Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации в СМИ
Эл. №ФС77-60625 от 20.01.2015
Инфоурок / Начальные классы / Презентации / Тәрбие сағаты "Ұшақ" (4 класс)

Тәрбие сағаты "Ұшақ" (4 класс)



Осталось всего 4 дня приёма заявок на
Международный конкурс "Мириады открытий"
(конкурс сразу по 24 предметам за один оргвзнос)


  • Начальные классы

Название документа ?ша? ашы? саба? 4 сынып Айнаг?л.doc

Поделитесь материалом с коллегами:

Ембі қалалық

7 қазақ орта мектебі












Тақырыбы: hello_html_9737d2d.gif

(жоба қорғау)

4 «А» сынып











Өткізген: Жулаева А.А









2010-2011 оқу жылы



Мақсаты:

Білімділігі: Ұшу аппараттарын жетілдіру тарихымен,әлемдегі ұшақтар түрлерімен және ұшақтар туралы мағлұматтармен таныстыру.

Дамытушылық:Оқушының ой-өрісін,танымдық қасиеттерін дамыту.

Тәрбиелік:Табиғатты қорғауға,техниканың қыр сырын білуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Презентация,ұшақ макеттері,қағаз ұшақтар.

Пәнаралық байланыс: Ана тілі ,дүниетану, еңбекке баулу,

Барысы:

Жоспар

1.Ұшу аппараттарын жетілдіру тарихына тоқталу

2.Ұшақтар туралы мағұламат

3. Ұшақ макетін қорғау

4. «Ұшқыш», «Кім мерген?» «Ұшақ құрастыру» ойындары

  1. Ұйымдастыру бөлімі:

- Психологиялық дайындық

Әуе көлігі ең күшті дамыған ел-АҚШ.Ол дүниежүзіндегі

жолаушылардың 50% -ын тасымалдайды.

Дүниежүзіндегі ең ірі әуежайы «О,Хара» (Чикаго)

Олай болса қазір ,Чикагоға «О,Хара» әуежайына саяхатқа

барамыз.

  • Ол үшін немен барамыз.

  • Ұшақпен

  • Ұшаққа отырған кезде өздеріңе кімді серік қылып аласыңдар?

  • Оқушылар өз серіктерін таңдап алады.

  • Ал,ендеше ұшаққа жайғасайық.

  • Ұштық!

  • Ұшып келеміз,ұшып келеміз



Ұшып келем,

Ұшып келем көгімде,

Ұшып келем мөлдір аспан төрінде.

Көкте жүріп қызығамын

Жердегі-

Сонау,сонау

Өзім ұшқан өңірге.



Ұшып келеміз,ұшып келеміз теңізден өтеміз.

Теңізден өтіп бәріміз

«О,Хараға» жеттік біз.



Мұғалім: 12 сәуір «Дүниежүзілік ғарышкерлер мен авиация»күні.

Авиация( франц.латынша: avis-құс) – жер маңайындағы

әуе кеңістігінде ауадан ауыр аппаратттармен (ұшақ,

тікұшақ,т.б.) ұшуды білдіретін ұғым.Авияция азамат-

тық авиация және әскери авиация болып екіге бөлінеді.

Азаматтық авиацияға көліктік,санитарлық,

оқу-спорттық ,арнайы мақсатқа арналған,ал әскери

авиацияға әуе күштері,теңіздік,армиялық,әуе шабуылы-

нан қорғануға арналған ұшу аппараттары жатады.

(Авиация туралы қысқаша сипаттама берілгеннен кейін

кезек-кезек тақтаға шығып ұшақ суретін көрсетіп ,

ол жайлы әңгімелейді.)


1-оқушы: Дүниеде ешнәрсе өздігінен қозғала алмайды.

Мысалы,адам аяғының күші велосипедті қозғалтады.

Мыңдаған жылдар бұрын адамдар өздерінің

аяқ-қолдарын немесе жануарлардың көмегімен

заттарды бір орыннан екінші орынға апарады.

Содан кейін жел мен судың күшін пайдаланады.

Адамның аспанға ұшу жөніндегі арманы ерте заманнан

басталған.Тасқа салынған қанатты адамдардың сурет-

тері соның дәлелі болып табылады.Дүние жүзіндегі

көптеген халықтардың ертегілері мен аңыздарында

аспанға ұшу жөніндегі адам арманы айтылады.

«Ұшар ханның баласы» атты қазақ ертегісіндегі

аспанға ұшу өнері,кілеммен ұшу соның айғағы.

Ерте кезден адамдар құстар сияқты самғап ұшуды

армандап келеді.Тіпті кейбір көзсіз батырлар құс

қанатына ұқсас нәрселер жасап,биік мұнаралардан

көкке құлаш сермеп көрді.Алайда мұның бәрі сәтсіздікпен

аяқталды.


2-оқушы: 1783 жылы ағайынды француздар әуе шарын ойлап тапты.

Оны ыстық ауамен толтырып,себетті бекітіп ілген. Байқап

көру үшін себетке қой мен әтешті отырғызды.Әуе шары

аспанға көтеріліп,жерге аман-есен оралды.


3-оқушы: 1852 жылы дирижабль пайда болды.

Дирижабль-ішіне ауадан жеңіл газ толтырылған ұшу

аппараты.Өте қолайсыз болғандықтан, оларды ұшақ пен тікұшақ

ығыстырды.Алғашқы тікұшақ 1907 жылы көкке көтерілді.

Ол толық құрастырылып бітпеген еді.

Алғашқы осы заманғы тікұшақ 1939 жылы пайда болды.

Алғашқы ұшақтар жиырмасыншы ғасырдың басында

белгілі болды.Олардың қазіргі ұшақтардан айырмашылығы өте көп.

Бірақ оларға ортақ нәрсе-бәрі де қозғалтқыш

(двигатель) күшінің көмегімен қозғалады.


3- оқушы: Кез келген басқа көлік түрлеріне қарағанда ,ұшақ әлдеқайда

жылдам қозғалады.Ұшақтың қанаттары оны ауаға көтереді.

1903 жылы ұшақ көкке көтерілді. Ол тоғыз қабатты үй биікті-

гіне дейін көтеріліп,ұшу 12 секундқа созылды.

Ұшақтар жолаушылар таситын және жүк таситын болып

екіге бөлінеді.Қазіргі кезде олар оң мың метрге жуық

биіктікке көтеріле алады.Ең жылдам ұшатын жолаушылар

ұшағы «Конкорд» деп аталады.

Ол «Боингке» қарағанда екі есе жылдам ұшады. Ұшу мен

қонуға арналған жол алаңы бірнеше шақырымға жетеді.

Әрбір ұшақ ұшар алдында дайындықтан өткізіледі.

Авиатехниктер ұшақтың жабдықтарын тексереді.Арнаулы

жұмысшылар оның іші-сыртын тазалап,жанармай құяды.

Әуежай аумағында жолаушыларға автобустар қызмет етеді.

Ұшақты командир мен бортинженер басқарады.Оларға

компьютерлер көмектеседі.Бригада құрамына міндетті

түрде жолсерік кіреді.Ұшқыштар радио байланыс арқылы

жермен сөйлесіп отырады.

Ұшақта жолаушылар үшін сапардың ойдағыдай өтуіне

барлық жағдайлар жасалған.


4-оқушы: 1754 ж оры ғалымы Михаил Ломоносов серіппе күшімен

қозғалысқа келетін тікұшақ моделін жасап,ондай аппарат-

тың ұша алатынын іс жүзінде дәлелдеді.19 ғасырдың

аяғында моторсыз ұшатын аппараттар-қалқыма ұшақтар

жасала бастады.1891-96 ж.неміс ғалымы Отто Лилиенталь

бірқатар қалқыма ұшақ жасап,бірнешеуімен ұшып та көрді.


5- оқушы: 19 ғасырдың аяғында бу машинасын жасаудың қарқынды

дамуы бу қозғалтқышы бар ұшақ жасау ісіне алып келді.

Қалқыма ұшақ 1885 ж. жасалды,бірақ ұшу кезінде апатқа

ұшырады.1894 ж. Англияда конструктр Хайрем Максим бу

машиналы алапат ұшақ жасады,ол да ұшар мезетте жерге

құлап түсіп қирады.


6- оқушы: Францияда жасалған жарқанаттың қанатын көзге

елестетеін «Авьон» аппараты да бірнеше ондаған метр

қашықтықты ұшып (1897) өтіп барып құлады.Бұл сәтсіз-

діктердің бәрі де.негізінен,бу қозғалтқыштарының аса

ауырлығы мен ұшу талабына сай келмейтінінен

болып жатты.


7-оқушы: 19 ғасырдың аяғында автомобильдерде кеңінен

қолданылған іштен жанатын қозғалтқыштардың

жетілдірілуі жеңіл әрі қуатты авиациялық қозғалтқышты

жасауға жол ашты.Оны ұшаққа алғаш болып америкалық

ағайынды Уилбер мен Орвилл Райт пайдаланды.

1903 ж. 17 желтоқсанда олардың керосинмен жұмыс істейтін

қозғалтқышы бар ұшағы сәтті ұшты.Ағайынды Райттар

жасаған ұшақтарын жетілдіре түсіп,1908 ж.сенімді басқара

отырып ,бір жарым сағатқа дейін ұша алатын күйге жеткізді.


8- оқушы: 1914 ж. басталған 1-дүниежүзілік соғыс авиацияның шұғыл

өркендеуіне себепкер болды. Ол кезеңдегі белгілі ұшақ-

тардың қатарына Ресейдің «Илья Муромец», Францияның

«Фарман» , «Вуазен» және «Ньюпор»,ағылшынның

«Сопвич»,немістің «Фоккер» ұшақтарын жатқызуға болады.

Олар сағатына 90-120 км жылдамдықпен ұшты.Кейінірек

ұшақтардың ұшу жылдамдықтары сағатына 200-220 км

биіктеуі 7-км-ге жетті.20 ғасырдың 20-30ж. Англияда ,

Францияда,АҚШ-та ,Германияда және басқа елдерде әскери

және азаматтық ұшақтардың бірнеше жүздеген типтер

жасалып шығарылды.Англияда жасалынған «Супермаринг»

ұшағы айрықша болды.


9- оқушы: Онымен 1927 ж.американ ұшқышыЧарлз Линдберг

алғаш рет АҚШ-тан Еуропаға Атлант мұхиты үстімен

ұшып өтті.Он жылдан кейін 1937 ж.орыс

ұшқыштары Валерий Чкалов,Георгий Байдуков және

штурман Александр Беляков АНТ-25 ұшағымен

Мәскеу-Солтүстік полюс-Ванкувер (АҚШ) маршруты

бойынша 8504 км қашықтықты қонбай ұшып өтті.

1930-жылдардың 2-жартысында КСРО-да,Англияда

Германияда,Италияда,АҚШ-та,Францияда реактивті қоз-

ғалтқыштардың шығуымен авиация техникасы сапа жағы-

нан жаңа сатыға көтерілді.


10-оқушы: 1950 –жылдардың басында алғаш рет Кеңес Одағында дыбыстан

жылдам ұшатын (сағатына 1450 км) бір орындық Миг-19 ұшағы,

1960 жылдардың 2-жартысында Американың «Фантом» Ғ-4

жойғыш-бомбылаушысы, сондай-ақ көп мақсатқа қолданыла-

тын ,бірден тік көтеріле ұшып,тік қона алатын.ұшқан кезде қана-

тының пішінін қажетке қарай өзгертуге болатын Ғ-111 ұшақтары

жасалды.


11-оқушы: Қазақстандағы авиацияның дамуы 1926 жылдан басталды.

Осы жылы Қызылорда аэропортының құмдауыт алаңынан алғаш

болып аспанға ПО-2 ұшағы көтерілді.

1929 ж. Қызылорда-Мәскеу әуе жолы орнықты.Алматы-Мәскеу

тұрақты әуе қатынасы 1940 ж.ПС-84 ұшағы арқылы жалғасты.

1970 ж. әуе жолының ұзындығы 75 мың км-ге жуықтады.

Әуе жолы ол кезде Қазақстан астанасы-Алматыны одақтас

Республикалар астаналары және ірі өнеркәсіпті қалалармен

байланыстырды.


12- оқушы: 1977 жылдан дыбыстан жылдам ұшатын ТУ-144 жолаушы алып

ұшағы КСРО-да тұңғыш рет Алматы мен Мәскеуді жалғастырды.

Республикамыздың аудан ,облыс орталықтарының өзара әуе

жолымен байланысы орнады. Республиканың әуе жолдарында

Ан-24,Ил-18,Ил-62,Ту-134,Ту-154,Як-134,Як-40 ұшақтары

жолаушыларға қызымет ете бастады.


13-оқушы: Қазіргі заманғы Ил-86,Ту-154,»Боинг-737», «А-320»т.б. ұшақтар

1990 жылдардан бастап тәуелсіз Қазақстан Республикасы

қалаларын дүние жүзінің көптеген қалаларыменбайланыстырады.


14-оқушы: Ауыр ұшақтар жасаудан Ресей 1-орын алды. Авиаконструктор Игорь

Сикорский жасаған (1913( төрт моторлы «Илья Муромец» ауыр ұшағы

800 кг бомба,5-6 зеңбірек,8 адам көтеретіндіктен өте тиімді болып

шықты.Су бетіне қона алатын ұшақтармен қатар француздардың

« Фраман», «Вуазен», «Ньюпор» ұшақтары ,ағылшынның «Сопвич»,

немістің «Фоккер» ұшақтарының осы кезеңде көптеп шығарылуы

авияция өнеркәсібінің өркендеуіне пәрменді ықпал жасады.


15-оқушы: Қазіргі ұшып жүрген «Боинг-777» ұшақтары сағатына 9000

шақырымдық жылдамдықпен ұша алатын болс «Боинг -787» әуе

кемесі сағатына 2040 километр жылдамдықты бағындырады.

Бір ұшқанда 15 мың шақырымнан астам қашықтықты қамти

алады.Жолаушылар сыйымдылығы 250-ден 330 дейін.


16-оқушы: «Аэробус» жолаушы таситын дүние жүзіндегі ең үлкен ұшақ.

Ауыр әскери –көлік «Руслан» ұшағы әлемдегі ең үлкен

әскери-тасымалдағыш көлік болып табылады.Оның жүк

бөлігінің жалпы көлемі 1050 текше метр ,жүк көтергіштігі

50 тоннаға дейін.


