дұрыс түсіндіріп отыру қажет.

        Қазіргі таңдағы қауіп-қатерлердің ең бастысы халықаралық лаңкестік пен діни экстремизм екені баршаға аян. Осыған байланысты соңғы жылдары елімізде «Экстремистік қызметке қарсы қимыл жасау туралы» Заң қабылданды.

        Қазақстан - көпұлтты мемлекеттердің бірі. Еліміздегі тұрақтылық, бейбіт өмір, халықтар арасындағы өзара сыйластық пен ынтымақтастық – Қазақстанның мақтанышы. Сондықтан, қоғамның негізгі міндеті – оқушыларды толеранттық пен ұлтаралық ынтымақтастыққа тәрбиелеу.

         Бүгінгі біздің алдымызда тұрған негізігі міндет: ел президенті атап көрсеткендей «Республикадағы қазіргі ұлтаралық жарасым ахуалын көздің қарашығындай сақтай білу – барлық ұлттың, әрбір азаматтың жауапты міндетін алдымен осы атамекеннің иесі – қазақ халқы өз мойынына алуы керек. Өйткені халқымыз ұлтаралық жарастықты, сыртқы дүниемен өзара тиімді ынтымақтастықты жүзеге асыра алса ғана өзінің өркениетті мемлекетіне ие бола алады» деген сөзі арқылы қазақ халқының атадан – балаға мирас болып келген рухан – имандылық қасиеттері бүгінгі жаһандандыру заманында қазақ елі өркениетті елдер қатарында болуына негізгі тірек болары сөзсіз деп сенім артады.

XX ғасырдың белгілі педагогі М.Ғ.Арынның «... бір ұлтқа тәндігіңді, соған жататындығыңды дәлелдегің келсе, сол ұлттың дінін әрі терең, әрі жақсы білуің керек» деген ойларымен түйіндегім келеді.

 

 

 

Пайдаланған әдебиеттер:

 

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 2000ж

2. «Патриоттық және толеранттық қасиеттерді қалыптастыру – Қазақстандық тәрбиенің басты бағыттары» тақырыбындағы облыстық  ғылыми – практикалық конференция материалдары

 

 

 

 

Автор
Дата добавления 19.02.2015
Раздел История
Подраздел Другие методич. материалы
Просмотров839
Номер материала 398584
Получить свидетельство о публикации

Выберите специальность, которую Вы хотите получить:

Обучение проходит дистанционно на сайте проекта "Инфоурок".
По итогам обучения слушателям выдаются печатные дипломы установленного образца.

ПЕРЕЙТИ В КАТАЛОГ КУРСОВ

Похожие материалы

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх