234672
столько раз учителя, ученики и родители
посетили сайт «Инфоурок»
за прошедшие 24 часа
+Добавить материал
и получить бесплатное
свидетельство о публикации
в СМИ №ФС77-60625 от 20.01.2015
Дистанционные курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации для педагогов

Дистанционные курсы для педагогов - курсы профессиональной переподготовки от 6.900 руб.;
- курсы повышения квалификации от 1.500 руб.
Престижные документы для аттестации

ВЫБРАТЬ КУРС СО СКИДКОЙ 50%

ВНИМАНИЕ: Скидка действует ТОЛЬКО сейчас!

(Лицензия на осуществление образовательной деятельности № 5201 выдана ООО "Инфоурок")

ИнфоурокДругоеДругие методич. материалыТуыстық атаулардың мән-мағынасын оқушыларға түсіндіру. Шешендікпен тапқырлыққа тәрбиелей отырып, логикалық ойды дамыту

Туыстық атаулардың мән-мағынасын оқушыларға түсіндіру. Шешендікпен тапқырлыққа тәрбиелей отырып, логикалық ойды дамыту

библиотека
материалов
Скачать материал целиком можно бесплатно по ссылке внизу страницы.

Тақырыбы: Туыстық атаулар

Түрі: танымдық сабақ

Мақсаты: Оқушылардың дүние танымдық көзқарасын арттыру.Озық ойлылыққа тәрбиелеу.Туыстық атаулар жайлы түсініктерін тереңдету.

Жүру барысы:

Сөз жұмбақ. Келе жатқан жолаушыларға жол шетінде қой жайып тұрған қойшы жігіт:

-Ойпырмай, мынау аттың жорғасын-ай,

Жігіттің қыздан болған жолдасын-ай,- деп қағытқан екен.Сонда жолаушы қыз іркілместен:

-Ау, жігіт-ау, жігіт!

Байқап сөйле сен жігіт!

Біздің шешеміздің шешесі

Бұл жігіттің қайын енесі болады.

Тапсаң, тауып айт,

Таппасаң ел-жұртыңды жиып айт!-деп, жөніне кете барады.


Сұрақ. Берілген ойдағы тұспалдап айтылған кім? Жолаушылар кімдер?

Жауабы.Әкесі мен қызы.

2. Үш әйел жолаушылап келеді.Үшеуінің анасы бір әйел болып есептеледі.

Сұрақ. Жолаушылар кімдер? Туыстық ұғымның мәніне қарай түсіндіру.

Жауабы. Нағашы әжесі, оның қызы, жиені.

3. Алма, Еркемай, Балжан, Болат, Қайрат – бір от басының адамдары.Төртеуі өздерінің туыстығын былай деп түсіндіреді:

- Болат – менің әкемнің інісі (ағасы)

- Еркемай – менің енем.

- Қайрат – күйеу баламның ағасы (інісі)

- Алма – ағамның (інімнің) әйелі.

Сұрақ.

1.Айтылған ой кімдікі?

2. Отбасындағы адамдардың туыстығын ажырату.

Ескерту: Айтылған ой өз атынан не туысқандық жағынан айтылуы мүмкін деп есептелсін.

Жауабы. Балжанның ойы

Ата-тегін білу қазақ дәстүрінде кемел мұрат, үлкен парыз саналады. Халықтың қанға сіңген сол қасиетін ұрпаққа ұлағат қылу, әркімнің өз тегін біле жүруіне жол сілтеу

- бұл төрелік белгісі.

Жеті ата – ұрпақ көшінің үзілмеуін жалғастыратын үғым. Бұлар: әке, ата, бала. немере, шөбере, шөпшек, немене,туажат. Жеті атаның ғұмыры 200 жылға созылған.Баланың жеті атасын білуі дегеніміз – өз әкесінен бастап, жетінші атасына өзінің кім болатыны, әрі олар балаға кім болып келетіндігін ажыратуы.

Таратып көрелік:

Әке – бала Үлкен ата - шөпшек

Ата – немере Баба - немене

Үлкен ата – шөбере Ұлы баба - туажат

Арғы баба – жүрежат



Туыстық атаулар


Сөзжұмбақ.

  1. Екі әкесі, екі баласы орманнан үш қоян ұстап алды. Бөліскен кезде әрқайсысына бір қоян тиеді.

Сұрақ: Неліктен бұлай? Туысқандар кімдер?

Жауабы: Екі әке, екі бала, ал отбасындағы орнына қарай атасы, баласы, немересі.

Шешуі:

  1. Екі анасы, екі қызы, әжесі, немересі (жиені), барлығы үш-ақ адам.

Сұрақ: бұлар кімдер?

Жауабы: нағашы әжесі, оның қызы, жиені.


Бір шалдың 4 ұлы, 12 немересі, 30 шөбересі, 4 шөпшегі, 7 неменесі бар.

Сұрақ: осы атаулар жиынтығы қандай ұғымды білдіреді?

Жауабы: жылдың төрт мезгілі, 12 ай, 30 күн, 4 апта, 7 күн, әулет, жыл.


Сөзжұмбақ «Туыстық атаулар»


Көлденеңінен:

1.Ағайынды адамдардың әйелдері; 2. Бірге туған апалы – сіңлілі кісілердің балаларының арасындағы туыстық атау; 3.Әйел адамның жасы кіші туыстары; 4.Құда-құдағайларға киім түрінде берілетін сыйлық; 5.Қыз алып, қыз берген екі елдің күйеу мен келінге туыстық әкелері; 6. Күйеу мен қалыңдықтың аталары; 7. Ата-ана үшін баласының әйелі.






























Шарты: арнайы торкөзден бөлу амалының нәтижесін алуға болады.

Жауаптары: 1. Абысын; 2. Бөле; 3. Балдыз; 4. Киіт; 5. Қайын; лдшл

Шешуі: «Бөлінді» деген сөз.


«Ал қазақ, мешел болып қалам демесең, тағылымың мен бесігіңді түзе!»

М.Әуезов.

Общая информация

Номер материала: ДБ-152860

Вам будут интересны эти курсы:

Курс повышения квалификации «Организация научно-исследовательской работы студентов в соответствии с требованиями ФГОС»
Курс профессиональной переподготовки «Экскурсоведение: основы организации экскурсионной деятельности»
Курс повышения квалификации «Экономика и право: налоги и налогообложение»
Курс профессиональной переподготовки «Организация логистической деятельности на транспорте»
Курс повышения квалификации «Этика делового общения»
Курс повышения квалификации «Правовое регулирование рекламной и PR-деятельности»
Курс профессиональной переподготовки «Управление ресурсами информационных технологий»
Курс повышения квалификации «Психодинамический подход в консультировании»
Курс профессиональной переподготовки «Политология: взаимодействие с органами государственной власти и управления, негосударственными и международными организациями»
Курс профессиональной переподготовки «Организация деятельности по водоотведению и очистке сточных вод»
Курс профессиональной переподготовки «Эксплуатация и обслуживание общего имущества многоквартирного дома»
Курс профессиональной переподготовки «Теория и методика музейного дела и Охраны исторических памятников»
Курс профессиональной переподготовки «Информационная поддержка бизнес-процессов в организации»
Курс повышение квалификации «Информационная этика и право»
Курс профессиональной переподготовки «Стратегическое управление деятельностью по дистанционному информационно-справочному обслуживанию»

Благодарность за вклад в развитие крупнейшей онлайн-библиотеки методических разработок для учителей

Опубликуйте минимум 3 материала, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную благодарность

Сертификат о создании сайта

Добавьте минимум пять материалов, чтобы получить сертификат о создании сайта

Грамота за использование ИКТ в работе педагога

Опубликуйте минимум 10 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Свидетельство о представлении обобщённого педагогического опыта на Всероссийском уровне

Опубликуйте минимум 15 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данное cвидетельство

Грамота за высокий профессионализм, проявленный в процессе создания и развития собственного учительского сайта в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 20 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Грамота за активное участие в работе над повышением качества образования совместно с проектом "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 25 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную грамоту

Почётная грамота за научно-просветительскую и образовательную деятельность в рамках проекта "Инфоурок"

Опубликуйте минимум 40 материалов, чтобы БЕСПЛАТНО получить и скачать данную почётную грамоту

Включите уведомления прямо сейчас и мы сразу сообщим Вам о важных новостях. Не волнуйтесь, мы будем отправлять только самое главное.