17-оқушы: 1930 – жылдардан бергі жерде АҚШ-та,Ресейде,Германияда

Англияда ,Италияда реактивті қозғалтқыш жасауға басты көңіл бөлінді.

1937 ж.турбореактивті қозғалтқыш жасалды. 1939 ж.неміс фирмалары

шығарған сұйық отынды реактивті қозғалтқыш шығарды.

Мұндай қозғалтқыш орнатылған ұшақтардың жылдамдығы

сағатына 3000-3500 км,ұшу биіктігі 30000 м қашықтығы 10000 км-ден

асты Әуеде жанармай құйып алатын алыс сапарға ұшатын аппараттар

жер шарының қалаған қиырына бара алатын болды.


18-оқушы: Қазір Қазақстан әскери авиация құралдыры мен азаматтық авиация

ұшақтарын негізінен Ресейден алады.Қазақстан азаматтық авиациясы

соңғы жылдары жолаушылар таситын бірнеше «Боинг» ұшағын

Америкадан сатып алды.

Қазір авиация өнеркәсәбі АҚШ,Канада,Англияда

Францияда жақсы дамып отыр.







«Кел ,ойнайық»


« Ұшақ» ойыны


Ойын шарты: Сұрақ жазылған ұшақ ұшырылады қай оқушының алдына қонады сол оқушы сұраққа жауап береді.

1.Тұңғыш ғарышқа қай жылы ұшты және ұшқан адам кім?

2. Авиация нешеге бөлінеді?

3.Ю.А.Гагарин ұшқан кеме аты қалай аталады?

4.Т.Әубәкіров ғарышқа қай жылы ұшты?

5.Ғарышкерлер мерекесі қай күн?

6.Т.Мұсабаев ғарышқа қай жылы ұшты және неше рет?

«Кім мерген?» ойыны


Ойын шарты: Шеңбер ортасынан қағаз ұшақтарды дәл көздеп ұшыру

арқылы мерген оқушыны анықтау.

«Ұшақ құрастыру» ойыны

Ойын шарты: Қағазға ұшақ бөлшектерінің суреттері салынған.

Соны қиып алып қағазға жапсыру арқылы құрастыру.

Ойынға екі оқушы қатысады, жылдам құрастырған бала жеңімпаз болады.






Қортынды:

Сабығымызыдың соңын,яғни қортындылау ретінде Б.Ысқақовтың « Кім жүйрік?»

атты өлеңімен аяқтамақпыз.





Б.Ысқақов «Кім жүйрік?»


Поезд: Өгіз,есек,түйеңіз

Ілеспейді шаңыма.

Ат дегенді білеміз,

Жолай алмас маңыма.


Жүйрік деген тұлпарың

Ілесе алмас шабысқа.

Болат топшы сұңқарың

Шыдай алма алысқа.



Жүйріктердің әлемде

Неше мың сан түрі бар.

Бірақ соның ,ал енді,

Менен асқан кімі бар?


Автобус: Рас,құстай самғаған

Түрлері көп жүйріктің,

Байқап тұрсаң,ал маған

Жете ала ма бір мықтың?



Мақтасаң да сонша сен,

Айтқандарын келіссіз.

Жұлқынсаң да қанша сен,

Жүре алмайсың рельссіз.


Кең жазықта көлбеген

Түйдек-түйдек шаң қалып.

Мен зуласам жолменен,

Жұрт тұрады таңданып.


Ұшақ: Самұрығың көктегі

Мен боламын,туысқан

Озып ұшам оқ бойы

Ұшқыр деген дыбыстан.

Кімнің ұшқыр екенін

Осыдан-ақ біліңдер.

Мақтаңбаңдар екеуің,

Мені қалар бүгінде ел


Ақын: Айтқандарың дұрыс қой

Жұртқа мәлім бұл іс қой,

Қызметтерің сендердің

Елге бақыт,ырыс қой.


Автобус та алымды,

Ұшақ та өте қарымды

Ал адамның қиялы

Басып өтер бәріңді.



Название документа ?ша? ашы? саба? 4 сынып Айнаг?л.docx

Поделитесь материалом с коллегами:

hello_html_m85b2ecd.gif

Ембі қалалық

7 қазақ орта мектебі












Тақырыбы:

(жоба қорғау)

4 «А» сынып











Өткізген: Жулаева А.А









2010-2011 оқу жылы



Мақсаты:

Білімділігі: Ұшу аппараттарын жетілдіру тарихымен,әлемдегі ұшақтар түрлерімен және ұшақтар туралы мағлұматтармен таныстыру.

Дамытушылық:Оқушының ой-өрісін,танымдық қасиеттерін дамыту.

Тәрбиелік:Табиғатты қорғауға,техниканың қыр сырын білуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Презентация,ұшақ макеттері,қағаз ұшақтар.

Пәнаралық байланыс: Ана тілі ,дүниетану, еңбекке баулу,

Барысы:

Жоспар

1.Ұшу аппараттарын жетілдіру тарихына тоқталу

2.Ұшақтар туралы мағұламат

3. Ұшақ макетін қорғау

4. «Ұшқыш», «Кім мерген?» «Ұшақ құрастыру» ойындары

  1. Ұйымдастыру бөлімі:

- Психологиялық дайындық

Әуе көлігі ең күшті дамыған ел-АҚШ.Ол дүниежүзіндегі

жолаушылардың 50% -ын тасымалдайды.

Дүниежүзіндегі ең ірі әуежайы «О,Хара» (Чикаго)

Олай болса қазір ,Чикагоға «О,Хара» әуежайына саяхатқа

барамыз.

  • Ол үшін немен барамыз.

  • Ұшақпен

  • Ұшаққа отырған кезде өздеріңе кімді серік қылып аласыңдар?

  • Оқушылар өз серіктерін таңдап алады.

  • Ал,ендеше ұшаққа жайғасайық.

  • Ұштық!

  • Ұшып келеміз,ұшып келеміз



Ұшып келем,

Ұшып келем көгімде,

Ұшып келем мөлдір аспан төрінде.

Көкте жүріп қызығамын

Жердегі-

Сонау,сонау

Өзім ұшқан өңірге.



Ұшып келеміз,ұшып келеміз теңізден өтеміз.

Теңізден өтіп бәріміз

«О,Хараға» жеттік біз.



Мұғалім: 12 сәуір «Дүниежүзілік ғарышкерлер мен авиация»күні.

Авиация( франц.латынша: avis-құс) – жер маңайындағы

әуе кеңістігінде ауадан ауыр аппаратттармен (ұшақ,

тікұшақ,т.б.) ұшуды білдіретін ұғым.Авияция азамат-

тық авиация және әскери авиация болып екіге бөлінеді.

Азаматтық авиацияға көліктік,санитарлық,

оқу-спорттық ,арнайы мақсатқа арналған,ал әскери

авиацияға әуе күштері,теңіздік,армиялық,әуе шабуылы-

нан қорғануға арналған ұшу аппараттары жатады.

(Авиация туралы қысқаша сипаттама берілгеннен кейін

кезек-кезек тақтаға шығып ұшақ суретін көрсетіп ,

ол жайлы әңгімелейді.)


1-оқушы: Дүниеде ешнәрсе өздігінен қозғала алмайды.

Мысалы,адам аяғының күші велосипедті қозғалтады.

Мыңдаған жылдар бұрын адамдар өздерінің

аяқ-қолдарын немесе жануарлардың көмегімен

заттарды бір орыннан екінші орынға апарады.

Содан кейін жел мен судың күшін пайдаланады.

Адамның аспанға ұшу жөніндегі арманы ерте заманнан

басталған.Тасқа салынған қанатты адамдардың сурет-

тері соның дәлелі болып табылады.Дүние жүзіндегі

көптеген халықтардың ертегілері мен аңыздарында

аспанға ұшу жөніндегі адам арманы айтылады.

«Ұшар ханның баласы» атты қазақ ертегісіндегі

аспанға ұшу өнері,кілеммен ұшу соның айғағы.

Ерте кезден адамдар құстар сияқты самғап ұшуды

армандап келеді.Тіпті кейбір көзсіз батырлар құс

қанатына ұқсас нәрселер жасап,биік мұнаралардан

көкке құлаш сермеп көрді.Алайда мұның бәрі сәтсіздікпен

аяқталды.


2-оқушы: 1783 жылы ағайынды француздар әуе шарын ойлап тапты.

Оны ыстық ауамен толтырып,себетті бекітіп ілген. Байқап

көру үшін себетке қой мен әтешті отырғызды.Әуе шары

аспанға көтеріліп,жерге аман-есен оралды.


3-оқушы: 1852 жылы дирижабль пайда болды.

Дирижабль-ішіне ауадан жеңіл газ толтырылған ұшу

аппараты.Өте қолайсыз болғандықтан, оларды ұшақ пен тікұшақ

ығыстырды.Алғашқы тікұшақ 1907 жылы көкке көтерілді.

Ол толық құрастырылып бітпеген еді.

Алғашқы осы заманғы тікұшақ 1939 жылы пайда болды.

Алғашқы ұшақтар жиырмасыншы ғасырдың басында

белгілі болды.Олардың қазіргі ұшақтардан айырмашылығы өте көп.

Бірақ оларға ортақ нәрсе-бәрі де қозғалтқыш

(двигатель) күшінің көмегімен қозғалады.


3- оқушы: Кез келген басқа көлік түрлеріне қарағанда ,ұшақ әлдеқайда

жылдам қозғалады.Ұшақтың қанаттары оны ауаға көтереді.

1903 жылы ұшақ көкке көтерілді. Ол тоғыз қабатты үй биікті-

гіне дейін көтеріліп,ұшу 12 секундқа созылды.

Ұшақтар жолаушылар таситын және жүк таситын болып

екіге бөлінеді.Қазіргі кезде олар оң мың метрге жуық

биіктікке көтеріле алады.Ең жылдам ұшатын жолаушылар

ұшағы «Конкорд» деп аталады.

Ол «Боингке» қарағанда екі есе жылдам ұшады. Ұшу мен

қонуға арналған жол алаңы бірнеше шақырымға жетеді.

Әрбір ұшақ ұшар алдында дайындықтан өткізіледі.

Авиатехниктер ұшақтың жабдықтарын тексереді.Арнаулы

жұмысшылар оның іші-сыртын тазалап,жанармай құяды.

Әуежай аумағында жолаушыларға автобустар қызмет етеді.

Ұшақты командир мен бортинженер басқарады.Оларға

компьютерлер көмектеседі.Бригада құрамына міндетті

түрде жолсерік кіреді.Ұшқыштар радио байланыс арқылы

жермен сөйлесіп отырады.

Ұшақта жолаушылар үшін сапардың ойдағыдай өтуіне

барлық жағдайлар жасалған.


4-оқушы: 1754 ж оры ғалымы Михаил Ломоносов серіппе күшімен

қозғалысқа келетін тікұшақ моделін жасап,ондай аппарат-

тың ұша алатынын іс жүзінде дәлелдеді.19 ғасырдың

аяғында моторсыз ұшатын аппараттар-қалқыма ұшақтар

жасала бастады.1891-96 ж.неміс ғалымы Отто Лилиенталь

бірқатар қалқыма ұшақ жасап,бірнешеуімен ұшып та көрді.


5- оқушы: 19 ғасырдың аяғында бу машинасын жасаудың қарқынды

дамуы бу қозғалтқышы бар ұшақ жасау ісіне алып келді.

Қалқыма ұшақ 1885 ж. жасалды,бірақ ұшу кезінде апатқа

ұшырады.1894 ж. Англияда конструктр Хайрем Максим бу

машиналы алапат ұшақ жасады,ол да ұшар мезетте жерге

құлап түсіп қирады.


6- оқушы: Францияда жасалған жарқанаттың қанатын көзге

елестетеін «Авьон» аппараты да бірнеше ондаған метр

қашықтықты ұшып (1897) өтіп барып құлады.Бұл сәтсіз-

діктердің бәрі де.негізінен,бу қозғалтқыштарының аса

ауырлығы мен ұшу талабына сай келмейтінінен

болып жатты.


7-оқушы: 19 ғасырдың аяғында автомобильдерде кеңінен

қолданылған іштен жанатын қозғалтқыштардың

жетілдірілуі жеңіл әрі қуатты авиациялық қозғалтқышты

жасауға жол ашты.Оны ұшаққа алғаш болып америкалық

ағайынды Уилбер мен Орвилл Райт пайдаланды.

1903 ж. 17 желтоқсанда олардың керосинмен жұмыс істейтін

қозғалтқышы бар ұшағы сәтті ұшты.Ағайынды Райттар

жасаған ұшақтарын жетілдіре түсіп,1908 ж.сенімді басқара

отырып ,бір жарым сағатқа дейін ұша алатын күйге жеткізді.


8- оқушы: 1914 ж. басталған 1-дүниежүзілік соғыс авиацияның шұғыл

өркендеуіне себепкер болды. Ол кезеңдегі белгілі ұшақ-

тардың қатарына Ресейдің «Илья Муромец», Францияның

«Фарман» , «Вуазен» және «Ньюпор»,ағылшынның

«Сопвич»,немістің «Фоккер» ұшақтарын жатқызуға болады.

Олар сағатына 90-120 км жылдамдықпен ұшты.Кейінірек

ұшақтардың ұшу жылдамдықтары сағатына 200-220 км

биіктеуі 7-км-ге жетті.20 ғасырдың 20-30ж. Англияда ,

Францияда,АҚШ-та ,Германияда және басқа елдерде әскери

және азаматтық ұшақтардың бірнеше жүздеген типтер

жасалып шығарылды.Англияда жасалынған «Супермаринг»

ұшағы айрықша болды.


9- оқушы: Онымен 1927 ж.американ ұшқышыЧарлз Линдберг

алғаш рет АҚШ-тан Еуропаға Атлант мұхиты үстімен

ұшып өтті.Он жылдан кейін 1937 ж.орыс

ұшқыштары Валерий Чкалов,Георгий Байдуков және

штурман Александр Беляков АНТ-25 ұшағымен

Мәскеу-Солтүстік полюс-Ванкувер (АҚШ) маршруты

бойынша 8504 км қашықтықты қонбай ұшып өтті.

1930-жылдардың 2-жартысында КСРО-да,Англияда

Германияда,Италияда,АҚШ-та,Францияда реактивті қоз-

ғалтқыштардың шығуымен авиация техникасы сапа жағы-

нан жаңа сатыға көтерілді.


10-оқушы: 1950 –жылдардың басында алғаш рет Кеңес Одағында дыбыстан

жылдам ұшатын (сағатына 1450 км) бір орындық Миг-19 ұшағы,

1960 жылдардың 2-жартысында Американың «Фантом» Ғ-4

жойғыш-бомбылаушысы, сондай-ақ көп мақсатқа қолданыла-

тын ,бірден тік көтеріле ұшып,тік қона алатын.ұшқан кезде қана-

тының пішінін қажетке қарай өзгертуге болатын Ғ-111 ұшақтары

жасалды.


11-оқушы: Қазақстандағы авиацияның дамуы 1926 жылдан басталды.

Осы жылы Қызылорда аэропортының құмдауыт алаңынан алғаш

болып аспанға ПО-2 ұшағы көтерілді.

1929 ж. Қызылорда-Мәскеу әуе жолы орнықты.Алматы-Мәскеу

тұрақты әуе қатынасы 1940 ж.ПС-84 ұшағы арқылы жалғасты.

1970 ж. әуе жолының ұзындығы 75 мың км-ге жуықтады.

Әуе жолы ол кезде Қазақстан астанасы-Алматыны одақтас

Республикалар астаналары және ірі өнеркәсіпті қалалармен

байланыстырды.


12- оқушы: 1977 жылдан дыбыстан жылдам ұшатын ТУ-144 жолаушы алып

ұшағы КСРО-да тұңғыш рет Алматы мен Мәскеуді жалғастырды.

Республикамыздың аудан ,облыс орталықтарының өзара әуе

жолымен байланысы орнады. Республиканың әуе жолдарында

Ан-24,Ил-18,Ил-62,Ту-134,Ту-154,Як-134,Як-40 ұшақтары

жолаушыларға қызымет ете бастады.


13-оқушы: Қазіргі заманғы Ил-86,Ту-154,»Боинг-737», «А-320»т.б. ұшақтар

1990 жылдардан бастап тәуелсіз Қазақстан Республикасы

қалаларын дүние жүзінің көптеген қалаларыменбайланыстырады.


14-оқушы: Ауыр ұшақтар жасаудан Ресей 1-орын алды. Авиаконструктор Игорь

Сикорский жасаған (1913( төрт моторлы «Илья Муромец» ауыр ұшағы

800 кг бомба,5-6 зеңбірек,8 адам көтеретіндіктен өте тиімді болып

шықты.Су бетіне қона алатын ұшақтармен қатар француздардың

« Фраман», «Вуазен», «Ньюпор» ұшақтары ,ағылшынның «Сопвич»,

немістің «Фоккер» ұшақтарының осы кезеңде көптеп шығарылуы

авияция өнеркәсібінің өркендеуіне пәрменді ықпал жасады.


15-оқушы: Қазіргі ұшып жүрген «Боинг-777» ұшақтары сағатына 9000

шақырымдық жылдамдықпен ұша алатын болс «Боинг -787» әуе

кемесі сағатына 2040 километр жылдамдықты бағындырады.

Бір ұшқанда 15 мың шақырымнан астам қашықтықты қамти

алады.Жолаушылар сыйымдылығы 250-ден 330 дейін.


16-оқушы: «Аэробус» жолаушы таситын дүние жүзіндегі ең үлкен ұшақ.

Ауыр әскери –көлік «Руслан» ұшағы әлемдегі ең үлкен

әскери-тасымалдағыш көлік болып табылады.Оның жүк

бөлігінің жалпы көлемі 1050 текше метр ,жүк көтергіштігі

50 тоннаға дейін.


17-оқушы: 1930 – жылдардан бергі жерде АҚШ-та,Ресейде,Германияда

Англияда ,Италияда реактивті қозғалтқыш жасауға басты көңіл бөлінді.

1937 ж.турбореактивті қозғалтқыш жасалды. 1939 ж.неміс фирмалары

шығарған сұйық отынды реактивті қозғалтқыш шығарды.

Мұндай қозғалтқыш орнатылған ұшақтардың жылдамдығы

сағатына 3000-3500 км,ұшу биіктігі 30000 м қашықтығы 10000 км-ден

асты Әуеде жанармай құйып алатын алыс сапарға ұшатын аппараттар

жер шарының қалаған қиырына бара алатын болды.


18-оқушы: Қазір Қазақстан әскери авиация құралдыры мен азаматтық авиация

ұшақтарын негізінен Ресейден алады.Қазақстан азаматтық авиациясы

соңғы жылдары жолаушылар таситын бірнеше «Боинг» ұшағын

Америкадан сатып алды.

Қазір авиация өнеркәсәбі АҚШ,Канада,Англияда

Францияда жақсы дамып отыр.







«Кел ,ойнайық»


« Ұшақ» ойыны


Ойын шарты: Сұрақ жазылған ұшақ ұшырылады қай оқушының алдына қонады сол оқушы сұраққа жауап береді.

1.Тұңғыш ғарышқа қай жылы ұшты және ұшқан адам кім?

2. Авиация нешеге бөлінеді?

3.Ю.А.Гагарин ұшқан кеме аты қалай аталады?

4.Т.Әубәкіров ғарышқа қай жылы ұшты?

5.Ғарышкерлер мерекесі қай күн?

6.Т.Мұсабаев ғарышқа қай жылы ұшты және неше рет?

«Кім мерген?» ойыны


Ойын шарты: Шеңбер ортасынан қағаз ұшақтарды дәл көздеп ұшыру

арқылы мерген оқушыны анықтау.

«Ұшақ құрастыру» ойыны

Ойын шарты: Қағазға ұшақ бөлшектерінің суреттері салынған.

Соны қиып алып қағазға жапсыру арқылы құрастыру.

Ойынға екі оқушы қатысады, жылдам құрастырған бала жеңімпаз болады.






Қортынды:

Сабығымызыдың соңын,яғни қортындылау ретінде Б.Ысқақовтың « Кім жүйрік?»

атты өлеңімен аяқтамақпыз.





Б.Ысқақов «Кім жүйрік?»


Поезд: Өгіз,есек,түйеңіз

Ілеспейді шаңыма.

Ат дегенді білеміз,

Жолай алмас маңыма.


Жүйрік деген тұлпарың

Ілесе алмас шабысқа.

Болат топшы сұңқарың

Шыдай алма алысқа.



Жүйріктердің әлемде

Неше мың сан түрі бар.

Бірақ соның ,ал енді,

Менен асқан кімі бар?


Автобус: Рас,құстай самғаған

Түрлері көп жүйріктің,

Байқап тұрсаң,ал маған

Жете ала ма бір мықтың?



Мақтасаң да сонша сен,

Айтқандарын келіссіз.

Жұлқынсаң да қанша сен,

Жүре алмайсың рельссіз.


Кең жазықта көлбеген

Түйдек-түйдек шаң қалып.

Мен зуласам жолменен,

Жұрт тұрады таңданып.


Ұшақ: Самұрығың көктегі

Мен боламын,туысқан

Озып ұшам оқ бойы

Ұшқыр деген дыбыстан.

Кімнің ұшқыр екенін

Осыдан-ақ біліңдер.

Мақтаңбаңдар екеуің,

Мені қалар бүгінде ел


Ақын: Айтқандарың дұрыс қой

Жұртқа мәлім бұл іс қой,

Қызметтерің сендердің

Елге бақыт,ырыс қой.


Автобус та алымды,

Ұшақ та өте қарымды

Ал адамның қиялы

Басып өтер бәріңді.



Название документа Самолет.ppt

Nose Нос Тұмсық Cockpit Кабина пилота Ұшқыш кабинасы Engine Двигатель Қозғалт...
1 из 33

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1
Описание слайда:

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3
Описание слайда:

№ слайда 4
Описание слайда:

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6
Описание слайда:

№ слайда 7
Описание слайда:

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10
Описание слайда:

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12
Описание слайда:

№ слайда 13
Описание слайда:

№ слайда 14 Nose Нос Тұмсық Cockpit Кабина пилота Ұшқыш кабинасы Engine Двигатель Қозғалт
Описание слайда:

Nose Нос Тұмсық Cockpit Кабина пилота Ұшқыш кабинасы Engine Двигатель Қозғалтқыш Fuselage Фюзеляж Фюзеляж Wing Крыло Қанат Tail Хвост Артқы бөлік Rudder Руль Руль Nose wheel Носовое колесо Алдыңғы доңғалақ Exit Выход Шығу landing gear Шасси Шасси Aileron Элерон Элерон Fin Киль Киль Tialplane Хвостовой стабилизатор Артқы тұрақтандырғыш

№ слайда 15
Описание слайда:

№ слайда 16
Описание слайда:

№ слайда 17
Описание слайда:

№ слайда 18
Описание слайда:

№ слайда 19
Описание слайда:

№ слайда 20
Описание слайда:

№ слайда 21
Описание слайда:

№ слайда 22
Описание слайда:

№ слайда 23
Описание слайда:

№ слайда 24
Описание слайда:

№ слайда 25
Описание слайда:

№ слайда 26
Описание слайда:

№ слайда 27
Описание слайда:

№ слайда 28
Описание слайда:

№ слайда 29
Описание слайда:

№ слайда 30
Описание слайда:

№ слайда 31
Описание слайда:

№ слайда 32
Описание слайда:

№ слайда 33
Описание слайда:



57 вебинаров для учителей на разные темы
ПЕРЕЙТИ к бесплатному просмотру
(заказ свидетельства о просмотре - только до 11 декабря)


Автор
Дата добавления 04.02.2016
Раздел Начальные классы
Подраздел Презентации
Просмотров210
Номер материала ДВ-413438
Получить свидетельство о публикации

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.
Специальное предложение
Вверх